Πρόκειται για τον λεγόμενο «ιό των παραμορφωμένων φτερών» (DWV), που σκοτώνει τους παγκόσμιους πληθυσμούς των μελισσών, οι οποίες αποτελούν ζωτικά έντομα για τη γεωργία (επικονίαση φυτών, παραγωγή μελιού κ.ά.), την οικονομία, τη βιοποικιλότητα και την ανθρώπινη υγεία. Είναι μια θανατηφόρος ασθένεια που έχει εξελιχθεί σε πανδημία και εξαφανίζει τις μέλισσες του πλανήτη, εξαπλώνεται κυρίως από τους ανθρώπους, οι οποίοι, στο πλαίσιο των εμπορικών συναλλαγών τους, μεταφέρουν μέλισσες από το ένα μέρος της Γης στο άλλο.

Οι ερευνητές από διάφορες χώρες, με επικεφαλής τη δρα Λένα Μπάγιερ-Γουίλφερτ του Κέντρου Οικολογίας του βρετανικού Πανεπιστημίου του Έξετερ, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό “Science”, ανέφεραν ότι ο ιός, με τη βοήθεια του παράσιτου (ακαρι) βαρρόα που λειτουργεί ως φορέας, μπορούν να εξοντώσουν ολόκληρες κυψέλες.

Το άκαρι βαρρόα είναι ένα μικροσκοπικό, παρασιτικό αρθρόποδο που συγκαταλέγεται στα ακάρεα. Παρατηρήθηκε πρώτα το 1904 σε Ασιατικές αποικίες μελισσών στο είδος Varroa jacobsoni και μόλις το 2008 διαχωρίστηκε ως ξεχωριστό το πιο καταστροφικό είδος Varroa destructor (καταστροφέας) που πλήττει και τις μέλισσες της δυτικής Ευρώπης. Το ακάρι αυτό, ζει εξαρτώμενο παρασιτικά από τις μέλισσες και χρειάζεται το μελίσσι για την ολοκλήρωση του κύκλου ζωής του. Αναπαράγεται μέσα στα κελιά του γόνου των μελισσών, με αξιοσημείωτη προτίμηση στα κηφηνοκέλια λόγο της μεγαλύτερης περιόδου εκκόλαψης και του άπλετου χώρου. Η θηλυκή βαρρόα ξεχωρίζει με την οσμή τα κελιά του κηφήνα και μπορεί να προσκολληθεί σε μία εργάτρια μέχρι να οσμιστεί γόνο κηφήνα και να τρυπώσει στο κελί του για να γεννήσει. Αφού, αρχικά, κρυφτεί χαμηλά στην τροφή του κελιού, όταν το κελί έχει πλέον σφραγιστεί από τις εργάτριες η βαρρόα ξεκινάει να γεννά τα αυγά της, από τα οποία συνήθως εκκολάπτονται θηλυκά άτομα και ένα αρσενικό. Μόλις εκκολαφθεί η μέλισσα ξενιστής τους, βγαίνουν μαζί της στην κυψέλη και απλώνονται. Τρέφονται προσκολλώντας σε προνύμφες, νύμφες, και ενήλικα άτομα της κυψέλης, απομυζώντας την αιμολέμφο τους και αφήνοντας ανοιχτές πληγές. Η μετάδοση ιών, σε συνδυασμό με την παρασιτική δράση της βαρροάτοσης εξαντλούν και εξοντώνουν τη κυψέλη. Αυτό μπορεί να προκαλέσει ανοσολογική ανεπάρκεια στον πληθυσμό του μελισσιού, κάνοντάς τον ευάλωτο σε διάφορες εξωτερικές παθογόνους. Αυτός ο συνδυασμός πιστεύεται, ακόμη, πως συντελεί στο σύνδρομο CCD (Διαταραχή Κατάρρευσης Αποικίας). Ουσιαστικά η έντονη παρουσία βαρρόα, εξασθενεί το μελίσσι, πράγμα που συνεπάγεται από μείωση της παραγωγής ως και απώλεια του μελισσιού σε περιπτώσεις που δεν παρέμβει ο μελισσοκόμος και τα βαρρόα προσβάλουν μεγάλο ποσοστό ξενιστών, οδηγώντας τις μέλισσες σε ολοκληρωτική εγκατάλειψη της κυψέλης. Οι τρόποι αντιμετώπισης της βαρρόα διαχωρίζονται σε χημικούς και τεχνικούς τρόπους. Σήμερα οι περισσότεροι μελισσοκόμοι κάνουν χρήση τόσο ακαρεοκτόνων όσο και εναλλακτικών τρόπων για την αντιμετώπιση του βαρρόα. Η αστοχία των εφαρμογών σε πολλές περιπτώσεις οφείλεται σε λανθασμένη εφαρμογή ή/και ανάπτυξη ανθεκτικότητας του ακάρεος, ιδιαίτερα στα πυρεθρινοειδή ακαρεοκτόνα. Η ολοκληρωτική εξάλειψη της βαρρόα, αλλά και του ιού, είναι πρακτικά αδύνατη, βέβαια σκοπός των διαφόρων μελισσοκομικών χειρισμών είναι η σημαντική μείωση του πληθυσμού του ακάρεου, ώστε να μην επηρεάζει την εύρυθμη λειτουργία της κυψέλης.

