Όλα ξεκίνησαν με μια συναρπαστική επίσκεψη στο Αρχαιολογικό Μουσείο
Θεσπρωτίας. Εκεί, βρεθήκαμε πρόσωπο με πρόσωπο με το παρελθόν του τόπου μας,
θαυμάζοντας αρχαία αντικείμενα και μαθαίνοντας ιστορίες που έμοιαζαν βγαλμένες
από παραμύθι. Όμως, όπως συμβαίνει πάντα όταν κάτι έχει τεράστιο ενδιαφέρον, οι
απορίες μας πλήθαιναν και ο χρόνος της επίσκεψης… απλά δεν έφτανε!
Η δίψα μας για μάθηση οδήγησε τη δασκάλα μας, σε μια καταπληκτική ιδέα: να
μεταφέρουμε τη συζήτηση στο δικό μας «έδαφος». Έτσι, είχαμε τη μεγάλη χαρά και
τιμή να υποδεχτούμε στο σχολείο μας την αρχαιολόγο κυρία Αντωνία. Η τάξη μας
μετατράπηκε για λίγο σε «ανασκαφή», και οι ερωτήσεις έπεσαν βροχή!
Μέσα από τη συζήτησή μας, ταξιδέψαμε χιλιάδες χρόνια πίσω. Στις επόμενες σελίδες
θα διαβάσετε πώς:
• Ανακαλύπτονται τα αρχαία πριν καν χτιστούν οι σύγχρονοι δρόμοι.
• Η Θεσπρωτία και η Κέρκυρα ήταν κάποτε ενωμένες πριν λιώσουν οι πάγοι!
• Οι πρόγονοί μας έφτιαχναν τα πρώτα τους εργαλεία από πυριτόλιθο και πηλό.
• Οι αρχαίες πόλεις μας αντιστάθηκαν ηρωικά στους Ρωμαίους!
Θέλουμε να εκφράσουμε τις πιο θερμές μας ευχαριστίες στην κυρία Αντωνία, η
οποία με απίστευτη υπομονή και μεταδοτικότητα απάντησε σε κάθε μας ερώτηση,
κάνοντας την Ιστορία να ζωντανέψει μπροστά στα μάτια μας.
Διαβάστε παρακάτω την αποκλειστική συνέντευξη που παραχώρησε στους «μικρούς
δημοσιογράφους» της τάξης μας και ετοιμαστείτε για ένα μοναδικό ταξίδι στον
χρόνο!
Η Παλαιολιθική Εποχή και τα Πρώτα Εργαλεία
• Δασκάλα: «Πάμε,παιδιά…..ένας ,ένας με τη σειρά….
• Αλέξανδρος: «Ποιο είναι το πιο παλιό αντικείμενο που έχετε βρει στη
Θεσπρωτία;»
• κ. Αντωνία (Αρχαιολόγος): «Τα πιο παλιά αντικείμενα που έχουν βρεθεί στη
Θεσπρωτία είναι πέτρινα εργαλεία που χρονολογούνται στην Παλαιολιθική
εποχή. Περίπου από το 100.000 π.Χ. και μετά. Είναι η περίοδος που οι
άνθρωποι ζούσαν νομαδικά, σε σπηλιές κατά βάση, και τρέφονταν
μαζεύοντας καρπούς, κυνηγώντας.»
• Κατερίνα: «Γιατί όταν η Κέρκυρα έγινε νησί, ένα κομμάτι από αυτή
βυθίστηκε;»
• κ. Αντωνία: «Τότε ήμασταν σε μια παγετώδη περίοδο. Η θάλασσα ήταν
πολλά μέτρα πιο χαμηλά από ό,τι σήμερα, πάνω από 100 μέτρα. Η
Θεσπρωτία επικοινωνούσε με την Κέρκυρα. Δεν υπήρχε θάλασσα ανάμεσά
τους, ήταν κομμάτι της Αιγηίδας. Όταν έλιωσαν οι πάγοι, ανέβηκε η στάθμη
και έγινε νησί.»
