Νίκος Μουζάκης

 —————————–

Ο φίλος μου ο Νίκος ήταν ένα με την τεχνολογία, πάντα του άρεσε να δημιουργεί περιπλοκές κατασκευές με τις οποίες, εκπλήσσονταν όλο το σχολείο μαζί και με τους καθηγητές, χρησιμοποιώντας ποικιλία ηλεκτρονικών εξαρτημάτων. Νομίζω τα αποκαλούσε “Arduino”, άλλες φόρες “raspberry pi “ και άλλα που δεν πολυγνωρίζω και εγώ. Ήταν λες και μίλαγε αρχαία όταν έλεγε για αυτά. Εν τω μεταξύ πάντα ήταν ο μικρότερος στην τάξη, είχε κερδίσει χρόνο, τον βρίσκω πολύ τυχερό για αυτό. Σε πολλά μαθήματα τα έβρισκε δύσκολα, άλλα και πάλι έπαιρνε από τους καλύτερους βαθμούς.

Ξέχωρα από όλα αυτά από ότι θυμάμαι ήταν λάτρης του διαβάσματος. Διάβαζε ένα βιβλίο τον μήνα σχετικό με το πως δουλεύουν κάποια εξαρτήματα ή κάποιες άλλες φορές με τον προγραμματισμό. Πάντα έλεγε πως θέλει να αποκτήσει γνώσεις σε διάφορους τομείς που σχετίζονται με το αντικείμενό του , ώστε να έχει μια ολοκληρωμένη κατανόηση της ασχολίας του, κάτι που βρίσκει δύσκολο, αλλά ποτέ δεν θα σταματήσει από ότι μας έλεγε. Πραγματικά ήταν πολύ ταλαντούχο παιδί.

Πρέπει να είχε πάρει πρώτη θέση και σε διαγωνισμό ρομποτικής με την ομάδα του. Είχε φτάσει στο σημείο που όλα τα παιδιά τον αποκαλούσαν ιδιοφυΐα κάτι που πραγματικά του άξιζε. Πάντα έλεγε πως θέλει να ασχοληθεί με την ρομποτική. Έδειχνε φωτογραφίες αναφερόμενες σε μια αντιγραφή του ανθρώπινου χεριού με μικρά μοτεράκια που ελέγχονταν από τον υπολογιστή του . Κάτι το καταπληκτικό ήταν πως το είχε φτιάξει όλο από πλαστικό. Αρχικά το είχε σχεδιάσει στον υπολογιστή του και μετά το εκτύπωσε σε έναν “3d printer”. Ήταν λες και έκανε μαγικά και άλλες τέτοιες δημιουργίες που είχε καταφέρει να συναρμολογήσει με μεγάλη επιτυχία.

Τον Φεβρουάριο νομίζω ανακοίνωσαν έναν διαγωνισμό ρομποτικής για σχολεία στον οποίον θα συμμετείχαν πολλά σχολεία από όλη την Ελλάδα. Με το που το άκουσε άρχισε να δουλεύει. Ο διαγωνισμός ήταν ατομικός ή ομαδικός ο καθένας ότι προτιμούσε, δηλαδή ακριβώς αυτό που ήθελε, γιατί δεν ήταν και πολύ καλός στην ομαδική δουλειά.

Άρχισε να σκέφτεται.

Δεν έβρισκε τίποτα αρκετά εκθαμβωτικό, ώστε να διαφέρει από όλες τις γνωστές ιδέες. Περάσαν μέρες από τότε που το έμαθε, ακόμα τίποτα μέχρι που του ήρθε η τέλεια ιδέα. Ενα αντίγραφο του ανθρώπινου χεριού σαν αυτό που είχε ήδη φτιάξει, άλλα αυτή τη φορά πολύ πιο δυνατό και πιο λειτουργικό. Μέτα από πολύ ψάξιμο κατέληξε στο “NiEnol” ένα μεταλλικό κράμα νικελίου και τιτανίου, όπου τα δύο στοιχεία υπάρχουν σε περίπου ίσα ατομικά ποσοστά, κράματα νιτινόλης παρουσιάζουν δύο στενά συνδεδεμένες και μοναδικές ιδιότητες:

Το φαινόμενο μνήμης σχήματος και την υπερελαστικότητα (που ονομάζεται επίσης ψευδοελαστικότητα). Η μνήμη σχήματος είναι η ικανότητα της νιτινόλης να υφίσταται παραμόρφωση σε μία θερμοκρασία, να παραμένει στο παραμορφωμένο σχήμα της, όταν αφαιρείται η εξωτερική δύναμη και στη συνέχεια να ανακτά το αρχικό, μη παραμορφωμένο σχήμα της όταν θερμαίνεται πάνω από τη «θερμοκρασία μετασχηματισμού» της. Για τους μυες, ώστε να τους δώσει παραπάνω λειτουργικότητα και δύναμη. Ήταν πραγματικά κάτι που δεν θα έχει δει κάνεις ποτέ.

Μέτα από μήνες το βρήκε δύσκολο. Δεν δούλευε τίποτα και έπρεπε να το κάνει πάλι από την αρχή με διάφορες τροποποιήσεις. Αυτό συνεχίστηκε για ένα μεγάλο διάστημα, ώσπου είπε να παρατήσει την ιδέα και να την θεωρήσει μια αποτυχία.

Μετά από μέρες τον βρήκε μια καθηγήτρια. Ο Νίκος εξήγησε την ιδέα του με αποτέλεσμα να πει δυνατά ότι ήταν μια εκπληκτική ιδέα. Κάτι παιδιά το άκουσαν και αναρωτηθήκαν για το τι μιλάνε. Έμαθαν και αυτά την ιδέα και νομίζω πως τους άρεσε, άλλα δεν το έδειχναν. Τον ρώτησαν αν θέλει βοήθεια, δυσκολεύτηκε να απαντήσει, μέχρι που του είπαν πως ξέρουν, γιατί δεν δουλεύει. Δεν τους πίστεψε, είναι η αλήθεια, όποτε έληξε εκεί την συζήτηση και έφυγε.

Μετά από μέρες είπε στον εαυτό του πως δεν πρέπει να το παραπατήσει και συνέχισε. Εξακολουθούσε να έχει τη μια αποτυχία μετά την άλλη. Οι μέρες πέρναγαν ώσπου έφτασε στις τελευταίες 10 μέρες χωρίς καμιά επιτυχία. Είπε να ζητήσει βοήθεια από εκείνα τα παιδιά. Δεν ήταν και πολύ σίγουρος άμα ήθελε να συνεργαστούν. Τα βρήκε την επόμενη μέρα να κάθονται σε ένα παγκάκι μπροστά από την καντίνα του σχολείου. Δειλά δειλά τους πλησίασε και τους ζήτησε την βοήθειά τους. Αρχικά κοίταγαν ο ένας τον άλλον μέχρι που ο ένας κούνησε το κεφάλι του σκεπτικός ενώ έλεγε ναι.

Ήρθαν λοιπόν να βοηθήσουν και μέσα σε δυο μόνο μέρες συνδυάσανε όλοι τις γνώσεις τους και βρήκαν το πρόβλημα. “Ήταν ένα μικρό πρόβλημα από τον κατασκευαστή όπου δεν είχε αναφέρει πουθενά.

Πέρναγαν οι μέρες και ήταν η μέρα του διαγωνισμού. Πήγαν σαν ομάδα και έστησαν έναν πάγκο όπου είχαν την δημιουργία τους. Όσο περίμεναν τους κριτές κοίταγαν τις κατασκευές των άλλων. Ήταν κάτι που πραγματικά που θα έκανε εντύπωση στον καθέναν. Πήγαν και οι κριτές στον πάγκο τους λοιπόν. Το κοίταξαν λεπτομερώς, όχι και πολύ χαρούμενοι, αλλά έτσι πρέπει να ήταν με όλους. Μέτα όταν τα είδαν όλα, ήταν έτοιμοι να ανακοινώσουν τον νικητή. Όταν ανακοίνωσαν τον νικητή, δεν ήταν ο Νίκος με την ομάδα του. Για λίγο κοιτάχτηκαν μεταξύ τους, λίγο στεναχωρημένοι, αλλά όχι και απογοητευμένοι. Ήξεραν τι είχαν καταφέρει, κι αυτό άξιζε πιο πολύ από ένα μετάλλιο. Το χέρι δούλεψε τέλεια και όλοι όσοι το έβλεπαν σταματούσαν για να ρωτήσουν πώς το είχαν φτιάξει.

