Παρά το μικρό τους κοινό , τα κομμάτια, φάνηκαν ότι τους δόθηκε ιδιαίτερη προσοχή και έτσι ήτανε αρκετά ωραία (στον ακουστικό τομέα) , έχοντας πάντα περιθώρια βελτίωσης. Στο άλμπουμ από μια γενικότερη άποψη δεν επικρατεί μια απόλυτη μονοτονία,  περιέχει κομμάτια πιο νοσταλγικά και κομμάτια με έναν πιο έντονο και χαρούμενο χαρακτήρα. Προσωπικά θεωρώ ότι δεν είναι κάτι θετικό το να αναμιγνύει κάποιος πολλά συναισθήματα όπως αδρεναλίνη, χαρά και νοσταλγία,  φυσικά αναφέρομαι σε συναισθήματα όπου μου προκάλεσαν τα κομμάτια ακούγοντας τα, όπως έλεγα αυτό δεν είναι κάτι θετικό καθώς κάποια από τα κομμάτια του άλμπουμ θα μπορούσαν να μη ταιριάζουν με το ύφος και τον χαρακτήρα του ακροατή, με αποτέλεσμα να του είναι εντελώς αδιάφορα. Φυσικά θα πρέπει να υπάρχει από τη μεριά του κομματιού η ενσυναίσθηση προς τον ακροατή,  π.χ. κάποιος όπου είναι στεναχωρημένος θα ακούσει ένα πιο νοσταλγικό και ήρεμο κομμάτι,  ενώ κάποιος χαρούμενος με καλή διάθεση θα προτιμήσει κάτι πιο χαρούμενο και <<ζωντανό>>. Γενικότερα θα μπορούσα να χαρακτηρίσω τα κομμάτια, με ένα ύφος χαλαρωτικό και ήρεμο,  θέλοντας να τονίσω ότι τα κομμάτια τους μου κινούν το ενδιαφέρον καθώς μέσα από την ηρεμία που υπάρχει μπορεί να σου προκαλέσει όλα αυτά τα συναισθήματα. Παρόλα αυτά, το άλμπουμ μου φάνηκε μέτριο,  όμως, θέλοντας να υπενθυμίσω το μικρό κοινό των Harper trio αλλά και ίσως  τη μη δυνατή πρόσβαση σε πιο εξελιγμένο σύστημα ηχογράφησης για το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα,  αυτό το άλμπουμ μου φάνηκε κάτι κοντά στο ικανοποιητικό έχοντας φυσικά όπως είπαμε περιθώρια βελτίωσης.

                                        Λαχανάς Βασίλειος

Εδώ θα μπορούσατε να ακούσετε όλον τον δίσκο: https://youtube.com/playlist?list=OLAK5uy_mK3tKcWB7EvWlMzKMuSyqzbz99IHxePDQ&si=mJ8Pgh_Vgo6XQ52d

Οι Lip Forensics είναι ένα duo από την Αθήνα, αποτελούμενο από τους Ekelon (Κώστας) και Zade (Ζήσης).  Η συνεργασία τους ξεκίνησε φτιάχνοντας το soundtrack μιας σκηνής εγκλήματος και έφτασε στην κυκλοφορία του πρώτου τους album, Apophenia, στις 9 Μαρτίου του 2023. Αν είστε λάτρεις της ηλεκτρονικής μουσικής αυτό το album είναι για εσάς. Κατά την προσωπική μου άποψη όμως, πρέπει να το ακούσουν όλοι όσοι ασχολούνται με τη μουσική, καθώς είναι κάτι “φρέσκο”. Η ηλεκτρονική μουσική δεν είναι το φόρτε μου, παρόλα αυτά όμως ο σύνθετος και ακουστικά ευχάριστος συνδυασμός μεταξύ των διαφόρων ειδών μουσικής έχει ως αποτέλεσμα κάθε τραγούδι να ακούγεται διαφορετικό που δεν βαρέθηκα ούτε λεπτό ακούγοντάς το. Χαρακτηριστικά του album είναι τα πιασάρικα beats, οι ηλεκτρονικές του ατμόσφαιρες, οι χαοτικές μελωδίες, τα synths που κάνουν ένα τραγούδι πιο σκοτεινό, αλλά και οι distorted φωνές σε μερικά σημεία των τραγουδιών που περιέχουν lyrics. Οι στίχοι τους είναι αγγλικοί και οι περισσότεροι επαναστατικοί, καθώς επίσης σε όλα τα τραγούδια τους, με στίχους ή χωρίς, σκοπός τους είναι να δημιουργήσει ο ακροατής δικές του ιστορίες, οργανώνοντας ένα είδος μουσικής που προκαλεί διάφορες σκέψεις και συναισθήματα.

Το Apophenia αποτελείται από 9 κομμάτια, 5 από τα οποία συνοδεύονται από άλλους καλλιτέχνες. Οι συνεργασίες με τους Sad Disco, Sugahspank!, Grey skies, και Irene Skylakaki πιστεύω πως έπαιξαν σημαντικό ρόλο στην ποικιλομορφία των τραγουδιών. Αν έπρεπε να ξεχωρίσω κάποια θα ήταν το “Descending Into Madness”, στο οποίο με γοήτευσε το άκουσμα παρόμοιο με shoegaze, αλλά και το “Cynical”, που είναι περισσότερο alternative rock. Παρόλα αυτά, και τα 9 τραγούδια ανταποκρίνονται σχεδόν σε όλα τα είδη μουσικής, οπότε το βρίσκω δύσκολο να μείνει κάποιος απογοητευμένος.

Μπορείτε να ακούσετε το album εδώ

Αναστασία Κωνσταντινίδου

Το blog μας:    https://musicingreecemousikoxanthis.blogspot.com/

Το πρόγραμμά μας στο Facebook:  https://www.facebook.com/groups/1917990101776560

Οι Blues_335 είναι ένα συγκρότημα το οποίο δραστηριοποιείται στον χώρο της ηλεκτρικής blues μουσικής και αποτελείται από τους μουσικούς Γιάννη Κ. Τσίγκα (κιθάρα), Κώστα Μαδεμλή (κιθάρα, φωνή ), Λάζαρο Σιμιτσή (κρουστά, φωνή) και Γιάννη Αρτσόγλου (μπάσο). Το συγκρότημα επανενώθηκε το 2017 μετά από 24 χρόνια αδράνειας και απο τότε κάνουν περιοδείες σε όλη την βόρεια Ελλάδα. Στις 17/11/2023, είχαμε την ευκαιρία να τους μιλήσουμε και να παρακολουθήσουμε τη συναυλία τους. Έχουμε να θυμόμαστε, ότι γνωρίσαμε τέσσερις πολύ ευχάριστους και φιλικούς ανθρώπους και βρεθήκαμε σε μια ιδιαίτερη συναυλία…

-Είδαμε πως 17 Νοεμβρίου του 1993 ξεκινήσατε σαν συγκρότημα.

-[Λ.Σ.] 17 Νοεμβρίου ήταν η πρώτη συναυλία σε σημαντικό κλειστό χώρο. Η μπάντα είχε δημιουργηθεί το καλοκαίρι του 93’, 20 Αύγουστου, στο κάστρο της Καβάλας.

-Είχατε αποφασίσει από τότε ότι θέλατε να ασχοληθείτε με την μουσική και στο μέλλον;

-[Γ.Τ.] Από λίγο πιο πριν. Σκεφτείτε ότι οι τρείς μας ήμασταν περίπου στην ηλικία σας. Εγώ και ο Κώστας ήμασταν 15 και ο Λάζαρος 17, [Λ.Σ.] αλλά με την μουσική ασχολούμασταν από λίγα χρόνια πριν. Βέβαια κανείς μας δεν είχε την σκέψη να ασχοληθεί επαγγελματικά, πέραν του Κώστα που ζούσε κάποια χρόνια από την μουσική οι δύο μας δεν είχαμε σκέψεις για επαγγελματική ενασχόληση από την μουσική, κάναμε κάτι που το αγαπούσαμε και ήταν το χόμπι μας. [Γ.Τ.] Βασικά πιτσιρικάδες ήμασταν και θέλαμε να παίξουμε με την μπάντα αυτή ήταν η αφορμή. [Λ.Σ.] Τότε τα πράγματα ήταν αρκετά διαφορετικά από την σύγχρονη εποχή. Δεν υπήρχε You Tube, δεν υπήρχε Instagram, μόνο σταθερό τηλέφωνο με καλώδιο, δεν υπήρχαν mp3, τα cd ήταν στο ξεκίνημα τους , χρησιμοποιούσαμε δίσκους βινυλίου και οι κασέτες στην δύση τους. Θέλω να πω ότι η μουσική ήταν κάτι το όποιο ήταν δύσκολα προσβάσιμο σχετικά με τις μέρες μας. Αρχικά δεν ήταν δωρεάν, αν ήθελες να ακούσεις ένα τραγούδι έπρεπε να αγοράσεις εξοπλισμό, cd, βινύλια. Δεν υπήρχε η δυνατότητα αν ήθελα να ακούσω κάτι να πατήσω ένα κουμπί και να το ακούσω. Έπρεπε να περιμένω να το ακούσω στο ραδιόφωνο ή να το αγοράσω.

-Το όνομα του σχήματος από πού προέκυψε;

-[Γ.Τ.] Το όνομα προέρχεται από την ηλεκτρική κιθάρα ’’Gibson ES-335’’ που γενικά είναι ένα πολύ πετυχημένο μοντέλο κιθάρας στον τομέα των blues.

-Και παλιά σας έλεγαν ’’Blue Notes’’ έτσι;

-[Γ.Τ.] Ναι έτσι ξεκινήσαμε, ξέρετε τι είναι οι μπλε νότες; Μια μπλε νότα είναι μία αλλοιωμένη νότα που δεν ακολουθεί το συγκερασμένο σύστημα μιας κιθάρας και που δίνει στα Blues και στη Jazz αυτό το χαρακτηριστικό ύφος και αφορά κυρίως την Πέμπτη νότα . Επίσης τα Blues, η λέξη Blues, σημαίνει στεναχώρια, μελαγχολία, καημό, καψούρα. Οπότε η μπλε νότα βγάζει αυτό το συναίσθημα.

-Μιας και έχετε έρθει στην Ξανθή και νομίζω έχετε ξαναπαίξει εδώ, πόσο εύκολα παίρνετε την απόφαση να φύγετε από την έδρα σας την Καβάλα και να έρθετε στην Ξάνθη ή και σε άλλες πόλεις;

-[Γ.Τ.] Κοιτάξτε. Όταν υπάρχει η μουσική και αυτή η χαρά του να παίζεις, [Κ.Μ.] μπορεί σε κάποια μέρη να είναι μακρινή η απόσταση αλλά ξέρεις ότι όταν φτάσεις θα περάσεις καλά οπότε βασιζόμενοι σε αυτό κάνουμε τα ταξίδια μας.

-Ρωτάμε γιατί άλλοι καλλιτέχνες μας έχουν πει ότι είναι δύσκολο να αφήσεις την πόλη σου και να αρχίσεις μια περιοδεία που δεν ξέρεις πως θα πάει.

-[Γ.Τ.] Εξαρτάται. Άμα πας στην Νέα Υόρκη ή στο Tom Waits, είναι λιγάκι δύσκολο, αλλά στην Καβάλα η στην Θεσσαλονίκη, είναι λίγο το ζητούμενο. [Κ.Μ.] Εάν μιλάμε για κάποιον επαγγελματία που βιοπορίζεται αποκλειστικά από την μουσική είναι διαφορετικά.

-[Γ.Τ.] Πόσο εύκολο είναι για εσένα Γιάννη Αρτζόγλου από τις Σέρρες;

-[Γ.Α.] Αναλόγως, στην προκειμένη περίπτωση που ήμαστε μια παρέα που παίζουμε, τραγουδάμε και περνάμε καλά, αυτό που κάνουμε είναι να πάρουμε το αυτοκίνητο, να πάμε κάπου και να παίξουμε.

-Ποια ήταν η πρώτη σας επαφή με την μουσική;

-[Γ.Α.] Το live του Elvis στο ’’Las Vegas’’ των Σερρών το 1996 σε ηλικία 6-7 χρονών.

-[Λ.Σ.] Η πρώτη μου επαφή με την μουσική ήταν αρχές δεκαετίας 80’ τα βινύλια του πατέρα μου. Άκουγα ελληνική έντεχνη μουσική ( Πρωτοψάλτη, Αλεξίου, Γαλάνη, Θεοδωράκη, Χατζιδάκι ) και από ξένα ο πρώτος αγγλόφωνος δίσκος που έχω ακούσει στην ζωή είναι το ’’The Get Away’’ των ’’Duesenberg’’, το είχε ο μακαρίτης ο πατέρας μου και το άκουγα μέχρι που έλιωσε.

-[Κ.Μ.]Εγώ μεγάλωσα σε μουσική οικογένεια. Έπαιζε ο παππούς μου, ο θείος μου… Η πρώτη φορά, όμως, που πήγα μόνος μου να βάλω δίσκο στο πικάπ για να ακούσω κάτι που το ήθελα πολύ, ήταν το σόλο του Van Halen στο “Beat It” του Michael Jackson, δεύτερη πλευρά, τέταρτο κομμάτι. Ήταν καλοκαίρι πρώτης δημοτικού και το άκουγα μέχρι και την πέμπτη δημοτικού τουλάχιστον μία φορά τη μέρα. Είχα φτάσει στο σημείο να βάζω τη βελόνα ακριβώς στο σημείο που ήθελα, ακριβώς στο σόλο.

-[Γ.Τ.]Πάντως, γενικά, επειδή είμαστε όλοι πάνω κάτω στην ίδια ηλικία, μπορούμε να πούμε ότι η πρώτη μας επαφή ήταν το ραδιόφωνο και ενδεχομένως αυτά που ακούγονταν στο σπίτι: από λαϊκά και έντεχνα μέχρι κλαρίνα και παραδοσιακά. Η δική μου πρώτη συνειδητή επαφή με τη μουσική ήταν το ’87 ο δίσκος «Appetite for Distraction» των «Guns N Roses», τον είχα σε κασέτα και τον άκουγα συνέχεια.

-Κανένας με παραδοσιακά ακούσματα ξεκίνησε;

-[Κ.Μ.]Εννοείται, ο παππούς έπαιζε βιολί και ο θείος κλαρίνο, επαγγελματίες μουσικοί.

-[Γ.Τ.]Ο Λάζαρος παίζει απλά ντραμς αλλά παίζει και κάποια κρουστά στους Κοντραμπάντο σε ένα πολύ παραδοσιακό και πολύ ωραίο σχήμα.

-[Λ.Σ.]Τύμπανα αλλά πιο ανατολίτικος ρυθμός ίσως, σε μονά μέτρα.

-Λίγο από όλα λοιπόν.

-[Γ.Σ.] Κοιτάξτε, αυτό που έλεγε ο Λάζαρος στην αρχή έχει αξία, ότι όλοι μας ψαχτήκαμε με την μουσική με πολύ δύσκολο τρόπο και πολύ συνειδητό, δηλαδή δεν είχαμε διαθέσιμα εύκολα τα πάντα, έπρεπε να ψαχτούμε. Το ψάξιμο σε οδηγεί σε κάποιον δρόμο και αυτοί οι δρόμοι έχουν να κάνουν συνήθως ως εξής: υπάρχει κάτι που σε εντυπωσιάζει, είτε είναι ποπ, χέβι μέταλ, ροκ -αυτά είναι συνήθως στη εφηβεία, ήταν τουλάχιστον- υπήρχε το MTV, που ήταν για εμάς ένα παράθυρο τεράστιο.

