Μέσα από τις δικές τους επιλογές, οι μαθητές/τριες του δικτύου αναδεικνύουν τον πλούτο της γλώσσας μας, δημιουργώντας ένα συνεργατικό ηχητικό μωσαϊκό χωρίς περιορισμούς με ποιήματα που δίνουν ρυθμό στο συναίσθημα και πεζά που αφηγούνται την ανθρώπινη εμπειρία.

Κάθε ηχητικό απόσπασμα αποτελεί ένα μοναδικό αποτύπωμα. Οι μαθητές/τριες μας αποδεικνύουν ότι η ελληνική γλώσσα παραμένει μια ζωντανή δύναμη που συγκινεί και μας συνδέει όλους.

Δυναμώστε, λοιπόν, την ένταση και απολαύστε αυτό το ταξίδι στον λόγο και το συναίσθημα!

https://digipad.app/p/1636963/76bad76f7a7dd

Το αποτέλεσμα ήταν μια εντυπωσιακή συνάντηση πολιτισμών. Τα ελληνικά «συνομίλησαν» ψηφιακά με την αγγλική, την αλβανική, την αραβική και δεκάδες άλλες γλώσσες, αποδεικνύοντας ότι:

• Η γλώσσα είναι γέφυρα: Παρά τις διαφορετικές καταγωγές μας, η ανάγκη για επικοινωνία μας ενώνει.
• Πλούτος στη διαφορετικότητα: Κάθε λέξη στο σύννεφό μας κουβαλά μια ιστορία και έναν πολιτισμό.
• Σεβασμός στις ρίζες: Τιμώντας την ελληνική γλώσσα, αναγνωρίζουμε ταυτόχρονα την αξία κάθε μητρικής γλώσσας που ακούγεται στις αυλές των σχολείων μας.

Πολλές γλώσσες, μία σχολική οικογένεια. Το Δίκτυο e-τύπος τιμά την ελληνική γλώσσα αγκαλιάζοντας όλες τις μητρικές φωνές των μαθητών/τριών του. Γιατί οι λέξεις μας έχουν δύναμη μόνο, όταν μοιράζονται!

Πατώντας τον παρακάτω σύνδεσμο μπορείτε και εσείς να συμμετέχετε στη δημιουργία του συννεφόλεξου:

https://www.menti.com/almf9ny8xx42

Στον παρακάτω σύνδεσμο μπορείτε να δείτε πώς διαμορφώνεται το συννεφόλεξο:

 https://www.mentimeter.com/app/presentation/alajw3y73cgm7abba3wegwta55t6ized/edit?source=share-modal

Οι λέξεις του συννεφόλεξου όπως έχει διαμορφωθεί μέχρι στιγμής

Μια επίσκεψη γεμάτη ζεστασιά και ιστορία 

Η συντακτική μας ομάδα έγινε δεκτή με ιδιαίτερη χαρά από την Πρόεδρο κ. Φωτεινή Καμίτα και δύο μέλη του συλλόγου, την κ. Δήμητρα Κουντούδη και τον κ. Θεολόγη Μελά. Κατά την ξενάγησή μας, είδαμε έναν χώρο γεμάτο ζωή και δραστηριότητα:

• Περιηγηθήκαμε στην αίθουσα χορού, εκεί όπου η χορευτικές ομάδες δίνουν ζωή στους ρυθμούς της Μικράς Ασίας.

• Επισκεφθήκαμε τον χώρο ζωγραφικής, όπου η τέχνη συναντά την παράδοση, ενώ ενημερωθήκαμε και για τα τμήματα χορωδίας, αγιογραφίας και οικοκυρικών που λειτουργούν με επιτυχία για τα 200 μέλη του συλλόγου.

Φορώντας την Ιστορία: Μια μοναδική εμπειρία

Η πιο δυνατή στιγμή της επίσκεψής μας ήταν όταν μαθήτριες-μέλη της ομάδας μας είχαν την τιμή να φορέσουν τις παραδοσιακές στολές του συλλόγου. Είχαμε την ευκαιρία να θαυμάσουμε από κοντά:

1. Την επιβλητική αστική στολή, σύμβολο της αρχοντιάς των μεγάλων κέντρων της Ιωνίας.
2. Την παραδοσιακή φορεσιά της Κάτω Παναγιάς, μια αυθεντική ενδυμασία που κουβαλά την ιστορία και την καθημερινότητα των προσφύγων προγόνων μας.

