Αρχικά, σε περιπτώσεις νευρικής ανορεξίας όπου ο ασθενής βρίσκεται στο νοσοκομείο, σημειώνουμε πως πρέπει να πάρει γρήγορα βάρος χωρίς να επηρεαστεί η ψυχολογία του. Πρέπει, λοιπόν, να του σερβίρονται ελκυστικά γεύματα σε μικρές ποσότητες, και να αποφεύγονται τα τρόφιμα που προκαλούν φούσκωμα. Πρέπει, δηλαδή, να προσλαμβάνουν 1600 θερμίδες την ημέρα στα πρώτα στάδια της θεραπείας και κατόπιν, αυτές να αυξηθούν σταδιακά. Παράλληλα, πρέπει να γίνονται σε τακτικά χρονικά διαστήματα αιματολογικές εξετάσεις και να ελέγχονται τα επίπεδα χοληστερίνης, βάρους, λίπους. Χρειάζεται μεγάλη προσοχή και υπομονή, καθώς σύμφωνα με έρευνες τα χαμηλά ποσοστά χοληστερόλης μπορούν να οδηγήσουν μέχρι και σε αυτοκτονία.

Στις πιο ήπιες περιπτώσεις νευρικής ανορεξίας, χρειάζεται η βοήθεια της οικογένειας και η συμβολή του διατροφολόγου, του ψυχολόγου και του ψυχαναλυτή. Πολλές φορές η νευρική ανορεξία οφείλεται στην παρανόηση του σώματος των κ

 το λεπτό σώμα είναι συνυφασμένο με την οινωνικών προτύπων, καθώς προβάλλεται πως

υγεία. Το φαινόμενο της νευρικής ανορεξίας έχει παρατηρηθεί και σε άνδρες, σε μικρότερη κλίμακα βέβαια, απ’ ότι στις γυναίκες.

Στις περιπτώσεις της νευρικής ανορεξίας σημειώνουμε πως ο “ασθενής” πρέπει να παίρνει γύρω στις 30 με 40 θερμίδες ανά κιλό σώματος στην αρχή και σταδιακά να αυξηθεί αυτή η ποσότητα. Σε κάποιες περιπτώσεις  μπορεί να χρειαστούν ως και 70 θερμίδες ανά κιλό. Γενικά, πάντως θα βοηθούσε μια διατροφή χωρίς πρόσθετο αλάτι, για να μειωθεί η κατακράτηση υγρών. Τέλος, τα συμπληρώματα ψευδάργυρου είναι απαραίτητα.

Όσον αφορά τα άτομα που εμφανίζουν συμπτώματα βουλιμίας προτείνεται μια διατροφή με μικρά και συχνά γεύματα: 3 κύρια και 2 ενδιάμεσα γεύματα. Πρέπει να προσέξουμε πολύ το αλκοόλ και τα τρόφιμα με πολύ ζάχαρη. Τα

υτόχρονα, πρέπει να τους εμψυχώσουμε να γυμνάζονται, καθώς η άσκηση μειώνει την αρνητική σκέψη.

Η εφηβεία είναι μια μεγάλη, σοβαρή και αξία προσοχής εποχή, καθώς συμβαίνουν δραστικές βιολογικές, ψυχολογικές, πνευματικές και κοινωνικές αναδιοργανώσεις στον χαρακτήρα του ατόμου. Η περίοδος της εφηβείας χαρακτηρίζεται ως μια εποχή γεμάτη αντιφάσεις. Οι έφηβοι νιώθουν έντονα τα συναισθήματα της ζωντάνιας, της δράσης, του ηρωισμού, του ρομαντισμού, της επανάστασης αλλά και της αντίρρησης, της αντίδρασης, της ακεφιάς και της αδρανείας. Για όσους τη βιώνουν, είναι μια εποχή αμφισβήτησης, αναζήτησης του εγώ αλλά και του επαγγελματικού προσανατολισμού.