Η Παγκόσμια αυτή Ημέρα επιδιώκει να κάνει ορατή τη διαχρονική υπο-εκπροσώπηση των γυναικών στην επιστήμη. Βέβαια, θα μπορούσε να πει κανείς ότι από τον 17ο αιώνα, οπότε η επιστήμη αποκτά τη νεωτερική της έννοια, ‘‘πολύ νερό έχει κυλήσει στο αυλάκι’’. Ήδη από τις αρχές του 20ου αιώνα, η προηγούμενη εικόνα της ολοκληρωτικής απουσίας των γυναικών από τους επιστημονικούς κλάδους σταδιακά άρχισε να ανατρέπεται.

Σε αυτή την κατεύθυνση σημαντική ήταν και η συμβολή της πολωνής φυσικού Μαρί Σκλοντόφσκα-Κιουρί, της πρώτης επιστημόνισσας που βραβεύτηκε με Νόμπελ Φυσικής το 1903 και Νόμπελ Χημείας το 1911. Πρόκειται για τον πρώτο άνθρωπο που πήρε δύο Νόμπελ και τον μοναδικό που έχει Νόμπελ σε διαφορετικές επιστήμες. Η επιστημονική της πορεία, μάλιστα, αποτέλεσε έμπνευση για πολλές γυναίκες και επιστήμονες στην Ευρώπη. Ας μιλήσουμε λίγο για την ιστορία της.

Η Μαρία Σαλώμη Σκουοντόφσκα-Κιουρί, γεννήθηκε το 1867 στη Βαρσοβία και ήταν Πολωνή φυσικός και χημικός. Το 1891, σε ηλικία 24 ετών, μετακόμισε στο σπίτι της μεγαλύτερης αδελφής της στο Παρίσι, προκειμένου να παρακολουθήσει μαθήματα στη σχολή Θετικών επιστημών του πανεπιστημίου της Σορβόνης. Τα φοιτητικά της χρόνια ήταν δύσκολα, λόγω των οικονομικών δυσκολιών που αντιμετώπιζε. Η καθημερινή της ζωή περιελάμβανε διάβασμα και λίγες ώρες ύπνου, ενώ απέφευγε να κάνει παρέα με Γάλλους και διατηρούσε επαφές με λιγοστούς Πολωνούς φοιτητές και επιστήμονες. Εν τέλει, η Μαντάμ Κιουρί, όπως ήταν γνωστή, αποφοίτησε από το πανεπιστήμιο της Σορβόνης με πτυχία των μαθηματικών, της χημείας και της φυσικής.