—————————–

Βρισκόμαστε στο έτος 1888, λίγα χρόνια μετά το τέλος του Εμφυλίου Πολέμου και οι ΗΠΑ χρειάζονται άμεσα Ηλεκτρισμό. Το ζήτημα όμως της αντιπαράθεσης είναι ο τρόπος παροχής του και πιο συγκεκριμένα το ερώτημα: Συνεχές ή Εναλλασσόμενο;

Τόμας Έντισον

Η ιστορία ξεκινά ως εξής. Η αρχική αντιδικία αφορά δύο από τους μεγαλύτερους εφευρέτες της εποχής, τον Τόμας Έντισον, υποστηρικτή του συνεχούς ρεύματος, και τον Νίκολα Τέσλα, υπέρμαχο του εναλλασσόμενου. Ο Έντισον ήταν πλούσιος εφευρέτης στον οποίον άνηκε η Εταιρεία Ηλεκτροφωτισμού Έντισον που προμήθευε το ρεύμα που φώτιζε τα σπίτια σε κάθε γωνιά των Ηνωμένων Πολιτειών. Ο Τέσλα ήταν Σέρβος μετανάστης, εφευρέτης και αυτός που είχε αρχικά προσληφθεί από τον Έντισον στα Μηχανουργεία Έντισον με αντικείμενο την ανακάλυψη ενός καλύτερου τρόπο μετάδοσης του ηλεκτρισμού σε μεγάλες αποστάσεις, αφού ως γνωστόν το μειονέκτημα του συνεχούς ρεύματος είναι οι μεγάλες απώλειες κατά την μεταφορά του.

Η ιδέα του Τέσλα ήταν η χρήση εναλλασσόμενου ρεύματος υψηλής τάσης στις γραμμές μεταφοράς. Βάσει του σκεπτικού του, ο ηλεκτρισμός θα διένυε μεγάλες αποστάσεις σε υψηλή τάση και η τάση του θα μειωνόταν, όταν πλέον θα έφτανε στους καταναλωτές. Αυτό θα ήταν κάτι αδύνατον με το συνεχές ρεύμα. Ο Έντισον, έχοντας ήδη στο ενεργητικό του κατοχυρωμένες πατέντες άνω των χιλίων συσκευών συνεχούς ρεύματος, φυσικά απέρριψε τις ιδέες του Τέσλα, πιθανώς με το σκεπτικό αν οι άνθρωποι προτιμούσαν το εναλλασσόμενο ρεύμα θα έπαυαν να χρησιμοποιούν τις εφευρέσεις του, και ο Τέσλα παραιτήθηκε.

Νίκολα Τέσλα

Ο Τέσλα αποφάσισε να προάγει μόνος του το Εναλλασσόμενο Ρεύμα. Παρά τις αμέτρητες δυσκολίες και με πολύ κόπο κατάφερε να συγκεντρώσει τα κεφάλαια για να ιδρύσει την Ηλεκτρική Εταιρεία Τέσλα. Στα χρόνια που ακολούθησαν ο Τέσλα υπέβαλε πατέντες για να κατοχυρώσει πολλές νέες ιδέες του. Είχε επινοήσει ένα ολοκληρωμένο ενεργειακό σύστημα σχεδιασμένο για να παράγει ηλεκτρισμό και ταυτόχρονα να τον μεταφέρει σε μεγάλες αποστάσεις, αυξομειώνοντας την τάση του, ενώ είχε δημιουργήσει ακόμα και ηλεκτρικούς κινητήρες, συσκευές  και φώτα που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν στο άλλο άκρο. Η διαμάχη του με τον Έντισον φυσικά συνεχιζόταν.

Τελικά ο μεγιστάνας των σιδηροδρόμων Τζορτζ Γουέστινγχαουζ εντυπωσιάστηκε από την πρόοδο του Τέσλα. Αφού είχε αποκομίσει τεράστια κέρδη ήταν πλέον έτοιμος για μια νέα πρόκληση, την αναμέτρηση με τους αναδυόμενους γίγαντες του ηλεκτρισμού στις Ηνωμένες Πολιτείες. Μάλιστα είχε ασχοληθεί και παλαιότερα με το εναλλασσόμενο ρεύμα και έβρισκε συναρπαστικές τις πρωτοποριακές ιδέες του Τέσλα.

