Της Μαρίας Μπαμπαλή (κείμενο-ζωγραφιά)
Αντικρίζοντας αυτόν τον τίτλο για πρώτη φορά, το μυαλό σας ίσως πετάξει σε κάτι παιδικό, αγνό και αθώο. Δεν είστε πολύ μακριά από την αλήθεια. Αλλά, αν αφήνατε την καρδιά σας να κοιτάξει, τότε θα αναγνώριζε κάτι που τα μάτια δεν θα έβλεπαν ποτέ.
Ο Μικρός Πρίγκιπας γράφτηκε από τον Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερί, από το καλοκαίρι έως το φθινόπωρο του 1942, κατά τη διάρκεια της αυτοεξορίας του στις Η.Π.Α., και εκδόθηκε τον Απρίλιο του 1943 από τις εκδόσεις «Reynal & Hitchcock». Λάτρευε τα αεροπλάνα και τα ταξίδια πάνω από ανεξερεύνητες ακόμα περιοχές. Και έτσι, το 1912, σε ηλικία μόλις 12 ετών, πραγματοποίησε την πρώτη του πτήση. Εμπνεύστηκε πολύ από τη επαγγελματική του ζωή ως πιλότου για τη συγγραφή των βιβλίων του, και πιθανολογείται πως η ιδέα του χαρακτήρα του μικρού πρίγκιπα προήλθε από ένα αεροπορικό ατύχημα που είχε, μαζί με τον πλοηγό του, στη Λιβυκή έρημο, στη Σαχάρα το 1935. Κατά τη διάρκεια αυτής της δοκιμασίας, είχε παραισθήσεις και, μέσα από το μοναχικό του μυαλό, ξεπρόβαλε ο μικρός πρίγκιπας να τον βοηθήσει. Ο Μικρός Πρίγκιπας, αν και προωθήθηκε στο παιδικό αναγνωστικό κοινό, αναφέρεται στα προβλήματα των «μεγάλων»· μιλά για την παιδική αθωότητα, για τις πολύπλοκες, ιδιότροπες και απαιτητικές ανθρώπινες σχέσεις, για την πραγματικότητα και την ευθύνη της «εξημέρωσης». Όλα αυτά για ένα παιδικό μυαλό είναι υπέρ… αρκετά, αλλά με τον «πράο» τρόπο που τα παρουσιάζει ο Σαιντ-Εξυπερί καταλήγουν πια να φαίνονται τρυφερά.
Ο Μικρός Πρίγκιπας βίωνε μια σκληρή καθημερινότητα στον αστεροειδή του Β-612, έχοντας να ξεριζώσει τα Μπαομπάμπ (γιγάντια επικίνδυνα δέντρα), για να μην καλύψουν τον πολύ μικρό πλανήτη του. Αλλά ξαφνικά ένας διαφορετικός σπόρος φύτρωσε. Ένα πανέμορφο τριαντάφυλλο. Δεν άργησε να γίνει απαιτητικό, παράξενο, μοναδικό και σίγουρο για τον εαυτό του πως δεν υπάρχει κανένα άλλο σαν κι αυτό. Αγαπούσαν ο ένας τον άλλον, αλλά ήταν πολύ μικροί, για να ξέρουν πώς. Γεμάτος αμφιβολίες, το έσκασε. Πέρασε από έξι πλανήτες, μέχρι να φτάσει στη Γη. Γνώρισε αλαζόνες βασιλιάδες, ματαιόδοξους, ψεύτικους ανθρώπους, που ζητούσαν μόνο το χειροκρότημά του. Εθισμένους άντρες λόγω της ντροπής τους, επιχειρηματικά μυαλά που τους ανήκε κάτι, επειδή κανείς άλλος δεν το είχε σκεφτεί πιο πριν. Ανθρώπους πιστούς μόνο στους κανόνες και «μορφωμένους» μόνο στη θεωρία παρά στην πράξη. Έφτασε τυχαία στη Γη, χάρη στη συμβουλή του Γεωγράφου (κάτοικος του 6ου πλανήτη). Όταν έπεσε στη Σαχάρα, ήρθε αντιμέτωπος με το φίδι, το οποίο του υποσχέθηκε πως, όταν θα ήθελε να γυρίσει στον πλανήτη του, θα τον βοηθούσε. Περπατούσε για καιρό μέσα στην άμμο, στα βράχια και στα χιόνια, μέχρι που βρέθηκε σε έναν κήπο με 5.000 τριαντάφυλλα σαν το δικό του. Το λατρευτό του ρόδο τού είχε πει ψέματα. Εκεί, γνώρισε και την αλεπού που του έδωσε να καταλάβει πως η ουσία δεν βρίσκεται στο αν υπήρχαν εκατομμύρια σαν το λουλούδι του, αλλά ο χρόνος που «έχασε» μαζί του είναι που το κάνει ξεχωριστό. Με την καθοδήγηση της αλεπούς, ο πρίγκιπας κατάλαβε την ευθύνη που είχε απέναντι στο λουλούδι του. Αποχαιρέτησε την αλεπού, ξέροντας πως θα είναι για πάντα υπεύθυνος γι’ αυτούς που εξημέρωσε. Όταν ήρθε η στιγμή, χωρίς να το καταλάβει ο ίδιος, βοήθησε τον πιλότο, που βρέθηκε εκεί μετά την κατάρρευση του αεροπλάνου του, να ξαναβρεί αυτή την αθωότητα που είχε σαν παιδί. Εντέλει, ύστερα από έναν χρόνο στη Γη, ο μικρός πρίγκιπας επέλεξε να γυρίσει πίσω στον αστεροειδή του. Και έτσι, ζήτησε βοήθεια από το φίδι. Αποχαιρέτησε τον πιλότο, λέγοντάς του να μη στεναχωριέται για τον αποχωρισμό τους, αλλά τη νύχτα να κοιτάει τα αστέρια και, εφόσον εκείνος θα ζούσε σε ένα από αυτά, θα του χαμογελούσε και θα ήταν σαν να γελούν γι’ αυτόν όλα τα αστέρια.
