Δημήτρης Προσαλέντης Ε2
Εργαζόμενος καλλιτέχνης: Δημιουργός ή αγωνιστής;
Με αφορμή μια έντονη τάση των σύγχρονων νέων να ασχοληθούν με καλλιτεχνικά επαγγέλματα θα πρέπει να διερευνηθεί κατά πόσο η επιθυμία αυτή έχει ρεαλιστικό χαρακτήρα. Η τέχνη αποτελεί έναν τρόπο έκφρασης και δημιουργίας των ανθρώπων. Η εργασία στους καλλιτεχνικούς κλάδους δίνει την δυνατότητα προσωπικής ικανοποίησης και ευημερίας ωστόσο συνοδεύεται από προκλήσεις όπως η επαγγελματική αβεβαιότητα και η οικονομική αστάθεια. Ας αναλύσουμε λοιπόν τις θετικές και αρνητικές πτυχές που χαρακτηρίζουν την εργασία στην τέχνη.
Μέσα από την καλλιτεχνική εργασία οι άνθρωποι αποτυπώνουν τις ιδέες τους, εκφράζουν τα συναισθήματα τους και συμπληρώνουν την πνευματική τους ταυτότητα. Όλα αυτά οδηγούν σε μια πνευματική αλλά και ψυχική ολοκλήρωση. Οι καλλιτέχνες δημιουργώντας αισθάνονται εσωτερική πληρότητα αφού τα έργα αντιπροσωπεύουν τους ίδιους αλλά και τις ιδέες τους. Παράλληλα, στους καλλιτεχνικούς κλάδους το ωράριο εργασίας έχει μια ελευθερία και ευελιξία γιατί δεν ακολουθεί το κλασσικό οχτάωρο αλλά στηρίζεται στις στιγμές έμπνευσης και δημιουργικότητας του καλλιτέχνη.
Από ψυχολογική άποψη ο καλλιτέχνης έχει πολλά οφέλη. Η δημιουργικότητα του του δίνει την ευκαιρία να διευρύνει την επικοινωνία του με άλλους ανθρώπους ξεπερνώντας τα εμπόδια της γλώσσας, του χρόνου, των συνόρων και του πολιτισμού. Έτσι νιώθει ότι οι προβληματισμοί και οι ευαισθησίες του μοιράζονται με τους υπόλοιπους ανθρώπους και αυτό του δημιουργεί ένα αίσθημα ικανοποίησης και πληρότητας. Ενισχύει τη αυτοπεποίθηση του και θεωρεί ότι η ζωή του αποκτά νέο νόημα. Συμπερασματικά μέσα από την τέχνη ο άνθρωπος μπορεί να αποδείξει την μοναδικότητα του.
Παρά τα πλεονεκτήματα, η εργασία των καλλιτεχνών έχει σοβαρές δυσκολίες. Οι καλλιτεχνικοί κλάδοι έχουν υψηλά ποσοστά ανεργίας και αβέβαιο εισόδημα. Γενικά, η εργασία είναι περιοδική και πολλές φορές οι καλλιτέχνες γίνονται θύματα και στοιχεία εκμετάλλευσης από εργοδότες που αποβλέπουν μόνο στο οικονομικό και όχι στο πνευματικό κέρδος. Έτσι πολλές φορές υφίστανται ψυχική παραβίαση αφού πληρώνονται αναντίστοιχα Από την εργασία τους και δεν έχουν τις κοινωνικές παροχές που τους αναλογούν. Επίσης, ο καλλιτέχνης κοινωνικά μπορεί να υπερτιμηθεί όταν είναι αναγνωρισμένος, κάτι που συνοδεύεται από δόξα και χρήμα, αλλά μπορεί και να υποτιμηθεί με βάση την κοινωνική και οικονομική του θέση και όχι με κριτήριο την τέχνη που δημιουργεί.
Συνοψίζοντας, η εργασία στους καλλιτεχνικούς κλάδους χαρίζει ανεκτίμητες ευκαιρίες έκφρασης και πνευματικής καλλιέργειας, ταυτόχρονα όμως συνοδεύεται από σημαντικές προκλήσεις και αντιξοότητες. Παρ’ όλα αυτά παραμένει μια ανεκτίμητη πηγή πολιτισμού και προόδου. Είναι επομένως απαραίτητο η πολιτεία να στηρίζει και να προστατεύει τους καλλιτέχνες, αναγνωρίζοντας το αξιόλογο έργο τους.
Νίκος Αλέξης Ασλάνογλου: «Ars Poetica»
Το ποίημα θέλω να είναι νύχτα, περιπλάνηση
Σε ξεμοναχιασμένους δρόμους και σε αρτηρίες
Όπου η ζωή χορεύει. Θέλω να είναι
Αγώνας, όχι μουσική που λύνεται
Μα πάθος για την μέσα έκφραση μιας ασυναρτησίας
Μιας αταξίας που θα γίνει παρανάλωμα
Αν δεν τα παίξουμε όλα για όλα.
Όταν οι άλλοι, αδιάφοροι, με σιγουριά
Ξοδεύονται άσκοπα ή ετοιμάζονται το βράδυ
Να πεθάνουν, όλη τη νύχτα ψάχνω για ψηφίδες
Αδιάφθορες μες στον μονόλογο τον καθημερινό
Κι ας είναι οι πιο φθαρμένες. Να φεγγρίζουν
Μες στο πυκνό σκοτάδι τους σαν τ’ αχαμνά ζωύφια
Τυχαίες, σκοτωμένες απ’ το νόημα
Με αίσθημα ποτισμένες.
Το παραπάνω ποίημα του Νίκου Ασλάνογλου είναι ένα ποίημα ποιητικής. Στη πρώτη στροφή του ποιήματος μας εκφράζει τα “θέλω” του. Υποστηρίζει ότι το ποίημα μπορεί να γεννηθεί είτε σε μοναχικούς, ερήμους δρόμους είτε σε αρτηρίες όπου “η ζωή χορεύει” (προσωποποίηση). Αρκεί όμως να προηγηθεί η περιπλάνηση μέσα σε αυτήν την εικονική πόλη που συμβολίζει το μυαλό του ποιητή. Ο ίδιος δεν θέλει το ποίημα να είναι μια μουσική στηριζόμενη σε αρμονία και κανόνες, αλλά μια φλόγα που δεν έχει όρια και καλούπια. Στην δεύτερη στροφή, το ποιητικό υποκείμενο παρουσιάζει τον τρόπο που βλέπει τις λέξεις σε σχέση με τους άλλους τους μη ποιητές. Οι άλλοι είναι “αδιάφοροι” και “ξοδεύονται άσκοπα” ενώ εκείνος ψάχνει να βρει όλη την νύχτα λέξεις. Όχι εκείνες που φαίνονται και ακούγονται ωραιες, αλλά εκείνες που είναι κατάλληλες, γεμάτες με αίσθημα και “φεγγρίζουν” μέσα στο σκοτάδι της ποίησης. Τελειώνοντας, ο Ασλάνογλου περιγράφει την διαδικασία από την οποία οι ποιητές περνούν για να συνθέσου νένα ποίημα που οι ίδιοι θα θεωρούν ότι τους αντιπροσωπεύει.
