ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΑΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤ

Στη σύγχρονη κοινωνία, η δημιουργικότητα δεν θεωρείται απλά ικανότητα, αλλά κοινωνική αξία, αφού αποτελεί προϋπόθεση για τόσο για την κοινωνική, επιστημονική και τεχνολογική πρόοδο, όσο και για την οικονομική ανάπτυξη ενός τόπου.

Με άλλα λόγια, ένα άτομο έχει συνήθως έμφυτη την τάση να είναι ή να μην είναι αρκετά δημιουργικό, αλλά οι δημιουργικές του ικανότητες μπορούν να βελτιωθούν σε κάποιο βαθμό με μια σειρά από στοχευμένες παρεμβάσεις. Στην ελληνική σχολική πραγματικότητα, βέβαια, το πλαίσιο σχολικών σπουδών ελάχιστα υπαγορεύει στρατηγικές ή προσφέρει ευκαιρίες για την καλλιέργεια της δημιουργικής σκέψης. Παρόλα αυτά, υπάρχουν αρκετές τεχνικές που μπορούν να προσφέρουν μια σημαντική ώθηση στη δημιουργικότητα της τάξης μας, όπως οι εξής:

• Οι δραστηριότητες «ανοιχτού τύπου» (open-ended) μπορούν να δώσουν στα παιδιά την ευκαιρία να διαμορφώσουν τη δική τους πορεία επίλυσης, να χρησιμοποιήσουν τη φαντασία τους και να ξεφύγουν από το άγχος της μίας και μοναδικής σωστής απάντησης.
• Η διαμόρφωση της σχολικής αίθουσας έτσι ώστε να επιτρέπει τις ομαδοσυνεργατικές δραστηριότητες και την δημιουργική επαφή ανάμεσα σε διαφορετικούς μαθητές.
• Ο ιδεοκαταιγισμός μπορεί να ενισχύσει τον δημιουργικό ιδεασμό των παιδιών, την ικανότητά τους, δηλαδή να παράγουν πολλές εναλλακτικές λύσεις για ένα πρόβλημα.
• Η αναγνώριση και η επιβράβευση της πρωτότυπης, χρήσιμης κι αυθεντικής σκέψης διαμορφώνει ένα πλαίσιο εντός του οποίου η δημιουργικότητα αποτελεί αξία.
• Οι ευκαιρίες για εφαρμογή της πρωτότυπης ιδέας με την υλοποίηση μικρών καινοτομιών συμβάλλει στην ενίσχυση των κινήτρων για δημιουργικότητα.
• Η αξιοποίηση των τεχνών και των νέων τεχνολογιών σε δραστηριότητες ανοιχτού τύπου έχει βρεθεί να διευκολύνει τη δημιουργική σκέψη στην τάξη.
• Η ελεύθερη ανταλλαγή απόψεων, ο διάλογος και ο σεβασμός στη διαφορετική άποψη διαμορφώνουν ένα περιβάλλον στο οποίο η δημιουργική έκφραση ενθαρρύνεται χωρίς το φόβο του λάθους.
• Η διάθεση χρόνου και χώρου και η ενθάρρυνση για επιπλέον ερωτήσεις στο γραφείο του εκπαιδευτικού ή ακόμη και μέσω e-mail λειτουργούν προτρεπτικά και ενισχυτικά για τη φιλοπεριέργεια.
• Και, φυσικά, οι ευκαιρίες για την ερμηνεία φαινομένων από διαφορετικές οπτικές γωνίες συμβάλλουν αποφασιστικά στην άσκηση της δημιουργικής, αποκλίνουσας και κριτικής σκέψης.