Τα μέλη της συντακτικής μας ομάδας με τις παραδοσιακές στολές του Μικρασιατικού Συλλόγου Κοζάνης, Μαρία Παυλίδου, Χαρά Πολωνίδου και Μαρία Κουτράκη

Δράση και Εκδοτικό Έργο

Ο σύλλογος κρατά τη μνήμη ολοζώντανη μέσα από πολλές εκδηλώσεις καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους.  Αντιπροσωπευτικές ετήσιες εκδηλώσεις είναι:

• η κοπή της βασιλόπιτας και ο ετήσιος χορός
• η συνάντηση χορωδιών απ” όλη την Ελλάδα πάντα στις 29 Μαΐου, στην επέτειο της Άλωσης της Πόλης
• η επέτειος της μνήμης της Μικρασιατικής Καταστροφής τον Σεπτέμβριο με μνημόσυνο, ομιλίες και κατάθεση στεφάνων στο μνημείο Μικρασιατικού Ελληνισμού.

Ιδιαίτερη εντύπωση μας προκάλεσε η εκδοτική τους δραστηριότητα, που συχνά αγκαλιάζει τη σχολική κοινότητα της Κοζάνης:

• Το λεύκωμα «100 χρόνια μνήμης Μ. Ασίας» (1922-2022).
• Το βιβλίο «Η Μικρασιατική Καταστροφή μέσα από 24 γράμματα» σε συνεργασία με το 4ο ΓΕΛ Κοζάνης.
• Το πρόσφατο έργο «Μικρασιάτικες Γεύσεις» σε συνεργασία με το 1ο ΓΕΛ Κοζάνης.

Ένα Μεγάλο «Ευχαριστώ»

Κλείνοντας αυτό το αφιέρωμα, η συντακτική ομάδα της εφημερίδας «ενός τετάρτου υπόθεση» αισθάνεται την ανάγκη να ευχαριστήσει θερμά την Πρόεδρο κ. Φωτεινή Καμίτα και τα μέλη του Μικρασιατικού Συλλόγου Π.Ε. Κοζάνης, Δήμητρα Κουντούδη και Θεολόγη Μελά, για την άψογη φιλοξενία τους.

Σας ευχαριστούμε που μας ανοίξατε την πόρτα σας, μας εμπιστευτήκατε τις πολύτιμες στολές σας και μοιραστήκατε μαζί μας το όραμά σας. Η αγάπη σας για τη Μικρά Ασία και ο τρόπος που μεταλαμπαδεύετε την ιστορία στις νεότερες γενιές αποτελούν για εμάς αληθινή έμπνευση.

Γνωρίστε τον Σύλλογο

Για όσους θέλουν να μάθουν περισσότερα για το έργο και τις δράσεις του συλλόγου, μπορείτε να τους βρείτε:

Facebook: Μικρασιατικός Σύλλογος Π.Ε. Κοζάνης

 H συντακτική ομάδα του 4ου Γυμνασίου Κοζάνης «ενός τετάρτου υπόθεση»

Κατά τη διάρκεια των αιώνων, ο ναός απέκτησε μεγάλη ιστορική και εθνική σημασία. Στα χρόνια της Τουρκοκρατίας αποτέλεσε πυρήνα διατήρησης της ελληνικής ταυτότητας, ενώ εκεί καλλιεργήθηκαν ιδέες και ελπίδες για την ελευθερία. Στον ίδιο χώρο γιορτάστηκε και η απελευθέρωση της Κοζάνης το 1912, γεγονός που ενίσχυσε ακόμη περισσότερο τη συμβολική του αξία.

http://agiosnikolaoskozanis.gr/

Το κτίριο ανακαινίστηκε εκ βάθρων το 1721 και αγιογραφήθηκε το 1730, ενώ αργότερα έγιναν επεκτάσεις και παρεμβάσεις. Εξωτερικά είναι λιτό, όμως το εσωτερικό του ξεχωρίζει για τον πλούσιο διάκοσμο, τις τοιχογραφίες, τα ξυλόγλυπτα και τα πολύτιμα εκκλησιαστικά κειμήλια. Παρά τις φθορές που υπέστη με τον χρόνο και ορισμένες άστοχες επεμβάσεις, διατηρεί σημαντική καλλιτεχνική αξία. Ο ναός ανακηρύχθηκε επίσημα ιστορικό και αρχαιολογικό μνημείο το 1926. Παρότι έγιναν πολλές προσπάθειες για την ανέγερση νέου μεγαλύτερου ναού, αυτές δεν ολοκληρώθηκε ποτέ. Έτσι, ο υπάρχων ναός παρέμεινε το κέντρο της εκκλησιαστικής ζωής της πόλης.

Τη δεκαετία του 1980 πραγματοποιήθηκαν εκτεταμένες εργασίες αναπαλαίωσης, που βοήθησαν στη διάσωση και αποκατάσταση του μνημείου. Σήμερα ο ναός εξακολουθεί να λειτουργεί κανονικά και αποτελεί σημαντικό σύμβολο πίστης, ιστορίας και πολιτισμού για την Κοζάνη. Οι Κοζανίτες αποκαλούν τον ναό του Αγίου Νικολάου (κεντρική πλατεία)«Παππού» (ή «ου Παππούς ου Αη-Νικόλας» στην τοπική διάλεκτο) ως ένδειξη μέγιστου σεβασμού, οικειότητας και αγάπης προς τον πολιούχο της πόλης. Ο χαρακτηρισμός αυτός αναδεικνύει τον ναό ως τον «παλαιότερο», «σοφό» και «προστατευτικό» πυρήνα της θρησκευτικής και εθνικής ζωής της Κοζάνης.