• Βάσω: «Αυτό το πράγμα που είδαμε στο μουσείο που ήταν σαν λυχνάρι… από
τι υλικό ήταν; Από τι έφτιαχναν τα εργαλεία;»
• κ. Αντωνία: «Πριν από τον πηλό παιδιά, τα εργαλεία τα έφτιαχναν από
πέτρα, αλλά μια συγκεκριμένη πέτρα που λέγεται πυριτόλιθος. Από τίποτα
άλλο. Εργαλεία μόνο από πυριτόλιθο, γι” αυτό λέμε ότι είμαστε στην εποχή
του λίθου.»
Πώς ανακαλύπτονται τα Αρχαία
• Πέτρος: «Πώς τα βρήκατε, εννοώ πώς ξέρετε πού να ψάξετε να βρείτε τα
αρχαία αντικείμενα;>>
• κ. Αντωνία: «Κάποιες φορές τα βρίσκουμε τυχαία. Κάποιες φορές
εμφανίζονται… όταν πάει κάποιος να χτίσει ένα σπίτι,κάνουμε εμείς έρευνα
πριν, και μπορεί να βρούμε αρχαία. Όταν κατασκευάστηκε η Εγνατία Οδός
βρήκαμε πολλά τέτοια εργαλεία, γιατί πριν τα μεγάλα έργα, εμείς οι
αρχαιολόγοι προηγούμαστε.»
• Χρήστος: «Πώς καταλάβατε ποια χρονολογία ήταν; Πώς τα χρονολογήσατε;»
• κ. Αντωνία: «Από τα στρώματα του εδάφους και το υλικό κατασκευής τους,
όπως ο πυριτόλιθος για την παλαιολιθική, ξεχωρίζουμε τις περιόδους.»
• Σπύρος: «Υπάρχει περίπτωση ας πούμε κάποιος να ψαρέψει με δίχτυα… να
βρει κάποιο αντικείμενο από τα παλιά χρόνια;»
• κ. Αντωνία: «Βεβαίως! Ειδικά οι ψαράδες που ψαρεύουν με δίχτυα, πολλές
φορές παρασύρουν με αυτά αμφορείς από αρχαία ναυάγια.»
Η Νεολιθική Εποχή και η Χρήση του Πηλού
• Ρεγγίνα: «Διαβάσαμε ότι μετά τους πάγους οι άνθρωποι πλησίασαν τη
θάλασσα. Εδώ στη Θεσπρωτία έχουμε βρει αντικείμενα ανθρώπων που
ζούσαν από το ψάρεμα;»
• κ. Αντωνία: «Στη Νεολιθική εποχή οι άνθρωποι ζούσαν και από το ψάρεμα,
αλλά κυρίως από την κτηνοτροφία. Είναι η εποχή που για πρώτη φορά
μαθαίνουν πώς να φτιάχνουν αντικείμενα από πηλό, εκτρέφουν ζώα και
καλλιεργούν τη γη. Δεν έχουμε βρει όμως πολλά αγκίστρια που να δείχνουν
ψάρεμα. Βρήκαμε οικισμούς πιο πολύ προς την κοιλάδα της Παραμυθιάς,
στον Πύργο Ραγίου.»
• Όλγα: «Τα πιο πολλά αντικείμενα που έχετε βρει είναι από πηλό ή από
πέτρα;»
• κ. Αντωνία: «Από πηλό, ναι. Τα πιο πολλά είναι από πηλό.»
• Δέσποινα: «Από πού τον βρήκανε τον πηλό; Ξέρουμε πώς φτιάχνουμε πηλό;»
• κ. Αντωνία: «Δεν χρησιμοποιούμε το χώμα που θα βρούμε στην αυλή μας,
πρέπει να “ναι συγκεκριμένο κόκκινο χώμα που λέγεται άργιλος. Πρέπει να
γίνεται σαν πλαστελίνη όταν το αναμείξεις με νερό. Άρα άργιλος και νερό
είναι η πρώτη ύλη.»