Τον Φεβρουάριο του 1894, συνάντησε για πρώτη φορά τον Πιερ Κιουρί. Ο αμοιβαίος, όμως, αλληλοσεβασμός που αναπτύχθηκε στην αρχή της γνωριμίας του δεν άργησε να εξελιχθεί σε βαθύτερο αίσθημα, αφού τον ίδιο κι όλας χρόνο, ο Πιερ της έκανε πρόταση γάμου. Το 1895 παντρεύτηκαν με πολιτικό γάμο στο δημαρχείο του Παρισιού. Απέκτησαν μαζί δύο κορίτσια, την Εύα και την Ιρέν Κιουρί.

 Παρ’ όλα αυτά, η Μαρί Κιουρί δεν σταμάτησε τις επιστημονικές της έρευνες. Έγινε γνωστή για την ανακάλυψη του ραδίου και τις μελέτες για τη ραδιενέργεια. Διαπίστωσε ότι η εκπομπή των ακτίνων δεν επηρεαζόταν από τις εξωτερικές μεταβολές, καθώς και ότι, εκτός από το ουράνιο, κάποιες ενώσεις του στοιχείου του θορίου εξέπεμπαν, επίσης, ακτινοβολία. Ύστερα από αυτές τις πρώτες ανακαλύψεις, η ίδια πρότεινε την αλλαγή του ονόματος από “ακτίνες ουρανίου” σε “ραδιενέργεια”, η οποία περιγράφει γενικά την ιδιότητα της εκπομπής ακτινοβολιών.

 Η πιο σημαντική, όμως, παρατήρηση, ήταν ότι μερικά ορυκτά ουρανίου παρουσίαζαν πολύ πιο ισχυρή ραδιενέργεια από το ουράνιο. Η συγκεκριμένη παρατήρηση συνάρπασε τον Πιερ Κιουρί, ο οποίος αποφάσισε να εγκαταλείψει τις έρευνές του στους κρυστάλλους για να βοηθήσει τη Μαρία στο δύσκολο έργο της.

Στις 18 Ιουλίου του 1898, οι Κιουρί ανακοινώνουν στην επιστημονική κοινότητα την ανακάλυψη ενός νέου στοιχείου, του πολωνίου, που ονομάστηκε έτσι προς τιμήν της πατρίδας της Μαρίας Κιουρί, ενώ στις 26 Δεκεμβρίου του ίδιου έτους αναγγέλλεται από το ζεύγος Κιουρί η ανακάλυψη του ραδίου.

Το 1903 η Μαρία Κιουρί έλαβε τον τίτλο του διδάκτορα του Πανεπιστημίου της Σορβόνης με βαθμό Άριστα. Τον ίδιο χρόνο το ζεύγος Κιουρί βραβεύτηκε με το Νομπέλ Φυσικής, το οποίο μοιράστηκαν με τον Ανρί Μπεκερέλ. Επίσης, το 1903 βραβεύθηκαν από τη Βασιλική Εταιρεία του Λονδίνου με το βραβείο Ντέιβι. Τον επόμενο χρόνο έλαβαν το βραβείο Ματεούτσι. Το 1906 η Μαρία Κιουρί γινόταν η πρώτη γυναίκα στη Γαλλία που της δινόταν έδρα πανεπιστημίου, ενώ ήταν επίσης η πρώτη γυναίκα που έδωσε διάλεξη στο πανεπιστήμιο της Σορβόνης. Το 1911 βραβεύτηκε με το Νομπέλ Χημείας από τη Σουηδική Ακαδημία Επιστημών, παρ” όλο που λίγους μήνες νωρίτερα η Ακαδημία Επιστημών της Γαλλίας είχε αρνηθεί να τη δεχτεί ως μέλος της.

Είναι η πρώτη γυναίκα που κέρδισε βραβείο Νόμπελ, ο πρώτος άνθρωπος που κέρδισε δύο βραβεία Νόμπελ, και ο πρώτος άνθρωπος που κέρδισε βραβεία Νόμπελ σε δύο διαφορετικές επιστήμες. Το 1921 επισκέφθηκε τις Η.Π.Α. και προσκλήθηκε σε επίσημο δείπνο από τον πρόεδρο των Η.Π.Α. Ουόρεν Χάρντινγκ, που της δώρισε ένα γραμμάριο ραδίου αξίας 200.000 δολαρίων, το οποίο με τη σειρά της δώρισε στο Ινστιτούτο Ραδίου του Παρισιού.