-[Λ.Σ.] Ήταν το ίντερνετ.

-[Γ.Σ.] Το YouTube της εποχής, αλλά δεν επέλεγες τι θα δεις, άνοιγες και ότι σου σέρβιρε. Το MTV ήρθε στην επαρχία τέλη δεκαετίας του ’80 και εκεί έβλεπες βίντεο κλιπ της Madonna και Mr. big, Y2 μέχρι Metallica και γενικά τα πάντα.

-Η μουσική τώρα είναι πολύ περισσότερο προσβάσιμη και οι νέοι έχουν πιο συγκεκριμένα ακούσματα, δεν ακούν τα πάντα. Πιστεύετε ότι είναι θετικό ή αρνητικό αυτό;

-[Γ.Τ.]Για εμένα, αν μιλάς για την υπερπληθώρα μουσικών και για την πρόσβαση και τα λοιπά…[Κ.Μ]Είναι αρνητικό. Εξαρτάται βασικά από το  πώς θα το διαχειριστείς. Στο τέλος, όμως,  καταλήγει στο να σου αφαιρεί χρόνο ελεύθερο από την μουσική την ίδια, δηλαδή ασχολείσαι πολύ με το τι υπάρχει παρά με το τι είναι αυτό που βρήκες εκείνη την ώρα. Όταν βγαίνουν και τόσα, πολλά τραγούδια κάθε μέρα, πολλά CD, πολλοί δίσκοι, δεν μπορείς να τα παρακολουθήσεις πλέον.

-[Γ.Τ.] Καταρχήν δεν μπορείς να εντρυφήσεις σε τίποτα. Οι νέοι, δηλαδή, έχουν απόσπαση προσοχής σε ότι αφορά τη μουσική. Ακούνε από 30 δευτερόλεπτα – 40 κάθε τραγούδι, (πολλοί όχι όλοι), νομίζουν ότι το κατέχουν. Άντε να ακούσουν ένα δύο τραγούδια που θα τους κολλήσουν περισσότερο.

-Ή ακούν ένα συγκεκριμένο είδος μόνο.

-[Γ.Τ.]Όχι, τώρα ίσα ίσα είναι το αντίθετο, μπορούν να ακούσουν τα πάντα.

-Ναι αλλά δεν θεωρείτε ότι επικρατούν κάποια συγκεκριμένα είδη;

-[Γ.Τ.]Αυτό έχει να κάνει με την μόδα, πάντα υπήρχε, και στην εποχή μας. [Κ.Μ.] Είναι με το τι χρειάζεται ο άλλος να ταυτιστεί, η μουσική έχει και έναν κοινωνικό ρόλο πλέον. Εμείς όταν μεγαλώναμε παραδείγματος χάρη ήταν οι μεταλάδες που κάναν παρέα μεταξύ τους, ήταν οι χιπ-χοπάδες, καμία φορά πλακώνονταν αυτοί οι δύο μεταξύ τους…θέλω να πω ότι αν νιώθεις ότι ταιριάζεις κάπου, ακούς και την αντίστοιχη μουσική σαν έφηβος, είναι δηλαδή και θέμα παρέας. Οι παρέες κινούν κάπως τα πράγματα.  Γενικά δεν υπάρχει χρόνος για όλη αυτήν την υπερπληθώρα ακουσμάτων και πληροφοριών, σου αφαιρεί χρόνο από την επαφή σου με την μουσική, που είναι καθαρά προσωπικό θέμα. Σε ευαίσθητες στιγμές ή σε στιγμές που είσαι χαλαρός ή που βαριέσαι ή που είσαι συναισθηματικά φορτισμένος. Λέει κάποιος «αυτός ο καλλιτέχνης είναι ο τάδε, χώρισε με τον άντρα της και έγραψε έναν δίσκο». Η μουσική καλύπτει το συναισθηματικό κομμάτι. Αυτό που στερείται ο σύγχρονος νέος σε σχέση με εμάς, αν είναι αυτή η συζήτηση, είναι ότι δεν έχει ελεύθερο χρόνο να κάνει την επαφή αυτή που θέλει ο ίδιος. Δεν έχει χρόνο δηλαδή ο νέος να αναπτύξει βιωματική σχέση με τη μουσική γιατί υπάρχει σε πολύ μεγάλη ποσότητα, αλλάζει τόσο η μουσική πληροφορία στα αυτιά του, που δεν μπορεί να συνδεθεί με αυτή. Πολλές φορές ακούς ένα κομμάτι και μετά το ξανά ακούς και ανακαλύπτεις νέα στοιχεία, πολλές φορές είναι ένα κομμάτι τόσο δύσκολο που μέχρι να το βγάλεις … Εμείς όταν μαθαίναμε μουσική παίρναμε έναν δίσκο και ακούγαμε τον δίσκο για να βγάλουμε την μουσική, με τα αυτιά μας. Δεν υπήρχαν ούτε παρτιτούρες ούτε κάποιος στο YouTube να μου πει «ξέρεις παίζεται έτσι». Σκέψου ότι το τραγούδι έλιωνε στο κασετόφωνο και αυτό αναγκαστικά μας έβαζε σε μία πιο άμεση επαφή με το μουσικό περιεχόμενο. Η μουσική δεν έχει σχέση με την εικόνα, μπορεί απλώς να είναι περιγραφική της μουσικής, ποιος το λέει, πώς το λέει, πώς το παίζει. Τώρα κατά πόσο έχει συνδεθεί η μουσική με την εικόνα είναι μια μεγάλη συζήτηση την οποία αν την ανοίξουμε θα αργήσουμε να παίξουμε.

-[Γ.Τ.]Εγω θα έλεγα ότι το πρόβλημα της εποχής σας είναι η ευκολία με την οποία έχετε πρόσβαση σε οτιδήποτε. Αυτό ειναι που δημιουργεί μία ρηχότητα, μία αίσθηση ότι κατέχεις τα πάντα άλλα δεν τα κατέχεις γιατί τα προσπερνάς. Εμείς για να δούμε πχ ένα βίντεο κλιπ που μας άρεζε έπρεπε να περιμένουμε με τις ώρες στην τηλεόραση μέχρι να το παίξει το MTV και ενδεχομένως να το γράψουμε σε βιντεοκασέτα και να το δούμε μετά. Αντίστοιχα στο ραδιόφωνο περιμέναμε ή κάναμε παραγγελία στον DJ να μας παίξει ένα τραγούδι για να το γράψουμε σε κασέτα.

-Ήταν μια δύσκολη διαδικασία. Πιο συνειδητή.

-[Γ.Τ.] Κοίταξε, για εμένα η λέξη κλειδί είναι η ευκολία. Η ευκολία καταστρέφει κάθε εποχή. Δείτε, για παράδειγμα, πόσο δύσκολα έφτιαχναν πριν από 200-400 ή και 1500 χρόνια τα κτήρια. Έχουν μείνει, όμως, αριστουργήματα αρχιτεκτονικής. Και στην εποχή μας, που είναι πολύ πιο εύκολα,  έχουμε αυτά τα άσχημα κτήρια. Κάτι αντίστοιχο συμβαίνει και με τα υπόλοιπα. Όταν είναι όλα εύκολα, γίνονται συνήθως και πιο ρηχά.

-Έχετε να μας ανακοινώσετε κάποιο μελλοντικό σχέδιο της μπάντας;

-Θα κάνουμε περιοδεία στην Αμερική. Στην Αμερική 2027-28. Θα είναι ένας δικός μας, δίσκος σε κτήριο που το φτιάχνουμε τώρα. (Γέλια) Πλάκα κάνω….!  Δεν είμαστε στην φάση άλλων καλλιτεχνών που θέλουν να κάνουν καριέρα. Εμάς μας κινεί η αγάπη γι” αυτό που κάνουμε, όχι η ανάγκη.

Στις 2 Νοεμβρίου δημοσιεύτηκε ο δίσκος “Milky Way” που αποτελεί το soundtrack της ομότιτλης σειράς. . Η μουσική της μίνι σειράς του Βασίλη Κεκάτου, χωρίζεται σε δύο δίσκους: ο πρώτος σε σύνθεση του Κωστή Μαραβέγια και ο δεύτερος σε σύνθεση της Kid Moxie σε συνεργασία με την Ελένη Φουρέιρα. Το παρακάτω άρθρο αποτελεί μια κάπως καθυστερημένη κριτική για τον δίσκο του Μαραβέγια, που αποτελεί το πιο instrumental και κινηματογραφικό μουσικό background της σειράς…

Όταν ήμουν μικρή, σε κάποια φάση ανακαλύψαμε με την οικογένειά μου τον Μαραβέγια και πορωθήκαμε ομαδικά. Νόμιζα λοιπόν, ότι έχω μια ιδέα για τη μουσική του και γενικά για το στιλ που τον προσδιορίζει. Όταν άκουσα το soundtrack του “Milky Way”, δεν μπορούσα να πιστέψω ότι το έχει γράψει ο ίδιος άνθρωπος που τραγουδάει “Που να βρω μια να σου μοιάζει” και “Welcome to Greece”. Φαίνεται κιόλας ότι τον επηρέασε αυτό το project και στο «Portofino». Το θεωρώ αξιοθαύμαστο, όταν κάποιος κατανοεί διαφορετικά είδη μουσικής σε τέτοιο βαθμό, ώστε να μπορεί να τα συνθέσει κιόλας. Και, η κινηματογραφική μουσική και τα soundtrack δεν είναι εύκολη υπόθεση.

Δεν ξέρω αν το παρατηρώ μόνο εγώ αυτό, αλλά η κινηματογραφική μουσική, σαν είδος, δεν διαφέρει ιδιαίτερα από ταινία σε ταινία και από σειρά σε σειρά. Λίγα μόνο κομμάτια ξεχωρίζουν αρκετά για να τα θυμάσαι για πάντα. Στην πλειοψηφία των soundtrack που έχω ακούσει, απλώνεται ένα πέπλο μυστηρίου και η ατμόσφαιρα είναι κάπως βαριά. Η συγκεκριμένη σειρά ίσως «σηκώνει» αυτό το ύφος.

Milky Way – the band: Thessaloniki tour 2023

Πέρα από τον Μαραβέγια, εμφανίζεται στο κομμάτι “The Sky is Empty” και το όνομα “Heaθcliff”. Μετά από έρευνα, δεν κατάφερα να ανακαλύψω την ταυτότητά του, αλλά φαίνεται από την Apple Music ότι έκανε τα φωνητικά του κομματιού. Ίσως να είναι κάποιος καινούργιος καλλιτέχνης που θα μας απασχολήσει περισσότερο την φετινή χρονιά.

Να πούμε τώρα, ότι δεν έχω δει τη σειρά, έτσι δεν ξέρω πώς «εφαρμόζουν» και τα τραγούδια σε αυτή. Με κάποιο τρόπο όμως με ξεκουράζουν αυτοί οι ήχοι και καθαρίζουν το μυαλό μου από περιττές σκέψεις. Δικά μου αγαπημένα, πέρα από το θέμα, είναι τα “Dancing Among Horses” , «Float in Space» και “Little Astronaut” (που είναι εν μέρει και παραλλαγή του θέματος).

YouTube: Maraveyas

Η πλοκή του “Milky Way” προσωπικά δεν μου φάνηκε ιδιαίτερη. Ένα κορίτσι πορωμένο με το διάστημα, ζει στην επαρχία, θέλει να γίνει χορεύτρια στην Αθήνα, μένει έγκυος στα 17 και πρέπει να αποφασίσει τι θα κάνει με τη ζωή της από δω και πέρα. Έχει γίνει κλισέ πιστεύω. Η σειρά όμως απέσπασε Χρυσό Φοίνικα, το 3ο επεισόδιό της παίχτηκε στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης και έχει γραφτεί γι “αυτή άρθρο (από Έλληνα) μέχρι και στο “Variety”. Μάλλον λοιπόν αξίζει να την δει κανείς πριν αποφασίσει.

Milky Way

Σύνταξη: Ο. Κ.

Τα αιτήματα του Μουσικού Σχολείου Ξάνθης ήταν (και είναι…) τα παρακάτω:

• Βελτίωση των κτιριακών υποδομών ώστε να μπορούν να στεγάσουν ένα Μουσικό σχολείο

Για την ακρίβεια, δεν αρκεί η βελτίωση των υπαρχόντων υποδομών. Αυτό που επιβάλλεται να γίνει το συντομότερο είναι η ανέγερση του καινούργιου κτιρίου που μας έχουν υποσχεθεί οι πολιτικοί αρχηγοί τα τελευταία 20+ χρόνια και ακόμα το περιμένουμε. Κάθε πρώτη γυμνασίου ονειρεύεται να προλάβει το νέο σχολείο πριν αποφοιτήσει. Ένας από τους κύριους λόγους που το Μουσικό έχει τόσο λίγους μαθητές ειδικά στις μεγαλύτερες τάξεις είναι οι υποδομές.

• Πρόσληψη καθηγητών για όλα τα μουσικά μαθήματα

Στο δικό μας σχολείο ακόμα και σήμερα, λείπουν καθηγητές ατομικών οργάνων και τα παιδιά κάνουν συστηματικά κενά. Καθηγητές υπάρχουν, και περιμένουν στις λίστες. Την περσινή χρονιά, πολλές προσλήψεις έγιναν 1-2 εβδομάδες πριν τελειώσει το α΄τετράμηνο. Ίσα-ίσα να γίνει ένα μάθημα και μετά η βαθμολόγηση των μαθητών.

• Πιστοποίηση θεωρητικών μουσικών σπουδών σε κάθε απόφοιτο μουσικού σχολείου

“Έξι χρόνια μουσική, χωρίς πτυχίο και χαρτί!”. Γιατί συμβαίνει αυτό; Διδασκόμαστε Θεωρία της Μουσικής και Αρμονία και δεν πιστοποιούνται! Αυτές οι γνώσεις δεν φαίνονται πουθενά. Έξι χρόνια κάνουμε 9ωρα και το απολυτήριό μας δεν θα έχει καμία διαφορά από αυτό ενός μαθητή ΓΕΛ που δεν διδάχθηκε τα μουσικά μαθήματα.