Οι αντιδράσεις που προαναφερθήκαν μπορούν να βγουν στην επιφάνεια με δυο μορφές. Είτε με την μορφή της επανάστασης, σε αυτήν την περίπτωση το άτομο μπορεί να οδηγηθεί στην παρανομία, στα ναρκωτικά και στην περιθωριοποίηση, είτε με εσωστρέφεια. Στην προκειμένη περίπτωση, το άτομο κλείνεται εντελώς στον εαυτό του, νιώθει έντονα το συναίσθημα της μοναξιάς και της εγκατάλειψης από τους δικούς του ανθρώπους και πιστεύει πως οι πάντες αδυνατούν να κατανοήσουν τι περνάει. Συνήθως, όσοι γονείς παρατηρούν τέτοιου είδους αλλαγές στην συμπεριφορά των εφήβων παιδιών τους ανησυχούν πως το παιδί τους πάσχει από κατάθλιψη και πως μπορεί να επιχειρήσει απόπειρα αυτοκτονίας.

Εκτός από εποχή αντιδράσεων, η εφηβεία είναι συχνά και εποχή αντιφάσεων και έντονης αμφισβήτησης. Οι περισσότεροι έφηβοι καταπολεμούν τις παραδοσιακές αξίες αλλά έχουν ανάγκη από πρότυπα συμπεριφοράς. Πολλές φορές αμφισβητούν την προστατευτικότατα των γονιών αλλά και τους κατηγορούν για αδιαφορία. Άλλες φορές έχουν ανάγκη να βρίσκονται περιτριγυρισμένοι από ανθρώπους και άλλες αποζητούν την μοναξιά. Τέλος, κατά τη διάρκεια της εφηβείας, οι έφηβοι συνειδητοποιούν την σεξουαλικότητα τους, την οποία ή διατυμπανίζουν, ή προσπαθούν να την αποκρύψουν. Όσο αναφορά την αμφισβήτηση, οι έφηβοι σπάνια πιστεύουν τυφλά σε παραδοσιακές αξίες και κατεστημένα. Πολλοί αμφισβητούν τη δομή της κοινωνίας, φέρνοντας στο μυαλό τους τις κοινωνικές ανισότητες, την εκμετάλλευση, τους συμβιβασμούς, την καταπίεση και την δουλοπρέπεια των ενηλίκων. Έχοντας όλα αυτά στο μυαλό τους, ακολουθεί η αμφισβήτηση για το κύρος της εξουσίας. Μιας εξουσίας, η οποία νομιμοποιεί την αδικία, την έλλειψη ελευθερίας και ειρήνης. Επιπλέον, αμφισβητούν παραδόσεις, όπως η πατρίδα, η θρησκεία, τα ήθη και τα έθιμα, την εκπαίδευση αλλά και τις προσωπικές τους σχέσεις.

Τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι νέοι στις μέρες μας ποικίλουν. Αρχικά, υπάρχει το πρόβλημα των σπουδών και ό,τι συνεπάγονται σε αυτές, από τον επαγγελματικό τους προσανατολισμό μέχρι την οικονομική απεξάρτηση από τους γονείς τους. Έπειτα από τις σπουδές, πρέπει να σκεφτούν πως θα αντιμετωπίσουν την ανεργία, ένα φαινόμενο που όλο και αναπτύσσεται στην σύγχρονη Ελλάδα και το οποίο καθιστά σχεδόν αδύνατο για κάποιον να βρει επαγγελματική αποκατάσταση. Επιπλέον, υπάρχουν οι σχέσεις με το άλλο φύλο που απασχολούν τους νέους. Με όλες τις κοινωνικές προκαταλήψεις, τον πουριτανισμό, κυρίως στην επαρχία, τα ήθη και τα έθιμα δημιουργούνται φραγμοί οι οποίοι αποτρέπουν την σεξουαλική απελευθέρωση του νέου. Επίσης, υπάρχει το πρόβλημα της σωστής παιδείας και εκπαίδευσης. Στα σχολεία οι έφηβοι διδάσκονται πώς να αποστηθίζουν ολόκληρα κείμενα αλλά όχι πώς να ενταχθούν ομαλά στην κοινωνία, κάτι που, λόγω της ελλιπούς εκπαίδευσης που λαμβάνουν, επιχειρούν να κάνουν με ανορθόδοξους τρόπους. Τέλος, οι νέοι αντιμετωπίζουν διαφορά ηθικά προβλήματα, όπως η έλλειψη σωστών προτύπων και ιδανικών. Βρίσκονται αντιμέτωποι με ένα έντονο πρόβλημα επιλογών, καθώς διαπιστώνουν ότι όσα διδαχτήκαν από την οικογένεια τους και το σχολείο δεν γίνονται πράξη στην καθημερινή ζωή.

