Η χρήση του Φοίνικα στην νεότερη Ελλάδα
Η καθιέρωση του Φοίνικα από τον Ιωάννη Καποδίστρια το 1828 αποτέλεσε μια κίνηση τεράστιας πολιτικής και συμβολικής σημασίας, καθώς υπήρξε το πρώτο εθνικό νόμισμα του ελεύθερου ελληνικού κράτους. Ο Κυβερνήτης επέλεξε το όνομα του μυθικού πουλιού που αναγεννάται από τις στάχτες του για να συμβολίσει την αναγέννηση της Ελλάδας μετά από τέσσερις αιώνες οθωμανικής κυριαρχίας. Η κίνηση αυτή αποσκοπούσε στην αντικατάσταση των τουρκικών γροσίων και των ξένων νομισμάτων που κυκλοφορούσαν άναρχα στην ελληνική αγορά, προσφέροντας στο νέο κράτος οικονομική οντότητα και κυριαρχία.
Τα πρώτα νομίσματα κόπηκαν το 1829 στο Νομισματοκοπείο της Αίγινας, χρησιμοποιώντας μια παλιά πρέσα που αγοράστηκε από τους Ιππότες της Μάλτας. Ο αργυρός Φοίνικας υποδιαιρούνταν σε 100 λεπτά, ενώ η εμφάνισή του ήταν λιτή αλλά γεμάτη νόημα: στην κύρια όψη απεικονιζόταν ο Φοίνικας να αναδύεται από τις φλόγες κάτω από έναν σταυρό με ακτίνες, ενώ στην πίσω όψη αναγραφόταν η ονομαστική αξία περιτριγυρισμένη από κλάδους δάφνης και ελιάς. Παρά τις καλές προθέσεις, η κυκλοφορία του νομίσματος αντιμετώπισε σοβαρά εμπόδια. Η έλλειψη πολύτιμων μετάλλων (ασήμι και χρυσός) περιόρισε την κοπή αργυρών νομισμάτων, με αποτέλεσμα να κυκλοφορήσουν κυρίως χάλκινα «λεπτά». Επιπλέον, η προσπάθεια του Καποδίστρια να εκδώσει τα πρώτα ελληνικά χαρτονομίσματα το 1831 δεν βρήκε την αναμενόμενη ανταπόκριση από τον λαό, που ήταν δύσπιστος απέναντι στο χαρτί.
Μετά τη δολοφονία του Καποδίστρια και την έλευση του Όθωνα, ο Φοίνικας αντικαταστάθηκε το 1833 από τη δραχμή, παραμένοντας όμως στην ιστορία ως το νόμισμα που σφράγισε την πρώτη προσπάθεια οικονομικής οργάνωσης της νεότερης Ελλάδας.
Πηγές: Τράπεζα της Ελλάδος και Νομισματικό Μουσείο Αθηνών