• Μοριοδότηση και ποσόστωση στις πανελλήνιες εξετάσεις στα παιδιά που ενδιαφέρονται για τις σπουδές στα μουσικά τμήματα της χώρας

•  Δημιουργία ενός πεδίου προσανατολισμού, ειδικό για τα μουσικά σχολεία, για τους μαθητές που ενδιαφέρονται αποκλειστικά για τα τμήματα μουσικών σπουδών της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, το οποίο θα συμπεριλαμβάνει τα πανελλαδικώς εξεταζόμενα μαθήματα

• Συγγραφή σχολικών μουσικών εγχειριδίων και δωρεάν παραχώρηση από το κράτος

Βιβλία ζητάμε. Αυτό που συμβαίνει τώρα είναι ότι ο κάθε καθηγητής διδάσκει διαφορετικά πράγματα κάθε χρονιά ανάλογα με την κρίση του. Έχουμε στο σχολείο μας βιβλία βυζαντινής για μαθητές γυμνασίου που είχε φτιάξει παλιός καθηγητής. Αυτά τα περνάμε από τάξη σε τάξη πολλά χρόνια τώρα.

~~~

          Η πορεία ξεκίνησε από την πλατεία Ελευθερίας και ακολούθησε μια κυκλική διαδρομή από την κεντρική πλατεία στην περιφέρεια και πάλι στην αφετηρία. Στη διάρκειά της φωνάξαμε συνθήματα και τραγουδήσαμε τα “Ο δρόμος”, “ Η μπαλάντα του κυρ Μέντιου”, “Τα Παιδιά Ζωγραφίζουν στον Τοίχο”, “Ποιός τη ζωή μου”  και “Γυρίζω τις πλάτες μου στο μέλλον” με συνοδεία κιθάρας, σαξόφωνου, τυμπάνου, μπουζουκιού, κλαρινέτου και φλάουτων.

          Τα αιτήματά μας δεν είναι παράλογα ούτε είναι τρομερά δύσκολο να πραγματοποιηθούν. Αυτό το καινούργιο σχολείο όλο έρχεται και ποτέ δεν εμφανίζεται. Κάνουμε μάθημα σε αίθουσες μισές από των άλλων σχολείων. Οι αίθουσες που διδασκόμαστε τα ατομικά όργανα με το ζόρι χωράνε καθηγητή και μαθητή. Άσε που, πολλές φορές, μοιράζονται τα 45 λεπτά υποχρεωτικού πιάνου τη βδομάδα μέχρι και 3 μαθητές. Τα όργανα που παρέχονται από το σχολείο στους μαθητές είναι λιγοστά και πολλά από αυτά κατεστραμμένα.

          Τι νόημα έχει να διδασκόμαστε σε όλη την δευτεροβάθμια Θεωρία, Αρμονία, Οργανολογία και να μην αναγνωρίζονται οι γνώσεις μας από το κράτος; αυτό είναι το ελάχιστο που θα έπρεπε να προβλέπεται από το υπουργείο.

          Αν ανατρέξετε σε παλαιότερα άρθρα θα διαπιστώστε ότι ζητάμε τα ίδια πράγματα κάθε χρόνο. Ίδια αιτήματα, ίδια συνθήματα, ίδια πλακάτ. Διαδηλώνουμε και δεν αλλάζει τίποτα. Σιγά σιγά χάνουμε τις ελπίδες μας. Μαθαίνουμε να μην λογαριάζουμε ψεύτικες υποσχέσεις. Οι νεότεροι από τους καθηγητές μας έκαναν μάθημα στις ίδιες αίθουσες με εμάς.  Ευελπιστούμε τα δικά μας παιδιά τουλάχιστον να προλάβουν να δουν αλλαγές.

          Θέλουμε να μας πάρετε στα σοβαρά. Όταν το Μουσικό οργανώνει μια εκδήλωση, μια συναυλία, το φεστιβάλ “Πόλις ονείρων” όλοι είναι εκεί να καμαρώσουν και να περηφανευτούν για την δουλειά μας. Τις στιγμές όμως που ζητάμε τη στήριξή τους, τη βοήθειά τους, εξαφανίζονται. Ακούμε μόνο υποσχέσεις και ποτέ δεν βλέπουμε πρακτική συμπαράσταση. Θα αλλάξουν ποτέ οι συνθήκες; Θα πραγματοποιηθούν τα αιτήματά μας;

-Εσείς είστε που παίζετε κανονάκι;
-Ναι
-Μήπως ξέρετε πώς ξεκίνησε η ιδέα του συγκροτήματος, πώς γνωριστήκατε μεταξύ σας σαν ομάδα;
-Το συγκρότημα υπάρχει πάρα πολύ καιρό εδώ και περίπου 20-25 χρόνια και ιδρυτής ήταν ο Λουκάς ο Μεταξάς και ο Δημήτρης Βασιλειάδης. Από τότε το σχήμα έχει υποστεί πάρα πολλές μεταβολές στα μέλη και υπήρξαν διάφορες προσαρμογές σε σχέση με την οργάνωση του σχήματος.
-Η ιδέα για να δημιουργηθεί το σχήμα, πώς ήρθε;
-Το ξεκίνησαν οι δύο βασικοί συντελεστές είχαν αγάπη πάρα πολύ για την ethic και Balkan μουσική και γενικά της Ανατολικής Μεσογείου, της κλασσικής μουσικής της πόλης.
-Επηρεάστηκαν από τα ακούσματά τους στο σπίτι; Πως επιλέξατε τελικά κι εσείς να ασχοληθείτε με αυτό το είδος της μουσικής;
-Ο καθένας έχει διαφορετικές αφετηρίες σε σχέση με αυτό και έχει ο καθένας μια προσωπική ιστορία να πει.

-Η δικιά σας ιστορία ποια είναι;
-Ένας συμμαθητής μου έπαιζε κανονάκι…και στην αρχή το πέρασα για σαντούρι και πήγα να γραφτώ στο σαντούρι αλλά δεν υπήρχε δάσκαλος για το σαντούρι και έτσι ξεκίνησα κανονάκι τυχαία. Στην πορεία όμως υπήρξε η τριβή με τα ακούσματα του οργάνου και με το ρεπερτόριο γενικά αυτής της μουσικής .
-Ξέρετε μήπως πώς προέκυψε το όνομα Λωξάνδρα;
-Ναι, λοιπόν, το όνομα Λωξάνδρα προέκυψε ως εξής: ο Λουκάς ο Μεταξάς ήταν ηθοποιός στην παιδική του ηλικία και ήταν στην σειρά που λέγονταν «Λωξάντρα» και από εκεί προέκυψε το όνομα. Και επειδή η Λωξάντρα ήταν από την Κωνσταντινούπολη, όλο αυτό έδεσε και με το background το μουσικό.
-Εσείς φοιτήσατε σε μουσικό σχολείο;
-Εγώ συγκεκριμένα όχι. Αργότερα πήγα στο πανεπιστήμιο Μακεδονίας για μουσικές σπουδές. Γενικά οι περισσότεροι από εμάς είναι και απόφοιτοι από διάφορες σχολές κάποιοι από την Άρτα, κάποιοι από το ΠΑΜΑΚ.

-Το βιοποριστικό κομμάτι για τους μουσικούς είναι συνήθως το πιο δύσκολο, πόσο μάλλον την περίοδο του κορωνοϊού και της «καραντίνας» όπου δεν γινόταν ζωντανές εμφανίσεις. Εσείς πώς καταφέρατε να αντεπεξέλθετε τότε;
-Κάποιοι είμαστε και εκπαιδευτικοί, οπότε με δεύτερη δουλειά τα βγάλαμε πέρα. Τότε το κράτος έδωσε και ένα επίδομα στους μουσικούς, οπότε άλλοι στηρίχτηκαν εκεί σε μεγάλο βαθμό και έτσι πέρασε η περίοδος του κορωνοϊού. Παρ’ όλα αυτά είναι πολύ δύσκολο τις περισσότερες φορές και σε συγκεκριμένες περιόδους το επάγγελμα του μουσικού. Επειδή υπάρχει όμως όρεξη, μεράκι και αγάπη δεν τα παρατήσαμε.
-Μουσικά σας επηρέασε; Όσον αφορά την έμπνευσή σας δηλαδή.
-Ήταν μια ιδιαίτερη περίοδος εκείνη. Κάποιοι πήραν έμπνευση από όλο αυτό, ενώ κάποιοι άλλοι την έχασαν. Είναι ανάλογα στον άνθρωπο αυτό. Γενικά είναι και οι στιγμές του κάθε μουσικού πώς επηρεάζεται και πώς θέλει να μιλήσει μέσω της μουσικής του για κάποια πράγματα ή και η αγάπη που έχει για συγκεκριμένα ακούσματα, και αυτό επηρεάζει πολύ
-Μπορείτε να μας περιγράψετε τη διαδικασία γραφής ενός κομματιού;
- Υπάρχει συνήθως ένα εφαλτήριο, που μπορεί να είναι ας πούμε μία φωνή.  Έχεις ακούσει μία φωνή και θέλεις να γράψεις πάνω σε αυτή. Μπορεί το εφαλτήριο να είναι ένα είδος μουσικής που αγαπάς και θέλεις να γράψεις. Ξεκινάει λοιπόν από εκεί, μετά έρχεται η έμπνευση που συνήθως είναι κάποιο μουσικό μοτίβο που λειτουργεί σαν σπόρος και από εκεί ξεκινάει και ανθίζει όλη η μελωδία.

Για τη διαδικασία: Λοιπόν, υπήρχε η ιδέα σαν σπόρος από τα φοιτητικά μου χρόνια και κάποια στιγμή, ας πούμε ένα βιβλίο που διάβασα, ξεκίνησε η διαδικασία του γραψίματος και το ενδιαφέρον ήταν ότι εκεί που μπορεί να ήσουν αμέριμνος, ερχόταν κάποια ιδέα και εκείνη την ώρα έπρεπε να ήσουν έτοιμος να γράψεις την ιδέα, συνήθως με το κινητό επιτόπου, να τραγουδήσεις. Κάποιες φορές ερχόταν πιο αβίαστα, κάποιες φορές περνούσε καιρός για να συμπληρωθεί ας πούμε το μουσικό παζλ της σύνθεσης, ήταν ανάλογα.
- Τα σχέδιά σας για το μέλλον ως μπάντα; Τι έχετε τώρα στα σκαριά, ετοιμάζετε δίσκο, κάποιο άλμπουμ;
- Έχουμε μία εξαιρετική καινούρια τραγουδίστρια ,την Ανδριάνα την Αχιτζάνοβα, που έχει καταγωγή από την Αρμενία οπότε και αυτό μας «δίνει»- που λέγαμε για τις επιρροές…Ναι, μας δίνει και μια επιρροή με βάση την καταγωγή της, και γενικά θέλουμε να δημιουργήσουμε δικά μας τραγούδια. Καλές και οι διασκευές αλλά…
-Νομίζω αυτός είναι ο στόχος κάθε τραγουδιστή, να δημιουργήσει κάτι δικό του.
- Ναι αυτό νομίζω, γιατί στο τέλος τέλος είναι όλα ζήτημα έκφρασης, και όλοι όσοι γεννιούνται πάνω από το σχήμα μελωδίας είχαν πάντα ανάγκη να εκφραστούν.

-Για το κοινωνικό κομμάτι, πιστεύετε ότι ένας καλλιτέχνης πρέπει να εκφράζει την γνώμη του για το τι γίνεται στην κοινωνία ή πρέπει να είναι αφοσιωμένος στην μουσική;

- Πολύ καλή ερώτηση! Αυτό εξαρτάται καθαρά από την ιδιοσυγκρασία του καλλιτέχνη, δεν έχει ούτε αυτό στεγανά, άλλος νοιώθει την ανάγκη να εκφραστεί ακόμα και πολιτικά, κάτι που εμένα δεν με βρίσκει σύμφωνο -για το αυστηρά πολιτικό κομμάτι να εκφραστώ πολιτικά- άλλοι εκφράζονται π.χ. Είναι καθαρά ζήτημα ανάγκης, σε κάποια στιγμή δεν θα θέλει να εκφραστεί για συγκεκριμένα ζητήματα, κάποια στιγμή ίσως να νιώσει πολύ έντονα αυτή την ανάγκη και να το κάνει, είναι ελεύθερη βούληση του καλλιτέχνη και γι” αυτό δεν έχει περιορισμό- θεωρώ εγώ.

-Γενικά η συνεργασία σαν γκρουπ είναι καλή; Γιατί είστε και πολλά άτομα.

- Ναι, είμαστε και πολλά άτομα. Γενικά ο καθένας έχει το χαρακτήρα του, αλλά προσπαθούμε όπως και σε μια ομάδα, σε οποιαδήποτε ομάδα επαγγελματική, αθλητική,  προσπαθούμε να συντονιζόμαστε και επειδή υπάρχει καλή διάθεση -που είναι το πιο σημαντικό- υπάρχει αγάπη για το σχήμα, υπάρχει αγάπη για την ομάδα,  οπότε όλα τα άλλα γίνονται κατόπιν συνεννοήσεως.

-Εσείς γνωριζόσασταν με τα υπόλοιπα μέλη ή μέσω του γκρουπ;

- Γνωριζόμασταν, γνωριζόμασταν.

-Θέλουμε να μας πείτε αν έχετε κάποιο αγαπημένο κομμάτι που θα παίξετε ίσως και σήμερα, κάποιο αγαπημένο, κάποιο που ξεχωρίζετε;

- Εμένα προσωπικά;

- Ναι, εσάς.

- Το ηπειρώτικο! Το ηπειρώτικο μου αρέσει πάρα πολύ στην συγκεκριμένη διασκευή.

- Ναι, θα συμφωνήσω και εγώ.

-Έχει κάτι που κρατάει τη γεύση της Ηπείρου την απαιτούμενη. Κρατάει την μουσική ουσία και κατόπιν έρχεται και ένα πλαίσιο να σερβίρει καλύτερα το τελικό αποτέλεσμα. Ενώ πολλές φορές σε άλλες διασκευές – τι γίνεται, δεν μπορώ να το εξηγήσω-σαν να απαξιώνεται η μουσική. Δηλαδή, θα τραγουδήσει κάποιος ένα ηπειρώτικο, αλλά δεν θα βγάλει την νοστιμιά της Ηπείρου. Θα το κάνει πιο πολύ για διασκευή, θα πάρει από τζαζ στοιχεία, από ροκ στοιχεία και θα μείνει εκεί . Το θέμα είναι να κρατήσεις τη μουσική ουσία και από εκεί και πέρα να σερβίρεις….

-Αναζητάς την αυθεντικότητα.

-Ναι, ναι, να κρατήσεις αυτό που πρέπει να κρατήσεις και τα αρώματα!

-Υπάρχει περίπτωση να παίξετε και άλλα είδη μουσικής στο μέλλον;

