ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΕΣ

Ετυμολογία

Όταν πλημμύριζε ο Νείλος στην Αρχαία Αίγυπτο, οι αγρότες που είχαν χωράφια δίπλα στο ποτάμι έχαναν τα όρια τους…Όταν βρέθηκε εκεί ο Θαλής ο Μιλήσιος να μετρήσει την Μεγάλη Πυραμίδα από την σκιά της, του ανέθεσαν να βρει έναν τρόπο έτσι ώστε μετά την άμπωτη να μπορούν να ξαναβρούν οι Αιγύπτιοι αγρότες τα όρια των χωραφιών τους. Ο Θαλής έβαλε πασσάλους ανά τακτά διαστήματα στην άκρη του ποταμού κατά μήκος της ακτής. Από κάθε πάσσαλο έδεσε μακριά σχοινιά προς τα έξω, προς τα χωράφια, δηλαδή κάθετα σε διεύθυνση προς τον ποταμό. Τα σχοινιά κατά μήκος τους, ανάλογα με τις αποστάσεις έφεραν κόμβους!!! Με την βοήθεια των κόμβων μέτρησε ακριβώς τα σύνορα του κάθε αγρού αφού είχε σταθερή απόσταση από τον ποταμό. Η μέθοδος αυτή, του να υπολογίζεις δηλαδή με ακρίβεια, ονομάστηκε «κομβέω» (=υπολογίζω, μετρώ ακριβώς με την βοήθεια κόμβων). Αργότερα το πήραν οι Λατίνοι όπου όσοι ήξεραν να εκτελούν μαθηματικές ή αριθμητικές πράξεις, το φώναζαν δυνατά (εξού «κομπασμός»), και ο υπολογισμός σε αυτούς έγινε «combaso»ή «compasso» (υπάρχει και σήμερα όργανο στη ναυσιπλοΐα για υπολογισμό της πορείας του πλοίου κλπ.). Έκτοτε, από το μετρώ ή υπολογίζω με ακρίβεια compasso προέκυψε η λέξη «computer»!

Μερικά ιστορικά στοιχεία

Οι ηλεκτρονικοί υπολογιστές δε δημιουργήθηκαν από τη μία στιγμή στην άλλη! Όπως όλες οι σπουδαίες ανθρώπινες εφευρέσεις, πέρασαν από πολλά και διαφορετικά στάδια εξέλιξης μέχρι να πάρουν τη μορφή που έχουν σήμερα. Ήδη από την αρχαιότητα συναντούμε κάποιους υπολογιστικούς μηχανισμούς, όπως ο «άβακας» και ο «υπολογιστής των Αντικυθήρων», οι οποίοι αναπτύχθηκαν σε τεράστιο βαθμό κατά την εποχή της Αναγέννησης.

Το 1610 μ.Χ ο Σκοτσέζος μαθηματικός Τζον Νέπιερ κατάφερε να εξελίξει τον «άβακα», ένα μηχανισμό που ήταν γνωστός από την αρχαιότητα και χρησίμευε σε απλούς υπολογισμούς, όπως είναι η πρόσθεση και η αφαίρεση. Ο άβακας του Νέπιερ αποτελούνταν από κοκάλινες ράβδους –γι’ αυτό και ονομάζεται «τα κοκάλα του Νέπιερ» και έκανε πολύ πιο απαιτητικούς υπολογισμούς, όπως είναι η διαίρεση και ο πολλαπλασιασμός. Μάλιστα με την πάροδο του χρόνου έγιναν επιπλέον βελτιώσεις στο μηχανισμό, με αποτέλεσμα να μπορεί να υπολογίζει με ακρίβεια ακόμα και την τετραγωνική ρίζα ενός αριθμού!

Η πρώτη, όμως, αληθινή αριθμομηχανή κατασκευάστηκε λίγα χρόνια μετά, το 1645, από το Γάλλο μαθηματικό Μπλεζ Πασκάλ. Ήταν μία μικρή σε μέγεθος μηχανή, η οποία αποτελούνταν από τροχαλίες, τις οποίες περιστρέφοντας ο χρήστης κατάλληλα, έκανε προσθέσεις και αφαιρέσεις. Το 1674 ο Γερμανός μαθηματικός Γκόντφριντ Λάιμπνιτς τελειοποίησε τη μηχανή του Πασκάλ, έτσι ώστε να κάνει επιπλέον πολλαπλασιασμό και διαίρεση.

Το 1822, η αποτυχία του Βρετανού μηχανικού Τσαρλς Μπάμπατζ να δημιουργήσει έναν αυτόματο υπολογιστή που θα λειτουργούσε με ατμό, αποτέλεσε τη βάση των σύγχρονων υπολογιστών! Βλέπετε στην επιστήμη, όπως και στη ζωή, ακόμα και οι… αποτυχίες είναι εξαιρετικά χρήσιμες. Όταν η Άντα Λάβλεις, μια νεαρή μαθηματικός, άρχισε να μελετά τις σημειώσεις του Μπάμπατζ κάπου 10 χρόνια μετά, κατάφερε να φτιάξει το πρώτο πρόγραμμα υπολογιστή! Μάλιστα προς τιμήν της, δόθηκε το όνομά της σε μία από τις σύγχρονες γλώσσες προγραμματισμού: την «Άντα».

Η ανάγκη, λένε, είναι η βασική πηγή της δημιουργίας. Όταν η Κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής θέλησε να κάνει απογραφή του πληθυσμού το 1890, είδε ότι ήταν εξαιρετικά δύσκολο να το επιτύχει χωρίς κάποιον μηχανισμό υπολογισμού. Η ανάγκη αυτή, οδήγησε τον στατιστικολόγο Χάρμαν Χόλεριθ να δημιουργήσει έναν εξελιγμένο υπολογιστή, με τη βοήθεια του οποίου ολοκληρώθηκε η απογραφή μέσα σε 2 μόλις χρόνια! Μετά από αυτό, η εξέλιξη των ηλεκτρονικών υπολογιστών ήταν και είναι ραγδαία!

Μετά το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου δημιουργήθηκε ο πρώτος ηλεκτρονικός υπολογιστής, ο ENIAC, που αντί για μηχανικά μέρη χρησιμοποιούσε ηλεκτρονικές λυχνίες και καταλάμβανε σε μέγεθος έναν ολόκληρο όροφο!

Η δεύτερη γενιά ηλεκτρονικών υπολογιστών γεννήθηκε το 1956, όταν οι επιστήμονες του Τεχνολογικού Ινστιτούτου της Μασαχουσέτης (Μ.Ι.Τ.) αντικατέστησαν της ηλεκτρονικές λυχνίες με τρανζίστορ. Το 1964 γεννήθηκαν, χάρη στις μελέτες της εταιρίας Texas Instruments, οι πρώτοι μικροί σε μέγεθος (σαν το σημερινό) υπολογιστές.

Οι σημερινοί υπολογιστές ανήκουν στην τέταρτη γενιά και οι δυνατότητές τους βελτιώνονται μέρα με τη μέρα! Αρκεί να σκεφτείτε ότι κάθε 18 περίπου μήνες η ισχύς των παραγόμενων υπολογιστών διπλασιάζεται, δηλαδή είναι δύο φορές ταχύτεροι!

Δημήτρης Μκρτισιάν

Γ΄ Μηχανολόγων