Γράφει η Μαρία Φασίδου – 4ο Γυμνάσιο Κοζάνης

Πηγές

http://agiosnikolaoskozanis.gr/%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%BF%CF%81%CE%AF%CE%B1-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CE%BD%CE%B1%CE%BF%CF%8D/

in.gr

Η δημιουργία ενός ημερολογίου με διαφορετικό θέμα κάθε χρόνο αποτελεί παράδοση για την κοινότητά μας, προβάλλοντας κάθε φορά μια νέα πτυχή του σχολικού μας έργου. Φέτος, αποφασίσαμε να αναδείξουμε τον πλούτο, τη φαντασία και τη δημοσιογραφική ματιά των μαθητών μας μέσα από το θέμα: Οι εφημερίδες του Δικτύου! Συνολικά 16 σχολικές εφημερίδες ενώνουν τη φωνή τους σε αυτό το εορταστικό ημερολόγιο. Αντίστροφα, μετράμε 16 μέρες, όπου κάθε «παραθυράκι» ανοίγει για να φιλοξενήσει τη δημιουργία μιας διαφορετικής εφημερίδας!

Κάθε σχολείο κλήθηκε να επιλέξει ένα αντιπροσωπευτικό δείγμα από το έργο του – ένα δείγμα που το εκφράζει καλύτερα. Μέσα από τα «παραθυράκια» του Ημερολογίου, οι επισκέπτες θα έχουν την ευκαιρία να δουν μια ποικιλία δημιουργιών: από άρθρα που ενημερώνουν και θέτουν ζητήματα προς συζήτηση, έως ζωγραφιές και εικαστικές δημιουργίες, αλλά και ψηφιακές δημιουργίες, όπως e book, αναδεικνύοντας έτσι το φάσμα των δραστηριοτήτων της κάθε σχολικής μονάδας.

Αυτή η συλλογική προσπάθεια, που αποτελεί πλέον θεσμό, αποδεικνύει την ισχύ της συνεργασίας και την αστείρευτη πηγή έμπνευσης των μαθητών μας. Σας προσκαλούμε πατώντας τον παρακάτω σύνδεσμο να ανοίξετε τα «παραθυράκια» και να απολαύσετε το έργο των εφημερίδων του Δικτύου!

https://app.myadvent.net/calendar?id=0i70gifkyl2e6dck93aopdorheeuvwh7

Το E-Waste Day 2025, μια δράση αφιερωμένη στην ανακύκλωση ηλεκτρικών και ηλεκτρονικών αποβλήτων (ΑΗΗΕ), δεν ήταν απλώς ένα περιβαλλοντικό γεγονός για το σχολείο μας. Ήταν μια έμπρακτη απάντηση στην πρόσκληση του βασικού διοργανωτή: της ΔΙΑΔΥΜΑ Α.Ε.

Για όσους δεν γνωρίζουν τον φορέα, η ΔΙΑΔΥΜΑ Α.Ε. είναι η Ανώνυμη Εταιρεία Διαχείρισης Απορριμμάτων της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας, δηλαδή ο επίσημος Φορέας Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (ΦοΔΣΑ) της περιοχής. Με την αποστολή της να σχεδιάζει και να λειτουργεί ένα Ολοκληρωμένο Σύστημα Διαχείρισης Αποβλήτων, η ΔΙΑΔΥΜΑ αποτελεί τον κύριο φορέα που προωθεί έμπρακτα την ανακύκλωση και την περιβαλλοντική συνείδηση στην τοπική κοινωνία.

Με αφορμή λοιπόν την πρόσκληση αυτής της κεντρικής περιβαλλοντικής αρχής, η σχολική μας κοινότητα ανταποκρίθηκε με ενθουσιασμό και, κυρίως, με πνεύμα εθελοντισμού και κοινωνικής ευθύνης.

Οι μαθητές/τριες της Γ” Τάξης: πρωταγωνιστές του εθελοντισμού

Την Τρίτη 14 Οκτωβρίου 2025, η εθελοντική δράση των μαθητών και εκπαιδευτικών μας τέθηκε σε πλήρη εφαρμογή. μαθητές/τριες της Γ” Τάξης, με αίσθημα ευθύνης και πρωτοβουλίας, ανέλαβαν εθελοντικά να συλλέξουν και να μεταφέρουν στην περιοχή του ΟΣΕ Κοζάνης τις ηλεκτρικές και ηλεκτρονικές συσκευές (παλιές συσκευές έως 5 κιλά, λαμπτήρες, τόνερ) που είχαν συγκεντρωθεί από όλους τους μαθητές/τριες και εκπαιδευτικούς του σχολείου.