Για όλα τα προαναφερθέντα προβλήματα οφείλουν να καταλογιστούν ευθύνες και στους νέους αλλά και στην κοινωνία. Αρχικά, οι νέοι δεν φταίνε για όσα τους κληροδοτηθήκαν, αλλά οφείλουν να λαμβάνουν τις ευθύνες τους για τα προβλήματα που δημιουργούν και που υφίστανται οι ίδιοι τις συνέπειές τους. Απαιτείται από εκείνους προσπάθεια για συνεχή αυτοβελτίωση. Όσο αναφορά την κοινωνία, αναζητούνται ευθύνες στην οικογένεια, στην παιδεία, στην πολιτεία και στο ευρύτερο κοινωνικό περιβάλλον για την προώθηση λανθασμένων προτύπων και ενός υλιστικού τρόπου ζωής.

Πρότυπο για τους νέους μπορεί να θεωρηθεί καθετί υποδειγματικό, που μπορεί να χρησιμεύσει ως μοντέλο άξιο προς μίμηση. Το πρότυπο, βεβαία, διαφέρει από το ιδανικό. Το ιδανικό – το τέλειο- προϋποθέτει το πρότυπο. Το άτομο ακολουθεί το πρότυπο, ενώ επιδιώκει το ιδανικό. Τα πρότυπα λοιπόν έχουν μεγάλη σημασία για τους νέους και παίζουν καθοριστικό ρολό για την εξέλιξη της προσωπικότητας τους. Αρχικά, λειτουργούν ως σημείο αναφοράς. Οι έφηβοι προσπαθούν να εξισορροπήσουν τις προσωπικές τους ανάγκες και φιλοδοξίες με τις απαιτήσεις του κοινωνικού τους περιβάλλοντος. Επιπλέον, μέσα από τα πρότυπα, καταφέρνουν οι έφηβοι να καλύψουν κενά που μπορεί να δημιουργηθήκαν από τη γονική απεξάρτηση.

Στα ΜΜΕ, στο σχολείο αλλά και στην οικογένεια μας, θα έπρεπε να προβάλλονται θετικά πρότυπα. Οι έφηβοι θα έπρεπε να πασχίζουν να ακολουθήσουν το παράδειγμα του ιδεολόγου, του ατόμου με τις ηθικές αξίες και ιδανικά. Του αγωνιστή που πάει κόντρα στην παθητικότητα, τον ατομικισμό και την πολιτική αλλοτρίωση της εποχής του. Το παράδειγμα του ατόμου με την υγιή πολιτική συνείδηση που αποδοκιμάζει τις πελατειακές σχέσεις ανάμεσα στο κράτος και τους πολίτες του και τον κομματικό φανατισμό. Το πνευματικό άτομο που δεν αδιαφορεί για την πνευματική του καλλιέργεια. Το άτομο με οικολογικές ευαισθησίες που προσπαθεί να δράσει ενεργά ενάντια στην οικολογική κρίση και την τρυπά του όζοντος. Τέλος, οι έφηβοι θα έπρεπε να πασχίζουν να ακολουθήσουν το παράδειγμα του φιλειρηνιστή, ο οποίος εναντιώνεται στο πολεμικό κύμα της εποχής του.

Αντ’αυτού, προβάλλονται αρνητικά πρότυπα τα οποία σχετίζονται με την υλιστική ζωή, τη βία και την κοινωνική καταξίωση. Οι νέοι γίνονται έρμαια των αρνητικών προτύπων και επηρεάζονται σε τεράστιο βαθμό, επειδή δεν έχουν την σωστή διαπαιδαγώγηση από την οικογένεια και το σχολείο για τους κινδύνους των προτύπων.