Εποχή του Χαλκού & Πρώτες Πόλεις
• Μαρίνα: «Πριν γίνει ο Τρωικός πόλεμος στην υπόλοιπη Ελλάδα
χρησιμοποιούσαν ήδη τον χαλκό. Οι άνθρωποι εδώ συνέχισαν να προτιμούν
την πέτρα;»
• κ. Αντωνία: «Γύρω στο 2000 π.Χ. είμαστε στην Εποχή του Χαλκού. Εδώ στη
Θεσπρωτία ο πολιτισμός δεν ήταν τόσο εξελιγμένος όσο στη νότια Ελλάδα.
Τα χάλκινα εργαλεία που έχουμε βρει έχουν έρθει από τους Μυκηναίους της
νότιας Ελλάδας, άρα επικοινωνούσαν.»
• Γιώργος: «Έχετε βρει κάποια πανοπλία ή ασπίδα ή δόρυ από την Τροία;»
• κ. Αντωνία: «Πανοπλίες δεν έχουμε βρει από εκείνη την εποχή εδώ.»
• Αναστασία: «Τα πλοία τότε ήταν διαφορετικά από τα σημερινά;»
• κ. Αντωνία: «Σίγουρα, και κάθε πλοίο, ανάλογα με τη χρήση του –είτε ήταν
πολεμικό είτε εμπορικό– είχε διαφορετικά χαρακτηριστικά.»
• Γιάννης: «Πότε έγιναν όλα τα σπίτια κι έκαναν πόλεις;»
• κ. Αντωνία: «Ζούσαν μέχρι τον 4ο αιώνα σε χωριά. Από τα μέσα του 4ου
αιώνα π.Χ. άρχισαν να οργανώνονται σε μεγάλες πόλεις, όπως τα Γίτανα, η
Ελέα, η Ντόλιανη και το Δημόκαστρο. Μιλάμε για την εποχή που βασιλιάς
εδώ ήταν ο Πύρρος, και τότε έκαναν πόλεις με μεγάλα τείχη.»
Η Ρωμαϊκή Κατάκτηση και τα Βυζαντινά Χρόνια
• Άρης: «Εκεί που διαβάσαμε ότι οι Ρωμαίοι κατέκτησαν την Ελλάδα… τις
πόλεις που αντιστάθηκαν τις κατέστρεψαν.Τις πόλεις εδώ τις κατέστρεψαν
ή τις προστάτεψαν;»
• Δασκάλα: «Τι είπαμε στην Ιστορία; Οι πόλεις οι οποίες αντιστάθηκαν και
πολέμησαν τους Ρωμαίους τι έπαθαν; .»
• κ. Αντωνία: «Οι Ρωμαίοι κατέκτησαν την Ήπειρο το 167 π.Χ. Ήταν μια
διαμάχη Ρωμαίων και Μακεδόνων, και οι Θεσπρωτοί είχαν διαιρεθεί. Όταν
νίκησαν οι Ρωμαίοι, κατέστρεψαν όλες τις πόλεις που είχαν ταχθεί με το
μέρος των Μακεδόνων.»
• Ολοι μαζί:Αντισταθήκαμε!!!!
• Ελίσα: «Στα Βυζαντινά χρόνια μάθαμε ότι ο Χριστιανισμός έγινε μεγάλη
θρησκεία. Εδώ στη Θεσπρωτία όταν έγιναν χριστιανοί γκρέμισαν τους
αρχαίους ναούς για να φτιάξουν εκκλησίες;»
• κ. Αντωνία: «Σίγουρα τις γκρέμιζαν (τις αρχαιότητες), γιατί
χρησιμοποιούσαν τα υλικά για να φτιάξουν εκκλησίες χριστιανικες. Πολλές
φορές, μάλιστα, όπου υπήρχε θέση αρχαίου ναού, βρίσκουμε ακριβώς από
πάνω να χτίζονται εκκλησίες.»