Η συμμετοχή τους δεν περιορίστηκε στη μεταφορά. Οι εθελοντές μαθητές/τριες και οι εμπλεκόμενοι εκπαιδευτικοί έδωσαν ένα ηχηρό μήνυμα: η ανακύκλωση είναι ευθύνη όλων και ο ενεργός ρόλος των νέων είναι καθοριστικός. Η κίνησή τους αυτή, από την αρχική συλλογή μέσα στο σχολείο έως την παράδοση στον ειδικό κάδο της ΔΙΑΔΥΜΑ Α.Ε., αναδεικνύει την περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση που καλλιεργείται στο σχολείο μας.

Στη συνέχεια, οι μαθητές ενημερώθηκαν από την περιβαλλοντολόγο εκπρόσωπο της ΔΙΑΔΥΜΑ, κα. Καραπάτσιου Ευγενία, για την ουσιαστική σημασία της ανακύκλωσης των ΑΗΗΕ και για τις πολύτιμες πρώτες ύλες που ανακτώνται. Η επιτυχής αυτή συνεργασία μεταξύ του σχολείου μας και των εμπλεκόμενων φορέων (ΔΙΑΔΥΜΑ Α.Ε., Δήμοι Κοζάνης και Εορδαίας, Ανακύκλωση Συσκευών Α.Ε.) αποδεικνύει πως, όταν το εκπαιδευτικό σύστημα και οι περιβαλλοντικοί φορείς συνεργάζονται, το αποτέλεσμα είναι μια κοινότητα που αναλαμβάνει δράση.

Η συντακτική ομάδα του 4ου Γυμνασίου Kοζάνης

Φωτογραφικό υλικό από τη συμμεοχή του σχολείου μας στην E WASTE DAY 2025

Τι ακριβώς κάνουν; Εστιάζουν σε αυτό που ονομάζεται «μη τυπική μάθηση». Με απλά λόγια, βοηθούν νέους ηλικίας 15-30 ετών να αποκτήσουν δεξιότητες που σπάνια διδάσκονται στο σχολείο: ηγεσία, συναισθηματική νοημοσύνη, ψηφιακά εργαλεία, αλλά και πώς να γίνουμε ενεργοί πολίτες της Ευρώπης.

Η έδρα τους, το “Youth Lab”, δεν είναι απλώς ένα γραφείο. Είναι ένα σημείο συνάντησης, ένα εργαστήριο ιδεών και δράσης. Εκεί διοργανώνονται workshops για την ψυχική υγεία, το περιβάλλον και τον επαγγελματικό προσανατολισμό, ενώ λειτουργεί και ως σημείο ενημέρωσης (Eurodesk multiplier) για ευρωπαϊκές ευκαιρίες.

Η εμπειρία του σχολείου μας 

Η αξία του Youth Lab δεν είναι άγνωστη στο σχολείο μας! Την περσινή χρονιά, τμήματα της Γ” Γυμνασίου του 4ου Γυμνασίου επισκέφθηκαν τον χώρο. Οι μαθητές συμμετείχαν σε διαδραστικά παιχνίδια, πήραν μια γεύση από Ευρώπη και ανακάλυψαν τι σημαίνει ενσυνειδητότητα στην πράξη.

Φωτογραφικό υλικό από τη συμμετοχή του σχολείου μας στα βιωματικά σεμινάρια

Η Συνέντευξη: «Ενός τετάρτου υπόθεση»

Η συντακτική ομάδα της εφημερίδας μας (Παυλίδου Μαρία, Πολωνίδου Χαρά, Κουτράκη Μαρία, Γκουργκούτας Θανάσης, Κοτλιδόπουλος Τριαντάφυλλος και Ζαγκανίκας Θανάσης) συνομίλησε με μία από τους υπεύθυνους της GO Alive, την κ. Πίνακα Νεφέλη (Ψυχολόγο και Project manager του GO Alive) για όλα όσα ενδιαφέρουν έναν έφηβο σήμερα.

-Ποια είναι η ιστορία πίσω από το όνομα «GO Alive» και τι σημαίνει για εσάς η «Ενσυνειδητότητα και Ευεξία»;

Η “GO Alive” ξεκίνησε ως μία άτυπη παρέα νέων με όραμα. Για εμάς, προτεραιότητα είναι η υγεία, όχι απλώς ως απουσία ασθένειας, αλλά όπως την ορίζει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας: μια κατάσταση πλήρους σωματικής, ψυχικής και κοινωνικής ευεξίας. Θέλουμε οι νέοι να νιώθουν «ζωντανοί» και ολοκληρωμένοι.