Ήταν σαν η ιστορία να μου μιλούσε για κάτι που δεν ήξερα πώς να το ονομάσω ακόμη. Ήξερα όμως πως, ό,τι και αν ήταν αυτό, έφτασα ως εδώ, για να το ακούσω.
Πρέπει να ήμουν επτά, όταν τυχαία παρακολούθησα την ταινία. Όντας παιδί, με ενθουσίασαν τα έντονα χρώματα και τα σκίτσα· ακόμη περισσότερο, όμως, με συγκίνησε το παράπονο που άφηνε να φανεί. Ναι, οι μεγάλοι δεν καταλαβαίνουν τίποτα μόνοι τους, και εγώ είχα κουραστεί πάντα να τους εξηγώ τα πάντα. Ναι, το πρόγραμμα που μου επέβαλλαν με κούραζε κι εμένα· η ζωή μου θα γινόταν μονότονη, αν υπερίσχυε αυτό. Ήμουν παραπάνω από ενθουσιασμένη, όταν έναν χρόνο μετά είχα στα χέρια μου το βιβλίο. Αλλά τότε κατέληξα ακόμη πιο προβληματισμένη. Τι το διαφορετικό είχε το τριαντάφυλλο του μικρού πρίγκιπα, όταν υπήρχαν εκατομμύρια άλλα σαν κι αυτό; Γιατί ο κύριος με το περίεργο καπέλο (Ματαιόδοξος) ήθελε τόσο πολύ το χειροκρότημα του πρίγκιπα; Πώς γίνεται να ανήκουν σε κάποιον τα αστέρια;
Θυμάμαι να λέω στον εαυτό μου, «Δεν καταλαβαίνω…». Στην αρχή φοβήθηκα. Τρόμαξα πως ήμουν πια πολύ μεγάλη, για να κατανοήσω. Εκεί ήταν που αποφάσισα να κοιτάξω με την καρδιά. Και ξαφνικά, στον κάθε χαρακτήρα είδα την προσωποποίηση ενός συναισθήματος. Τα θεμέλια και του δικού μου κόσμου. Την απάντηση στο γιατί ξεχώριζα κι εγώ τους φίλους μου, ανάμεσα στο πλήθος, ενώ υπήρχαν τόσοι άλλοι, ίδιοι στη φύση με αυτούς· στο γιατί πολλές φορές τράπηκα σε φυγή, όταν τα πράγματα δυσκόλευαν· στο γιατί η αγάπη που θα με πονέσει περισσότερο είναι η αληθινή· στο γιατί, για να έρθει η άνοιξη, πρέπει να αποδεχτείς να περάσεις πρώτα τον χειμώνα· στο γιατί έψαξα το φίδι να με λυτρώσει.
Τελικά, κατάλαβα πως δεν είναι κακό να μεγαλώνεις, αλλά να ξεχνάς. Και οι μεγάλοι υπήρξαν παιδιά, αλλά λίγοι το θυμούνται. Και αυτό που δεν θα καταλάβουν ποτέ οι μεγάλοι είναι ότι, αν κάποιος αγαπά ένα λουλούδι, που φυτρώνει σε ένα αστέρι, ανάμεσα στα εκατομμύρια αστέρια στον ουρανό, είναι αρκετό, για να τον κάνει χαρούμενο να κοιτάει τα αστέρια. Μπορεί να πει στον εαυτό του, «Κάπου εκεί πάνω είναι το λουλούδι μου». Αλλά, αν το αρνί φάει το λουλούδι, σε μια στιγμή όλα τα αστέρια θα σβήσουν, και νομίζεις ότι αυτό δεν είναι σημαντικό;
Κι αν τύχει ποτέ να βρεθείτε στην έρημο, αν κάποιο παιδί σας πλησιάσει, αν γελάει, αν έχει χρυσαφένια μαλλιά, αν δεν απαντάει στις ερωτήσεις σας, θα καταλάβετε αμέσως ποιος είναι. Και μην ξεχάσετε, μη μεγαλώσετε ποτέ.
