Αρχικά, οι περισσότεροι μαθητές δεν έχουν την δυνατότητα να ξεκουραστούν όπως και να απολαύσουν μερικές από τις όμορφες και χαρούμενες στιγμές των διακοπών τους, καθώς από μακριά κοιτούν τις δύσκολες ημέρες των εξετάσεων οι οποίες όλο και πλησιάζουν!      Οι επαναλήψεις, οι ασκήσεις, τα διαγωνίσματα προσομοιώσεων, οι εργασίες και όλα τα υπόλοιπα είναι αυτά που μας αγχώνουν, όσο τίποτε άλλο το τελευταίο χρονικό διάστημα…

Ακόμη, οι συγγενείς στα χωριά και στις πόλεις που μας περιτριγυρίζουν κάνοντάς μας να αισθανόμαστε θύτες ενός ειδεχθούς εγκλήματος, είναι χειρότεροι κι από την αγωνία των σχολικών υποχρεώσεων, διότι οι ατελείωτες –αδιάκριτες- ερωτήσεις τους, μας προκαλούν  μια ελαφριά ζάλη.

-Πού πήγαν οι καλοί σου βαθμοί;

- Δεν διαβάζεις;

- Τι θα σπουδάσεις; Μήπως έχεις χαμηλούς στόχους και βλέψεις;

Όλα αυτά ηχούν στα αυτιά μας ως μουρμουρητά που κάθε χρόνο επαναλαμβάνονται δίχως τελειωμό.

Επιπλέον, η στιγμή αυτή για την οποία μετράμε αντίστροφα είναι η στιγμή της Ανάστασης, το Μεγάλο Σάββατο. Περιμένουμε υπομονετικά το ρολόι μας να φτάσει 23΄55 για να πάμε να συναντήσουμε τους υπόλοιπους φίλους και συγγενείς στην εκκλησία και να λάβουμε το Άγιον Φως, έτσι ώστε να συνεχίσουμε για λίγο ακόμη το διάβασμά μας, καθώς εξάλλου έχουμε δυνάμεις για… μισή ωρίτσα ακόμα!

Το ρεπό μας ήρθε! Ξημέρωσε Κυριακή του Πάσχα κι εκείνη την ημέρα επιλέγουμε να μην διαβάσουμε άλλο, εφόσον η δυνατή μουσική και οι έντονες μυρωδιές μας αποσπούν την προσοχή από την σπουδαία και αποτελεσματική μας μελέτη…

Οι εξετάσεις κοντεύουν, τα διαγωνίσματα ήδη έχουν φθάσει στο τέλος τους και… δεν τελείωσε κι ο κόσμος, αν αποτύχουμε μια φορά. Η ζωή θέλει ήττες πολλές μέχρι την νίκη που τελικά θα μας επιβραβεύσει!

Άλκηστις Γελαδάρη

Αρχικά, σημαντικό είναι να αναφερθεί ότι η πιο διαδεδομένη άποψη για την σημερινή ονομασία αυτού του σπουδαίου νησιού υποστηρίζει ότι αυτή πιθανότατα οφείλεται στην λατινική λέξη cuprum, δηλαδή τον χαλκό, εφόσον η Κύπρος αποτέλεσε πηγή του συγκεκριμένου μεταλλεύματος. Επίσης, μια ακόμη διαδεδομένη ερμηνεία διατείνεται πως η ονομασία προήλθε από τον βασιλιά, Κύπρο, ο οποίος ήταν ο πατέρας της Έννης, που μετέπειτα την πάντρεψε με  τον Αχαιό πολεμιστή της Τροίας, τον Τεύκρο, υιό του βασιλιά της νήσου Σαλαμίνας, Τελαμώνα, ο οποίος εξόρισε τον ίδιο του τον διάδοχο ένεκα του θανάτου του αδερφού του στον Τρωικό πόλεμο. Έτσι, ο Τεύκρος ανέλαβε να ιδρύσει μια νέα πόλη που, φυσικά, και θα την ονόμαζε με το όνομα της ίδιας του της γενέτειρας.

