Ας ξεκινήσουμε…

Οι σελίδες του βιβλίου της Γλώσσας και ειδικότερα η ενότητα «Μες στο Μουσείο¨ απ’ το βιβλίο της Γλώσσας Β΄δημοτικού έγιναν έμπνευση για τις δασκάλες του 2^ου Δημοτικού Σχολείου Κοζάνης για να δημιουργηθεί ένα υπέροχο λαογραφικό μουσείο με διάφορα σπάνια αντικείμενα προηγούμενων δεκαετιών.

Δάσκαλοι, μαθητές, γονείς και παππούδες συνεργάστηκαν αρμονικά με πολύ μεράκι ώστε να παραχθεί ένα πολύ ξεχωριστό αποτέλεσμα.

Οι μαθητές αγκάλιασαν πολύ την προσπάθεια και «Από το μπαούλο του παππού και της γιαγιάς» έφεραν αντικείμενα της ελληνικής υπαίθρου, εργαλεία,  στολές, σκεύη, εργόχειρα ιστορικά κειμήλια. Κατόπιν με χαρά και καμάρι  τοποθετήθηκαν στα ράφια και στα θρανία και κόσμησαν την αίθουσα της Β΄τάξης.

Τα παιδιά σταδιακά κατάλαβαν τι σημαίνει παράδοση και απέκτησαν ενεργό ρόλο οργανώνοντας ομάδες καταγράφοντας και  ζωγραφίζοντας αντικείμενα, αφίσες, γράφοντας λεζάντες. Έγιναν μικροί λαογράφοι.

Γονείς, παππούδες, γιαγιάδες, δάσκαλοι, μαθητές του σχολείου μας και μαθητές με τους δασκάλους τους από όμορο σχολείο επισκέφθηκαν τον χώρο, ξεναγήθηκαν, θαύμασαν και παρατήρησαν με προσοχή τα εκθέματα.

Οι παππούδες και οι γιαγιάδες φιλοξενήθηκαν και κεράστηκαν όπως τα παλιά χρόνια γλυκό κουταλιού,  σοκολατάκια  μαργαρίτες, λικέρ και μπισκοτολούκουμα(που κοσμούσαν πάντα την πορσελάνινη φουντανιέρα διακοσμημένα περίτεχνα στην πιατέλα που έβγαινε από τη κρυσταλλιέρα μόνο σε επίσημες γιορτές και εκδηλώσεις) με τον παραδοσιακό τρόπο από τις εγγονές τους που ήταν ντυμένες Λαζαρίνες. Τα παιδιά αναβίωσαν το έθιμο της Λαζαρίνας τραγουδώντας τα κάλαντα του Λαζάρου κρατώντας καλαθάκια γεμάτα λουλούδια και κόκκινα αυγά.       Βλέποντας και ακούγοντας όλα αυτά οι παππούδες συγκινήθηκαν και θυμήθηκαν τα δικά τους παιδικά χρόνια. Μας μίλησαν γι΄αυτό το έθιμο, θυμήθηκαν τα μαθητικά τους χρόνια, τα παιχνίδια που έπαιζαν εκείνη την εποχή και αντάλλαξαν ιδέες και εμπειρίες.

Πολλά βέβαια από τα αντικείμενα δεν έχουν πλέον χρηστική αξία αλλά φέρνουν στον νου των μεγαλύτερων ανθρώπων αναμνήσεις και στους νεότερους δείχνουν τις δυσκολίες που είχε η καθημερινότητα των ανθρώπων εκείνης της εποχής.

Εξάλλου η συναισθηματική αξία είναι αυτή που έχει αξία και μάλιστα είναι πάντα ανεκτίμητη!

Ήταν μια προσπάθεια που συνδύασε την παράδοση και τον πολιτισμό μεταφέροντάς μας σε ένα ταξίδι μιας άλλης εποχής.

Ευχαριστούμε πολύ τη διευθύντρια του σχολείου μας κ. Κατερίνα Κολονέλλου που αγκάλιασε την όλη ιδέα μας και μας βοήθησε να την πραγματοποιήσουμε καθώς και   όλους όσους στήριξαν αυτή την προσπάθεια.

Ο επαγγελματισμός τους απαιτούσε δεξιοτεχνία, ραπτική και γνώση των υλικών που χρησιμοποιούσαν όπως ύφασμα, σκελετοί, μηχανισμοί.

Το επάγγελμα αυτό πλέον είναι σπάνιο έως σχεδόν εξαφανισμένο, ειδικά στην Ελλάδα. Υπάρχουν λίγα παραδοσιακά εργαστήρια που επιδιορθώνουν ομπρέλες.

Στη Ρόδο υπάρχουν αρκετές επιχειρήσεις που ασχολούνται με την κατασκευή, επισκευή και πώληση ομπρελών, τόσο για προσωπική όσο και για επαγγελματική χρήση.

