Στις γιορτές των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς το φαγητό και ειδικά τα γλυκά έχουν την τιμητική τους. Από κανένα τραπέζι δεν μπορούν να λείπουν. Φυσικά υπάρχουν κάποια πιο διαδεδομένα όπως η βασιλόπιτα, ο κορμός, οι δίπλες και φυσικά τα μελομακάρονα και οι κουραμπιέδες. Ειδικά τα δύο τελευταία έχουν φανατικούς οπαδούς και μάλιστα αυτές τις ημέρες υπάρχει και ένας άτυπος ανταγωνισμός μεταξύ τους αναφορικά με πιο από τα δύο είναι νοστιμότερο και πιο αντιπροσωπευτικό για τα Χριστούγεννα. Το καθένα όμως έχει διαφορετική ιστορία και προέλευση.
Λαχταριστά μελομακάρονα
Τα μελομακάρονα είναι ένα παραδοσιακό ελληνικό γλύκισμα. Πιστεύεται ότι προέρχονται από τα αρχαία και μεσαιωνικά «μακαρία», που ήταν ένα κομμάτι ψωμί στο σχήμα των σύγχρονων μελομακάρονων. Οι σταδιακές αλλαγές στη συνταγή, η προσθήκη βύθισής τους σε μέλι, και αργότερα η προσθήκη μπαχαρικών όπως η κανέλα και το γαρίφαλο οδήγησαν στα σημερινά μελομακάρονα, τα οποία ετυμολογικά προέρχονται από τις ελληνικές λέξεις «μέλι» και «μακαρία». Στις μέρες μας αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι των Χριστουγεννιάτικων γιορτών, συνδεδεμένα με την οικογένεια, τη φιλοξενία και τη γιορτινή διάθεση.
Χιονισμένοι κουραμπιέδες
Ο κουραμπιές είναι χαρακτηριστικό γλύκισμα ευρύτατα διαδεδομένο σε όλη την Ελλάδα και στην Κύπρο που κατατάσσεται στα πατροπαράδοτα γλυκίσματα και που συνήθως παρασκευάζεται τα Χριστούγεννα. Το όνομά του προέρχεται από το περσικό Qurabiye, που σημαίνει μπισκότο, γλύκισμα από αλεύρι, βούτυρο και άχνη ζάχαρη. Μικρασιάτες πρόσφυγες από την Καρβάλη της Καππαδοκίας δημιούργησαν στο Νομό Καβάλας το 1924 τη Νέα Καρβάλη και μετέφεραν την παραδοσιακή συνταγή κουραμπιέδων της Μικράς Ασίας. Έτσι σήμερα στην Ελλάδα οι πιο γνωστοί παραδοσιακοί κουραμπιέδες είναι αυτοί της Νέας Καρβάλης.
Μελένιες δίπλες
Οι δίπλες ή αλλιώς ξεροτήγανα είναι ελληνικό επιδόρπιο που το κύριο συστατικό του είναι λεπτή ζύμη. Οι δίπλες προέρχονται από την Πελοπόννησο. Από τα πιο ιδιαίτερα ελληνικά γλυκά για τις γιορτές, τους γάμους και τους αρραβώνες με καταγωγή από τη Μάνη την Καλαμάτα και την Αρκαδία. Η ζύμη διπλώνεται σε διάφορα σχήματα, τηγανίζεται σε καυτό λάδι και στο τέλος εμποτίζεται με σιρόπι. Παραδοσιακά χρησιμοποιείται μέλι αντί για σιρόπι και οι δίπλες αρωματίζονται με κανέλα και προστίθεται ψιλοκομμένο καρύδι.
Οι δίπλες μπορεί να έχουν διάφορα σχήματα, αλλά τα πιο κοινά είναι σπιράλ, φιόγκοι και λουλούδια. Οι δίπλες σερβίρονται συνήθως σε γάμους αλλά και την πρωτοχρονιά
Σοκολατένιος κορμός
Το μωσαϊκό (γνωστό και ως κορμός) αποτελεί ένα από τα πιο αγαπημένα παραδοσιακά γλυκά των ελληνικών σπιτιών, το οποίο συνδέεται άρρηκτα με τις παιδικές αναμνήσεις και τις γιορτές των Χριστουγέννων. Οι ρίζες του ανάγονται στην ευρωπαϊκή κουζίνα. Στην Ελλάδα, έγινε ιδιαίτερα δημοφιλές τις περασμένες δεκαετίες στην αριστοκρατία και τους μεγαλοαστούς, οι οποίοι το σέρβιραν κυρίως κατά τους χειμερινούς μήνες. Πρωταγωνιστεί στο εορταστικό τραπέζι είτε ως αυτόνομο γλυκό είτε ως μια έξυπνη λύση για την αξιοποίηση των περισσευμάτων των γιορτών.
Μυστηριώδης βασιλόπιτα
Βασιλόπιτα ονομάζεται η πίτα που παρασκευάζεται σε ορισμένες χώρες από τους χριστιανούς παραμονές της Πρωτοχρονιάς και κόβεται (μοιράζεται) λίγο αφότου αλλάξει ο χρόνος. Σύμφωνα με την ορθόδοξη θρησκευτική παράδοση έχει τις ρίζες της στην Καισάρεια της Καππαδοκίας. Οι Μικρασιάτες καθιέρωσαν την γλυκιά βασιλόπιτα, τη λεγόμενη «πολίτικη» ή «σμυρνέικη». Βασιλόπιτα η οποία παρασκευάζεται κυρίως από αλεύρι, αυγά, ζάχαρη και γάλα, παρασκευάζεται σε διάφορα μεγέθη και είδη αλλά συνήθως είναι φουσκωτή, αφράτη και γλυκιά. Έτσι συναντάται στην Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη και σε άλλα μέρη όπου εγκαταστάθηκαν πρόσφυγες από την Κωνσταντινούπολη και τη Μικρά Ασία. Σε άλλα μέρη επικρατούν άλλοι τρόποι παρασκευής με μπαχαρικά κ.α. Βασικό όμως κοινό γνώρισμα είναι ότι στο εσωτερικό όλων τοποθετείται νόμισμα, συνήθως κοινό όμως σε ορισμένες περιπτώσεις χρυσό (κωσταντινάτο) ή ασημένιο. Στην ελληνική επαρχία, ανάλογα με το έθιμο, τοποθετείται στο εσωτερικό της βασιλόπιτας μικρό κομμάτι άχυρου, κληματόβεργας ή ελιάς ή, σε κτηνοτροφικές περιοχές, ένα μικρό κομμάτι τυρί, για να φέρουν καλή τύχη στην παραγωγή. Σε άλλα μέρη, αντί αυτού κατασκευάζουν μικρό στεφάνι από κληματόβεργες που όποιος το βρει στα χωράφια θα είναι τυχερός στα σπαρτά, ή στην ελαιοπαραγωγή ή στο κρασί κλπ. Συχνά γράφεται πάνω στη βασιλόπιτα ο αριθμός του νέου έτους.
Συντάκτης: Στρωματία Στέλλα Α4