Τον ίδιο χρόνο αναγορεύεται επίτιμη διδάκτωρ σχεδόν σε όλα τα πανεπιστήμια των Η.Π.Α., ενώ γίνεται και επίτιμη δημότης της Νέας Υόρκης. Τον Φεβρουάριο του 1922 η Μαρία Κιουρί εκλέγεται από την Ιατρική Ακαδημία του Παρισιού «ελεύθερος εταίρος» της. Μερικούς μήνες αργότερα εκλέγεται από το συμβούλιο της Κοινωνίας των Εθνών μέλος της διεθνούς επιτροπής πνευματικής συνεργασίας. Το 1929 ξαναεπισκέφθηκε τον Λευκό Οίκο, προσκεκλημένη του προέδρου των Η.Π.Α. Χέρμπερτ Χούβερ.

Πρωτοστάτησε στην ίδρυση του Ινστιτούτου Ραδίου στη Βαρσοβία, το οποίο εγκαινίασε το 1932, παρουσία του προέδρου της Πολωνικής Δημοκρατίας. Το 1944 ονομάστηκε προς τιμήν της το Πολωνικό πανεπιστήμιο Μαρία Σκλοντόφσκα-Κιουρί. Τέλος, η επιστημονική κοινότητα, σε ένδειξη σεβασμού προς τη Μαρία Κιουρί, έδωσε το όνομά της σε μονάδα μέτρησης της ραδιενέργειας (το κιουρί ή Ci) και στο τεχνητό χημικό στοιχείο με ατομικό αριθμό 96 (το κιούριο). Επίσης, η Μαρία Κιουρί απεικονιζόταν σε χαρτονομίσματα στη Γαλλία (σε χαρτονόμισμα 500 φράγκων) και στην Πολωνία (σε χαρτονόμισμα 20.000 ζουότι, το 1989).

Η Κιουρί επισκέφτηκε την Πολωνία για τελευταία φορά στις αρχές του 1934. Λίγους μήνες αργότερα, στις 4 Ιουλίου 1934, πέθανε στο σανατόριο στο Πασί, στην Άνω Σαβοΐα, από απλαστική αναιμία που πιστευόταν ότι είχε προκληθεί από τη μακρόχρονη έκθεσή της στην ακτινοβολία.

 Οι βλαβερές επιπτώσεις της ιονίζουσας ακτινοβολίας ήταν άγνωστες την περίοδο της εργασίας της, η οποία διεξαγόταν χωρίς να λαμβάνονται υπόψη οι παράμετροι ασφάλειας που αναπτύχθηκαν αργότερα. Συχνά μετέφερε δοκιμαστικούς σωλήνες που περιείχαν ισότοπα στην τσέπη της και τους αποθήκευε στο συρτάρι του γραφείου της, παρατηρώντας στο αχνό φως ό,τι εκλυόταν από τις ουσίες στο σκοτάδι. Η Κιουρί επιπλέον ήταν εκτεθειμένη σε ακτίνες Χ χωρίς προστατευτικό εξοπλισμό ενόσω υπηρετούσε ως ακτινολόγος σε διάφορα νοσοκομεία στη διάρκεια του πολέμου. Παρ” όλο που βρισκόταν σε συνεχή έκθεση για δεκαετίες στην ακτινοβολία, ποτέ της δεν συνειδητοποίησε τα προβλήματα υγείας που θα μπορούσε να είχε από την έκθεσή της στην ακτινοβολία.

Η Μαρί Κιουρί, ήταν μία από τις γυναίκες επιστημόνισσες που άλλαξαν τον κόσμο με τις εφευρέσεις, αλλά και τις μελέτες τους στον τομέα της επιστήμης. Μάλιστα, σε ανάρτησή της στο Twitter, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναφέρει πως «η Μαρί Σκλοντόφσκα-Κιουρί αποτέλεσε έμπνευση για πολλές γυναίκες και επιστήμονες στην Ευρώπη. Μέχρι στιγμής, πάνω από 100.000 ερευνητές έχουν λάβει τη χρηματοδότηση από τη δράση Marie Sklodowska – Curie (MSCA)».

