Βορειοδυτικά της Θεσσαλονίκη σε απόσταση 9 χιλιομέτρων βρίσκονται τα Διαβατά. Μία κωμόπολη που ανήκει στη δημοτική ενότητα Εχεδώρου, του Δήμου Δέλτα και μάλιστα τη μεγαλύτερη πλυθυσμικά. Σύμφωνα με την τελευταία απογραφή του 2021, αριθμεί 10.205 κατοίκους. Επί τουρκοκρατία ονομαζόταν Δουδουλάρ και ήταν τσιγλίκη του Σκεντέρ Πασά. Η ονομασία του προήλθε από κάποια όμορφη μουσουλμάνα που αποκαλούνταν ¨Ντουντου¨. Μετονομάστηκε σε Διαβατά το 1927, λόγω της θέσης του που το καθιστά συγκοινωνιακό κόμβο. Μετά τη Συνθήκη της Λωζάνης το 1923 εγκαταστάθηκαν στα Διαβατά Έλληνες από τη Μικρά Ασία καθώς και αρμενόφωνοι πόντιοι από τον Καύκασο.
Τα Διαβατά είναι μία αρκετά υποβαθμισμένη περιοχή και συνήθως κάποιος την συνδυάζει με τις δικαστικές φυλακές που βρίσκονται στην περιοχή. Ο οικισμός όμως έχει να αναδείξει πολλές ομορφιές. Διαθέτει 6 νηπιαγωγεία, 3 δημοτικά και 1 γυμνάσιο. Επίσης υπάρχει δημοτικό κατάστημα ΚΑΠΗ, λειτουργεί γραφείο ΟΑΕΔ καθώς και κέντρο υγείας.
Οι κάτοικοι επίσης είναι οργανωμένοι σε πολλούς συλλόγους. Υπάρχει ο Σύλλογος Ποντίων Διαβατών «Αλέξανδρος Υψηλάντης», με τρία χορευτικά τμήματα και τμήματα εκμάθησης ποντιακής λύρας. Το χορευτικό συγκρότημα Ιωνίας Δέλτα, με τμήματα εκμάθησης χορών από όλες τις περιοχές της Ελλάδας. Έχει λάβει μέρος εκδηλώσεις και φεστιβάλ τόσο στην Ελλάδα, όσο και στο εξωτερικό. Τον σύλλογο Μικρασιατών και άλλων προσφύγων «Το Φανάρι», με τμήματα εκμάθησης παραδοσιακών χορών,τμήματα θεάτρου και χορωδίας.
Από τον Μάιο του 2016 στη θέση «πρώην στρατόπεδο Αναγνωστόπουλου», έχει δημιουργηθεί το κέντρο Υποδοχής και Ταυτοποίησης και ελεγχόμενη δομή προσωρινής φιλοξενίας Αιτούντων Άσυλο. Το κέντρο αναπτύσσεται σε έκταση 49 στρέμματα και είναι δυναμικότητας 936 θέσεων φιλοξενίας. Περιλαμβάνει όλες τις σύγχρονες τεχνικές και λειτουργικές υποδομές που το καθιστά μια ασφαλή, ελεγχόμενης πρόσβασης εγκατάσταση, με αναβαθμισμένες συνθήκες διαβίωσης των φιλοξενούμενων, αλλά και εργασία για το προσωπικό.
Μπορεί με το πρώτο άκουσμα της έλευσης των προσφύγων οι κάτοικοι των Διαβατών να ενοχλήθηκαν, αλλά με τον καιρό διαπίστωσαν πως μπορούν να συνυπάρξουν όλοι μαζί αρμονικά. Άλλωστε οι περισσότεροι κάτοικοι είναι απόγονοι προσφύγων και αντιλαμβάνονται τις δυσκολίες της μετανάστευσης. Γενικότερα οι Διαβατιανοί έχουν να διαχειριστούν διάφορες φυλές, μεταξύ αυτών και τους Ρομά, που έχουν δημιουργήσει το δικό τους οικισμό στα «Υψώματα».
Τέλος στην περιοχή των Διαβατών λειτουργούν δεκάδες επιχειρήσεις που εξυπηρετούν καθημερινά τόσο τους κατοίκους της όσο και τους επισκέπτες. Μαγαζιά ένδυση, υπόδησης, εστίασης και καφέ, είναι ένα δείγμα των όσων μπορούν να απολαύσουν όσοι επισκεφτούν τα Διαβατά. Ένας κοντινός προορισμός για μία ημερήσια απόδραση, με πολύ φιλόξενους και ζεστούς ανθρώπους!!!
Πατσάκογλου Ζωή Α5