-Τι μπορεί να κάνει ένας μαθητής ή μια μαθήτρια Γυμνασίου στο Youth Lab μετά το σχολείο;

Το Youth Lab είναι ανοιχτό για όλους! Ανά τακτά χρονικά διαστήματα διοργανώνουμε βιωματικές εκπαιδεύσεις σε διάφορα θέματα. Η συμμετοχή είναι εντελώς δωρεάν. Είναι μια ευκαιρία για τους μαθητές να περάσουν δημιουργικά τον χρόνο τους, να γνωρίσουν νέους ανθρώπους και ταυτόχρονα να αρχίσουν να χτίζουν το βιογραφικό τους.

-Ποιες δράσεις σας έχουν αγαπηθεί περισσότερο από τους νέους της Κοζάνης;

Μια δράση που ξεχώρισε πρόσφατα ήταν οι «Ράμπες αλληλεγγύης» (Ramps of Solidarity). Στόχος μας ήταν να ευαισθητοποιήσουμε την πόλη για θέματα προσβασιμότητας και συμπερίληψης ατόμων με αναπηρία. Ήταν συγκινητικό να βλέπεις τους νέους να κινητοποιούνται για μια πιο φιλική Κοζάνη.

-Πώς μπορεί ένας μαθητής Γυμνασίου να γίνει εθελοντής; Χρειάζονται ειδικές γνώσεις;

Το μόνο «προσόν» που χρειάζεται είναι η όρεξη! Δεν απαιτούνται ειδικές γνώσεις. Οποιοσδήποτε μαθητής μπορεί να συμμετέχει στις εκπαιδεύσεις μας, να μάθει νέα πράγματα και να προσφέρει εθελοντικά, αρκεί να έχει διάθεση για συνεργασία και εξέλιξη.

-Γιατί είναι σημαντική η «μη τυπική μάθηση» εκτός από το σχολείο;

Γιατί συμπληρώνει την προσωπικότητα του νέου. Η μη τυπική μάθηση προσφέρει πολύπλευρες δεξιότητες (soft skills), ενισχύει την κριτική σκέψη και βοηθά τους νέους να διαμορφώσουν την ταυτότητα του ενεργού πολίτη. Είναι ο τρόπος να μάθεις βιωματικά, όχι αποστηθίζοντας.

-Ποια είναι η μεγαλύτερη δυσκολία στο να κινητοποιήσετε τους νέους;

Ο δισταγμός. Πολλές φορές οι νέοι φοβούνται το άγνωστο ή νιώθουν ανασφάλεια να δοκιμάσουν κάτι καινούργιο, έξω από τα συνηθισμένα. Όμως, μόλις κάνουν το πρώτο βήμα, συνήθως ενθουσιάζονται!

-Πώς επιλέγετε τα θέματα των workshops; Τι σας ζητούν οι ίδιοι οι νέοι;

Βλέπουμε έμφαση στην ψυχική υγεία. Είναι κάτι που ζητούν οι ίδιοι οι νέοι; Απολύτως. Οι νέοι σήμερα είναι πολύ ευαισθητοποιημένοι και αναζητούν τρόπους να κατανοήσουν τον εαυτό τους και τους γύρω τους. Είναι ελπιδοφόρο ότι θέλουν να μιλήσουν για την ψυχική ανθεκτικότητα και την αυτογνωσία.

-Τι να περιμένουμε από το Youth Lab στο μέλλον;

Στα άμεσα σχέδιά μας είναι η δημιουργία νέων βιωματικών σεμιναρίων. Επίσης, ως διαπιστευμένος φορέας Erasmus+, κάθε χρόνο φιλοξενούμε στην πόλη μας περίπου 60 νέους από όλη την Ευρώπη, δίνοντας την ευκαιρία και στους ντόπιους νέους να αλληλεπιδράσουν μαζί τους.

-Η GO Alive είναι γνωστή για τα ταξίδια μέσω Erasmus+. Τι ισχύει για αυτό;

Είναι ίσως το πιο συναρπαστικό κομμάτι! Υποστηρίζουμε νέους (κυρίως 18-30 ετών) να συμμετάσχουν σε προγράμματα ανταλλαγών στο εξωτερικό. Είναι προγράμματα σύντομης διάρκειας, βιωματικά, όπου γνωρίζεις νέους από άλλες χώρες. Το καλύτερο; Τα έξοδα (διαμονή, διατροφή, μετακίνηση) καλύπτονται 100%.

-Αν δίνατε μία συμβουλή στους μαθητές μας, ποια θα ήταν;

Να μην φοβούνται να ταξιδέψουν και να εξερευνήσουν τον κόσμο – κυριολεκτικά και μεταφορικά. Όπως λέει και ο Καβάφης, “να εύχεσαι να “ναι μακρύς ο δρόμος», γεμάτος περιπέτειες και γνώση”.