Μια από τις ομορφότερες Ελληνίδες θεότητες είναι η Αφροδίτη. Η θεά της ομορφιάς και του έρωτα γεννήθηκε μέσα από τα κύματα και τους αφρούς της θάλασσας στις ακτές της Πάφου στην Κύπρο, έτσι στις μέρες μας η λέξη κύηση σημαίνει εγκυμοσύνη, το ρήμα κύω μεταφράζεται ως φουσκώνω και το ουσιαστικό κύμα δεν θα μπορούσε να σημαίνει τίποτα άλλο εκτός από το φούσκωμα της θαλάσσης, εξ ου και η ονομασία Κύπρος.

Στη συνέχεια, ένας καθηγητής της αυτοκρατορικής σχολής της Κωνσταντινούπολης υποστηρίζει ότι η αρχική ονομασία της Κύπρου ήταν η Κρύπτος, καθώς είναι ένα νησί που περικλείεται από την θάλασσα από οποιαδήποτε πλευρά κι αν κανείς κοιτάξει. Βέβαια, η εκδοχή αυτή στηρίζεται κι από τον ποιητή Γεώργιο Σεφέρη ο οποίος αποκαλούσε την αγαπημένη του Κύπρο θαλασσοφίλητη!

Τέλος, η ονομασία Σφηκεία, δημιουργήθηκε από τους πολίτες της Κύπρου καθώς πολλές από τις περιοχές του αγαπητού από πολλούς νησιού κατακλύζονταν από τα γνωστά ιπτάμενα έντομα, τις σφήκες. Ακόμη, κάποιοι ζωντανοί οργανισμοί που βρίσκονταν σε μεγάλα ποσοστά στις πόλεις της Κύπρου είναι τα φίδια, άρα για ένα πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα πολλοί την αποκαλούσαν Οφιούσα.

Η θαλασσοφίλητη Κύπρος, εκτός από την σπουδαία της ιστορία κρύβει σε πολλούς τομείς τις πολλές και διάφορες μικρότερες και ενδιαφέρουσες εκδοχές αλλά και ιστορίες που όλοι μας οφείλουμε κάποια στιγμή να αναζητήσουμε. Αυτό ήταν ένα μικρό δείγμα από  τις εκδοχές περί της ονομασίας της και κατά συνέπεια μέσω αυτών μπορούμε να γνωρίσουμε τις αντιλήψεις των κατοίκων της αλλά και ανθρώπων που την αγάπησαν και ασχολήθηκαν με αυτήν. Η Κύπρος αποτελεί και για χρόνια θα συνεχίσει να αποτελεί ένα βασικό κομμάτι του κόσμου που εν τέλει προσέφερε πολλά στην ιστορία της ανθρωπότητας.

Γελαδάρη Άλκηστη

Οι παραδόσεις και τα έθιμα στην Κύπρο συναντώνται σε πολλές περιστάσεις, όπως είναι οι γάμοι και οι βαπτίσεις, ή σε ιδιαίτερες ημέρες μέσα σε ένα έτος, ή κατά το Πάσχα αλλά και σε διάφορες ακόμη εκδηλώσεις που αποτελούν στοιχεία πολιτισμικής κληρονομιάς εδώ και περισσότερο από 9000 έτη.

Μια ιδιαίτερα γνωστή συνήθεια στην Κύπρο που λαμβάνει χώρα στους γάμους είναι το τελετουργικό του τυλίγματος της νύφης την ημέρα του γάμου της με ένα κόκκινο μαντήλι, το οποίο συγγενικά της πρόσωπα, όπως η μητέρα κι ο πατέρας της, το περνούν τρεις φορές γύρω από την μέση της. Επίσης, οι φίλοι και συγγενείς του γαμπρού λίγες ώρες πριν τον γάμο, όσο ο ίδιος ετοιμάζεται, τον βοηθούν να ξυριστεί κάνοντάς του αστεία κατά την διάρκεια της συγκεκριμένης διαδικασίας. Τώρα, για τις ανύπαντρες φίλες του νεόνυμφου ζευγαριού προσφέρονται ζαχαρωμένα γλυκά αμύγδαλα αλλά κι ένα κόκκινο μαντήλι σαν αυτό της νύφης, έτσι ώστε να το τοποθετήσουν κάτω από το μαξιλάρι τους και να ονειρευτούν τον μέλλοντα σύζυγό τους.