-Γενικά, όσον αφορά την μπάντα εμείς θέλουμε να εδραιωνόμαστε και ήμαστε ανοικτοί σε όλες τις επιρροές.  Σε οποιαδήποτε επιρροή τα αυτιά μας είναι ορθάνοικτα και όταν λέω οποιαδήποτε, πραγματικά εννοώ οποιαδήποτε και αυτό νομίζω είναι και η ομορφιά της.

-Ευχαριστούμε πολύ!

- Να είστε καλά παιδιά και καλή συνέχεια!

Ακούστηκαν συνδυασμοί όλων των οργανων που παίζουν, δίνοντας ποικιλία και στα ακούσματα. Πρέπει να αναφερθεί βέβαια ότι, όπως ακούσαμε και από άλλους παρευρισκόμενους, ότι η τσαμπούνα κρατησε περισσότερη ώρα απ” όσο ήταν ευχάριστο. Σίγουρα βέβαια δεν βοηθούσε το γεγονός ότι έπαιζαν σε κλειστό χώρο.

Σε κάθε περίπτωση όμως, στο υπόλοιπο της συναυλίας το  κοινό φανηκε να τους απολαμβάνει και συμμετείχε στα τραγούδια. Παράλληλα, τόσο ο Θανάσης, όσο και η Εύη είχανε πολύ καλή επικοινωνία με τον κόσμο, αλλά και στην μεταξύ τους συννενόηση μπορούσες να δεις πόσο δεμένοι είναι.

  Στις 17/3/23, πριν το live τους στον Nosto, είχαμε την ευκαιρία να συνομιλήσουμε με τον Θανάση, δυστυχώς όμως μόνο με αυτόν, καθώς, λόγω των πολλών μουσικών οργάνων που παίζουν, το soundcheck της Εύης πήρε πολλή ώρα και δεν διαθέταμε τα χρονικά περιθώρια.

Να ξεκινήσουμε με τα βασικά: Πώς πίνεις τον καφέ?

Τώρα πολύ σπάνια… Ελληνικό καμιά φορά. Η Εύη προτιμά το τσιπουράκι πριν παίξει. Και δεν έχουν τα μπαρ συνήθως, οπότε κουβαλάει μαζί της. Έχουνε όλοι ουίσκι, έχουν τεκίλα, αλλά δεν έχουν τσίπουρο.

Πως γνωριστήκατε;

 Στην έκθεση που είχε κάνει ο Μυστακίδης, είχα πάει κι εγώ σαν οργανοποιός, είχα παρουσιάσει δύο όργανα εκεί. Καθίσαμε σε όλη αυτή την έκθεση και είχε διάφορες διαλέξεις δημιουργικότητας κλπ και μετά πήγαμε στην παραλία, παίξαμε και μέσα στην επόμενη βδομάδα είχαμε κάνει το πρώτο μας live. Κατευθείαν. Έχεις τα μισά, φέρνω κι εγω τα άλλα μισά, πάμε να παίξουμε.

 Αλλά σε ένα κλίμα “πάμε να αναδείξουμε τη λαϊκή κιθάρα σαν παγκόσμιο όργανο” και να γράψουμε καινούργια μουσική γιατί υπάρχει πρόβλημα.

 Δηλαδή ωραια, ήταν ο Λάππας, ο Μυστακίδης και ο Μπάμπης ο Παπαδόπουλος. Ωραία είναι τα παλιά. Σήμερα ποιος θα γράψει? Που λέει κι ο Ζαμπέτας, πώς το λέει στο τραγούδι του… Να γράψουμε καινούργια τραγούδια, καινούργιο λόγο, καινούργια πράγματα, να κοιτάμε πιο μπροστά. Σ’ αυτό το πράγμα καθίσαμε και κάναμε διάφορα, ζοριστήκαμε, κάποια τα κρατήσαμε, πολλά δεν είναι για παράσταση, είναι για cd, πολλά είναι μισοτελειωμένα. Ο στίχος είναι το πιο δύσκολο, γιατί, θέλουμε και καινούργιο στιχο, θέλουμε αυτό το global. Ας πούμε, το Άμα Σταματήσεις το Μυαλό σου, [...] όσο το δουλευεις σε δουλεύει κι αυτό είναι πιο global, είναι γενικότερο ας πούμε. Θέλουμε ένα τέτοιο καινούργιο λόγο και αυτό είναι το πιο δύσκολο.

Μπορεί να σου ‘ρθει και πιο εύκολα κάποιες φορές, αλλα μετά αν καθίσεις να το δουλέψεις είναι πολλές ώρες. Και έχω πολλά κομμάτια που πρέπει να πειράξω λέξεις.

Πώς ξεκινήσατε να ασχολείστε με τη μουσική; Από τον πατέρα σας; Θυμάστε κάτι που σας έκανε το κλικ;

Ναι, εγώ βίωσα αυτό: είχα τον πατέρα μου που έπαιζε μπουζούκι στο σπίτι και έγραφε τραγούδια, κι έτσι κατάλαβα όλο αυτό το παιχνίδι, το να γράψεις ένα τραγούδι, να ασχολείσαι με ένα όργανο. Οπότε το πήρα έτσι βιωματικά, από το δημοτικό ακόμη. Είχαμε τότε ένα-δύο γατάκια και  γράψαμε ένα τραγούδι για το κάθε γατάκι, πήγαμε το Πάσχα μια εκδρομή, γράψαμε ένα τραγούδι για την εκδρομή… Απλά πράγματα, παιδικά, και έτσι το είδα σαν παιχνίδι αυτό.

Πώς ξεκινήσατε, όμως, να παίζετε;

Έπαιζα στην αρχή κλασική μουσική, κλασική κιθάρα, μέχρι την 3η κατωτέρα. Μετά έπιασα την ηλεκτρική, έκανα μπάντες ροκ εν ρολ στο γυμνάσιο-λύκειο. Μετά πήγα στην Άρτα και γοητεύτηκα από την παραδοσιακή μουσική, έπιασα τα παραδοσιακά όργανα. Αργότερα στην Πάρο και την τσαμπούνα και κάπου εκεί κατάλαβα ότι δεν θέλω να μοιάσω στους rolling stones, άλλες είναι οι ανάγκες εκείνης της κοινωνίας και άλλες της δικής μας. Έτσι άρχισα να ψάχνω πράγματα από εδώ, από τον τόπο μας. Στην αρχή όταν τα έπαιζα όλα αυτά ένιωθα πολύ περίεργα, και το κοινό, οι ροκάδες και οι μπουζουκτσίδες δεν ήξεραν άλλους δρόμους, οπότε μόνος μου τα έπαιζα. Μέχρι που μετά από 10-20 χρόνια ήταν πιο δόκιμο και το έδαφος και βγήκαν και άλλες μπάντες που διακεύαζαν παραδοσιακά οπότε επιτέλους μπορούσα να τα παίξω και να μην είμαι μόνος μου. Βρήκα και την Εύη και ταιριάξαμε.

Πώς γράφετε τα κομμάτια; Ποια είναι η διαδικασία;

Συνταγή σίγουρα δεν υπάρχει.

Πρώτα σας βγαίνει η μουσική για παράδειγμα ή πρώτα οι στίχοι και μετά γράφετε μουσική πάνω σε αυτούς; Παίρνετε μια ιδέα μουσική και την κάνετε τραγούδι;

Κάτι στανταρ δεν υπάρχει. Τα πιο καλά είναι αυτά που σου έρχονται με τη μία, δηλαδή στίχοι και μουσική. Ο στίχος, το κείμενο, έχει τα πάντα μέσα του, δηλαδή ένα κείμενο έχει τον δρόμο και τον ρυθμό. Αν είναι ερωτικό έχει έναν άλλο ρυθμό και μια άλλη κλίμακα… εξαρτάται για τι μιλάει. Αυτος είναι ένας κώδικας τον οποίο έχουμε και εφαρμόζουμε εμείς οι παλιοί. Το ίδιο κομμάτι δηλαδή το ψάχνεις σε μινόρε, σε ματζόρε, σε χασάπικο, σε ζεϊμπέκικο και λες “εδώ κάθεται καλύτερα”.

 Σου δίνει το πάτημα και ο στίχος. Αν είναι ένας ο δημιουργός, δηλαδή κάνει στίχο και μουσική, είναι πιο ατόφιο το όλο θέμα. Αν θέλεις να τονίσεις μία λέξη την ανεβάζεις, αν έχεις μια άλλη την κατεβάζεις, την απλώνεις… Είναι διάφορα κόλπα. Καμιά φορά βέβαια έχουμε μουσικές και γράφουμε πάνω εκεί στίχους. Το πιο δύσκολο όμως είναι να κάνεις τον Κρόνο, να αποκεφαλήσεις τα παιδιά σου, να γράψεις ένα κομμάτι με στίχους και μουσική, και μετά από 5-6 χρόνια να πεις “δεν μου αρέσουν οι στίχοι” και τους αλλάζεις, τους ξηλώνεις και βάζεις διαφορετικούς.

 Για τη μουσική υπάρχουν πολλοί τρόποι. Συνήθως ο τραγουδοποιός έχει ένα θέμα, μία ιδέα, και από αυτό μπορούν να γίνουν εκατό τραγούδια. Μπορείς να εμπνευστείς μέχρι και από το να πετάξεις ένα καπάκι κάτω, να κάνει τακ τακ τακ και μετά να το μιμηθείς και να το κάνεις τραγούδι, τυχαία. Η βόλτα είναι όμως η μάνα της έμπνευσης, ιδίως για τον στίχο, τον σιγοψιθυρίζεις και μετά φυσικά είναι η επεξεργασία, πρέπει αυτή την έμπνευση να τη δουλέψεις, να τη στολίσεις, να τη φτιάξεις, να την ενώσεις. Το ζήτημα είναι να έχεις το θέμα, την ιδέα, τί τραγούδι θέλεις να κάνεις.

Αυτή η έμπνευση από πού έρχεται;

Μας αφορά πολύ η εποχή μας, αυτά που γίνονται στην κοινωνία αλλά μπορεί να σου έρθει και ό,τι να ‘ναι, συνήθως επηρεάζεσαι όμως από το περιβάλλον σου. Αν πας, δηλαδή, σε μια βιομηχανική πόλη θα σου έρθουν άλλες ιδέες από ότι αν πας στο βουνό ή στη θάλασσα. Επίσης τα πολλά ακούσματα, η ποικιλία, βοηθάει πολύ. Δεν υπάρχει συνταγή, τι να κάνουμε;

Μπορούμε να έχουμε μια ιδέα για τον δίσκο σας; Πότε περίπου τον περιμένουμε;

Από φθινόπωρο θα τον κυκλοφορήσουμε. Τώρα την άνοιξη θα ηχογραφήσουμε, θα βγάλουμε και ένα-δύο κομμάτια πάρα έξω μέχρι το καλοκαίρι. Θέλουμε να πάρουμε με αυτόν τώρα έναν χαρακτήρα, γιατί ο κόσμος μας έχει γνωρίσει με τα παραδοσιακά αλλά θέλουμε τώρα να μας μάθει με τα δικά μας τραγούδια.…Θα γράψουμε τον δίσκο στον Τιτο Καρυωτάκη, που έχει κάνει και τις Τρύπες και έχει εμπειρία μπόλικη. Θα είναι πιο ψυχεδελικό σε ύφος, θα έχει και διάφορους ρυθμούς,

Το 2020 που είχατε μιλήσει στο ραδιόφωνο με τα παιδιά που ήταν τότε στο πρόγραμμα, είχατε πει ότι δεν στηριζόσασταν πλέον στην οργανοποιεία όσον αφορά το οικονομικό κομμάτι.

 Ναι. Συνεχίζω, δηλαδή φτιάχνω κανένα όργανο, πουλάω και κανένα, αλλά πλέον ζούμε απ’ τα Καντινέλια αποκλειστικά. Όσον αφορά την οργανοποιεία, κάνω πειράματα για μένα. Κάνω περίεργες κιθάρες. Ας πούμε, είναι μία με σχήμα σαν βιολί (το λέω βιολοκίθαρο) με ένα καπάκι που έχει μία καμπύλη 2,5 πόντους, όπως το βιολί. Προσπαθώ να φτιάξω έναν ήχο που να ταξιδεύει. Γιατί εμείς παίζουμε με τον ηλεκτρισμό οπότε δεν μας ενδιαφέρει τόσο η ένταση, είμαστε καλυμμένοι. Έχουν μαγνήτες οι κιθάρες μας, θα έχει μαγνήτες και αυτό, θα είναι νέο όργανο εντελώς. Οπότε μας νοιάζει πιο πολύ το ηχόχρωμα και ψάχνουμε πώς μπορεί να λειτουργήσει αυτό, ένα όχι καθαρά ακουστικό όργανο.

Ωραίο αυτό, πάρα πολύ ενδιαφέρον.

Και γενικά, οι κιθάρες που κάνω είναι πάρα πολύ συγκεκριμένες. Δεν έχω πάρα πολύ χρόνο, οπότε δεν φτιάχνω απ’ όλα τα είδη, κάνω μόνο τη δική μου. Είναι ένα μοντέλο δικό μου αυτό που θα ακούσετε, αυτό έχει από κάτω τον χορδοκράτη. Τις ονομάζω δημοτικές αυτές τις κιθάρες για να διαφοροποιούνται από τις λαϊκές που είναι αστικές, είναι πιο εσωτερικού χώρου, ενώ αυτές με χορδοκράτη είναι πιο υπαίθριες.

Και πού διαφέρουν;

Καταρχάς, οι δικές μου έχουν μηχανικό καβαλάρη. Οι κλασικές και οι ακουστικές και όλες αυτές έχουν κολλητό τον καβαλάρη ενώ εμένα οι χορδές πιάνονται κάτω σαν το μπουζούκι. Είναι μηχανική η σύνδεση των χορδών κι αυτό βοηθάει σε διάφορα πράγματα, στην αντοχή στις τάσεις για παράδειγμα. Γιατί στις κιθάρες που έχουν κολλητό τον καβαλάρη, κάποια στιγμή ξεκολλάει, ενώ μ’ αυτές δεν υπάρχει τέτοιο θέμα. Η βασική διαφορά στην δική μου την κιθάρα είναι ότι είναι σολιστική, σαν μπουζούκι. Δηλαδή παίζεις σόλο και έχεις στραγαλάτο ήχο. Έχει κοφτά μπάσα, μουντά, όχι πολλές αρμονικές σαν την ακουστική ή την κλασική και αυτό βοηθάει πολύ στο ντουέτο

…Για να μην μπλέκονται κιθάρες και να ξεχωρίζει ο ήχος.

Ναι, ναι. Ενώ η ακουστική είναι ένα όργανο ορχήστρας, οι λαϊκές, οι blues, οι swing κιθάρες είναι πιο πολύ για ντουέτο και παλιότερα παίζονταν πολύ.

Οπότε πήγατε να πετύχετε κάτι παρόμοιο ας πούμε.