Γυναίκες όπως η Μαρί Κιουρί, ωθούν γυναίκες και κορίτσια στη σημερινή εποχή, να ασχοληθούν με την επιστήμη και την έρευνα. Σύμφωνα με έρευνα που πραγματοποιήθηκε σε χώρες της δυτικής Ευρώπης για λογαριασμό του ιδρύματος L’Oreal, δύο στους τρεις ερωτηθέντες θεωρούσαν ότι οι γυναίκες δεν διαθέτουν τα απαιτούμενα προσόντα για να γίνουν επιστήμονες πρώτης γραμμής. Στην ιστορία των Νόμπελ, οι γυναίκες έχουν λάβει μόνο το 3% των βραβείων στις επιστημονικές κατηγορίες. Μόλις επτά γυναίκες κέρδισαν νόμπελ Χημείας, εκ των οποίων οι τέσσερις την τελευταία δεκαετία, και 12 νόμπελ ιατρικής, εκ των οποίων οι μισές μετά το 2000.

Είμαστε, λοιπόν, ευγνώμονες για αυτές τις γυναίκες-πρότυπα, οι οποίες βοήθησαν να αλλάξει ο κόσμος της επιστήμης και έδωσαν θάρρος στα κορίτσια και τις γυναίκες να ακολουθήσουν τα όνειρά τους στους επιστημονικούς και ερευνητικούς τομείς.

1. Χριστουγεννιάτικο δέντρο στολισμένο με κουμπιά

             Υλικά που θα χρειαστείτε:

• ένα μικρό κομμάτι από κίτρινο χαρτόνι

• ένα μικρό κομμάτι από καφέ χαρτόνι

• κουμπιά μικρού μεγέθους σε διάφορα χρώματα

• 3 πράσινα ξυλάκια χειροτεχνίας

• κόλλα

• ψαλίδι

Οδηγίες κατασκευής:

Κολλήστε τα ξυλάκια χειροτεχνίας έτσι ώστε να πάρουν τριγωνικό σχήμα και κόψτε ένα μικρό αστέρι από το κίτρινο χαρτόνι. Έπειτα, κολλήστε τα κουμπιά πάνω στα ξυλάκια για να δημιουργήσετε την ιδέα στολιδιών και στην κορυφή κολλήστε το αστέρι. Τέλος, κόψτε ένα ορθογώνιο κομμάτι από το καφέ χαρτόνι και κολλήστε το ως βάση για το δέντρο σας. Το στολίδι σας είναι έτοιμο!

2. Gingerbread man από χαρτόνι

             Υλικά που θα χρειαστείτε:

• ένα κομμάτι χαρτόνι

• μαρκαδόροι

• ένας φιόγκος μικρού μεγέθους

• ένα λεπτό πινέλο

• άσπρη τέμπερα

• ψαλίδι

• κόλλα

• ένα κοντό και λεπτό κομμάτι

Οδηγίες κατασκευής:

Kόψτε το χαρτόνι σε σχήμα όπως της εικόνας και έπειτα ζωγραφίστε με τους μαρκαδόρους τα μάτια, μάγουλα και χείλη στο πρόσωπο και τα κουμπιά στο σώμα. Με το πινέλο, ζωγραφίστε στα χέρια και στα πόδια άσπρες κυματιστές γραμμές. Ύστερα, κολλήστε στον λαιμό τον φιόγκο ως παπιγιόν και το κομμάτι κορδέλας στην κορυφή, ώστε το στολίδι σας να μπορεί να κρεμαστεί.

3. Χριστουγεννιάτικο δέντρο από κουκουνάρι

             Υλικά που θα χρειαστείτε:

• ένα κουκουνάρι

• πράσινη τέμπερα

• ένα πινέλο

• ένα μικρό κομμάτι από κίτρινο χαρτόνι

• pom-poms μικρού μεγέθους

• ψαλίδι

• κόλλα

  Οδηγίες κατασκευής:

Με το πινέλο βουτηγμένο στην πράσινη τέμπερα, βάψτε το κουκουνάρι και αφήστε το να στεγνώσει. Έπειτα, κολλήστε πάνω του ομοιόμορφα τα pom-poms. Τέλος, κόψτε ένα αστέρι μικρού μεγέθους από το χαρτόνι και κολλήστε το στην κορυφή του δέντρου σας. Το χριστουγεννιάτικό σας δέντρο είναι έτοιμο!

