Ψευδείς, πλαστές ή κατασκευασμένες ειδήσεις. Στη σύγχρονη κοινωνία, γνωστές ως fake news. Οι ειδήσεις αυτές, που σκοπό έχουν την παραπληροφόρηση του κοινού, κατακλύζουν όλο και περισσότερο τη σημερινή κοινωνία.
Η παραπληροφόρηση είναι η διάδοση ψευδών ή παραπλανητικών πληροφοριών, συχνά με σκοπό να επηρεάσει τη γνώμη του κοινού ή να προκαλέσει σύγχυση. Μπορεί να περιλαμβάνει ψευδείς ειδήσεις (fake news), αλλοιωμένα γεγονότα ή επινοημένες ιστορίες που μοιάζουν αληθινές. Η παραπληροφόρηση εξαπλώνεται γρήγορα μέσω κοινωνικών δικτύων και πολλές φορές γίνεται λόγος διαπληκτισμών, ακόμα και μεταξύ αγνώστων.
Ποιος ο σκοπός των fake news;
Πολλές φορές η μετάδοση ψευδών ειδήσεων στο διαδίκτυο έχει ρίζες σε οικονομικά κίνητρα και στην πολιτική προπαγάνδα. Κάποιες φορές, όμως, η παραπληροφόρηση θέλει απλά να προκαλέσει σύγχυση, πανικό ή εθισμό στο διαδίκτυο. Οι πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης διευκολύνουν τη γρήγορη εξάπλωση ψευδών ειδήσεων, ενώ η ανωνυμία στο διαδίκτυο επιτρέπει σε κακόβουλους χρήστες να δημιουργούν και να διαδίδουν παραπλανητικό περιεχόμενο χωρίς μεγάλες συνέπειες.
Σύμφωνα με έρευνες, 6 στους 10 χρήστες του διαδικτύου αναδημοσιεύουν μια είδηση διαβάζοντας μόνο τον τίτλο και όχι το περιεχόμενό της. Είναι εντυπωσιακό το γεγονός ότι το 80% των μαθητών και φοιτητών που συμμετείχαν σε έρευνα του Πανεπιστημίου Stanford της Καλιφόρνια σχετικά με την αξιολόγηση της πληροφορίας, δεν κατάφεραν να ξεχωρίσουν ένα πραγματικό άρθρο από ένα ψεύτικο, ούτε ένα δημοσιογραφικό άρθρο από ένα διαφημιστικό. Επίσης, ενδιαφέρον έχει το γεγονός ότι κριτήριο εγκυρότητας για τους νέους αποτελεί το μέγεθος της φωτογραφίας σ’ ένα άρθρο και όχι η αναφορά της πηγής του.
Για να καταλάβει κάποιος ότι μια πληροφορία είναι ψευδής, πρέπει να ελέγξει πρώτα απ’ όλα τις πηγές και να διασταυρώσει τις πληροφορίες από διάφορες άλλες αξιόπιστες ιστοσελίδες. Αξιόπιστες πηγές είναι, για παράδειγμα, γνωστά ειδησεογραφικά πρακτορεία και κρατικοί φορείς. Επίσης, πρέπει να κρατάμε μια επιφύλαξη όταν βλέπουμε εντυπωσιακούς τίτλους ή έντονα συναισθηματική γλώσσα. Συχνά, οι έντονες εκφράσεις συνοδεύονται από ψεύτικες ειδήσεις και το άρθρο που διαβάζουμε έχει μόνο σκοπό να σε κάνει να πατήσεις τον σύνδεσμο.
Αυτό που θα μπορούσαμε να κάνουμε για να προστατευτούμε απ’ όλα αυτά, είναι η καλλιέργεια της κριτικής σκέψης. Η κριτική σκέψη είναι απαραίτητη για την ανάλυση πληροφοριών στο διαδίκτυο. Διάφορα εκπαιδευτικά προγράμματα μπορούν να καλλιεργήσουν αυτές τις δεξιότητες, βοηθώντας παιδιά αλλά και ενήλικες να αξιολογούν τις πηγές και τις πληροφορίες που υπάρχουν στο διαδίκτυο καλύτερα. Με αυτόν τον τρόπο μαθαίνουμε να σκεφτόμαστε κριτικά, να ξεχωρίζουμε την άποψη από το γεγονός και να επικοινωνούμε με υπευθυνότητα.
Ζωή Πατσάκογλου Α5