GO Alive

 Διεύθυνση: Σ. Μπλιούρα 2, Κοζάνη (ημιώροφος)

 mailQ info@goalive.eu

ιστοσελίδα: www.goalive.eu

τηλέφωνο επικοινωνίας: 2461 308380

Ελάτε να μας γνωρίσετε!

Συμμετοχή του σχολείου μας στη χριστουγεννιάτικη δράση του οργανισμού την Τρίτη 17 Δεκεμβρίου 2024 στην κεντρική πλατεία της Κοζάνης.

Η λέξη «γιαπράκι» προέρχεται από την τουρκική λέξη yaprak που σημαίνει «φύλλο». Μοιάζουν με τα ντολμαδάκια ή και τους λαχανοντολμάδες. Όπως αναφέρουν οι Τσικριτζή-Μόμτσιου & Φτάκα-Τσικριτζή (2006), στις μεταπολεμικές περιόδους σε κάποια σπίτια ο αριθμός των γιαπρακιών που μαγειρεύονταν ανερχόταν στα ογδόντα! Καταναλώνονταν σαν βασικό φαγητό ή σαν ορεκτικό όλο το Δωδεκαήμερο. Τα γιαπράκια συμβολίζουν το φάσκιωμα του Χριστού, έτσι όπως το λάχανο τυλίγει τον κιμά.

Τα συστατικά είναι απλά και η διαδικασία είναι εύκολη. Για τα συστατικά θα χρειαστούμε: Μισό κιλό κιμά χοιρινό και μισό κιλό μοσχάρι κατά προτίμηση χονδροκομμένο από την σπάλα ή την κοιλιά.  Στα παλιότερα χρόνια η νοικοκυρά δεν έπαιρνε κιμά, αλλά κομμάτια κρέας και το ψιλόκοβε ή αλλιώς “στούμπιζε” σε μικρά κομμάτια με τσεκούρι, ένα φλ. του καφέ ρύζι γλασσέ , δύο μεγάλα κρεμμύδια γλυκά περασμένα από τον τρίφτη ή το μπλέντερ, ένα φλυτζάνι του τσαγιού ελαιόλαδο, τρία- τέσσερα ποτήρια αρμόζουμο (το νερό που γίνεται η αρμιά), ένα κουτάλι της σούπας γλυκό κόκκινο πιπέρι (και λίγο μπούκοβο, για όσους αγαπούν τα πικάντικα), ένα φλυτζάνι του καφέ σάλτσα που αραιώνουμε σε νερό (προαιρετικά), τριμμένο μαυροπίπερο με τη διάθεσή σας, 15-20 σπόρους μπαχάρι (μοσχοπίπερο), αλάτι (υπολογίζουμε ανάλογα με το πόσο αλμυρή είναι η αρμιά (λάχανο και ζωμός), νερό, όσο χρειάζεται, αφού τελειώσει το αρμόζουμο για να βράσουν τα γιαπράκια μας και το χυμό ενός λεμονιού. Τέλος, προσθέτουμε και μια κουταλιά της σούπας φυτίνη ή ελαιόλαδο.

Η διαδικασία της προετοιμασίας αποτελεί μία «τεχνική» που μετριέται στις λεπτομέρειες. Σε μια μεγάλη λεκάνη ρίχνουμε τα υλικά (εκτός από το μπαχάρι) και  τα ανακατεύουμε πολύ καλά , μέχρι να γίνει ένα ομοιογενές μείγμα. Το μείγμα αυτό το αφήνουμε στην άκρη. Σε μια άλλη λεκάνη ξεχωρίζουμε τα φύλλα της αρμιάς ( του λάχανου) , φυλάγοντας μερικά χοντρά φύλλα. Στο κάτω μέρος της κατσαρόλας  τοποθετούμε τσάκνα κομμάτια κλαδιών αμπελιού -ή ξυλάκια από αυτά που κάνουμε τα σουβλάκια- και ανάμεσα ρίχνουμε τα σπυριά του μοσχοπίπερου. Τα σκεπάζουμε με ένα ή δύο από τα χοντρά φύλλα του λάχανου και πάνω τους αρχίζουμε να τοποθετούμε τα γιαπράκια. Πιάνουμε ένα- ένα κάθε φύλλο με προσοχή, το τυλίγουμε και τοποθετούμε τα γιαπράκια σε γύρο σφίγγοντας τα σφιχτά. Όταν η κατσαρόλα γεμίσει λίγο πιο πάνω από την μέση, καλύπτουμε τα γιαπράκια  με φύλλα λάχανου που έχουμε φυλάξει, προσθέτουμε το λαδί ή την φυτίνη κι από πάνω τοποθετούμε ένα ρηχό πιάτο για να μη μας διαλυθούν τα γιαπράκια. Τοποθετούμε σε χαμηλή φωτιά ρίχνοντας μέσα ένα ποτήρι αρμόζουμο. Μάλιστα παλαιότερα, οι γυναίκες τα αφήναν να βράσουν όλο το βράδυ της παραμονής σε χαμηλή φωτιά, έτσι ώστε να δέσουν καλυτέρα.

