Όλοι μας έχουμε βρεθεί ή θα βρεθούμε δυστυχώς στο μέλλον μπροστά σε μία κατάσταση που κάποιος συνάνθρωπος, φίλος ή συγγενής  μας τραυματιστεί ή αρρωστήσει ξαφνικά. Είναι σημαντικό λοιπόν να ξέρουμε μερικά πράγματα για να τον βοηθήσουμε, να έχουμε εκπαιδευτεί δηλαδή και να μπορούμε να προσφέρουμε τις πρώτες βοήθειες. Τι είναι λοιπόν οι Πρώτες Βοήθειες;
Ορισμός
Είναι η αρχική βοήθεια ή αγωγή που παρέχεται σε κάποιον που τραυματίζεται ή αρρωσταίνει ξαφνικά, σύμφωνα με κάποιες αποδεκτές μεθόδους και με όποια πρόχειρα μέσα διαθέτουμε, πριν να φτάσει ασθενοφόρο, γιατρός ή άλλος ειδικός και πριν ο ασθενής μεταφερθεί στο νοσοκομείο.
Σκοπός
Να διατηρηθεί ο πάσχων στη ζωή
Να μην επιδεινωθεί η κατάστασή του
Να μην προστεθεί άλλη βλάβη
Να αναρρώσει πιο γρήγορα

Η παροχή των πρώτων βοηθειών είναι μια καθαρά ανθρωπιστική πράξη με γνώμονα αποκλειστικά και μόνο την προσφορά βοήθειας στο πάσχοντα συνάνθρωπο μας. Είναι ηθική υποχρέωση όλων μας να μάθουμε να διακρίνουμε ένα επείγον περιστατικό υγείας και να εκπαιδευτούμε στην παροχή των πρώτων βοηθειών. Σε πολλές χώρες οι εκπαίδευση αυτή ξεκινά από τα πρώτα σχολικά χρόνια και συνεχίζεται σε όλους τους τομείς της ζωής του ατόμου μέσα στην κοινωνία. Για παράδειγμα σε κάποιες χώρες η παρακολούθηση κάποιου προγράμματος πρώτων Βοηθειών και βασικής υποστήριξης της ζωής είναι υποχρεωτικό για όλους τους υποψήφιους οδηγούς.
Τι πρέπει να κάνουμε;
Πάντα να ενεργείτε βάσει σχεδίου, έχοντας στο μυαλό σας τις βασικές ενέργειες που πρέπει να εφαρμόσετε σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης. Ο πανικός είναι ο χειρότερος εχθρός όλων. Σε κάθε περίπτωση και για να μπορέσουμε να βοηθήσουμε τον πάσχοντα συνάνθρωπο μας θα πρέπει πρώτα να διατηρήσουμε την ψυχραιμία μας. Οι ενέργειές μας πρέπει να έχουν ως βάση την λογική και όχι το συναίσθημα και η σκέψη μας να είναι καθαρή.

ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΚΑΙ ΕΞΑΣΦΑΛΙΣΗ ΤΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ              Θυμηθείτε τα δευτερόλεπτα τρέχουν.  Είμαστε ήδη κρίκοι στην αλυσίδα της επιβίωσης για τον συνάνθρωπο μας.

Αναγνώριση και κλήση για βοήθεια – Πρώτες Βοήθειες – Εξειδικευμένη Βοήθεια – Νοσοκομείο

Κάντε έναν γρήγορο έλεγχο της σκηνής του ατυχήματος.
Πλησιάστε με προσοχή, βεβαιωθείτε ότι δεν υπάρχει κίνδυνος για σας τους ίδιους ή το θύμα. Σκεφθείτε τους κινδύνους από ηλεκτρικό ρεύμα, αέριο, αυτοκίνητα που κινούνται πλησίον, οικοδομικά υλικά κλπ
Είναι σημαντική και η δική μας ασφάλεια καθώς μπορεί ο κίνδυνος ό οποίος προκάλεσε το ατύχημα να μην έχει εκλείψει με αποτέλεσμα να προκαλέσει το ίδιο  πρόβλημα και σε μας (π.χ. καλώδια ηλεκτρικού ρεύματος που δεν έχουν απομακρυνθεί σε περίπτωση ηλεκτροπληξίας ). Αν πάθουμε κάτι εμείς αφενός δεν θα μπορέσουμε να βοηθήσουμε το θύμα και αφετέρου θα χρειαστούμε και εμείς βοήθεια.
Σε καμία περίπτωση δεν μετακινούμε το θύμα ειδικά στην περίπτωση τροχαίων ατυχημάτων ή πτώσεων από ύψος εκτός κι αν κινδυνεύει άμεσα η ζωή του τραυματία. Για παράδειγμα θα μετακινήσουμε έναν τραυματία που βρίσκεται κάτω από ένα αυτοκίνητο στο χείλος ενός γκρεμού και θα πέσει από στιγμή σε στιγμή αλλά δεν θα μετακινήσουμε έναν τραυματία που βρίσκεται στην άκρη ενός επαρχιακού δρόμου χωρίς κίνηση αφού μπορούμε με την τοποθέτηση κατάλληλης σήμανσης να εξασφαλίσουμε το σημείο. Πολλές φορές έχουν προκληθεί σοβαρότεροι τραυματισμοί σε θύματα τροχαίων ατυχημάτων από λάθος χειρισμούς των παρευρισκομένων παρά από αυτό το ίδιο το τροχαίο.
ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗΣ ΤΟΥ ΑΡΡΩΣΤΟΥ
Αξιολογείστε την κατάσταση του θύματος. (Αν έχει τις αισθήσεις του, αν ανταποκρίνεται, αν         αναπνέει, αν έχει σφυγμό). Με προσοχή κουνήστε τους ώμους και ρωτήστε δυνατά: «Είστε καλά;» ή «Τι συμβαίνει;» ή δώστε μια εντολή όπως «άνοιξε τα μάτια σου». Εάν το θύμα δεν έχει τις αισθήσεις του δεν θα ανταποκριθεί.