4. Χριστουγεννιάτικο ζαχαροκάλαμο από χάντρες

             Υλικά που θα χρειαστείτε:

• ένα σύρμα πίπας

• κόκκινες και άσπρες χάντρες

Οδηγίες κατασκευής:

Για να φτιάξετε αυτή την πολύ απλή, μα δημιουργική κατασκευή, χρειάζονται μόνο τρία απλά βήματα. Περάστε στο σύρμα πίπας τις χάντρες εναλλάξ και ύστερα κάντε έναν κόμπο σε κάθε άκρη του σύρματος για να μη φύγουν. Με τα χέρια σας, μεταβάλετε το σχήμα του σύρματος σαν εκείνο της εικόνας και η κατασκευή σας είναι έτοιμη!

5. Χριστουγεννιάτικα στολίδια από pom-poms

            Υλικά που θα χρειαστείτε:

• κόκκινα, πράσινα και λευκά pom-poms μικρού μεγέθους

• κόλλα

• έναν μικρό κόκκινα φιόγκο

• δύο μικρά κομμάτια λεπτού σχοινιού

            Οδηγίες κατασκευής:

• Για να φτιάξετε ένα στολίδι με μορφή χριστουγεννιάτικου ζαχαροκάλαμου από pom-poms, κολλήστε τα κόκκινα και λευκά pom-poms εναλλάξ μεταξύ τους σε σχήμα όπως της εικόνας, δέστε το κομμάτι λεπτού σχοινιού κάνοντας έναν κόμπο και κολλήστε το στο στολίδι σας, ώστε να μπορεί να κρεμαστεί.

• Για να φτιάξετε ένα στολίδι με μορφή χριστουγεννιάτικου στεφανιού, εκτελείτε μία παρόμοια διαδικασία. Κολλήστε τα πράσινα pom-poms μεταξύ τους, ώστε να αποκτήσουν ένα κυκλικό σχήμα και τον κόκκινο φιόγκο πάνω σε αυτά. Τέλος, αφού δέσετε με κόμπο το λεπτό σχοινί σας, κολλήστε το στην κορυφή του στεφανιού σας. Το στολίδι σας είναι πανέτοιμο!

6. Χιονάνθρωπος από ξυλάκια

            Υλικά που θα χρειαστείτε:

• ένα λευκό ξυλάκι χειροτεχνίας

• ένα πράσινο σύρμα πίπας

• μάτια χειροτεχνίας μικρού μεγέθους

• ένα μικρό κομμάτι από πορτοκαλί χαρτόνι

• ένα μικρό κομμάτι λεπτής πράσινης κορδέλας

• τρία πράσινα κουμπιά μικρού μεγέθους

• λεπτός μαρκαδόρος

• ένα λευκό pom-pom μικρού μεγέθους

• κόλλα

• ψαλίδι

Οδηγίες κατασκευής:

Γύρω από την κορυφή του ξύλου χειροτεχνίας κολλήστε το σύρμα πίπας και στην άκρη του κολλήστε το λευκό pom-pom. Για να σχηματίσετε το πρόσωπο, κολλήστε τα μάτια χειροτεχνίας, κόψτε μία μύτη για χιονάνθρωπο από το πορτοκαλί χαρτόνι και κολλήστε τη, και με τον λεπτό μαρκαδόρο ζωγραφίστε το στόμα. Στον λαιμό του, κολλήστε την πράσινη κορδέλα γύρω από το ξυλάκι ως κασκόλ και τα πράσινα κουμπιά, το ένα κάτω από το άλλο.