 Η παράδοση της αρμιάς   

Αξίζει να σημειωθεί ότι η αρμιά είναι λαχανά τα όποια τα αλάτιζαν και τα έβαζαν στο καδί, ένα δοχείο και έριχναν μετά το νερό από  την πηγή για να γίνει πιο γευστικό. Αυτή η διαδικασία ξεκινούσε από τη γιορτή του Αγίου Φίλιππα, 14 Νοεμβρίου. Πάνω από τα λάχανα που ήταν στο δοχείο έβαζαν μια «μπιστιρά» πέτρα , για να συγκρατεί τα λάχανα και να μη φουσκώνουν. Επίσης έριχναν και ρεβίθια στο Καδί για να πάρει η αρμιά κίτρινο χρώμα. Το Καδί το βάζανε εκείνα τα χρόνια στο υπόγειο με θόλο  ή σε ένα στάβλο με άλογα για να μην παγώνουν γιατί τότε έκανε βαρύ χειμώνα Η αρμιά για να φτιαχτεί  και  να ωριμάσει  παραμένει 40 ημέρες στο Καδί, όσο κρατάει η σαρακοστή μέχρι την 24 Δεκεμβρίου, οπότε είναι και Ευλογημένη  η αρμιά. Ανήμερα των Χριστουγέννων πρωί πρωί οι Κοζανίτες/ισσες πηγαίνουν στην εκκλησία για την Χριστουγεννιάτικη λειτουργία. Με το σχόλασμα, περίπου στις οκτώ και καθώς η νηστεία έχει τελειώσει κατευθύνονται στα σπίτια τους βιαστικά για να δοκιμάσουν τα Γιαπράκια, κομβικό σημείο για το «τελετουργικό» τους.

Γράφει η Παναγιώτα Χατζηδάμου Β4

Μωμοέρια

Είναι  ένα  ψυχαγωγικό  έθιμο  που  διαρκεί  12  μέρες,  από  τα  Χριστούγεννα  έως  και τα Θεοφάνια,  όπου  περιλαμβάνει  χορό,  μουσική  και  θέατρο.   Προέρχεται   από  την  ορεινή  Τραπεζούντα  (Ματσούκα)  και  το  συναντάμε  σε  οκτώ  χωριά του  Νομού  Κοζάνης,  στα  Αλωνάκια,  την  Σκήτη,  τον  Τετράλοφο,  τον  Άγιο  Δημήτριο,  το  Πρωτοχώρι,  τα  Κομνηνά,  την  Ασβεστόπετρα  και  το  Καρυοχώρι.  Περνάνε  από  κάθε  σπίτι  του  κάθε  χωριού  και  χορεύουνε  δώδεκα  χορευτές  μικροί  και  μεγάλοι  άνδρες  (ο  αριθμός  δώδεκα  συμβολίζει  τους  δώδεκα  μήνες)  έναν  συγκεκριμένο  χορό.  Αυτό  συμβαίνει  στα  σπίτια  κυρίως  Ποντίων  ή  απογόνων  Ποντίων  για  να  φέρουν  καλή  τύχη στο σπιτικό αυτό την  καινούρια  χρονιά.

Εντάχθηκε  στον  Αντιπροσωπευτικό  Κατάλογο  της  Άυλης  Πολιτιστικής  Κληρονομιάς  της   Ανθρωπότητας  της  UNESCO.

Γράφει η Ιφιγένεια Γκοβεδάρου Γ2

Πηγές

• Τα Κοζανίτικα γιαπράκια ως Άυλη Πολιτιστική Κληρονομιά – Της Κορίνας Χατζηπαναγιωτίδου | KOZANILIFE.GR
• Γιαπράκια Κοζανίτικα – FnB Kozani
• Η παράδοση της Αρμιάς που τοποθετείται  στο καδί από την 14η Νοεμβρίου ημέρα του Αη-Φίλ’πα  για τα γιαπράκια των Χριστουγέννων. Πως παρασκευάζονταν και από πού ήρθε το έθιμο. Γιάννη Κορκά (efkozani.gr)
• Η παράδοση της αρμιάς των κοζανιτών για τα γιαπράκια των Χριστουγέννων! – Πρωινός Λόγος Κοζάνη (prlogos.gr)

Τι οδηγεί όμως έναν νέο στη βία; Οι λόγοι είναι πολλοί: θυμός, ανασφάλεια, ζήλια, ανάγκη για έλεγχο, πίεση από συνομηλίκους ή ακόμη και το παράδειγμα που λαμβάνει από το σπίτι ή τα μέσα ενημέρωσης. Συχνά, οι θύτες έχουν και οι ίδιοι βιώσει βία στο παρελθόν ή αισθάνονται ότι η μόνη τους επιλογή είναι να επιβληθούν στους άλλους. Ωστόσο, η βία δεν λύνει προβλήματα – αντίθετα, τα πολλαπλασιάζει.