Τζώρτζ Γουεστινχαουζ

Ο Τέσλα πούλησε τις πατέντες του στον Γουέστινγχαουζ έναντι 60.000 δολαρίων, παίρνοντας 10.000 δολάρια σε μετρητά και 150 μετοχές, και υπογράφοντας μια συμφωνία 2,50 δολαρίων για κάθε ιπποδύναμη ηλεκτρισμού! που θα κατάφερνε να πουλήσει ο Γουέστινγχαουζ. Η Ηλεκτρική Εταιρεία Γουέστινγχαουζ άρχισε να εγκαθιστά γεννήτριες σε όλες τις ΗΠΑ, φτάνοντας σε περιοχές όπου δεν είχαν πρόσβαση οι γεννήτριες του Έντισον και πουλώντας φθηνότερα στο κέντρο των πόλεων για να ψαρέψει πελάτες. Και ενώ η  τιμή του χαλκού διαρκώς ανέβαινε, η επιχείρηση του Έντισον κινδύνευε και ο Τέσλα με τον Γουέστινγχαουζ έβγαζαν χρήματα εις βάρος του αντιπάλου τους.

Η αδυσώπητη αντιπαράθεση ανάμεσα στους γίγαντες του ηλεκτρισμού συνεχίστηκε μέχρι το 1893, όταν και η Τόμσον-Χιούστον απορρόφησε την εταιρεία του Έντισον για τη δημιουργία της Τζένεραλ Ελέκτρικ και ο Έντισον αποσύρθηκε. Πλέον ο ανταγωνισμός έπαψε να έχει προσωπικό χαρακτήρα και πήρε εταιρικό χαρακτήρα. Τελικά για την οργάνωση της 400ης επετείου της άφιξης του Χριστόφορου Κολόμβου στην Αμερική, οι εταιρίες υπέβαλαν προσφορές στην έκθεση του Σικάγο. Η Τζένεραλ Ελέκτρικ υπέβαλε μια προσφορά 554.000 δολαρίων, αφού χρειαζόταν χιλιόμετρα από χάλκινα καλώδια για να μεταφέρει επαρκή ενέργεια με συνεχές ρεύμα. Το εναλλασσόμενο ρεύμα του Τέσλα επέτρεπε όμως στον Γουέστινγχαουζ να μεταφέρει την ίδια ενέργεια με χαμηλότερο κόστος. Έτσι η εταιρία Γουέστινγχαουζ μειοδότησε έναντι μόνον 399.000 δολαρίων και τα κατάφερε μια χαρά, με αποτέλεσμα η απαίτηση για εναλλασσόμενο ρεύμα να πάρει την μορφή χιονοστιβάδας, μέχρι που ακόμα και η Τζένεραλ Ελέκτρικ να αρχίσει να χρησιμοποιεί εναλλασσόμενο ρεύμα. Ο πόλεμος είχε λήξει με νικήτρια την πλευρά Τέσλα – Γουέστινγχαουζ.

Όσα διαδραματίστηκαν αποτυπώνονται στην ταινία του 2019: Η μάχη της επικράτησης (The current war), που είναι βασισμένη στα αληθινά γεγονότα της εποχής και αφηγείται την πραγματική ιστορία του Πολέμου των Ρευμάτων.

[There is a video that cannot be displayed in this feed. Visit the blog entry to see the video.]

Ένα αξιομνημόνευτο επεισόδιο του πολέμου θεωρείται η άρνηση του Τέσλα του Νόμπελ Φυσικής, επειδή έπρεπε να το μοιραστεί με τον αντίπαλο του, αφού είχαν προταθεί από κοινού για το βραβείο! Πάντως αυτή η ιστορική  διαμάχη του Νίκολα Τέσλα και του Τόμας Έντισον επηρέασε βαθιά τον δυτικό πολιτισμό και άλλαξε τις ζωές των ανθρώπων. Η διένεξη τους αποτέλεσε το εφαλτήριο της εισόδου του ηλεκτρισμού στα σπίτια μας.

