Από την Καλομοίρα Κοσκοσίδου, μαθήτρια της Γ΄ Γυμνασίου
Στο πλαίσιο του μαθήματος της Νεοελληνικής Γλώσσας και θέλοντας να γνωρίσουμε καλύτερα ήθη και έθιμα του παρελθόντος, είχαμε τη χαρά, η κυρία Κυριακή Βλάχου, η φιλόλογός μας ,να μας μιλήσει για τη ζωή της γιαγιάς της στη Λευκάδα. Ξεκίνησε μιλώντας για το κέντημα. Πιο συγκεκριμένα, μας είπε ότι οι γυναίκες εκείνη την εποχή στην Λευκάδα είχαν ως ενασχόληση το κέντημα. Στην Καριά της Λευκάδας οι γυναίκες κεντούσαν τα καρσάνικα κεντήματα με χρυσή κλωστή. Κυρίως έφτιαχναν τραπεζομάντηλα τα οποία μπορεί να χρειάζονταν και δύο μήνες για να ολοκληρωθούν ενώ τα κεντούσαν παράλληλα δύο κορίτσια και από τις δυο πλευρές. Και τι δεν έφτιαχναν! Σεμέν, πετσέτες, κουρτίνες…Αυτά τα χειροποίητα κεντήματα κόστιζαν αρκετά λόγω της ακριβής κλωστής και κάποιες οικογένειες βιοπορίζονταν από αυτό. Έτσι όμως έφτιαχναν και την προίκα τους τα κορίτσια. Ξεχωριστή στιγμή ήταν όταν η καθηγήτριά μάς παρουσίασε τα δικά της καρσάνικα κεντήματα καθώς μας τα παρουσίασε μέσα στην τάξη. Σαν να άνοιξε τότε πιο πλατιά μια πόρτα στο παρελθόν…
Συνειδητοποιήσαμε επίσης ότι τότε στα χωριά ο θεσμός της οικογένειας ήταν πολύ δυνατός . Τα παιδία ακολουθούσαν συνήθως το επάγγελμα των γονιών τους . Πολλά παιδία έγιναν αγρότες για να βοηθήσουν την οικογένεια και η κυρία Ελένη , η γιαγιά της καθηγήτριά μας, δεν κατάφερε και εκείνη να σπουδάσει γιατί δεν υπήρχαν χρήματα . Παρόλο που ήταν «καλή στα γράμματα¨.
Ύστερα η αφήγηση πήγε στον δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, στο κλίμα που επικρατούσε στο χωριό αλλά και στις επιπτώσεις που είχε στις οικογένειες του χωριού. Συγκεκριμένα, μάθαμε ότι χτύπησαν οι καμπάνες και ήρθαν φορτηγά να μαζέψουν τους άντρες. Κάποιοι δεν κατάλαβαν τι γινόταν. Νόμιζαν ότι κάπου είχε πιάσει φωτιά και έσπευσαν στο πηγάδι της πλατείας να πάρουν νερό. Εκεί όμως αντίκρυσαν μανάδες να κλαίνε για τα παιδιά τους αλλά και την γλυκόπικρη σκηνή τα νέα αγόρια να τραγουδάνε και να ετοιμάζονται για τον πόλεμο. Όσο για τους Ιταλούς… Αυτοί είχαν ένα διαφορετικό πρόσωπο από τους Γερμανούς. Ήταν πιο φιλικοί, μαγείρευαν και για τις οικογένειες του νησιού .
Γενικά, πάντως υπήρχε φτώχια. Οι οικογένειες ζούσαν με σταφίδες που είχαν φτιάξει οι ίδιες. Οι σταφίδες του έδιναν ενέργεια. H κυρία Ελένη είπε στην εγγονή της , την καθηγήτριά μας, ότι έπιναν γάλα χωρίς ψωμί και μύδια από τη θάλασσα που μάζευαν οι ίδιοι από τη θάλασσα. Επίσης εκείνη την εποχή δεν είχαν φώτα και άναβαν το καντηλάκι τους για να βλέπουν.
Και ύστερα ήρθε ο Εμφύλιος και εκεί έλεγε η κυρία Ελένη ήρθαν και τα μεγαλύτερα βάσανα. Έλεγε ότι ο ένας αδερφός έριχνε τον άλλον στο πηγάδι γιατί ήταν στην αντίθετη παράταξη. Εκείνη την περίοδο η οικογένεια της κυρίας Ελένης έφυγε από την Λευκάδα και βρέθηκε στην Αιτωλοκαρανανία.
Κάτι άλλο που ακούσαμε είναι για το προξενιό, για το κλασσικό κέρασμα του σπιτιού, το λουκουμάκι με ένα κλαράκι βασιλικού αλλά και για παραδοσιακά παραμύθια της περιοχής. Τα παραμύθια ήταν για τους ανθρώπους αυτούς, η διασκέδασή τους. Οι τίτλοι των παραμυθιών μας ενθουσιάσαν : «Το πατσουράκι», «Οι βροντότριχες” , «Η Σταχτομάρω» και άλλα.
Η κυρία Κυριακή δεσμεύτηκε ότι θα μας τα διηγηθεί κάποια στιγμή.
Κυρία Κυριακή περιμένουμε… και σας ευχαριστούμε!
