Οπτική διαταραχή η διαταραχή της όρασης ή απώλεια της όρασης, είναι η κατάσταση στην οποία ένα άτομο έχει χάσει πλήρως ή μερικώς την αίσθηση της όρασης εξαιτίας ψυχολογικών ή νευρολογικών παραγόντων. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (World Health Organization – WHO), υπολογίζεται ότι 253 εκατομμύρια άνθρωποι ζουν σήμερα σε κάθε γωνιά του πλανήτη αντιμετωπίζοντας σοβαρά προβλήματα όρασης. Από αυτούς, 36 εκατομμύρια είναι τυφλοί ενώ 217 εκατομμύρια έχουν μέτρια έως σοβαρή εξασθένιση όρασης. Πως διαβάζει λοιπόν ένας τυφλός;
Δύο αιώνες περίπου πριν από σήμερα Ο Louis Braille (Λουδοβίκοs Μπράιγ) επινόησε τον ομώνυμο κώδικα γραφής και ανάγνωσης για τους τυφλούς ο οποίος αποτελεί τρόπο επικοινωνίας με κώδικα γραφής και ανάγνωσης 6 σημείων. Ο Κώδικας Braille δεν είναι γλώσσα. Ουσιαστικά, αποτελεί ένα σύστημα γραφής και ανάγνωσης, ένα είδος «απτού αλφαβήτου», που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για γραφή σχεδόν σε οποιαδήποτε γλώσσα όπως (ενδεικτικά) την κινεζική, την ισπανική, την αγγλική, τη γαλλική, την ελληνική και πολλές άλλες.
Ο Louis Braille ανέπτυξε τον κώδικα σε πολύ μικρή ηλικία καθώς φοιτούσε στο Εθνικό Ινστιτούτο τυφλών έχοντας χάσει την όραση του και από τα δυο μάτια….είχε τυφλωθεί πολύ μικρός και δεν ήταν ευχαριστημένος γιατί το σύστημα ανάγνωσης που χρησιμοποιούσαν οι τυφλοί ήταν δύσχρηστο και με χοντρούς χαρακτήρες… Έτσι αποφάσισε να δημιουργήσει ένα καινούριο ειδικό αλφάβητο για τυφλούς. Του πήρε πέντε χρόνια αλλά στο τέλος τα κατάφερε. Αυτό το αλφάβητο που έφτιαξε ο Braille ήταν μια αντικατάσταση του γραμματικού αλφάβητου με ανάγλυφες στιγμές, που με διάφορους συνδυασμούς αποδίδουν ένα κείμενο. Ο τυφλός μπορεί μ’ αυτό το σύστημα να διαβάζει ψηλαφώντας τις στιγμές με το δάχτυλο, δηλαδή έχουμε ανάγνωση με την αφή. Το σύστημα Braille έχει έξι ανάγλυφες κουκκίδες σαν το κεφαλάκι μιας καρφίτσας. Είναι τοποθετημένες ανά τρεις και μ’ αυτές γίνονται 63 συνδυασμοί, που αντιστοιχούν στα γράμματα και τους αριθμούς. Η γραφή Braille διαβάζεται από αριστερά προς τα δεξιά και από πάνω προς τα κάτω, όπως ακριβώς και η γραφή των «βλεπόντων».
Βάση για τη δημιουργία του Κώδικα υπήρξε το λεγόμενο σύστημα «νυχτερινής γραφής», το οποίο είχε επινοήσει ο λοχαγός του γαλλικού στρατού Charles Barbier, έπειτα από απαίτηση του ιδίου του Ναπολέοντα. Ο Γάλλος στρατηλάτης επιθυμούσε τη δημιουργία ενός συστήματος επικοινωνίας που θα επέτρεπε στους άντρες του να επικοινωνούν αποτελεσματικά ακόμη και κατά τη διάρκεια της νύχτας, χωρίς να γίνονται αντιληπτοί από τον εχθρό. Η γνωριμία του Braille με τον Barbier πραγματοποιήθηκε στο Εθνικό Ινστιτούτο Τυφλών, όταν ο Braille ήταν δέκα ετών. Πέντε χρόνια αργότερα και σε ηλικία μόλις δεκαπέντε χρονών, ο Braille παρουσίασε δημοσίως τον Κώδικά.
Ωστόσο, οι περισσότεροι άνθρωποι που είναι τυφλοί δεν ξέρουν να χρησιμοποιούν τον Κώδικα Braille. Μάλιστα, σύμφωνα με σχετικές έρευνες, ο αριθμός των ανθρώπων με τύφλωση που είναι σε θέση να χρησιμοποιούν τον Κώδικα μειώνεται συνεχώς, αφού ολοένα και περισσότεροι άνθρωποι με σοβαρά προβλήματα όρασης χρησιμοποιούν άλλα μέσα, όπως λογισμικά αναγνώρισης φωνής, ηχητικά βιβλία κ.α. για να διαβάσουν και να γράψουν.
Στην Ελλάδα, η καθιέρωση του Κώδικα Braille ως μέσο εκπαίδευσης των τυφλών πραγματοποιήθηκε το 1948, έπειτα από την προσαρμογή του γαλλικού Κώδικα στο ελληνικό αλφάβητο, από μια ομάδα ειδικών στη Λειψία της Γερμανίας. Ο Κώδικας αυτός χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά από τους μαθητές της Σχολής Τυφλών στην Καλλιθέα της Αθήνας.
Αξίζει να σημειωθεί ότι αντίστοιχος κώδικας έχει αναπτυχθεί και στα μαθηματικά και είναι γνωστός ως Κώδικας Nemeth. Εφευρέθηκε το 1946 από τον Δρ. Abraham Nemeth και αποτελεί ένα σύστημα συμβόλων «τύπου Braille» που βοηθά τους πάσχοντες από τύφλωση στη μελέτη, εκμάθηση και γραφή των μαθηματικών. Ο κώδικας αυτός χρησιμοποιείται στην Ευρώπη καθώς και στην Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση στην Αθήνα (Κ.Ε.Α.Τ) και τις ΗΠΑ, που είναι μέλος του Διεθνούς Συμβουλίου για την ανάπτυξη του Ενιαίου Αγγλικού Κώδικα.
Κάθε χρόνο η ημέρα 4η Ιανουαρίου είναι αφιερωμένη στη μνήμη του Louis Braille. Θεσπίστηκε από την Παγκόσμια Ένωση Τυφλών για να τιμήσει τον Louis Braille, δημιουργό του κώδικα Braille ο οποίος γεννήθηκε στη Γαλλία στις 4 Ιανουαρίου 1809.
Επιμέλεια
Γεωργία Αναστοπούλου – Μαθηματικός Τμήματος Ένταξης
2ο Γυμνάσιο Ελληνικού-«Έλλη Αλεξίου»
Πολύ ενδιαφέρον άρθρο! Ήταν μια ευκαιρία να μάθω περισσότερα για αυτόν τον κώδικα και την ιστορία του.
Σας ευχαριστούμε για τα σχόλια σας! Χαιρόμαστε που βρίσκουν αναγνωστική ανταπόκριση άρθρα που αφορούν ανθρώπους με προβλήματα όρασης.