Ο Ιερός Ναός Αγίου Νικολάου Κοζάνης είναι ο παλαιότερος και σημαντικότερος ναός της πόλης, αφιερωμένος στον Άγιο Νικόλαο, που αποτελεί τον πολιούχο και προστάτη των κατοίκων. Χτίστηκε το 1664 με πρωτοβουλία του Χαρίσιου Τράντα και από την αρχή καθιερώθηκε ως το κέντρο της θρησκευτικής ζωής της Κοζάνης. Για τους κατοίκους δεν είναι μόνο τόπος λατρείας, αλλά και χώρος παρηγοριάς και καθημερινής προσευχής.
Κατά τη διάρκεια των αιώνων, ο ναός απέκτησε μεγάλη ιστορική και εθνική σημασία. Στα χρόνια της Τουρκοκρατίας αποτέλεσε πυρήνα διατήρησης της ελληνικής ταυτότητας, ενώ εκεί καλλιεργήθηκαν ιδέες και ελπίδες για την ελευθερία. Στον ίδιο χώρο γιορτάστηκε και η απελευθέρωση της Κοζάνης το 1912, γεγονός που ενίσχυσε ακόμη περισσότερο τη συμβολική του αξία.
http://agiosnikolaoskozanis.gr/
Το κτίριο ανακαινίστηκε εκ βάθρων το 1721 και αγιογραφήθηκε το 1730, ενώ αργότερα έγιναν επεκτάσεις και παρεμβάσεις. Εξωτερικά είναι λιτό, όμως το εσωτερικό του ξεχωρίζει για τον πλούσιο διάκοσμο, τις τοιχογραφίες, τα ξυλόγλυπτα και τα πολύτιμα εκκλησιαστικά κειμήλια. Παρά τις φθορές που υπέστη με τον χρόνο και ορισμένες άστοχες επεμβάσεις, διατηρεί σημαντική καλλιτεχνική αξία. Ο ναός ανακηρύχθηκε επίσημα ιστορικό και αρχαιολογικό μνημείο το 1926. Παρότι έγιναν πολλές προσπάθειες για την ανέγερση νέου μεγαλύτερου ναού, αυτές δεν ολοκληρώθηκε ποτέ. Έτσι, ο υπάρχων ναός παρέμεινε το κέντρο της εκκλησιαστικής ζωής της πόλης.
Τη δεκαετία του 1980 πραγματοποιήθηκαν εκτεταμένες εργασίες αναπαλαίωσης, που βοήθησαν στη διάσωση και αποκατάσταση του μνημείου. Σήμερα ο ναός εξακολουθεί να λειτουργεί κανονικά και αποτελεί σημαντικό σύμβολο πίστης, ιστορίας και πολιτισμού για την Κοζάνη. Οι Κοζανίτες αποκαλούν τον ναό του Αγίου Νικολάου (κεντρική πλατεία)«Παππού» (ή «ου Παππούς ου Αη-Νικόλας» στην τοπική διάλεκτο) ως ένδειξη μέγιστου σεβασμού, οικειότητας και αγάπης προς τον πολιούχο της πόλης. Ο χαρακτηρισμός αυτός αναδεικνύει τον ναό ως τον «παλαιότερο», «σοφό» και «προστατευτικό» πυρήνα της θρησκευτικής και εθνικής ζωής της Κοζάνης.
Γράφει η Μαρία Φασίδου – 4ο Γυμνάσιο Κοζάνης
Πηγές
in.gr