Από το Δημοτικό στο Γυμνάσιο: “Μία νέα περιπέτεια»

‘Κάθε αρχή και δύσκολη!’, αυτή είναι μία φράση με την οποία πολλοί μαθητές ταυτίζονται κατά τη μετάβασή τους από το Δημοτικό στο Γυμνάσιο -δύο ΠΟΛΥ διαφορετικές βαθμίδες. Με τη μετάβαση στο Γυμνάσιο ξεκινά μία σημαντική αλλαγή στη ζωή τους. Βέβαια, η διαδικασία αυτή επηρεάζεται θετικά ή αρνητικά ανάλογα με κάποιους παράγοντες.

Τα σημερινά πρωτάκια του γυμνασίου τα προηγούμενα έξι χρόνια έρχονταν καθημερινά σε επαφή με ένα περιβάλλον το οποίο γνώριζαν αρκετά καλά. Είχαν αναπτύξει φιλίες, τις οποίες αποχωρίστηκαν, ενώ από δω και στο εξής πρέπει να συνηθίσουν ότι έρχονται σε επαφή με πολλά καινούρια πρόσωπα, συμμαθητές, καθηγητές, όλοι καινούργιοι. Από την άλλη οι απαιτήσεις στο Δημοτικό είναι μικρότερες από εκείνες του Γυμνασίου, ενώ παράλληλα, τα “μεγάλα του Δημοτικού” είναι πλέον τα “μικρά του Γυμνασίου”. Πολλές φορές, όμως, η επαφή αυτή δυσκολεύει τη διαδικασία της μετάβασης, καθώς μερικά παιδιά δεν καταφέρνουν να κρατήσουν καλές σχέσεις με τους συμμαθητές τους, γεγονός το οποίο είναι μεν απολύτως φυσιολογικό αλλά εξαιτίας αυτού μπορούν να προκληθούν διαφωνίες ή τσακωμοί. Από την άλλη πλευρά, οι καθηγητές, οι οποίοι παρακολουθούν παρόμοιες καταστάσεις κάθε χρόνο, αντιμετωπίζουν τους μαθητές της πρώτης γυμνασίου με έναν συγκεκριμένο τρόπο: κατά βάση δείχνουν κατανόηση απέναντί τους, βοηθώντας τους να προσαρμοστούν στο νέο σχολικό περιβάλλον.

 Οι απαιτήσεις είναι περισσότερες, τα μαθήματα αυξάνονται και δυσκολεύουν και τα παιδιά πρέπει να συνδυάζουν με τέτοιο τρόπο τα μαθήματα τους για το σπίτι, τα μαθήματα ξένων γλωσσών, αλλά και τις διάφορες εξωσχολικές δραστηριότητες, ώστε να προλαβαίνουν, γεγονός που προκαλεί άγχος στα περισσότερα.

Επιπλέον, τα παιδιά κατά τη συγκεκριμένη περίοδο της ζωής τους μπαίνουν στην εφηβεία, ένα διάστημα που χαρακτηρίζεται από ραγδαίες αλλαγές, τόσο σωματικές, όσο και ψυχολογικές. Κατά την περίοδο αυτή, οι έφηβοι, πλέον καλούνται να δώσουν έναν εσωτερικό αγώνα παλεύοντας με τα συναισθήματά τους, που ούτε οι ίδιοι μπορούν να αναγνωρίσουν και να διαχειριστούν. Συναισθήματα όπως ο θυμός, η άρνηση, η ανασφάλεια, ο φόβος, το άγχος, η απογοήτευση, η ανεξήγητη οργή, κατέχουν κεντρικό ρόλο στην ψυχολογία των εφήβων, επιβαρύνουν τη διαδικασία της μετάβασης τους και ορισμένες φορές προκαλούν διαταραχές στις σχέσεις μεταξύ γονέων και παιδιών.

Και η συμπεριφορά των γονέων όμως είναι εξίσου καθοριστική. Είναι σημαντικό να ενθαρρύνουν και να ενδυναμώνουν τα παιδιά τους, ώστε να αντιμετωπίζουν τις νέες καταστάσεις ως πρόκληση και όχι ως δυσεπίλυτο πρόβλημα, να μην ξεχνούν να τονίζουν τη θετική όψη της μετάβασής τους σε αυτή τη σχολική βαθμίδα, να ενισχύουν την επικοινωνία του παιδιού τους με αγαπημένους του φίλους και συμμαθητές και να προσπαθούν, κατά την αλλαγή αυτή, να μην υπάρχουν επιπρόσθετες αλλαγές στο πλαίσιο της οικογένειας.