Όμως, υπάρχει πάντα μια άλλη επιλογή. Ως μαθητές, ως φίλοι, ως μέλη της σχολικής κοινότητας, έχουμε περισσότερη δύναμη από όση νομίζουμε. Μπορούμε να μιλήσουμε, να στηρίξουμε, να αλλάξουμε το κλίμα γύρω μας. Καμία πράξη καλοσύνης δεν είναι μικρή, καμία λέξη υποστήριξης δεν είναι ασήμαντη. Αντί να αφήσουμε τη βία να κυριαρχήσει, μπορούμε να επιλέξουμε να κάνουμε το σχολείο μας έναν ασφαλέστερο χώρο για όλους. Τι μπορούμε όμως να κάνουμε;

✔ Σπάμε τη σιωπή. Αν δούμε ή βιώσουμε περιστατικά βίας, δεν μένουμε αδιάφοροι. Μπορούμε να μιλήσουμε σε έναν φίλο, έναν εκπαιδευτικό ή κάποιον ενήλικα που εμπιστευόμαστε.
✔ Στηρίζουμε τα θύματα. Η απομόνωση κάνει τα πράγματα χειρότερα. Ένα απλό «είμαι εδώ για σένα» μπορεί να αλλάξει πολλά.
✔ Αντιδρούμε με ψυχραιμία. Δεν απαντάμε στη βία με βία. Η συζήτηση και η υποστήριξη είναι πιο δυνατά όπλα.
✔ Δημιουργούμε ένα ασφαλές περιβάλλον. Οι λέξεις μας έχουν δύναμη. Ας τις χρησιμοποιούμε για να ενθαρρύνουμε, όχι για να πληγώνουμε.
✔ Ζητάμε βοήθεια. Το να μιλήσουμε σε έναν ενήλικα δεν είναι «καρφί», αλλά πράξη θάρρους.

Η αλλαγή ξεκινά από εμάς. Επιλέγουμε τη συνεργασία αντί για τη σύγκρουση, τη στήριξη αντί για την αδιαφορία. Μαζί μπορούμε να κάνουμε το σχολείο και την κοινωνία μας ένα πιο ασφαλές και δίκαιο μέρος για όλους.

Γράφει η Νατάσα Τσουβαλά, η Σχολική Ψυχολόγος του 4ου Γυμνασίου Κοζάνης

Η Νατάσα Τσουβαλά είναι μια ψυχολόγος με πλούσια ακαδημαϊκή και επαγγελματική εμπειρία. Διαθέτει μεταπτυχιακά στις Νευροεπιστήμες και τη Γνωστική Ψυχολογία, καθώς και πτυχίο Ψυχολογίας από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Από το 2021, εργάζεται ως ψυχολόγος στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, ενώ παράλληλα διδάσκει σε Δημόσια ΙΕΚ. Η εμπειρία της περιλαμβάνει επίσης εργασία στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση και εθελοντική προσφορά στην Ελληνική Εταιρεία Νόσου Αλτσχάιμερ. Επίσης, έχει συμμετάσχει σε πολλά συνέδρια και έχει δημοσιεύσει ερευνητικές εργασίες σε έγκριτα επιστημονικά περιοδικά, εστιάζοντας ιδιαίτερα στη νευροψυχολογία και τη γνωστική λειτουργία σε ηλικιωμένους.

Μία δημιουργία του Κωνσταντίνου Τσόκου και του Χλιαρά Γιώργου, μαθητών της Β Τάξης του 4ου Γυμνασίου Κοζάνης

Οι μαθητές και οι μαθήτριες των σχολείων που συμμετέχουν στο Δίκτυο e – τύπος μοιράζονται τις δικές τους ανακαλύψεις για τα τοπικά ιδιώματα, αναδεικνύοντας την αξία τους ως πολιτιστική κληρονομιά, ιστορική μνήμη, πηγή γλωσσικής ποικιλομορφίας και στοιχείο κοινωνικής συνοχής.

Περιηγηθείτε στον παρακάτω σύνδεσμο σε αυτό το γλωσσικό μωσαϊκό, να ακούσετε τις μοναδικές φωνές κάθε τόπου και να αναγνωρίσετε την ανεκτίμητη αξία τους.

https://digipad.app/p/1125324/688648ee52181

]]> https://schoolpress.sch.gr/sch10diktio/archives/543/feed 0