Η έννοια του πλοίου, κατά τον κώδικα του ιδιωτικού δικαίου (ΚΙΝΔ), είναι αρκετά στενότερη σε σχέση με την αντίστοιχη επιστημονική έννοια. Για την επιστήμη το πλοίο αποτελείται από το κύριο σώμα, το σκάφος, το οποίο διακρίνεται σε τρία μέρη: το μπροστινό καλούμενο πλώρη, το μεσαίο και μεγαλύτερο καλούμενο μέσο και το πίσω μέρος καλούμενο πρύμνη. Ο ΚΙΝΔ περιορίζει και επιδεικνύει τι θεωρείται πλοίο για το ιδιωτικό ναυτικό δίκαιο. Σύμφωνα με το πρώτο άρθρο του ΚΙΝΔ «πλοίον κατά την έννοιαν του παρόντος νόμου, είναι παν σκάφος, χωρητικότητας καθαράς τουλάχιστον δέκα κόρων προορισμένον όπως κινείται αυτοδύναμως εν θαλάσση» . Πρώτο στοιχείο αποτελεί το σκάφος. Ως σκάφος ορίζεται κάθε κοίλο ναυπήγημα. Συνεπώς, δεν μπορεί να θεωρηθεί πλοίο μια αυτοσχέδια σχεδία φτιαγμένη από στοιβαγμένους και δεμένους κορμούς δέντρων. Με την ίδια λογική σανίδα του σερφ λόγω του σχήματος της δεν μπορεί να θεωρηθεί πλοίο. Επόμενο κριτήριο για τον νόμο3816/1958 είναι η χωρητικότητα. Ως μονάδα μέτρησης επιλέγεται ο κόρος ο οποίος αντιστοιχεί σε 2,83 κυβικά μέτρα. Έτσι, για την απόδοση του χαρακτηρισμού κοίλου ναυπηγήματος ως πλοίο απαιτείται η ελάχιστη χωρητικότητα των δέκα κόρων. Συνεπώς, αποκλείονται τα μικρά σκάφη και οι βάρκες. Τα προσφιλή σε όλους jet ski δεν μπορούν καν να διεκδικήσουν τον όρο του πλοίου καθώς δε διαθέτουν χώρο. Θα μπορούσε να αναρωτηθεί κανείς γιατί υπάρχει αυτός ο περιορισμός. Διατρέχοντας την ΚΙΝΔ διαπιστώνεται πως βούληση του είναι να ρυθμίσει ζητήματα μεταφορών (είτε ατόμων είτε πραγμάτων) και έτσι θα ήταν άσκοπο να συμπεριληφθούν στη ρύθμιση χωρίς κάποιο ελάχιστο χώρο. Τηρουμένων των παραπάνω κριτηρίων, το πλοίο θα πρέπει να κινείται αυτοδύναμα. Η αυτοδύναμη κίνηση συνίσταται στην ικανότητα του πλοίου να κινείται με δικές του δυνάμεις, ανεξάρτητα της πηγής του. Μπορεί να κινείται με τη χρήση της μηχανής ή να αποτελούν ιστιοφόρο. Για παράδειγμα, ένα κοίλο ναυπήγημα που κινείται με τη χρήση σχοινιού από το λιμάνι ή ρυμουλκείται προκειμένου να μετακινηθεί δεν κινείται αυτοδύναμα· πρόκειται για πλωτή δεξαμενή ή φορτηγίδα. Τα τελευταία χρόνια λόγω της τεχνολογικής ανάπτυξης έχει ανακύψει το ζήτημα των πλοίων που κινούνται από τη στεριά με ηλεκτρονικά μέσα. Επιπρόσθετο στοιχείο είναι η αυτονόητη κίνηση στη θάλασσα. Στο σημείο αυτό, πρέπει να γίνει διάκριση μεταξύ των αντικειμένων που έχουν κύριο σκοπό την κίνηση στη θάλασσα και αυτών που η κίνηση στη θάλασσα είναι δευτερεύοντας σημασίας. Στη δεύτερη κατηγορία υπάγονται τα υδροπλάνα τα οποία παρά το γεγονός ότι μπορούν να κινηθούν επί της θαλάσσιας επιφάνειας, η κύρια λειτουργία του είναι η πτήση. Με την ίδια λογική κινούνται και τα αμφίβια αυτοκίνητα. Ακολουθώντας μια στενή ερμηνεία του γράμματος του νόμου, κατά τον ΚΙΝΔ, δεν θεωρούνται πλοία τα ποταμόπλοια καθώς αυτά δεν κινούνται στη θάλασσα αλλά σε ποταμούς.
Φώτης Φαραγκουλιτάκης