Ένας τρόπος αντιμετώπισης αυτού του φαινομένου είναι να μην προβάλλονται πλέον αρνητικά πρότυπα. Επιπλέον, είναι σημαντικό να δοθούν κίνητρα για σωστή και ολοκληρωμένη, βασιζομένη στην ανθρωπιστική παιδεία, μόρφωση. Τέλος, είναι ζωτικής σημασίας να παρέχονται δυνατότητες στα άτομα για απασχόληση που ικανοποιεί τις ανάγκες και τις κλίσεις τους. Οι νέοι είναι το μέλλον αυτού του κόσμου. Είναι λοιπόν, ζωτικής σημασίας να μην αποξενωθούν από τους εαυτούς τους λόγω των επιβαρυμένων κοινωνικών συνθηκών. Εάν θέλουμε να ανθίσει η κοινωνία μας, πρέπει πρώτα να δώσουμε χώρο στους εφήβους να αναπνεύσουν.

     Στις μέρες μας η ψυχολογία του εφήβου είναι αρκετά ασαφής. Συχνά οι έφηβοι έχουν ανεβοκατεβάσματα στην ψυχολογία τους που δεν μπορούν να το ελέγξουν. Τότε χωρίς να έχουν τον έλεγχο της κατάστασης ξεσπάνε σε θυμό προς τους άλλους και αδυνατούν να καταλάβουν τι τους συμβαίνει.

    Ένα ακόμα χαρακτηριστικό των εφήβων είναι ότι είναι γεμάτοι με ανασφάλεια με αποτέλεσμα να κλείνονται στον εαυτό τους και να διατρέχουν στο Διαδίκτυο.Το Διαδίκτυο έχει την ικανότητα να καλύψει συγκεκριμένες ψυχολογικές ανάγκες ενός ατόμου και ειδικά ενός εφήβου.

    Απομακρύνονται από τους γονείς τους και ενώ εκείνοι προσπαθούν να τους πλησιάσουν συχνά αποτυγχάνουν. Συχνά οι γονείς έρχονται  αντιμέτωποι με τα έφηβα παιδιά τους  λόγω των καθημερινών δυσκολιών . Οι έφηβοι ζητούν  την προσοχή τους και όταν δεν την βρίσκουν μένουν ανικανοποίητοι και ξεσπούν με αποτέλεσμα να γίνονται πολύ βίαιοι και επιθετικοί.

Γεωργία Ρουστέμη

Τριανταφυλλιά Παπαντωνίου

Ελένη Ροντζιώκου

Η εφηβεία συνήθως ξεκινάει στην ηλικία των 11 με 12 χρόνων, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι όλα τα παιδιά θα μπουν στην εφηβεία στην ίδια ακριβώς ηλικία. Υπάρχουν παιδιά που δείχνουν σημάδια ανάπτυξης πολύ νωρίς και άλλα που αργούν. Κάθε παιδί έχει το δικό του ρυθμό ανάπτυξης και αυτό θα πρέπει να γίνει κατανοητό τόσο από τους γονείς όσο και από τα ίδια τα παιδιά. Πολλές φορές οι γονείς ανησυχούν γιατί το παιδί τους δεν έχει ακόμη ψηλώσει ή δεν έχει βγάλει τριχοφυΐα όπως τα άλλα συνομήλικα παιδιά. Ακόμη και οι ίδιοι οι έφηβοι λόγω του ότι δεν θέλουν να διαφέρουν από το μέσο όρο, νιώθουν άσχημα είτε έχουν πρόωρη είτε καθυστερημένη ανάπτυξη. Εάν δεν συντρέχουν λόγοι υγείας, οι γονείς πρώτοι από όλους θα πρέπει να αποδεχτούν το ρυθμό ανάπτυξης των παιδιών τους για να μπορέσουν και εκείνα να αποδεχτούν τον εαυτό τους. Τα παιδιά αποκτούν την πρώτη αντίληψη για τον εαυτό τους μέσα από το βλέμμα των γονιών. Και μπορεί οι γονείς να ισχυρίζονται ότι ‘’εγώ δέχομαι το παιδί μου όπως είναι’’ αλλά να δείχνουν άλλα με το βλέμμα τους.