Πηγές

Laura Mears: Περιοδικό All About History

Έθνος της Κυριακής: ethnos.gr

Οικονομικός Ταχυδρόμος: ot.gr

Η επιστήμη και η τεχνολογία είναι δύο στενά συνδεδεμένοι, αλλά διακριτοί τομείς. Η επιστήμη συνεργάζεται απαραίτητα με την τεχνολογία και το αντίστροφο. Κάθε μια εξαρτάται από την άλλη σε σημείο που πολλές φορές είναι δύσκολο να τις ξεχωρίσουμε.

Ας δούμε πώς διαφέρουν και πώς συνεργάζονται:

• Η επιστήμη αφορά την κατανόηση του κόσμου γύρω μας μέσω της παρατήρησης, της δοκιμής και της δημιουργίας θεωριών. Οι επιστήμονες διεξάγουν έρευνα για να ανακαλύψουν νέες γνώσεις και να κατανοήσουν καλύτερα τον κόσμο μας.
• Η τεχνολογία σχετίζεται με την ανθρώπινη δραστηριότητα και συγκεκριμένα με την προσπάθεια του ανθρώπου να επιλύσει διάφορα πρακτικά προβλήματα που αντιμετωπίζει διευκολύνοντας έτσι την καθημερινή του ζωή.

Παρόλο που η επιστήμη και η τεχνολογία διαφέρουν στους στόχους και τις μεθόδους τους, συχνά συνεργάζονται στενά. Η επιστημονική έρευνα παρέχει τη βάση για την ανάπτυξη νέων τεχνολογιών, ενώ η τεχνολογία χρησιμοποιεί την επιστημονική γνώση για την κατασκευή πρακτικών λύσεων και εφαρμογών.

Ένα παράδειγμα συνεργασίας μεταξύ επιστήμης και τεχνολογίας είναι η ανάπτυξη φαρμάκων. Κάθε τεχνολογική ανακάλυψη δίνει ώθηση στην επιστήμη και κάθε επιστημονική ανακάλυψη βοηθάει στην εξέλιξη της τεχνολογίας.

Φωτο: alterlife.gr

Η αξιοποίηση της ηλιακής ενέργειας για ψύξη χώρων ακούγεται στα αυτιά μας ως έννοιες που παρουσιάζουν μεταξύ τους σημασιολογική αντίθεση. Κι όμως ο ήλιος, ο οποίος κατά τους καλοκαιρινούς μήνες προκαλεί ανάγκη για ψύξη, είναι δυνατό να προσφέρει την αναγκαία ενέργεια για την ικανοποίησή των ψυκτικών μας αναγκών. Σκοπός της ηλιακής ψύξης είναι η διατήρηση της θερμοκρασίας του ψυχωμένου χώρου σε επίπεδο χαμηλότερο της θερμοκρασίας του περιβάλλοντος, καταναλώνοντας ηλιακή ενέργεια.  Ένα ηλιακό σύστημα ψύξης χώρων μπορεί να αποτελεί επέκταση ενός συστήματος θέρμανσης με παράλληλη χρήση αντλίας θερμότητας και ηλιακών συλλεκτών, για τους καλοκαιρινούς μήνες. Με αυτόν τον τρόπο κατά την διάρκεια της ημέρας μπορεί να μετατρέπει τη δωρεάν ηλιακή ενέργεια με έναν ψυκτικό μηχανισμό σε ψύξη (solar cooler). Το ψυχρό νερό που παράγεται τροφοδοτεί τις τοπικές μονάδες κλιματισμού (fan coil units) ή τις σωληνώσεις του συστήματος δροσισμού δαπέδου. Η χρησιμοποίηση λοιπόν της ηλιακής ενέργειας για ψύξη, αντικαθιστά την ηλεκτρική ενέργεια, μέσω κατάλληλου μετατροπέα, όπως π.χ. ένας ψύκτης απορρόφησης. Με αυτόν τον τρόπο κατά τους θερινούς μήνες και σε όλη την διάρκεια της ημέρας, που εμφανίζεται έντονη ηλιοφάνεια και ζέστη, οι χώροι μπορούν να ψύχονται χωρίς κατανάλωση ενέργειας και με μηδενικούς ατμοσφαιρικούς ρύπους!

Περισσότερα: https://ydravlikos.gr/psyxi-me-iliaki-energia/