Κοίταξε δεν το είχα σκεφτεί κιόλας. Είχα στο μυαλό μου έναν ήχο σαν του Django Reinhardt, του Robert Johnson, του Μάρκου Βαμβακάρη – blues, swing, ρεμπέτικο δηλαδή. Έφτιαξα αυτή την κιθάρα το 2004 όταν ήμουν στην Άρτα και σκέφτηκα “Τι περίεργη κιθάρα;”. Τότε δεν κυκλοφορούσαν ούτε swing ούτε λαϊκές και, προσπαθώντας να την αποδώσω, συνειδητοποίησα διάφορα πράγματα. Ότι είναι καλή σε εξωτερικό χώρο, ότι είναι καλή για ντουέτο, ότι είναι καλή για τέτοια πράγματα. Έγραψα κάποια κομμάτια και η εξέλιξη του ήταν αυτό που κάνουμε με την Εύη τώρα – το οποίο στηρίζεται πολύ σε αυτές τις κιθάρες. Δηλαδή με μία ακουστική κιθάρα δεν θα μπορούσε κάποιος να φύγει τόσο εύκολα σε σόλο. Θα έπαιζε ακόρντα η αρπίσματα ή άλλα πράγματα σε ένα ντουέτο, όχι τόσο ρυθμικά. Γι’ αυτό μας βολεύει και πολυρρυθμία.

Και βγαίνει ένα πολύ ιδιαίτερο αποτέλεσμα, ξεχωρίζει και ο ήχος σας έτσι.

Ναι και εδώ παίζει μεγάλο ρόλο. Γιατί αν πας να παίξεις τα ίδια σε μία κλασική, σε μία ακουστική, ακόμα και σε μία λαϊκή κιθάρα (που έχει πιο έντονα πρίμα, όχι jazz πρίμα που είναι πιο γλυκά), θα έχει μία διαφορά, θα ακουστεί αλλιώς. Επίσης έχω πιο μικρό μήκος χορδής. Έχω πάρει το μήκος χορδής των μπλουζ, είναι δηλαδή 63,5 εκατοστά και όχι 65 που είναι η κλασική. Και αυτό βοηθάει σε διάφορα πράγματα πιο παιχνιδιάρικα που μπορείς να κάνεις. Δηλαδή μπορείς με μία κίνηση να περάσεις 2-3 τάστα, ενώ με την ίδια κίνηση στην κλασική θα περνούσες 1-2. Και όλα αυτά τα εφέ προσπαθώ να τα αποδώσω. Επίσης, ο χορδοκράτης δονεί το καπάκι τελείως διαφορετικά, δηλαδή αν βάλεις λίγη δύναμη δεν δονείται τόσο όσο στις άλλες κιθάρες. Κάνω πειράματα γενικά, ψάχνω όργανα που δεν υπάρχουν.

Και συνδυάζεις ας πούμε παραδοσιακά όργανα από άλλα μέρη του κόσμου;

Παίρνω στοιχεία από πολλά όργανα, π.χ. από την Ινδία, αλλά κι από άλλα μέρη. Έχω ας πούμε την εννιάχορδη κιθάρα που έχω φτιάξει με τα δύο κεφάλια και τις άλλες τρεις χορδές, που είναι ακόμα πιο μπάσες. Αυτό τώρα είναι για κάποια συγκεκριμένα πράγματα: τα ρεμπέτικα, τα σμυρναίικα, τα ηπειρώτικα… σαν λαουτοκιθάρα. Όλο ανοιχτό κούρδισμα δηλαδή και ταιριάζει για οτιδήποτε που έχει μία συγχορδία, άντε το πολύ δύο, πρώτη-πέμπτη· να ‘χει παράδειγμα ρε-λα. Αλλά δεν είναι για όλα. Δηλαδή αν θες να παίξεις ένα χασαποσέρβικο, θα ακούγονται και οι έξτρα χορδές από κάτω, λειτουργούν σαν συμπαθητικές χορδές και θα δημιουργείται θόρυβος. Είναι όμως ένα όργανο που μπορεί να κάνει ολόκληρη ορχήστρα από μόνο του, γεμίζει πολύ καλά. Παίζεις μία λα και έχεις άλλες τρεις ανοιχτές χορδές από κάτω να δονούνται· οπότε δίνει βάθος όλο αυτό. Και αυτήν τότε την έκανα, το ’05, πολύ παλιά. Ήθελα να την κάνω για πτυχιακή, την είχα ξεκινήσει με τον Μυστακίδη, αλλά δεν υπήρχε βιβλιογραφία.

Η οργανοποιία είναι μικρόβιο, δεν τη σταματάς εύκολα.

Και το μικρόβιο εσείς πού το κολλήσατε;

Εκεί στην Άρτα… Βασικά, ήμουν στο λύκειο και άκουσα την λέξη οργανοποιός πρώτη φορά και λέω “Οργανοποιός τώρα, τι είναι αυτό το πράγμα?”. Ήταν ο αδερφός του Νίκου Παπάζογλου, ο Ζαφείρης κοντά στη γειτονιά μας και είχε ένα μηχανουργείο. Εκεί έγραψε ο πατέρας μου ένα τραγούδι, το “Συνεργείο”, που είναι στο δίσκο “Τα Σύνεργα” με τον Νίκο Παπάζογλου, ο οποίος έχει μέσα και το “Τραπέζι” και τον “Μανδραγόρα”. Και είναι αυτό το “Συνεργείο” – που περιγράφει ακριβώς εκείνο το συνεργείο. Ήταν στη γειτονιά μας, τον έβλεπα εκεί πάνω στη μέγγενη που έβαζε το αμάξι και έβγαζε και έναν μπαγλαμά πότε-πότε. Μαζευόταν εκεί κόσμος, κάναν γλεντάκια και έλεγα “Τι καλά που περνάει αυτός τώρα, και τσιπουράκια, και μαστορικά, και φίλοι, και από όλα τα καλά”. Οπότε είχα αυτήν την ανάμνηση, αυτό το σαν ερέθισμα και λοιπόν, είχα την τύχη το 2000 που βγήκα φοιτητής να ανοίξει αυτή η σχολή και είχα δάσκαλο, εργαλεία, υλικά, όλα αυτά.

Δάσκαλο ποιον είχατε

Τον Στάθη Τσιώλη. Μεγάλη τύχη να τον γνωρίσω, γιατί μετά είχα και διάφορους άλλους δασκάλους που δεν είχα την ίδια τύχη να μου ανοίξουν τις πόρτες τους. Ήταν ένα κλειστό κύκλωμα με μυστικοπάθεια. Τώρα βέβαια, στο χωριό που είμαστε εκεί πέρα στην Εύβοια, μας έχει δώσει το σχολείο ο δήμαρχος να το κάνουμε οργανοποιείο και να το ανοίξω παραέξω. Να έρχεται κόσμος, να φτιάχνει τα όργανα του και ό,τι ξέρω να το μοιράζομαι για να μάθει ο κόσμος τη μουσική, να πάει όλο αυτό λίγο καλύτερα.

Ευτυχώς που υπάρχουν και αυτοί οι δήμαρχοι.

Ναι, πάλι καλά, ναι.

Άρα είστε Εύβοια.

Ναι.

Επειδή είδαμε ότι αρκετές φορές είχατε πει πως δεν μένατε σταθερά σε ένα σημείο και γυρνούσατε όλη την Ελλάδα.

Ναι, τα έχουμε μπερδέψει λίγο. Μυτιλήνη, Πάρο, Θεσσαλονίκη… τώρα Εύβοια, από τον κορονοϊό και μετά.

 Άρα μένετε αρκετό καιρό εκεί. Και όλα τα ταξίδια πώς σας επηρεάζουν? – και γενικά, και σαν μουσικούς.

 Είναι ωραίο το να ταξιδεύεις. Και ειδικά να έχεις μία μπάντα και να ταξιδεύεις. Ανέκαθεν ήταν ωραίο αυτό το θέμα: το να ταξιδεύεις παίζοντας μουσική. Τώρα, αν έχεις τη δική σου μουσική, γράφεις δικά σου κομμάτια και θες να τα κοινωνήσεις με τον κόσμο, αυτό είναι το πιο σημαντικό. Μετά έρχεται οτιδήποτε άλλο· χρήματα και τα λοιπά. Πρώτο είναι το να θες να τα παίξεις να τα ακούσει ο κόσμος, οπότε δεν μπορείς να μένεις στο ίδιο μέρος όπως γίνεται με το ρεμπέτικο. Θες να τα ακούσει πολύς κόσμος, να πας από δω από κει… Οπότε πήραμε τις κιθάρες μας και αρχίζουμε να κάνουμε αυτό που κάνουν ανέκαθεν οι μουσικοί και σιγά-σιγά χτίσαμε αυτό το πράγμα, το οποίο όμως πάει μαζί με το ταξίδι, είναι δηλαδή αλληλένδετα. Μας αρέσει γενικότερα στο ταξίδι, η νομαδική ζωή

Δεν έχει κάποια δυσκολία αυτό;

Έχει.

Και οικονομική ίσως, όταν δεν ξέρετε το κοινό που θα βρείτε σε κάθε περιοχή.

 Αμα το χτίσεις μετά είναι πιο εύκολα. Συνήθως φροντίζουμε να πηγαίνουμε σε ανθρώπους να μας φιλοξενήσουν, φίλους δηλαδή, όχι τόσο σε ξενοδοχεία. Στην αρχή παίζεις για δυο-τρεις, και σιγα-σιγα βρίσκονται και άλλα μαγαζια γύρω γύρω όσο κάνεις τουρ και μετά στήνεται. Το δύσκολο είναι να το τολμήσεις αυτό. Να πεις οτι θα το προσπαθήσεις. Ευτυχως εμείς δεν είχαμε και άλλα πράγματα, υποχρεώσεις κλπ και πηγαμε και το κάναμε. Αυτο είναι το πιο σημαντικό.

 Δηλαδή, αν 100 είναι οι μουσικοί που παίζουν μουσική, από αυτούς οι 10 γράφουν. Κι από τους 10, ο ένας υποστηρίζει τη μουσική του, δηλαδη σηκώνεται και ταξιδεύει, φεύγει από τη Θεσσαλονίκη, φεύγει από την Αθήνα, και πάει να το κάνει. Άρα πάρα πολύ λίγοι το τολμούν. Απο τους 1000 δηλαδή, 10 άτομα θα υποστηρίξουν το έργο τους, και άμα. Υπάρχουν πράγματα, γράφονται ωραία πράγματα, συνήθως από άσημους μουσικούς και συνήθως δυσκολεύονται να το πάνε παραέξω, είτε να βρουν άλλους μουσικούς να παίξουν, είτε να ταξιδέψουν, η διαθεσιμότητα είναι το πρώτο.   Μπορεί ο άλλος να είναι πολύ καλός μουσικός αλλά να μην είναι διαθέσιμος. Προτιμάς δηλαδή να είναι διαθέσιμος, παρά να είναι πολύ καλός μουσικός. Εγώ αυτό λέω. Γιατί θες να το ταξιδέψεις. Αν είναι για στούντιο, μπορείς να το σκεφτείς κι αλλιώς. Αλλα πώς θα το ταξιδέψεις μετά? Αν δεν μπορεί ό άλλος, δεν θα ‘ναι το ίδιο άκουσμα στο live.

Και οικονομική διάσταση ουσιαστικά είναι το live, έτσι; Βιοπορίζεστε κυρίως μέσω live. Αυτό είναι το βασικό.

Ναι, ναι

Οι πωλήσεις;

Οι πωλήσεις από το cd, τώρα αξιωθήκαμε βγάλαμε και μπλουζάκια. Είναι κάτι και αυτά, αλλα πάλι στα live. Δεν πωλούνται cd από δω κι απο κει, κανένας δεν αγοράζει σήμερα. Δηλαδή μόνο από τα live βγάζουμε χρήματα. Και τώρα το κάνουμε μόνοι μας, δεν έχουμε ατζέντη και τέτοια.

Το να ερθετε στην Ξάνθη κατα πόσο ήταν ριψοκίνδυνο; Γιατί συνήθως δεν μαζεύει κοινό… και λόγω χώρου.

Η Ξάνθη είναι πάρα πολύ ωραία πόλη. Τωρα έχουμε ξεπεράσει το όλο θέμα του να χτίσεις το κοινό. Εμείς παίζουμε δικά μας τραγούδια κατά 70%. Θα ακούσεις σήμερα 3 διασκευές μόνο, 5 το πολύ. Τα κάναμε αυτά χωρίς δισκογραφία. Δύσκολο έτσι κι αλλιώς να παίξεις δικά σου τραγούδια χωρίς να τα ξέρει ο κόσμος, πόσο μάλλον χωρίς να είναι δισκογραφημένα. Όταν αρχίσαμε ήταν πολύ αβέβαιο, αφού όμως το περάσαμε όλο αυτό το στάδιο και θα έχουμε ένα κοινό που μας ξέρει, είναι όλα πολύ πιο εύκολα.

Οπότε το έχετε χτίσει εδώ το κοινο, ήταν σίγουρο ότι θα έρθει κόσμος.

Τιποτα δεν είναι σίγουρο. Δοκιμάζεις, πας, βλέπεις τι ταιριάζει και όλο αυτο αλλάζει. Τωρα ας πούμε με το beatbox και όλα αυτά, έχουμε απαιτήσεις λόγω ήχου. Δεν μπορούμε να έχουμε το ηχείο πίσω αν είναι κάποιο μαγαζί έτσι. Δε βγαίνει αυτό που θέλουμε να παίξουμε. Αλλα όσο πας σε μια πόλη και ξαναπας δημιουργείς ένα κοινό.

Ο Σπύρος Γραμμένος, που έρχεται αύριο μίλησε πριν λίγες μέρες σε ένα ραδιοφωνικό σταθμό εδώ στην Ξάνθη και είπε ότι γενικά είναι δύσκολο να βγαίνεις περιοδεία σε τέτοια μέρη, λόγω κόστους. Για σας ισχύει κάτι παρόμοιο;

Το κάνουμε με τρόπο που συμφέρει. Μένουμε σε κανέναν φίλο, τα βλέπουμε έτσι γιατί αλλιώς δε βγαίνει. Είμαστε ντουέτο, που βοηθάει πάρα πολύ. Αλλιώς είναι πολύ δύσκολα, τέσσερα-πέντε άτομα να βγουν περιοδεία. Βάλε και ατζέντη, βάλε και ηχολήπτη, δε βγαίνει. Πρέπει να έχεις όνομα και αυτή τη στιγμή είναι δύσκολα.

Αυτή την εποχή υπάρχουν πολλές μπάντες που παίζουν παραδοσιακά διασκευασμένα, έχουμε παρατηρήσει κάτι σαν ένα ρεύμα επιστροφής στην παράδοση. Πώς το βλέπετε εσείς αυτό το “ρεύμα”;

Αυτό ακριβώς είναι που θέλουμε να αποφύγουμε. Εμείς κοιτάμε μπροστά, δεν κοιτάμε πίσω, δεν ψάχνουμε να κάνουμε διασκευές. Το κάναμε σε κάποια φάση, αλλά τώρα δεν θέλουμε. Παλαιότερα έλεγαν άλλα στα τραγούδια, τώρα εμείς θέλουμε να έχουμε σύγχρονο στίχο και μουσική. Παρ’ όλα αυτά, φυσικά και υπάρχουν πράγματα που μας αρέσουν, τα αγαπάμε και θέλουμε να τα παίξουμε. Δεν τα κυνηγάμε όμως, προκύπτουν. Για το Sinnerman ας πούμε, η φωνή της Nina Simone μου θύμισε τσαμπούνα. Οι διασκευές θεωρώ ότι έχουν κάπως λιγοτερη έμπνευση. Ο πιο ολοκληρωμένος καλλιτέχνης είναι αυτός που μπορεί τα κομμάτια του να τα παίζει, να τα τραγουδάει, να γράφει στίχους και μουσική.