Μια εξίσου διασκεδαστική και ωραία γιορτή δεν θα μπορούσε να είναι άλλη από την Γιορτή του Κρασιού. Η συγκεκριμένη είναι τόσο γνωστή, που κατά την διάρκειά της επισκέπτονται την Κύπρο άνθρωποι από διάφορα σημεία της Ελλάδας, για να ζήσουν από κοντά την συγκεκριμένη εμπειρία. Αυτή η γιορτή γίνεται προς τιμήν της θεάς Αφροδίτης και του θεού Διονύσου, δηλαδή του θεού του κρασιού και του γλεντιού. Στην Λεμεσό, την πρωτεύουσα – όπως θα την αποκαλούσαμε – του κρασιού, για 12 ολόκληρες ημέρες όλοι οι επισκέπτες έχουν την δυνατότητα να δοκιμάσουν το ντόπιο κρασί αλλά και τα υπόλοιπα παραδοσιακά κυπριακά φαγητά που έχουν διατεθεί για τον συγκεκριμένο σκοπό. Μάλιστα κάτι πολύ ενδιαφέρον που γίνεται στην γιορτή αυτή είναι το παραδοσιακό πάτημα στο πατητήρι, όπως και οι χοροί, τα τραγούδια και τα δρώμενα σε κάποιον υπαίθριο χώρο.

Την έναρξη της ανοιξιάτικης περιόδου σηματοδοτεί η Καθαρά Δευτέρα, κατά την οποία, μάλιστα, ξεκινά και η νηστεία που θα λήξει τα μεσάνυχτα του Μεγάλου Σαββάτου. Εκείνη την Δευτέρα μεγάλες παρέες οικογενειών και φίλων πηγαίνουν σε υπαίθριους χώρους και απολαμβάνουν τον καλό καιρό και το γεύμα τους το οποίο αποτελείται από φρέσκα μαγειρεμένα χόρτα κι από μερικά είδη κουλουριών. Βέβαια, από την ξεχωριστή αυτή μέρα  δεν θα μπορεί να λείπει κι ο χαρταετός. Κάθε παρέα έχει ένα δικό της πολύχρωμο και ξεχωριστό χαρταετό που σε συνδυασμό με τους υπόλοιπους σχηματίζουν ένα όμορφο θέαμα ψηλά στον γαλάζιο ουρανό.

Άλκηστη Γελαδάρη

Τα Χριστούγεννα, στην χώρα μας είναι μια ιδιαίτερα σημαντική γιορτή λόγω της θρησκείας μας όπως και των τρυφερών στιγμών που οι οικογένειες περνούν κατά την διάρκεια του σύντομου αυτού διαλείμματος των σχολείων.

Μικροί και μεγάλοι μέσα στις γιορτινές ημέρες προσπαθούν  κάθε ημέρα των διακοπών τους να τηρήσουν μερικά, αν όχι όλα τα ελληνικά ήθη και έθιμα. Βέβαια, αναρωτήθηκε κανείς ποια είναι τα πιο γνωστά και πώς με την πάροδο του χρόνου αυτά εντάχθηκαν στις συνήθειες του ελληνικού έθνους;

Αρχικά, μια από τις πιο γνωστές συνήθειες τα παλιότερα χρόνια ήταν το στόλισμα του ξύλινου καραβιού. Αυτό γινόταν, διότι οι εξαντλημένοι ναυτικοί γυρνούσαν στα σπίτια τους περίπου τις γιορτινές ημέρες των Χριστουγέννων, ενώ προστάτης τους ακόμη και σήμερα είναι ο Άγιος Νικόλαος.