ΖΗΤΗΣΤΕ ΒΟΗΘΕΙΑ
Καλέστε οποιονδήποτε βρίσκεται κοντά. Η βοήθεια των παρευρισκομένων είναι σημαντική. Εάν βρίσκεται κοντά κάποιος άλλος, ζητήστε του να παραμείνει μήπως Χρειαστείτε τη βοήθεια του. Εάν είστε μόνος, φωνάξτε δυνατά, προσπαθώντας να προσελκύσετε την προσοχή των άλλων, αλλά μην εγκαταλείψετε το θύμα.
Επιβάλλεται να καλέσουμε κάποιους πιο ειδικούς από εμάς. Η κλήση της εξειδικευμένης βοήθειας είναι σημαντική και πολλές φορές κρίσιμη για την ζωή του ασθενούς αφού εμείς παρά τις καλές προθέσεις μας δεν είμαστε γιατροί και σίγουρα μας λείπουν τα μέσα που είναι απαραίτητα. Η αρμόδια υπηρεσία που αποστολή της έχει την παροχή των πρώτων βοηθειών είναι το Εθνικό Κέντρο Άμεσης Βοήθειας (ΕΚΑΒ).
Έτσι λοιπόν σε κάθε περίπτωση έκτακτης ανάγκης για προβλήματα υγείας καλέστε τον τηλεφωνικό αριθμό 166 για το ΕΚΑΒ ή τον τηλεφωνικό αριθμό 112 που είναι ο Ενιαίος Ευρωπαϊκός αριθμός έκτακτης ανάγκης και αφορά όλες τις υπηρεσίες. Ο τηλεφωνητής θα μας μιλήσει Ελληνικά αφού καλούμε από Ελλάδα και θα μας συνδέσει με την αρμόδια υπηρεσία έκτακτης ανάγκης που χρειαζόμαστε. Η κλήση είναι δωρεάν τόσο από σταθερά όσο και από κινητά τηλέφωνα και δεν χρειάζονται χρήματα στην κάρτα SIM του κινητού μας στην περίπτωση δε του Ευρωπαϊκού αριθμού έκτακτης ανάγκης δεν είναι απαραίτητη ούτε καν η κάρτα SIM.

ΠΡΟΣΟΧΗ!!!
ΔΕΝ ΚΑΝΟΥΜΕ ΤΗΛΕΦΩΝΙΚΕΣ ΦΑΡΣΕΣ
ΤΟ ΑΣΘΕΝΟΦΟΡΟ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΤΑΞΙ
Η κακή χρήση του ασθενοφόρου από μας μπορεί να το στερήσει από κάποιον συνάνθρωπο μας που το έχει πραγματικά ανάγκη μερικές φορές με τραγικές συνέπειες.
Αφού λοιπόν γίνουν όλα αυτά ,
θα δούμε τι πρέπει να κάνουμε σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης όπου κινδυνεύει άμεσα η ζωή του ασθενή.

ΑΝΑΖΩΟΓΟΝΗΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ

Α. Το θύμα αντιδρά και αναπνέει

Αφήστε το στη θέση που το βρήκατε (εκτός αν ο χώρος που βρίσκεται είναι επικίνδυνος)
Ζητήστε βοήθεια, εάν χρειάζεται
Μείνετε δίπλα του ελέγχοντας την κατάστασή του.