Ποια είναι τα χαρακτηριστικά ενός εφήβου;

Σύμφωνα με πολυάριθμες έρευνες οι έφηβοι παρουσιάζουν λίγο έως πολύ τα εξής χαρακτηριστικά.

• Είναι αρνητικοί για όλα: Είναι μεγάλη έκπληξη για τους γονείς να βλέπουν το μέχρι πρότινος υπάκουο και πειθαρχημένο παιδί τους να εναντιώνεται σε όλα και να δείχνει ότι του ‘φταίνε τα πάντα’. Τα καλά νέα για τους γονείς, είναι ότι αυτή η άρνηση κρατάει μέχρι την ηλικία των 21 με 22 χρόνων και μετά το παιδί μπαίνει σε μία φάση συνεργασίας με τους γονείς του
• Επιζητούν την αυτονομία τους: οι έφηβοι αφήνουν τη στοργική αγκαλιά των γονιών τους και αναζητούν να βρουν ποιοι είναι και που πάνε. Θέλουν να αποφασίζουν οι ίδιοι για τη ζωή τους και πολύ συχνά έρχονται σε σύγκρουση με τους γονείς τους, οι οποίοι θέλουν να τους επιβάλλουν αυτό που θεωρούν ότι είναι για το ‘καλό τους’.
• Έχουν μία τάση για απομόνωση: θέλουν την ησυχία τους, κλείνονται στο δωμάτιο με τις ώρες και δεν συμμετέχουν σε οικογενειακές εκδηλώσεις. Οι γονείς πολλές φορές ανησυχούν για αυτή τη συμπεριφορά των παιδιών τους και την εισπράττουν ως αδιαφορία για εκείνους
• Είναι υπερευαίσθητοι, θίγονται και προσβάλλονται πολύ εύκολα: δίνουν σημασία σε μικρές λεπτομέρειες όπως για παράδειγμα πως θα τους φωνάξουν οι γονείς στο τηλέφωνο όταν τους καλούν οι φίλοι τους
• Είναι ισχυρογνώμονες και πεισμώνουν πολύ: συνήθως όμως τα θέματα για τα οποία επιμένουν δεν είναι τόσο σημαντικά για τη ζωή τους, παρά έχουν να κάνουν με το πώς θα κόψουν τα μαλλιά τους, εάν θα φορέσουν σκουλαρίκι ή εάν θα καθαρίσουν ή όχι το δωμάτιο τους.
• Είναι ρομαντικοί: οι νέοι αυτής της ηλικίας έχουν οράματα και σχέδια για ένα κόσμο πιο δίκαιο, έντιμο και καλό. Για αυτό και αρκετά συχνά ασχολούνται με το γράψιμο, τη σύνθεση, με τη μουσική ως τρόπους έκφρασης αυτών των σκέψεων και συναισθημάτων τους

Γιατί οι έφηβοι απομακρύνονται από την οικογένεια;

Η εφηβεία είναι μια μεταβατική και κρίσιμη περίοδος για την ψυχοσυναισθηματική εξέλιξη του ατόμου και την αναζήτηση της προσωπικής του ταυτότητας.

Ο/η έφηβος-η, βρίσκεται σε μια συναισθηματικά φορτισμένη κατάσταση, ανάμεσα στην επιθυμία για προστασία και το φόβο για το άγνωστο και την ανάγκη να ανεξαρτητοποιηθεί και να «υπάρξει» ως ξεχωριστή ολότητα.

Πολλές φορές οι γονείς προσλαμβάνουν ως «εγκατάλειψη» και «ασέβεια» την επιθυμία του νεαρού ατόμου να αποστασιοποιηθεί πνευματικά αλλά και σωματικά από την οικογενειακή ζωή και να επενδύσει σε άλλα άτομα και καταστάσεις. Αυτό δημιουργεί επιπλέον ενοχές στον έφηβο, ο οποίος αμφισβητεί συνεχώς τις επιθυμίες και τις αποφάσεις του.

Ως αποτέλεσμα, αντιδρά με ένταση και θυμό και δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος δυσχερούς επικοινωνίας μεταξύ παιδιού και γονέων.