Χελιδονίσματα στο 10ο Δημοτικό Σχολείο Αλεξανδρούπολης

Στο σχολείο μας, το 10οΔημοτικό Σχολείο Αλεξανδρούπολης κατασκευάσαμε τις ξύλινες χελιδόνες και με τα χάρτινα χελιδόνια στα χέρια, βγήκαμε να τραγουδήσουμε τα Χελιδονίσματα και να ευχηθούμε ευημερία, ευδαιμονία, βλάστηση στη φύση και  πνευματική αναγέννηση σε ατομικό και συλλογικό επίπεδο. Οι μαθητές μας, ξεσήκωσαν με το κέφι και το τραγούδι τους, την πόλη. Μπροστά από το Δημαρχείο, τραγούδησαν στον Δήμαρχο και στους παριστάμενους και χόρεψαν, γιορτάζοντας τον ερχομό της Άνοιξης! Μίλησαν για το έθιμο των «Χελιδονισμάτων» στα τοπικά μέσα ενημέρωσης και πέτυχαν έτσι τη διάχυση της δράσης στην τοπική κοινωνία!

Ιστορία του Εθίμου

Τα «ΧΕΛΙΔΟΝΙΣΜΑΤΑ» είναι ένα πρωτομαρτιάτικο, αναβλαστικό έθιμο, ένα μελωδικό καλωσόρισμα της Άνοιξηςπου αναφέρεται στον ερχομό της χελιδόνας, την οποία ταυτίζει με τον ερχομό της άνοιξης και συνδέεται με την παραγωγή, τη γονιμότητα, το άνθισμα των λουλουδιών και τη βλάστηση της γης.

Η προέλευση των χελιδονισμάτων αγγίζει στους αρχαίους χρόνους και, μάλιστα, στη μινωική εποχή. Η χελιδόνα έγινε ιδιαίτερα αγαπητή από τα αρχαϊκά χρόνια στην Ελλάδα. Πέρασε από το Βυζάντιο και πετώντας ασταμάτητα στους αιώνες, έφτασε μέχρι τις ημέρες μας να κελαηδά και να καλωσορίζει την άνοιξη με ευχές. Πρόκειται για αρχαίο αγερμό, ένα έθιμο επίσκεψης, που ανήκει στα κάλαντα του Μαρτίου, μέρος δηλαδή εορταστικών παραδόσεων για την Πρωτοχρονιά, η οποία τότε εορταζόταν την 1η Μαρτίου και όχι την 1η Ιανουαρίου, όπως σήμερα.

Το 153 π.Χ. μεταφέρθηκε, ο εορτασμός της Πρωτοχρονιάς, στην 1η Ιανουαρίου από τους Ρωμαίους. Δύσκολο, όμως, να ξεχαστεί τόσο εύκολα ένα τέτοιο έθιμο κι έτσι κράτησε για μεγάλο χρονικό διάστημα, όπως δείχνουν αναφορές και από τους βυζαντινούς χρόνους. Τα δημοτικά αυτά τραγούδια μετατράπηκαν σε παιδικά λαϊκά τραγούδια, τα οποία τραγουδιούνται ακόμα και σήμερα.

Τα παιδιά συνέχιζαν, μέσα σε όλες τις χρονικές περιόδους να τραγουδούν τον ερχομό της Άνοιξης και έτσι το έθιμο διατηρήθηκε όπως ακριβώς και στην αρχαιότητα. Σε κάθε μεριά της Ελλάδας, την 1η του Μάρτη τα παιδιά ξεχύνονταν στους δρόμους για να καλωσορίσουν τα χελιδόνια τους, τους αγγελιοφόρους της Άνοιξης. Κρατούσαν στα χέρια τους ένα ξύλινο χελιδόνι και του κρεμούσαν στο λαιμό κουδουνάκια . Πήγαιναν από σπίτι σε σπίτι και έλεγαν τα “χελιδονίσματα” ενώ τα κουδουνάκια συνόδευαν το τραγούδι τους. Τα παιδιά, με το τραγούδι τους, επικαλούνται τα αληθινά χελιδόνια, να έρθουν στον τόπο τους και μαζί μ’ αυτά η άνοιξη.