Ποια είναι η σχέση σας με το κοινό;

Μας αρέσει η αλληλεπίδραση με τον κόσμο. Είμαστε μέσα του, είμαστε κοντά του, δεν πάμε στα καμαρίνια, βρισκόμαστε έξω, μιλάμε. Σιγά-σιγά τώρα διαμορφώνουμε και ένα κοινό πιο συγκεκριμένο…

Μετά το soundcheck, μιλήσαμε σύντομα και με την Εύη, στην οποία προλάβαμε να κάνουμε μερικές ερωτήσεις, πριν τους ευχηθούμε καλή επιτυχία.

Πώς ξεκίνησε όλο αυτό με τις μιμήσεις; Κάνατε πάρα πολλά όργανα!

Δεν θυμάμαι ακριβώς ποια ήταν η στιγμή, σίγουρα όταν ήμουν πολύ μικρή. Γενικά και τώρα μου αρέσει να μιμούμαι ήχους. Όταν ήμουν μικρότερη ήταν και πιο ελέυθερη η φωνή οπότε και με τη φαντασία κάπως τα προσέγγιζα και σιγά σιγά δουλεύτηκαν αυτά.

Ποια όργανα παίζετε;

Κιθάρα, λύρα, κάνω την τρομπέτα, beatbox και φωνή.

Πότε ξεκινήσατε;

Κιθάρα στην πρώτη δημοτικού και λύρα στην πέμπτη.

Από τα τραγούδια που έχετε γράψει, ξεχωρίζετε κάποιο;

Περνάω διάφορες φάσεις, τώρα θα έλεγα ας πούμε το “Είμαι ένα σπίτι” και το “Σε πηγάδι μπήκα”, αυτά θα είναι στον καινούργιο δίσκο.

Ευχαριστούμε πολύ!

Στις 18/3/23, πριν την εμφάνισή τους στο Nostos, είχαμε την ευκαιρία να συζητήσουμε με τους τρεις μοναδικούς συντελεστές της παράστασης “Έχουμε Ρεύμα”, τους Σπύρο Γραμμένο, Κωνσταντίνο Πουλή και Γιάννη Ταυλά.

Ο Σπύρος Γραμμένος, τραγουδιστής, κιθαρίστας, ραδιοπαρουσιαστής και τηλεοπτικό Νούμερο, είναι γνωστός για τις τιράντες του, την περιβόητη εκτέλεση του τραγουδιού του “Κουκουλοφόρος” ζωντανά στην ΕΡΤ, και τα τραγούδια του, που παρόλη την φαινομενική αφέλεια που έχουν πολλές φορές, είναι πραγματικά όμορφα και ουσιαστικά.

Ο Κωνσταντίνος Πουλής είναι δημοσιογράφος στο ThePressProject, ένα ανεξάρτητο δημοσιογραφικό εγχείρημα που χρηματοδοτείται από τις συνδρομές του κοινού, host της εκπομπής “Ανασκόπηση”, αρθρογράφος, συγγραφέας και ανερχόμενο ταλέντο στο λαϊκό τραγούδι.

Ο Γιάννης Ταυλάς είναι καθηγητής κιθάρας και πιάνου, μουσικός παραγωγός, ενορχηστρωτής, τραγουδοποιός και επίσης ο τυπάς που δεν συμπεριλήφθηκε στην αφίσα. Φημολογείται ότι εισήλθε στην παράσταση μέσω μιας θείας του, η οποία “τους τον φόρτωσε”.

Κωνσταντίνος: Μπορώ να δω τις ερωτήσεις για να κάνω τον έξυπνο;

Χαράλαμπος: Γράφει, πάμε. Γεια σας, είστε λοιπόν ο Σπύρος Γραμμένος ο οποίος έχει χαρακτηριστεί ο καλύτερος μουσικός της Ελλάδας από το site spirosgrammenos.gr;

Σπύρος: Ο καλύτερος τραγουδιστής.

Χαράλαμπος: Τραγουδιστής, μάλιστα. Το πως ξεκίνησες με την μουσική το έχεις πει πάρα πολλές φορές, οπότε μπορούμε νομίζω να το παραλείψουμε. Πως ξεκίνησε όμως ο Γιάννης με τη μουσική;

Γιάννης: 8 χρονών σε ωδείο

Κωνσταντίνος: Φλώρος.

Γιάννης: Πήγα να μάθω κλασική.

Κωνσταντίνος: Αυτό ήταν δηλαδή; Ξεπέταξες Σπύρο, ξεπέταξες Γιάννη, έτσι θα πάει; Ασ’ τον λίγο να πει, έχει κάνει 30 χρόνια σπουδές στη μουσική και τον ξεπέταξες σε 3 δευτερόλεπτα!

Σπύρος: Είναι δημοσιογράφος αυτός τώρα και…

Χαράλαμπος: Πες τα όλα.

Γιάννης: Τι να πω; Είμαι καθηγητής μουσικής, αυτή είναι η βασική μου ιδιότητα. Καθηγητής κιθάρας πιάνο. Έχω δίπλωμα κιθάρας, δίπλωμα σύνθεσης…

Κωνσταντίνος: Δεν έχουμε άλλο χρόνο, ευχαριστούμε.

Γιάννης: Είναι βαρετά. Σας το είπα.

Χαράλαμπος: Κωνσταντίνε, κι εσύ τραγουδάς. Πότε ξεκίνησε αυτό;

Κωνσταντίνος: Ε, έχει πολύ καιρό, από πέρσι. Με το τραγούδι.

Ολυμπία: Από όταν ξεκίνησε η παράσταση.

Σπύρος: Τα πεταμένα λεφτά. (στον Κωνσταντίνο) Να πω εγώ για σένα;

Κωνσταντίνος: Ναι καλύτερα.

Σπύρος: Ο Κωνσταντίνος ασχολούντανε…ασχολούνταν…ασχολούντασθο (γράψτο αυτό) με το θέατρο δρόμου.

Κωνσταντίνος: Εγώ είχα μια σχέση με το θέατρο που ήταν θεωρητική και έπαιζα και πολλά χρόνια θέατρο δρόμου. Δηλαδή ήμουν με μια παρέα που ταξίδευε σε όλη την  Ελλάδα και έπαιζε σε δρόμους, πλατείες, καταλήψεις για πάρα πολύ καιρό. Αυτό το έκανα για χρόνια.

Σπύρος: Τζάμπα.

Κωνσταντίνος: Με καπέλο.

Σπύρος: Εννοώ ότι το κάνατε τζάμπα, δεν έβγαζε κάπου αυτό το πράγμα.

Κωνσταντίνος: Ναι, γιατί η τέχνη είναι αυτοσκοπός, δεν βγάζει κάπου αλλού.

Χαράλαμπος: Και με το ThePressProject πως ξεκίνησες να συνεργάζεσαι?

Κωνσταντίνος: Κάναμε μια παράσταση σαν επιθεώρηση με τον θίασο που έπαιζα, τους “Τζιριτζάντζουλες” και είχε έρθει ο Εφήμερος εκεί, που είναι ο άνθρωπος που έφτιαξε το ThePressProject. Είχε έρθει να με βρει, είχε διαβάσει κάποια κείμενά μου και μου είπε ‘’θα κάνω ένα site και θέλω να έρθεις να αρθρογραφείς”.

Έγινε ο καλύτερός μου φίλος, ο πιο κοντινός μου άνθρωπος και σιγά σιγά άρχισα να κάνω περισσότερα πράγματα στο Press: την εκπομπή, την Ανασκόπηση -που ήταν πάλι ιδέα του Κώστα- αλλά και ραδιοφωνία. Μετά το θάνατό του, αυτό έχει απορροφήσει το μεγαλύτερο μέρος της ενέργειάς μου καθημερινά.

Χαράλαμπος: Όταν ξεκίνησες είχες εμπειρία με τα άρθρα ή με τη δημοσιογραφία γενικά;

Κωνσταντίνος: Όχι όχι, γενικά έχω αυτή την τάση να εισβάλλω στα χωράφια άλλων.

Γιάννης: Ο Κωνσταντίνος έχει τραγουδήσει με τον Νταλάρα. Από τη στιγμή που ξεκίνησε να τραγουδάει εξελίσσεται γρήγορα.

Κωνσταντίνος: Α ναι. Πέρσι τραγούδησα με τον Γιώργο.

Σπύρος: Παίζαμε σε ένα φεστιβάλ με 60 καλλιτέχνες, που έπαιζε και ο Νταλάρας και ο Πουλής.

Κωνσταντίνος: Ναι, ήταν ‘’Νταλάρας, Πουλής και άλλοι’’

Τι θα δούμε σήμερα? – Τι είναι το έχουμε ρεύμα?

Το έχουμε ρεύμα είναι συνέχεια των “πεταμένων λεφτών” και είναι συνέχεια που ήρθε από μόνη της δηλαδή η δομή είναι σχεδόν η ίδια. Το περιεχόμενο έχει αλλάξει αρκετά, (ένα 50% περίπου είναι βασισμένο στο πεταμένα λεφτά). Αυτό που θα δείτε είναι…γέλιο-κέφι-χορός! Έχει τραγούδια και πρόζες.

Και πώς ξεκίνησε η συνεργασία σας?

Κωνσταντίνος: Τον Ταυλά μας τον έχει φορτώσει μία θεία του.

Σπύρος: Και τον Πουλή μου τον φόρτωσε μία δικιά του θεία.

Γιάννης: Η θεία μου είναι μία μεγάλη συνδρομήτρια στο Press, γι” αυτό είχε την επιρροή να με βάλει [γέλια]

Κωνσταντίνος: Με το Σπύρο γνωριστήκαμε σε μία…

Σπύρος: …συναυλία για το ThePressProject.

Κωνσταντίνας: Το Χιούι-Λιούι-Ντιούι ήτανε. – Θα τα λέμε μία φράση ο καθένας? [γέλια]

…Και κάναμε παρέα

Σπύρος: Μετά.

Ενώ πριν?

Κωνσταντίνος: Όχι, πριν γνωριστούμε δεν κάναμε καθόλου παρέα – συμβαίνει συχνά αυτό.

Σπύρος: Επειδή εγώ το εκτιμώ πάρα πολύ το υποκριτικό του ταλέντο (είναι μεγάλος υποκριτής) και μου αρέσει όπως τραγουδάει τα λαϊκά τα τραγούδια, όταν ήμασταν πριν δύο χρόνια το καλοκαίρι στο εξοχικό του μαζί με τη μητέρα του…

Κωνσταντίνος: Κάναμε διακοπές με τη μαμά μου βασικά.

Σπύρος: Κάναμε διακοπές με τη μαμά του και τις γυναίκες μας ναι, και σε κάποια φάση του είπα «Θα “θελες να παίξουμε μαζί αυτό το Σεπτέμβρη-Οκτώβρη;» και χάρηκε πάρα πολύ, ξετρελάθηκε τη χαρά του, αλήθεια. Και μετά το είπα στη μαμά του. Της λέω «Θα παίξουμε μαζί με τον Κωνσταντίνο» και μου λέει «Άντε μωρέ τι θα κάνει ο Κωνσταντίνος;»  [γέλια]

Η οποία όμως είναι τεράστια fan, έχει έρθει πάρα πολλές φορές να μας δει.

Κωνσταντίνος: Και με τις φίλες της!

Ολυμπία: Αυτό θα μπορούσε να είναι σενάριο από τα νούμερα – είναι, βασικά 

Χαράλαμπος: Εκδρομή με τα ΚΑΠΗ 

Σπύρος: Σε είπε ΚΑΠΗ;

Κωνσταντίνος: Τη μάνα μου είπε.

Σπύρος: Για να γυρίσουμε στην ερώτηση, ο Γιάννης είναι ένας τραγουδοποιός που τον εκτιμώ χρόνια τώρα, μου αρέσει, σαν χαρακτήρας είναι παιδί. Θεία δεν υπάρχει, είναι όλα ψέματα.

Γιάννης: Είναι ηθοποιός η θεία.

Σπύρος: Ναι στην κατάληψη στο Ρεξ

…Και λοιπόν, τον είχα καλέσει σε ένα live στον Ορφέα που έπαιζα μόνος μου σαν καλεσμένο, να “ρθει να πει δύο τραγούδια δικά του, σαν παρουσίαση. Μου άρεσε, παίζει και πάρα πολλά όργανα και ήξερα ότι και θα κουμπώσει μαζί μας σαν άνθρωπος, γιατί είναι βλαμμένος κι αυτός…

Αλλά και ότι θα βοηθήσει πάρα πολύ μουσικά, καλλιτεχνικά, σε αυτό το κομμάτι.

Ολυμπία: Και τώρα παίζει μόνος του στον Ορφέα.

Σπύρος: Τώρα έφτασε σε αυτό το σημείο, ανδρώθηκε και μπορεί να παίξει μόνος του στον Ορφέα. Έπαιξε ήδη, πήγαμε και τον είδαμε, φωνάζαμε από κάτω, χαμός έγινε.

Χαράλαμπος: Δυνατό live

Γιάννης: Ναι ήταν φοβερή εκείνη η μέρα, γιατί το πρωί ήμουνα στη Σαντορίνη (γιατί είχα το μάθημα την προηγούμενη μέρα), γύρισα, έκανα μία συνάντηση, πήγαμε παίξαμε στο Τσίλλερ στην κατάληψη και μετά έπαιξα στον Ορφέα. Ήταν λίγο busy αυτή η μέρα.

Χαράλαμπος: Τώρα όμως θα αρχίσεις πιο τακτικά παραστάσεις

Γιάννης: Τώρα ναι, θα συνεχίσω στον Ορφέα μόνος μου – δεν σας χάλασε αυτό [στους άλλους δύο]

Σπύρος: Κι εγώ μόνος

Χαράλαμπος: Επιτέλους 

Σπύρος: Ξέρεις κάτι?

Χαράλαμπος: Τι να ξέρω?

Σπύρος: Η παράσταση που θα κάνω τώρα, χωρίς τα παιδιά, θα λέγεται «Επιτέλους Μόνος». [γέλια] Το είπες για πλάκα?

Χαράλαμπος: Για πλάκα το είπα ναι, δεν ήξερα.

Ολυμπία: Το είπε στο ραδιόφωνο.

Χαράλαμπος: Ά ναι, το είπε εκεί? Δεν το θυμάμαι

Σπύρος: Καλά δεν ντρέπεσαι ρε;

Χαράλαμπος: Εγώ σε άκουσα που γκρίνιαζες επειδή δεν παίζεις μόνος σου, δεν τα άκουσα όλα.

Κωνσταντίνος: Μάλλον πρέπει να ακούσω αυτή τη συνέντευξη [γέλια].

Γιάννης: Ναι, αυτό είναι αλήθεια. Κι εγώ θα παίζω μόνος μου, αλλά υπήρξε σκέψη να παίζουμε με τον Κωνσταντίνο στο απέναντι μαγαζί.

Γιάννης: Ή να πηγαίνουμε κάθε βραδιά που θα παίζει ο Σπύρος, να πιάνουμε το πρώτο τραπέζι και να πίνουμε και να κλαίμε.

Υπάρχει κάποια ερώτηση που θα θέλατε να κάνουν σε συνέντευξη και δεν σας έχουν κάνει?

Σπύρος: Με έχουν ρωτήσει και τι ζώδιο είμαι, και ποιο είναι το αγαπημένο μου χρώμα. Εγώ δεν έχω κάποια.

Ολυμπία: Ευτυχώς που τις σβήσαμε αυτές.

Σπύρος: Χιούμορ;

Χαράλαμπος: Όχι, έχουμε κάποιες έτσι λίγο «χαζές».

Σπύρος: Θέλετε να μας πείτε κάποιες;

