Την Πέμπτη 30 Απριλίου 2026, το 72ο Γυμνάσιο Αθηνών πραγματοποίησε μια πρωτοπόρο βιωματική δράση στα Τουρκοβούνια, μετατρέποντας το Αττικό Άλσος από έναν χώρο περιπάτου σε ένα ζωντανό εργαστήριο Τοπικής Γεωγραφίας. Στο πλαίσιο των «Δράσεων Ενεργού Πολίτη», οι μαθητές της Α’ και Β’ Γυμνασίου, οργανωμένοι σε 22 ομάδες εργασίας, κλήθηκαν να ανακαλύψουν τα μυστικά του φυσικού ανάγλυφου, να χρησιμοποιήσουν την τεχνολογία για προσανατολισμό και να καταθέσουν τις δικές τους προτάσεις για την αναβάθμιση του πνεύμονα της γειτονιάς μας.
Η Αξία της Βιωματικής Μάθησης: Πέρα από τους Τοίχους της Τάξης
Η συγκεκριμένη δράση δεν ήταν ένας ακόμη σχολικός περίπατος, αλλά μια ολοκληρωμένη παιδαγωγική παρέμβαση. Η μετακίνηση των 150 μαθητών πεζή μέσα από τον αστικό ιστό, η σταδιακή ανάβαση και η παρατήρηση της αλλαγής του τοπίου πρόσφεραν στα παιδιά μια αυθεντική εμπειρία που κανένα βιβλίο δεν μπορεί να υποκαταστήσει.
Τα αποτελέσματα υπήρξαν εντυπωσιακά: οι μαθητές όχι μόνο εμπέδωσαν έννοιες όπως η καρστική διάβρωση, ο προσανατολισμός και η ατμοσφαιρική ρύπανση, αλλά κυρίως συνδέθηκαν συναισθηματικά με τον τόπο τους. Η δράση πέτυχε να καλλιεργήσει την «αίσθηση του ανήκειν», μετατρέποντας τους εφήβους από παθητικούς χρήστες του πάρκου σε υπεύθυνους παρατηρητές και μελλοντικούς προστάτες του.
Η Γεωγραφία στο Πεδίο: Από την Πάρνηθα στον Σαρωνικό
Εφοδιασμένοι με φύλλα εργασίας και χρησιμοποιώντας ψηφιακές πυξίδες, οι μαθητές ξεκίνησαν την Αποστολή 1, ταυτοποιώντας τα ορόσημα του ορίζοντα. Από το Καζίνο και τις κεραίες της Πάρνηθας (το «φυσικό κλιματιστικό» της Αθήνας) μέχρι το λιμάνι του Πειραιά και τη διαύγεια του Σαρωνικού, τα παιδιά κατέγραψαν την έντονη χρωματική αντίθεση ανάμεσα στο καθαρό μπλε της θάλασσας και το γκρίζο «πέπλο» των καυσαερίων πάνω από την τσιμεντούπολη.
Στην Αποστολή 2 πραγματοποίησαν Φωτογραφικό rally. Τράβηξαν συγκεκριμένες φωτογραφίες: α. Μια κάθετη λήψη της Ακρόπολης μέσα από δύο δένδρα β. Οι αψίδες του ΟΑΚΑ (μαρούσι) ή η κορυφή της Πάρνηθας γ. Τα σπίτια της Κυψέλης/ Γαλατσίου να φαίνονται στοιβαγμένα δ, Παιδιά από την ομάδα σας να δείχνουν ένα σημείο που χρειάζεται τη φροντίδα μας.
Στην Αποστολή 3, η γεωλογική ιστορία πήρε σάρκα και οστά. Ως γεωλόγος, είχα την χαρά να δω τους μαθητές να αναγνωρίζουν το νερό της βροχής ως τον «γλύπτη» που σμιλεύει τον ασβεστόλιθο εδώ και χιλιάδες χρόνια.
Στην Αποστολή 4, τέλος, μελέτησαν τη βιοποικιλότητα, ανακαλύπτοντας τα «αμυντικά όπλα» της φραγκοσυκιάς και των ακανθωδών θάμνων.
Μια Τυχαία αλλά Πολύτιμη Συνάντηση – Προοπτικές Συνεργασίας
Η δράση μας συνέπεσε με την παρουσία στο Άλσος της Αντιπεριφερειάρχη Αλσών – Πάρκων & Υγείας Ζώων, κ. Μωραϊτάκη – Πικρού Ελευθερίας. Η κ. Αντιπεριφερειάρχης συνομίλησε εκτενώς με τις ομάδες των μαθητών, οι οποίοι μοιράστηκαν μαζί της τις δικές τους παρατηρήσεις και προτάσεις για την περαιτέρω αναβάθμιση του Άλσους. Τα παιδιά εισηγήθηκαν σημεία που, κατά τη γνώμη τους, θα μπορούσαν να βελτιωθούν, όπως η πύκνωση των κάδων και των καθισμάτων, η προσθήκη σημείων υδροδότησης, καθώς και η διαρκής φροντίδα των μονοπατιών και των χώρων αναψυχής.
Η κ. Μωραϊτάκη – Πικρού, αφού έλαβε σοβαρά υπόψη τις παρατηρήσεις των παιδιών, εξέφρασε τον ενθουσιασμό της για το επίπεδο της δράσης και πρότεινε μια σταθερή μελλοντική συνεργασία της Περιφέρειας Αττικής με το σχολείο μας. Στόχος είναι το Αττικό Άλσος να καταστεί ένα μόνιμο πεδίο εκπαιδευτικών δράσεων για το 72ο Γυμνάσιο, με γνώμονα την ενίσχυση της περιβαλλοντικής συνείδησης των μαθητών μέσα από την ενεργό συμμετοχή τους στη φροντίδα του πάρκου.
Η Φωνή των Μαθητών: Προτάσεις και Σλόγκαν
Οι μαθητές, αναλαμβάνοντας ρόλο συμβούλων της τοπικής αυτοδιοίκησης, πρότειναν ρεαλιστικές λύσεις: από ενίσχυση της πυροπροστασίας και δενδροφυτεύσεις, μέχρι τη δημιουργία περιπτέρων και οικολογικών σημείων ενημέρωσης. Η ημέρα έκλεισε με την κατάθεση των slogan των ομάδων, μερικά από τα οποία συμπυκνώνουν όλο το νόημα της προσπάθειάς μας:
«Το μέλλον του πλανήτη είναι στα χέρια μας» – «Φροντίζουμε το άλσος, φροντίζουμε τη ζωή μας» – «Ο τόπος μας είναι η ιστορία μας, ας τον προστατέψουμε».
Ως Διευθυντής και υπεύθυνος της δράσης, αισθάνομαι υπερήφανος. Το 72ο Γυμνάσιο Αθηνών αποδεικνύει ότι η εκπαίδευση είναι ένας ζωντανός οργανισμός που αναπνέει, ερευνά και διεκδικεί έναν καλύτερο δημόσιο χώρο για όλους. 