Β. Το θύμα δεν αντιδράει αλλά αναπνέει κανονικά

Γυρίστε το στην πλάγια θέση ασφαλείας
Καλέστε το 166 – ΕΚΑΒ
Ελέγξτε εάν συνεχίζει να αναπνέει

Γ. Το θύμα δεν αντιδράει και δεν αναπνέει

Τηλεφωνήστε στο 166 – ΕΚΑΒ ή στείλτε κάποιον άλλο να τηλεφωνήσει. Πρόκειται για
ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΑΚΟΠΗ
ΠΛΗΣΙΑΣΤΕ ΜΕ ΑΣΦΑΛΕΙΑ
ΕΛΕΓΞΤΕ ΓΙΑ ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗ
Χτυπώντας ελαφρά τους ώμους του ασθενή και ρωτώντας τον δυνατά αν είναι καλά.
Είσαι καλά; Είσαι καλά;

Αν ο ασθενής δεν απαντήσει
ΦΩΝΑΞΤΕ ΓΙΑ ΒΟΗΘΕΙΑ
Καλούμε όποιον βρίσκεται κοντά μας για να βοηθήσει είτε στην παροχή των πρώτων βοηθειών είτε σε οτιδήποτε άλλο χρειαστεί ( π.χ. να βοηθήσει στην κλήση του ΕΚΑΒ ).
ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΤΕ ΤΟΝ ΑΕΡΑΓΩΓΟ
Σε έναν αναίσθητο άνθρωπο η γλώσσα μπορεί να πέσει προς τα πίσω και να αποφράξει την οδό από όπου περνάει ο αέρας. Εκτείνοντας το κεφάλι προς τα πίσω και ανασηκώνοντας το πηγούνι προς τα πάνω, η γλώσσα απομακρύνεται από το πίσω μέρος του λαιμού διευκολύνοντας έτσι τη δίοδο του αέρα. Δεν προσπαθούμε να ανοίξουμε το στόμα του ασθενή με τα χέρια μας ή με διάφορα αντικείμενα.

ΕΛΕΓΞΤΕ ΓΙΑ ΑΝΑΠΝΟΗ
Πλησιάζουμε το αυτί μας κοντά στο στόμα του ασθενή και προσπαθούμε να ακούσουμε τον ήχο της αναπνοής του ή να νοιώσουμε τον αέρα της εκπνοής του στο μάγουλο μας ή να δούμε τις αναπνευστικές κινήσεις των πνευμόνων κοιτώντας το στήθος του ασθενή

Ακούω, βλέπω, αισθάνομαι εάν το θύμα αναπνέει ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΑ για 10΄ τουλάχιστον.
Αν ο ασθενής δεν αναπνέει
ΚΑΛΕΣΤΕ ΤΟ 166/112
Ξεκινήστε αμέσως την Καρδιοπνευμονική αναζωογόνηση ( ΚΑΡΠΑ )
Ο ασθενής δεν έχει δική του αναπνοή και κυκλοφορία έτσι εμείς πρώτον υποκαθιστούμε την κυκλοφορία του αίματος κάνοντας θωρακικές συμπιέσεις και πιέζοντας την καρδιά να στείλει αίμα στις αρτηρίες και δεύτερον υποκαθιστούμε την αναπνοή με τις εμφυσήσεις διάσωσης. Με τις κινήσεις μας αυτές αποκαθιστούμε την οξυγόνωση των κύριων οργάνων που είναι ο εγκέφαλος και η καρδιά έτσι ώστε αυτά να μην καταστραφούν λόγω της έλλειψης οξυγόνου. Κερδίζουμε χρόνο για τον ασθενή μέχρι να έρθει η εξειδικευμένη βοήθεια.
30 ΘΩΡΑΚΙΚΕΣ ΣΥΜΠΙΕΣΕΙΣ

Τοποθετήστε το οπισθέναρ του ενός χεριού στο κέντρο του θώρακα
Τοποθετήστε το άλλο χέρι από πάνω
«Κλειδώστε» τα δάκτυλα μεταξύ τους ή αποφύγετε να συμπιέζετε στα πλάγια του θώρακα
Συμπιέστε το θώρακα
Συχνότητα 100 – 120 min-1
Βάθος 5 – 6 cm
Ίσο χρόνο συμπίεσης / χαλάρωσης
Εάν είναι δυνατό αντικαταστήστε  το άτομο που εκτελεί ΚΑΡΠΑ κάθε 2 min
2 ΕΜΦΥΣΗΣΕΙΣ ΔΙΑΣΩΣΗΣ

Κλείστε τη μύτη του θύματος
Πάρτε μια κανονική εισπνοή
Σφραγίστε τα χείλη γύρω από το στόμα του θύματος
Φυσήξτε μέχρι να ανασηκωθεί ο θώρακας
Διάρκεια περίπου 1 δευτερόλεπτο
Επιτρέψτε στο θώρακα να πέσει
Επαναλάβετε

Σταματάμε την ΚΑΡΠΑ όταν:
Το θύμα αρχίσει ν’ αναπνέει κανονικά
Φθάσει η εξειδικευμένη βοήθεια και αναλάβει τον ασθενή
Εξαντληθείτε

Στην περίπτωση που ο ασθενής ανανήψει δηλαδή αρχίσει να αναπνέει πριν φτάσει το ασθενοφόρο ή στην περίπτωση που κατά τον έλεγχο της αναπνοής δούμε ότι ο ασθενής αναπνέει ( αυτή είναι η περίπτωση της λιποθυμίας ) τότε:
Τοποθετήστε τον ασθενή σε πλάγια θέση ασφαλείας ή θέση ανάνηψης