Χαράλαμπος: Βασικά, το είπαμε γιατί ψάχναμε για τζάμπα ερωτήσεις…

Kωνσταντίνος: Για την για την επόμενη συνέντευξη, για άλλους;

Γιάννης: Καλή στρατηγική αυτό.

Ολυμπία: Ο Σπύρος είπε πριν λίγες μέρες στο ραδιόφωνο ότι ο λόγος που δεν έρχονται συχνά στην περιοχή μας είναι το υψηλό κόστος. Πως πήρατε λοιπόν την απόφαση να έρθετε;

Σπύρος: Ανακαλύψαμε ότι έχω 13 χρόνια που έρχομαι σε αυτό το μαγαζί. “Ζω από τη μουσική” δεν σημαίνει “κάνω ένα live και μπορώ να επιβιώσω”. Πρέπει να κάνω και ραδιόφωνο στο PressProject, πρέπει και στην τηλεόραση να είμαι όσο μπορώ, και θέατρο, και ραδιοφωνικά σποτάκια, και μουσική στο θέατρο.

Γιάννης: Ας πούμε εγώ δουλεύω σε ωδεία, κάνω τη βδομάδα 45 μαθήματα, είμαι και επαγγελματίας μουσικός που σημαίνει ότι παίζω κάπου από μία ως τρεις φορές κάθε βδομάδα, ενώ παράλληλα ενορχηστρώνω, κάνω παραγωγές (δίσκους) και κάνω και δικά μου πράγματα.

Σπύρος: Και πάει και μια φορά τη βδομάδα στη Σαντορίνη για μαθήματα.

Γιάννης: Από το σύνολο αυτών, μπορώ να πω ότι ζω σαν μουσικός.

Σπύρος: Ενώ σαν δημοσιογράφος έχεις ένα site, λες και δυο τραγούδια…

Κωνσταντίνος: Εγώ τους τρέφω όλους αυτούς για να είμαστε ειλικρινείς. Λοιπόν, εγώ δε δίνω ποτέ συμβουλές, δίνω μόνο μία και αυτή είναι ότι δεν πρέπει κανείς να αρνείται να ζήσει τα καλλιτεχνικά του όνειρα σκεπτόμενος τα λεφτά. Ό,τι άλλο θέλει κανείς, μπορεί να το κάνει και δεν ανακατεύομαι ποτέ στη ζωή κανενός για να δω τι κάνει, τι δεν κάνει, αν παντρεύεται, αν κάνει παιδιά, τίποτα.

Σπύρος: Εμένα μου ‘πες να μην παντρευτώ.

Κωνσταντίνος: Να μην παντρευτείς; Δεν ακούς και πας και κάνεις άλλα αντ’ άλλων. Παρόλα αυτά το λέω σοβαρά, είναι το μόνο πράγμα που πιστεύω. Έπαιζα κι εγώ παλιά θέατρο δρόμου, κάνοντας κι εγώ διάφορες άλλες δουλειές, κάνοντας μαθήματα, κάνοντας χίλια δυο. Και πάλι, εξακολουθώ να έχω μια γκάμα δραστηριοτήτων και νομίζω ότι είναι άλλο πράμα να αγωνιά κανείς επειδή είναι φτωχός και άλλο πράμα να έχει παραιτηθεί από αυτό που συνιστά το νόημα της ζωής του, τον πυρήνα της ζωής του. Αυτό δεν πρέπει να το κάνει κανείς ποτέ, υπό οποιαδήποτε οικονομική πίεση. Αυτό είναι το μόνο που συνιστώ. Μπορεί κάνεις να βαρεθεί, να κουραστεί, να μη θέλει, αυτό είναι μια χαρά. Είναι το μόνο πράγμα που νιώθω ότι πρέπει κανείς να υπερασπιστεί σε πείσμα της ζωής και της πίεσης που δέχεται απέξω.

Δέσποινα: Πώς βλέπετε την κατάσταση σχετικά με ελευθερία του λόγου; – για τον Κωνσταντίνο είναι αυτή πιο πολύ.

Γιάννης: Την  είχαμε σήμερα αυτή τη συζήτηση, οφείλουμε να πούμε την αλήθεια.

Κωνσταντίνος: Λοιπόν για τη δημοσιογραφία λέμε; Για την ελευθερία του Τύπου. Ωραία. Δεν υπάρχει. Υπάρχει μια μορφή απαγόρευσης πιο ύπουλη. Δεν φυλακίζεται κατά κανόνα κανείς, (πού και πού μπορεί να υπάρξουν και συνέπειες πιο άμεσες) αλλά γενικά δεν χρειάζεται να βάλεις κάποιον φυλακή, απλώς τον στραγγαλίζεις οικονομικά. Οπότε πάρα πολλοί άνθρωποι λένε διαφορετικά πράγματα από αυτά που πιστεύουν ή δεν μπορούν να πουν αυτά που πιστεύουν, γιατί δεν μπορούν να επιβιώσουν, δεν υπάρχει κάποιος που να τους πληρώνει για να λένε ό,τι γουστάρουν. Οπότε λες αυτά που θέλει όποιος σε πληρώνει. Και γι’ αυτό γενικά ακούμε… υπάρχει μια αναντιστοιχία μεταξύ του τι νιώθει ο κόσμος ας πούμε για το έγκλημα που συνέβη στα Τέμπη και τι εκπέμπει η κεντρική συστημική ενημέρωση για αυτό. Υπάρχει μια αναντιστοιχία που οφείλεται σε αυτό. Εγώ έχω τη σπάνια τύχη σε όλη μου τη ζωή, σε όλα τα εγχειρήματα που έχω λάβει μέρος, επειδή ήταν όλα τους περιθωριακά, να μπορώ να λέω πάντα ό,τι μου καπνίσει. Με το τίμημα να είναι περιθωριακά αυτά που κάνω, αλλά κάπως έτσι ζω.

κ.Κουτάκης: Συγγνώμη που παρεμβαίνω. Απλά όταν η συστημική εξουσία αναλαμβάνει ένα μέσο, πάντα δημιουργείται ένα κενό το οποίο καλύπτεται από κάτι άλλο. Δηλαδή για παράδειγμα εγώ την Ανασκόπηση την έμαθα από μαθητή μας παλιό. Από νέα παιδιά.

Σπύρος: Είδες τι γίνεται στα σχολεία;

Κωνσταντίνος: Διδάσκεται στην εκπαίδευση. (Η Ανασκόπηση)

κ.Κουτάκης: Από νέα παιδιά τα οποία βλέπανε, ενώ εγώ δεν το είχα πάρει χαμπάρι ας πούμε. Τώρα βλέπει όλη η οικογένεια.

Γιάννης: Το περιθωριακό μάλλον έχει να κάνει με το ότι δεν είναι από την κύρια πηγή της χώρας.

κ.Κουτάκης: Ακριβώς ναι, δηλαδή πάντα υπάρχει ένα κενό

Γιάννης: Προφανώς υπάρχει και η ζήτηση από μεγάλη μερίδα του κόσμου, απλά είναι δύσκολο να βγει προς τα έξω…

κ.Κουτάκης: Δηλαδή και το πρόγραμμα που κάνουμε, ξεκίνησε με το σκεπτικό ότι τα παιδιά θα πρέπει να έρθουν σε επαφή με μουσική της εποχής τους. Τώρα αν πάρουμε την mainstream μουσική της εποχής τους, δεν θα έρθουν ποτέ σε επαφή. Οπότε θα πρέπει να ανακαλύψουν νέα πράγματα και να δουν κατά πόσο τους εκφράζει, κατά πόσο όχι, κατά πόσο τους αρέσει… Τα παιδιά ας ακούσουν, ας έρθουν σε επαφή με αυτό τον τρόπο. Δηλαδή δεν περιμένουμε να ανοίξει το καλοκαιρινό club να πάμε σε συναυλία. Κι ας αποφασίσουν τι τους αρέσει…

Χαράλαμπος: Πιστεύεις ότι θα μπορούσε να αλλάξει η κατάσταση στην Ελλάδα;

Κωνσταντίνος: Εγώ έχω μια αντιφατική στάση σε σχέση με αυτό, έχω αυτό που ονομάζει ένας φιλόσοφος το “σθένος του απελπισμένου”. Έχω δηλαδή την αγωνιστικότητα ενός ανθρώπου που ταυτοχρόνως δεν περιμένει τίποτα. Δεν είμαι αισιόδοξος, δεν πιστεύω ότι ντε και καλά θα καταφέρουμε κάτι, αλλά πασχίζω με όλες μου τις δυνάμεις να υπερασπίζομαι τους αγώνες αυτών που παλεύουν για να αλλάξει κάτι. Είναι μια αντιφατική και παράδοξη θέση, αλλά αυτό είναι.

Χαράλαμπος: Ναι, νομίζω καταλαβαίνω. Είχαμε κάνει και τη μαθητική πορεία για τα Τέμπη, και κατέβηκα κι εγώ, έκανα και πλακάτ… Αλλά δεν νιώθω ότι θα κάνουνε τίποτα οι από πάνω, όσες πορείες και να κάνουμε.

Σπύρος: Απάντα τώρα. Σε ένα παιδί που κατέβηκε στην πορεία για τα Τέμπη…

Κωνσταντίνος: Ο κόσμος πού και πού αλλάζει. Και υπάρχουν περίοδοι στην ιστορία κατά τις οποίες οι άνθρωποι πιστεύουν ότι ο κόσμος αλλάζει. Δηλαδή η περίοδος μετά την ελληνική επανάσταση ήταν περίοδος που οι άνθρωποι πίστευαν ότι ο κόσμος αλλάζει. Η περίοδος της μεταπολίτευσης, η περίοδος μετά τη Χούντα, ήταν περίοδος που οι άνθρωποι πίστευαν ότι ο κόσμος αλλάζει. Αυτό είναι ένας τρόπος για να αξιολογήσεις το πολιτικό περιβάλλον. Δεν είναι κάτι αντικειμενικό, δεν είναι κάτι που μετριέται, όπως λέμε ένα κι ένα κάνουν δύο. Αλλά είναι σίγουρο ότι αν κάτι έχει νόημα, είναι να πασχίζουμε γι’ αυτό το πράγμα. Να βγαίνεις και να φωνάζεις χωρίς να ξέρεις τι θα γίνει, χωρίς καμία βεβαιότητα.

Γιάννης: Με την αίσθηση αυτού που θεωρείς εσύ σωστό να κάνεις.

Σπύρος: Για κάποιο λόγο ένιωσα τώρα το συναίσθημα –με αυτό που είπες, με την ερώτηση, και με την απάντηση του Κωνσταντίνου- που ένιωθα το 2011 στην πλατεία στο Σύνταγμα, με αυτό που συνέβη σε όλες τις πλατείες της Ελλάδας το 2011. Ήμουν στην πλατεία συντάγματος και υπήρχαν μέρες που πραγματικά νομίζαμε ότι το επόμενο δευτερόλεπτο θα αλλάξουν τα πάντα. Φυσικά απογοητευτήκαμε οικτρά, φυσικά και ήρθε μια κυβέρνηση που μας είπε ότι ήταν αριστερή και μας απογοήτευσε πάρα πολύ, αλλά δεν γίνεται να σταματήσεις να αγωνίζεσαι ή να σταματήσεις να βλέπεις το αύριο. Και όσο το βλέπεις αυτό, νομίζω ότι πρέπει με κάθε τρόπο να παλεύεις ενάντια σ’ αυτό που δε θες. Να βρίσκεις τον τρόπο σου, όποιος και να είναι αυτός, και να αγωνίζεσαι γι’ αυτό.

Γιάννης: Κάτι σαν τη δημιουργία. Πρέπει πάντα να πιστεύεις ότι το επόμενο σου τραγούδι θα είναι το καλύτερο που θα γράψεις. Το επόμενο σου κείμενο το καλύτερο που θα κάνεις. Αν δεν το ‘χεις αυτό το κίνητρο, θα είσαι υπόλογος στον εαυτό σου.

Σπύρος: (Αυτόν από πού τον πήραμε;)

…Εγώ ζω συνεχώς με αυτό το άγχος, σε κάθε τραγούδι που γράφω δεν ξέρω αν θα γράψω άλλο.

Κωνσταντίνος: Κι εγώ το ίδιο..

Σπύρος: Είναι πολύ αγχωτικό. Ενώ έχω φίλους που όταν τελειώνει ένα τραγούδι λένε ‘’Ντάξει, το επόμενο θα είναι καλύτερο’’ Εγώ ζω με το αντίθετο. Θα μπορέσω να ξαναγράψω;

κ.Κουτάκης: Τυπικός ΑΕΚτζης είσαι.

Σπύρος: Το χω πεί;

κ.Κουτάκης: Ναι, στην προηγούμενη συνέντευξη που είχαμε κάνει.

Σπύρος: Καλά εντάξει, δεν ασχολούμαι τώρα με την ΑΕΚ, δεν ασχολούμαι γενικά με το ποδόσφαιρο. Νομίζω το είχα πει και αυτό, εγώ πιστεύω ότι η μπάλα παίζεται στα χωράφια και στις αλάνες. Όλο το άλλο είναι εμπόριο, καθαρά. Γι’ αυτό δεν μπορώ να είμαι κάποια ομάδα, γιατί είναι εμπόριο, είναι χρήματα απλού κόσμου. Ο άλλος δεν ταΐζει την οικογένειά του για να πάει να παίξει στοίχημα.

κ.Κουτάκης: Και το χάνει κιόλας…

Σπύρος: Καλά σίγουρα. Αυτό είναι το μόνο σίγουρο.

Ειρήνη: Ετοιμάζεις κάτι νέο σε δισκογραφία;

Σπύρος: Σε εμένα η ερώτηση…

Κωνσταντίνος: (απαντάει) Ε… όχι γιατί δεν έχω…[γέλια]

Σπύρος: Δισκογραφικά ετοιμάζω να βγάλω ένα single τη Δευτέρα, μεθαύριο, που εσάς μπορεί να είναι πριν από δυο μέρες όταν θα βγάλετε την συνέντευξη…

Χαράλαμπος: Πριν από ένα μήνα…

Ολυμπία: Πριν από δύο μήνες…

Σπύρος: Πριν δυο μήνες, ναι..

Κωνσταντίνος: ΤΙ ;;; Σε δυο μήνες θα τη βγάλετε; Καλά, σοβαρά μιλάτε; Θα σας πω το κόλπο πως θα κάνετε την απομαγνητοφώνηση.

Σπύρος: Αύριο κυκλοφορεί και ο δίσκος του Γιάννη και μεθαύριο ένα τραγούδι δικό μου.

Γιάννης: Ο δίσκος λέγεται Τραγούδια Μίας Χρήσης. Είναι 11 τραγούδια, είναι η δεύτερη μου δουλειά, αλλά είναι ο πρώτος όπου είμαι τραγουδοποιός. Αυτό σημαίνει ότι τα τραγουδάω εγώ τα τραγούδια, γιατί στο πρώτο ήταν δικά μου, αλλά είχα φέρει φίλους να τα τραγουδήσουν αυτοί.

Χαράλαμπος: Με το Alcedo Project σχεδιάζετε κάτι;

Γιάννης: Βγάλαμε και με αυτούς έναν δίσκο τώρα, τον Ιανουάριο που πέρασε και είμαστε σε διαδικασία να δούμε τι θα κάνουμε το καλοκαίρι σχετικά με αυτό το δίσκο, τις συναυλίες που θα κλείσουμε, πώς θα το προωθήσουμε.