Με την πάροδο του χρόνου, το στολισμένο καράβι αντικαταστάθηκε από το γνωστό σε όλους μας δέντρο. Το έθιμο αυτό προέρχεται από την μακρινή Γερμανία και συγκεκριμένα εφαρμόστηκε στην χώρα μας κατά την βασιλεία του Όθωνα. Στην αρχή συνηθιζόταν να στολίζεται ένα κομμάτι από το δέντρο της ελιάς ως ένα από τα πιο γνώριμα δέντρα στον ελλαδικό χώρο.

Επίσης, μια ακόμη ξακουστή πράξη που λαμβάνει χώρα μια φορά τον χρόνο στην Ελλάδα είναι το σπάσιμο του ροδιού. Λίγο πριν αλλάξει το έτος και όλα τα μέλη της οικογένειας χρονομετρούν με αγωνία τα δευτερόλεπτα πριν από το γεγονός που τους συγκινεί ιδιαιτέρως, τα πιο νέα σε ηλικία μέλη κρατούν στα χέρια τους ένα όμορφα στολισμένο ρόδι και το πετούν τα μεσάνυκτα γρήγορα στην είσοδο τους σπιτιού, έως ότου αυτό να σπάσει και να φέρει τύχη στο σπιτικό τους την ερχόμενη χρονιά. Όταν όμως τα μέλη αυτά σπάσουν με επιτυχία το ρόδι, μπαίνουν στο σπίτι τους ξανά χρησιμοποιώντας πρώτα το δεξί τους πόδι ξανά ως ένδειξη τύχης και ευτυχίας!

Στην συνέχεια, το πιο «νόστιμο», θα έλεγα, έθιμο εκτός των γλυκών που προετοιμάζονται κάθε χρόνο στα σπίτια, είναι και το έθιμο της βασιλόπιτας και του φλουριού. Οι νοικοκυρές στις 31 Δεκεμβρίου ετοιμάζουν τις πιο γευστικές του συνταγές παραδοσιακού κέικ ή τσουρεκιού και σε ένα τυχαίο κομμάτι τοποθετείται ένα νόμισμα. Από την στιγμή που το νέο έτος «μπει», η οικογένεια κάθεται σε ένα τραπέζι με τα χαμόγελα ζωγραφισμένα στα πρόσωπά. Περιμένουν υπομονετικά το μεγαλύτερο σε ηλικία μέλος της οικογένειας να κόψει την πίτα τους και να δουν ποιος από αυτούς θα είναι τυχερός κερδίζοντας στο κομμάτι τους το φλουρί. Βέβαια, είναι σπουδαίο να ειπωθεί το γεγονός ότι τα πρώτα κομμάτια συμπεριλαμβάνουν τον Χριστό, την Παναγία αλλά και τον φτωχό έτσι ώστε οι οικογένειες να τους τιμήσουν με ένα κομμάτι του γλυκού τους.

Τέλος, το έθιμο που χαροποιεί τους μικρούς μας φίλους, είναι τα κάλαντα που τραγουδούν αναλόγως της καταγωγής τους την παραμονή των Χριστουγέννων και την παραμονή της Πρωτοχρονιάς. Από νωρίς το πρωί κυκλοφορούν στις γειτονιές περιμένοντας τους ένοικους των σπιτιών να τους ανοίξουν και, όταν τελειώσουν το τραγούδι τους με τα μικρά τους χαρακτηριστικά τρίγωνα, να τους κεράσουν κάποια λιχουδιά που οι ίδιοι διαθέτουν εκείνες τις γιορτινές ημέρες!

Όλοι γνωρίζουν πόσο σημαντικές είναι οι οικογενειακές στιγμές και οι βόλτες με τους φίλους κατά την διάρκεια των γιορτών και την ανάγκη που ο καθένας από εμάς έχει έπειτα από την σκληρή καθημερινή πραγματικότητα. Έτσι είναι μια ευκαιρία όλοι μας να ξεκουραστούμε, να διασκεδάσουμε και να σκεφτούμε αυτή την όμορφη περίοδο!

Άλκηστις Γελαδάρη