Κάναμε, λοιπόν, μια έρευνα, ρωτώντας μερικούς μαθητές της πρώτης γυμνασίου του σχολείου μας, για την εμπειρία τους σε ένα καινούριο σχολείο, από την πρώτη τους μέρα έως και σήμερα, έπειτα από σχεδόν τρεις μήνες από την έναρξη της φετινής σχολικής χρονιάς. «Την πρώτη μέρα ένιωθα πολύ άγχος” μας είπε μια συμμαθήτριά μας. “Βασικά, το κύριο συναίσθημά μου ήταν ο φόβος για το άγνωστο. Ένιωθα ξένη σε αυτό το σχολείο, καθώς δεν ήξερα κανέναν. Όμως, πολύ γρήγορα, τα πράγματα άλλαξαν. Από την πρώτη κιόλας μέρα, γνώρισα κάποια άτομα, που τις επόμενες μέρες εξελίχθηκαν σε φίλους. Επίσης, είχα τεράστια απορία στο πώς θα γίνονται τα μαθήματα και αν θα είναι όλα τόσο δραματικά, όσο τα παρουσίαζαν παιδιά και καθηγητές. Αργότερα, όμως, κατάλαβα ότι όλοι οι καθηγητές είναι πολύ καλοί και κανείς δε μας έβαζε υπερβολικά μαθήματα. Όσο για τα διαγωνίσματα-τεστ, όλα ήταν πολύ εύκολα. Τώρα, έχω φτάσει να έχω πολύ καλές σχέσεις με τους συμμαθητές μου στην τάξη και ακόμα, έχω καλούς φίλους και σε άλλα τμήματα.»

«Την πρώτη μέρα που ήρθα εδώ ήμουν αρκετά αγχωμένη, δεν ήξερα κανέναν, ήταν ένα ιδιαίτερο συναίσθημα” εξομολογήθηκε κάποιος άλλος. “Μου έλειπε πάρα πολύ το Δημοτικό, όμως πλέον νιώθω πολύ καλύτερα γιατί έχω κάνει αρκετούς φίλους και φίλες και περνάω ωραία».

Το αίσθημα του φόβου και της μοναξιάς ήταν κοινό και στις απαντήσεις άλλων παιδιών. «Η πρώτη μέρα του σχολείου μου φάνηκε πολύ ωραία και ήμουν χαρούμενος, αλλά ταυτόχρονα φοβισμένος και αγχωμένος, διότι δεν ήξερα κανέναν, ούτε καθηγητές, ούτε παιδιά. Αλλά μέσα στον καιρό που έχουμε περάσει μαζί με τους συμμαθητές μου, έχω κάνει καινούριες φιλίες οι οποίες θα κρατήσουν μέχρι την τρίτη λυκείου και αν δεθούμε περισσότερο, ίσως και πιο μετά. Επίσης, μου αρέσουν πολύ τα νέα μαθήματα, όπως η βιολογία, η λογοτεχνία, κ.ά.».

Παρόμοιες ήταν οι περισσότερες απαντήσεις των συμμαθητών μας, γεγονός το οποίο μας οδηγεί στο συμπέρασμα, ότι η πλειοψηφία των μαθητών της πρώτης Γυμνασίου βρίσκεται αντιμέτωπη με συναισθήματα όπως το άγχος και ο φόβος για μια πρωτόγνωρη εμπειρία. Βέβαια, με το πέρασμα των εβδομάδων, τα παιδιά καταφέρνουν να ανταπεξέλθουν και να προσαρμοστούν ομαλά στο καινούργιο σχολικό περιβάλλον, να αναπτύξουν σχέσεις με τους συμμαθητές και καθηγητές τους. Μία νέα περιπέτεια ξεκινά!