Σοφία Μουρατίδου

Ο φωτογράφος είχε μια μεγάλη μηχανή που στηριζόταν σε έναν τρίποδα. Τραβούσε προσεχτικά τη φωτογραφία, ενώ οι άνθρωποι καθόντουσαν ακίνητοι και φορούσαν τα καλά τους ρούχα. Στη συνέχεια ο φωτογράφος εμφάνιζε τις φωτογραφίες σε ένα σκοτεινό δωμάτιο. Χρησιμοποιούσε ένα ειδικό υγρό και ήθελε πολλή προσοχή. Όταν τελείωνε ο φωτογράφος ήταν έτοιμες για να τις πάρουν οι άνθρωποι για ανάμνηση.

Ήταν ένα όμορφο και σημαντικό επάγγελμα.

Φαίη Παλέντζα

Σήμερα το επάγγελμα του λούστρου δεν ασκείται από πολλούς.

Μυρτώ Ζορμπά

Ο πεταλωτής έβαζε στα ζώα τα πέταλα που ήταν τα παπούτσια τους. Τα εργαλεία που χρησιμοποιούσε ήταν τα πέταλα, το σφυρί, η τανάλια, το σαράτσι και τα καρφιά. Την αρχή ακινητοποιούσε το πόδι του ζώου, έβγαζε το παλιό πέταλο, έκοβε την οπλή του ζώου από κάτω για να ισιώσει, μετά έβαζε το καινούριο πέταλο και το κάρφωνε προσεκτικά με ειδικά καρφιά. Το πετάλωμα γινόταν και στα τέσσερα πόδια για να μπορεί να περπατάει χωρίς να πληγώνονται τα πόδια του και για να διατηρεί την ισορροπία του.

Αναστασία Παντελίδη

Σήμερα οι αγγειοπλάστες είναι πάρα πολύ λίγοι γιατί την θέση τους την έχουν πάρει τα μηχανήματα.

Τα πήλινα αγγεία όπως βάζα, ποτήρια πιάτα ψήνονται σε καμίνια.

Ο αγγειοπλάστης είναι ένα από τα πιο αρχαία επαγγέλματα της χώρας μας.

Ιωάννα Μανώλη

Τα υλικά που χρησιμοποιούσε ήταν κυρίως ξύλο από πλάτανο για τον σκελετό της καρέκλας και βούρλα (χόρτα)  για τις ψάθες. Το χόρτο το μάζευε το καλοκαίρι από ποτάμια και βάλτους, το στέγνωνε, το έκανε δεμάτια, το τύλιγε γύρω από τον ώμο του και γύριζε στα χωριά.

Πολύ δουλειά είχε ο καρεκλάς με τα καφενεία γιατί εκεί υπήρχαν πολλές καρέκλες που από την καθημερινή χρήση χαλούσαν γρήγορα.

Σήμερα μόνο σε κάποια παραδοσιακά καφενεία θα βρούμε ψάθινες καρέκλες.

                                                                                                                                  Μαρία Λαμπροπούλου

Το σαμάρι κατασκευάζεται από ξύλο πλάτανου. Ο σαμαράς έπρεπε να πάρει τα μέτρα του ζώου και με τα εργαλεία του να δώσει καμπυλότητα στα ξύλα ώστε το σαμάρι να μπει στη ράχη του ζώου. Η κατασκευή του σαμαριού παίρνει πολύ χρόνο και είναι μια τέχνη πολύ δύσκολη.

Όταν τα τρακτέρ και τα αυτοκίνητα ήρθαν στη ζωή των ανθρώπων ως μέσω μεταφοράς και εργασίας, το επάγγελμα και η τέχνη του σαμαρά χάθηκαν.

Ζωή Παπακώστα

Ήταν ένα μεγάλο ξύλινο κουτί που έπαιζε μουσική όταν γύριζε τη μανιβέλα. Ο κόσμος άκουγε τα τραγούδια και πολλές φορές έβγαινε στα μπαλκόνια  ή στα παράθυρα να δει. Ο λατερνατζής κρατούσε και έναν δίσκο για να τον ρίχνουν χρήματα. Συνήθως φορούσε ωραία ρούχα και καπέλο. Άλλες  φορές είχε μαζί του και έναν  βοηθό ή μια κοπέλα που τραγουδούσε.

Η δουλειά του ήταν δύσκολη γιατί περπατούσε πολλές ώρες και κουβαλούσε τη βαριά λατέρνα. Όμως έκανε τον κόσμο να χαμογελά και να ξεχνά τα προβλήματα.

Ήταν ένα επάγγελμα γεμάτο μουσική, κόπο και χαρά!

Παναγιώτα Ρουσιάδου