Χαράλαμπος: Οπότε να σας περιμένουμε κι από δω;

Γιάννης: Δύσκολα, αλλά δεν το αποκλείουμε…

Σπύρος: Έχει αλλάξει πάρα πολύ η μορφή της δισκογραφίας από αυτό που συνέβαινε πιο παλιά, γιατί η πληροφορία τώρα είναι διάχυτή, για να ακολουθήσει κάπως και η μουσική αυτή την εποχή. Έχουμε φτάσει σε σημείο που κάνουμε single πιο πολύ. Και κάποια στιγμή μαζεύεις κάποια από τα single που έχεις βγάλει, παίρνεις και κάποια ακόμα και βγάζεις ένα δίσκο. Κάπως έτσι είναι πλέον.

Γιάννης: Εγώ δηλαδή κυκλοφόρησα δύο single πριν από το δίσκο και τώρα θα βγει και ο υπόλοιπος.

Χαράλαμπος: Η επόμενη είναι μία πολύ σημαντική, η οποία είναι για τον Σπύρο. Τι θα έλεγες σε κάποιον που ασχολείται ερασιτεχνικά, από χόμπι, όμως τους αρέσει πολύ και είναι και αρκετά καλός, οπότε σκέφτεται να ασχοληθεί πιο σοβαρά με τη μελισσοκομία?

Σπύρος: [παύση] Μισό. Αυτή την έχω κάνει εγώ την ερώτηση? Πού όμως? [γέλια]

Ολυμπία: Στον Δεληβοριά.

Σπύρος: Όταν τον κούρευα?

Ολυμπία: Βασικά, σε εκείνον είχες πει για αργυροχρυσοχοΐα.

Σπύρος: Τέλειο. Έχω έναν φίλο που αποφάσισε τώρα, στα 43 του, να ασχοληθεί με τη μελισσοκομία και πηγαίνει σε σεμινάρια μελισσοκομίας.

Ολυμπία: Και τι ανταπόκριση έχει στο ευρύ κοινό, στα μεγάλα ακροατήρια?

Σπύρος: Κοίταξε, με τη γυναίκα του έχει κάποια θέματα, γιατί κυκλοφορεί μες στο σπίτι με αυτή τη στολή όλη την ώρα και δεν βοηθάει με το παιδί κτλ.

Χαράλαμπος: Κι αυτό το πετύχαμε.

Σπύρος: Τι εννοείς;

Χαράλαμπος: Ρωτήσαμε για τη μελισσοκομία και είχες αυτόν τον φίλο σου που ασχολείται.

Σπύρος: Παιδιά, τίποτα δεν είναι τυχαίο στη ζωή.

Χαράλαμπος: Δεν σας ρωτήσαμε πώς γράφετε κομμάτια. Ποιά είναι η διαδικασία?

Κωνσταντίνος: Εγώ παίρνω την κιθάρα…

Θέλω να πω,  έρχεται όλο τυχαία ή ας πούμε βγαίνει  συνήθως πρώτα η μουσική ή πρώτα οι στίχοι?

Σπύρος: Εγώ πιστεύω, για μένα, ότι δεν υπάρχει τίποτα τυχαίο. Δεν πιστεύω στην τυχαία έμπνευση: ότι εκεί που περπατάω θα μου ‘ρθει ένας στίχος. Πιστεύω ότι κάθεσαι, γράφεις πάρα πολλές ώρες, ώστε, όταν θα έρθει έμπνευση, να σε βρει εκεί και να είσαι με το μολύβι στο χέρι. Γιατί πολλές φορές, αυτή η μικρή στιγμή της έμπνευσής μπορεί να έρθει την ώρα που ξέρω ‘γω είσαι στο δρόμο και να μην το καταλάβεις. Το καλύτερο είναι να γράφεις, να ασχολείσαι πολλές ώρες με το γράψιμο, ώστε κάπου να βρεθείτε, για μένα. Ο Γιάννης δεν ξέρω αν έχει άλλη άποψη.

Γιάννης: Αν πάρετε όλες τις απαντήσεις που υπάρχουν, όλες είναι σωστές. Στο τραγούδι, εγώ έχω γράψει και με τις τρεις τρόπους. Δηλαδή και ταυτόχρονα το στίχο με τη μουσική και το στίχο πρώτα και τη μουσική πρώτα. Αλλά είναι αυτό που λέει ο Σπύρος και αυτό ισχύει γενικότερα. Να μην το αναγάγουμε μόνο στο τραγούδι.

Στην ουσία δεν σταματάς να σκέφτεσαι, δεν σταματάει ποτέ αυτή η διαδικασία. Αυτό που λέει, μπορεί να περπατάς στο δρόμο και εκείνη την ώρα να σκέφτεσαι ένα στίχο. Δεν είναι κάτι που είσαι αφηρημένος και ξαφνικά θα σε βαρέσει, που σου “ρχεται ξαφνικά  αυτό που λες ότι είναι η έμπνευση, αλλά έρχεται μέσα στο περιβάλλον που έχεις δημιουργήσει και έχεις καλλιεργήσει για να σου “ρθει. Τον τελευταίο καιρό εγώ προτιμώ να γράφω τραγούδια όταν μου έχει έρθει ιδέα για το τι θέλω να πω, δεν λέω το στίχο, δηλαδή δεν εννοώ ότι περιμένω να γράψω το στίχο. Αποφασίζω ότι θέλω να μιλήσω για αυτό το τραπέζι, όταν είμαι σίγουρος ότι θέλω να μιλήσω για αυτό το τραπέζι, θα ξεκινήσει στίχος, μπορεί να ξεκινήσει η μελωδία, μπορεί να τα κάνω ταυτόχρονα αλλά αποφασίζω την ιδέα πρώτα

[…]

Γιάννης: Θα ακούσετε και κομμάτια από τον δίσκο μου σήμερα

Κωνσταντίνος: Η φράση αυτή του Λόρκα, ότι και ο ποιητής πρέπει να δουλεύει το οκτάωρό του, αυτό είναι κάτι που θα ακούσεις από όλους τους ανθρώπους που παίρνουν σοβαρά την τέχνη τους. Εγώ γράφω λογοτεχνία, δεν γράφω τραγούδια, αλλά νομίζω ότι το βασικό δημιουργικό αίτημα όλων είναι πια η συγκέντρωση. Είναι αυτό που θα σε κάνει να επικεντρώσεις το μυαλό σου μόνο σε ένα πράγμα. Αυτό το παθαίνουν οι άνθρωποι όταν πονάνε, όταν ερωτεύονται και το παθαίνουν και όταν είναι σε δημιουργικό οίστρο. Το αίτημα είναι το τι θα είναι αυτό που θα μας αποσπάσει από τη βοή της καθημερινότητας. Γιατί πάντοτε υποφέρουμε όλοι από πολυδιάσπαση, υποφέρουμε από το διαδίκτυο. Οτιδήποτε και αν κάνεις στο διαδίκτυο είναι πάντοτε σε ένα περιβάλλον πολυδιάσπασης. Οπότε, το βασικό αίτημα είναι αυτό, να βρεις αυτό που θα σε κάνει σαν τον άνθρωπο που ερωτεύεται, που αλλάζει, που μπορεί να αφιερωθεί σε κάτι.

Χαράλαμπος: θέλουμε να ρωτήσουμε για το βιβλίο σου, τι ήταν αυτό που σου έκανε κλικ και λες θα ξεκινήσω να γράψω αυτό;

Κωνσταντίνος: Αυτό είναι ένα βιβλίο που ένα κομμάτι του βασίζεται σε αφηγήσεις του πατέρα μου και ένα κομμάτι του είναι δικά μου δοκίμια, όπου σχολιάζω αυτές τις ιστορίες του πατέρα μου. Αυτό που με έκανε να το γράψω ήταν όταν συνειδητοποίησα ότι τα παιδικά του χρόνια από κάποιες απόψεις έμοιαζαν με την καθημερινή ζωή την εποχή του Ησίοδου. Δεν υπήρχε τρεχούμενο νερό, δεν υπήρχε ρεύμα. Η καθημερινή του ζωή ήταν πρωτόγονη με μία έννοια και ταυτοχρόνως -γιατί έτυχε να μορφωθεί ο πατέρας μου- ήταν ένας άνθρωπος που έφτασε να χρησιμοποιεί τα social media με άνεση κτλ. Οπότε συνειδητοποίησα ότι αυτός ο άνθρωπος, αυτή η γενιά ήταν η γέφυρα, η μοναδική γενιά που θα μπορούσε να μας αφηγηθεί πώς είναι να πατάς με το ένα σου πόδι σε εκείνον τον κόσμο τον πρωτόγονο και με το άλλο πόδι στο σημερινό κόσμο, αυτό ούτε εγώ μπορώ να το πω γιατί γεννήθηκα μέσα στην τεχνολογία, ούτε ο παππούς μου θα μπορούσε να το πει γιατί δεν εξοικειώθηκε ποτέ με τη τεχνολογία. Οπότε αυτή η γέφυρα ήταν που με παρακίνησε να αφηγηθώ αυτή την ιστορία.

Χαράλαμπος: Το έγραψες σταδιακά δηλαδή σιγά-σιγά, μαζεύοντας ιστορίες και γράφοντας πάνω σε αυτές ή έγινε με τη μία;

Κωνσταντίνος: Δεν έγινε με τη μία, γιατί είναι ένα βιβλίο που έχει πάρα πολύ διάβασμα. Οπότε είναι μία υπόθεση που κράτησε χρόνια. Οι συνεντεύξεις έγιναν συγκεντρωμένα σε ένα διάστημα, σε ένα καλοκαίρι και κάποιες συμπληρώθηκαν αργότερα, άλλα όλη η δουλειά της συγκέντρωσης του υλικού πήρε χρόνια.

Χαράλαμπος: Ωραία, έχουμε και μια τελευταία για την παραγωγή, του Σπύρου και του Γιαννη κυρίως. Την κάνετε μόνοι σας ;

Σπύρος: Εγώ κάνω σχεδόν τα πάντα στο σπίτι προπαραγωγή, τα περισσότερα όργανα, ηλεκτρονικά, ψηφιακά… Μου αρέσουν πάρα πολύ τα τύμπανα εμένα και γράφω τα πάντα με τα τύμπανα σε υπολογιστή, το πηγαίνω στη μπάντα, το προβάλλω, βάζουν και αυτοί τις ιδέες τους άμα διαφωνούν ή άμα υπάρχει καλύτερη ιδέα. Η παραγωγή γίνεται στο στούντιο. Και πιστεύω σε αυτό. μπορεί πλέον να έχει γίνει το πράγμα πολύ εύκολο, να μπορείς σπίτι σου να βγάλεις ένα δίσκο, αλλά δεν θα είναι ποτέ δίσκος που θα κάνει ένας άνθρωπος που έχει σπουδάσει να κάνει αυτό και σε ένα χώρο το κάνει όσο κι αν κάνει όχι ποτέ απλά δεν θα είναι το αποτέλεσμα το ίδιο. Δηλαδή Ο Γιάννης κάνει παραγωγή στο σπίτι του και εγώ τον ζηλεύω, όμως είναι συγκεκριμένο το ύφος το οποίο παίζει.

Γιάννης: Στον πρώτο δίσκο παραδείγματος χάρη, είχα 15 τραγουδιστές μαζι με εμένα και 26 μουσικούς. Είναι μία πολύ μεγάλη παραγωγή σε αυτό το δίσκο, από επαγγελματίες μουσικούς, σε επαγγελματικό studio, δηλαδή όλα στη εντέλεια. Αυτός είναι ο επαγγελματικός τρόπος, «ο σωστός», δηλαδή κανονικά έτσι θα έπρεπε να γίνεται, γιατί προσέχεις τον ήχο από την αρχή μέχρι το τέλος του. Τον δίσκο μου, τα Τραγούδια Μιας Χρήσης, τον έγραψα όλο στο σπίτι μου γιατί θέλω να έχει λίγο την μουτζούρα. Αλλά για να πάρει όλο αυτό το χρώμα, δηλαδή δεν συνιστώ ότι έτσι πρέπει να γίνεται. Έτυχε να ταιριάζει σε αυτά τα τραγούδια.

Χαράλαμπος: Από ό,τι είδα τα άλμπουμ σου, τα τρία έλεγαν Σπύρος Γραμμένος και τα άλλα cobalt. Τι συνέβη μ” αυτό?

Σπύρος: Η βιβλιοθήκη της Feelgood πουλήθηκε στην Cobalt. Εγώ δεν έχω υπογράψει ποτέ τίποτα με καμία Cobalt. Είχα υπογράψει στη Feelgood, αλλά πουλήθηκε η μία εταιρεία στην άλλη. Στην Ελλάδα όμως δεν είναι καθαρό, γιατί παραγωγός λέγεται αυτός που θα σ” το πληρώσει, παραγωγός λέγεται και αυτός που θα βάλει τις ιδέες του και παραγωγός μπορεί να λέγεται και ο ενορχηστρωτής. Σ” εμένα, κατά κύριο λόγο επειδή ήμουν αρκετά συγκεντρωτικός, οι παραγωγές είναι δικές μου εκτός από τα τελευταία. Δηλαδή, στους τρεις πρώτους δίσκους έχω κάνει εγώ τα πάντα με τις ιδέες των φίλων μου, αλλά στον τελευταίο δίσκο έκανε την παραγωγή ο κιθαρίστας της μπαντας μου, ο Κώστας Μιχαλός. Το θεωρώ πολύ σωστό να έχεις παραγωγό, υπάρχει ένας έξτρα άνθρωπος να κάνετε παραγωγή, υπάρχει ένα ξένο αυτί, που εγώ το χρειάζομαι στη ζωή μου. Σε όλα τα πράγματα, ό,τι κι αν κάνω θέλω μία τρίτη γνώμη.

Κριτική (Χαράλαμπος Παπαδόπουλος)

Η συναυλία -ή μάλλον παράσταση- ήταν πολύ ζωντανή, ενώ η σύνδεση και των τριών με το κοινό κρατούσε κάθε στιγμή το ενδιαφέρον. Τρεις διαφορετικοί άνθρωποι, ο καθένας από τους οποίους μας “κράτησε εκεί”, με τα δικά του χαρίσματα, την δική του προσωπικότητα, την δική του σκοπιά, αλλά και συνολικά, με τα τραγούδια και την καυστική τους σάτιρα.

Το πρόγραμμα πέρασε από ολόκληρο το φάσμα των ανθρώπινων συναισθημάτων, ξεκινώντας ελαφριά και αστεία, προχωρώντας με τα πιο ξεσηκωτικά κομμάτια, όπως το “Ω να σου” και κλείνοντας με την βαριά ατμόσφαιρα που αφήνουν το “Το Όνομά μου είναι και Δικό” σου και το “Καμία Μόνη”. Και ενώ η συναυλία φαινόταν να έχει λήξει, ο Σπύρος επέστρεψε με μια ίσως αισιόδοξη, αλλά μελαγχολική νότα, τον Παλιάτσο του Νότη Μαυρουδή, τον οποίο και μας αφιέρωσε.

Με τη συνέντευξη ασχολήθηκαν οι μαθητές Χαράλαμπος Παπαδόπουλος, Ολυμπία Καθηνιώτη, Ειρήνη Αθανασοπούλου, Δέσποινα Μαντά.

18.03.2023