Από τον Καλλέα Νικόλαο, μαθητή της Β” Οικονομίας.
Εθελοντισμός είναι η διαδικασία κατά την οποία ένα άτομο ή μια κοινωνική ομάδα συμμετέχει αφιλοκερδώς στην παροχή υπηρεσιών προς όφελος της κοινωνίας , χωρίς η συμμετοχή αυτή να είναι υποχρεωτική ή να περιέχει κάποια υλική ανταμοιβή .
Εθελοντής είναι αυτός που συνεισφέρει ανιδιοτελώς το χρόνο , τη δράση και τη συμμετοχή του σε χρήσιμες ενέργειες βοηθώντας άλλους ανθρώπους χωρίς κάποιο αντάλλαγμα . Η βοήθεια αυτή μπορεί να είναι υλική , υποστηρικτική , οικονομική , ψυχολογική και στόχο έχει τη βελτίωση των κοινωνικών, οικονομικών, αθλητικών, εκπαιδευτικών , περιβαλλοντικών και άλλων θεμελιωδών αναγκών μίας κοινωνίας.
Η λέξη εθελοντισμός προέρχεται από το αρχαιοελληνικό ρήμα « εθέλω », που σημαίνει επιθυμώ κάτι πάρα πολύ. Ο εθελοντισμός όμως δεν περιορίζεται μόνο σε έναν ορισμό, δεδομένου ότι αφορά μια πολυμορφική στάση ζωής, η οποία δρα εποικοδομητικά όχι μόνο στο άτομο αλλά και στο κοινωνικό στερέωμα .
Εθελοντής μπορεί να γίνει ο κάθε ένας από εμάς , ανά πάσα στιγμή στη ζωή του , όποτε το θελήσει . Δεν είναι προϋπόθεση να διαθέτει οποιεσδήποτε και οπωσδήποτε κάποιες συγκεκριμένες δεξιότητες , αρκεί να έχει τη θέληση και τη βούληση της προσφοράς στο σύνολο της κοινωνίας και στους συνανθρώπους του γενικότερα .
Ο εθελοντισμός είναι μια στάση ζωής με ιδιαίτερες αξίες, όπως η φιλανθρωπία, η αλληλεγγύη, η κοινωνική δικαιοσύνη και η κοινωνική συμμετοχή. Είναι μια πράξη που φανερώνει ενέργεια και καλοσύνη. Είναι μια συνεισφορά στον συνάνθρωπο, στον ίδιο μας τον εαυτό και πάνω απ’ όλα στην πατρίδα μας. Είναι μια πράξη που γίνεται με γνώση, γενναιοδωρία και ανάγκη προσφοράς των καλύτερων στοιχείων που έχουμε και όχι αυτών που μας περισσεύουν. Προβάλει το συμφέρον του συνόλου έναντι του ατόμου, αναδεικνύει τους κοινούς στόχους και τα κοινά οράματα έναντι του προσωπικού συμφέροντος και προσθέτει έναν συγκεκριμένο σκοπό στην καθημερινή ζωή το ανθρώπου . Είναι για ανθρώπους που δεν επιθυμούν μια ατομικιστική στάση ζωής , αλλά επιθυμούν να είναι ενεργά μέλη της κοινωνίας .
Μέσα από την αφιλοκερδή προσφορά του, ο εθελοντής βοηθάει σε όποιον τομέα κι αν ασχοληθεί, καλλιεργεί δεξιότητες και αποκτά εμπειρίες που θα του χρησιμεύσουν σε ολόκληρη τη ζωή του, ενώ παράλληλα ευαισθητοποιείται για τα ιδιαίτερα προβλήματα της κοινωνίας. Μέσα από τις διαδικασίες αυτές, το άτομο ωριμάζει, λαμβάνει εσωτερική ικανοποίηση και πάνω απ’ όλα κοινωνικοποιείται και αποκτά νέους φίλους.
Η προσφορά εθελοντικής υπηρεσίας, έχει πολλές μορφές δράσης όπως , συνοδεία , εμψύχωση , υποστήριξη ( ηλικιωμένων , ατόμων με ειδικές ανάγκες , μεταναστών, προσφύγων , κακοποιημένων γυναικών , αστέγων , απόρων , θυμάτων οικογενειακής βίας , κ.ά. ) , πρόληψη , δωρεά αίματος, επανένταξη, τηλεφωνική ακρόαση, εξειδικευμένες και επαγγελματικές παροχές , υγειονομικές φροντίδες , βοήθεια στο σπίτι , ψυχαγωγία , περιβαλλοντική προστασία , πολιτιστικές εκδηλώσεις , αθλητικές εκδηλώσεις , συλλογή ανθρωπιστικής βοήθειας , φυσικές καταστροφές ( πλημμύρες , πυρκαγιές , σεισμοί , κ.ά. ) και ένα σωρό ακόμα τομείς που μπορεί να προσφέρει ένας εθελοντής .
Ένας εθελοντής μπορεί να δρα από μόνος του ή να είναι μέλος μιας τοπικής ομάδας / συλλόγου ή να συμμετάσχει σε ευρύτερους φορείς όπως , οργανώσεις ΜΚΟ , κοινωνικά κινήματα και δίκτυα . Η αξία και χαρά της προσφοράς είναι ίδια είτε πρόκειται για έναν μοναδικό εθελοντή αιμοδότη ή για ένα μέλος μιας διασωστικής ομάδας σε μια φυσική καταστροφή .
Η ανάπτυξη του εθελοντικού κινήματος σήμερα, χρειάζεται μεθοδολογία και έχει ανάγκη τη συνεχή ενθάρρυνση και υποστήριξη, για να μπορέσει να αποδείξει και να διευκολύνει τη θέληση , την προσφορά και την αγάπη του κάθε ατόμου προς τον συνάνθρωπό του και προς τη φύση.
Τόσο στη χώρα μας όσο και σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση και παγκόσμια , υπάρχουν πάρα πολλές οργανώσεις εθελοντισμού. Το έργο τους όμως πολλές φορές δεν προβάλλεται σωστά και ενώ υπάρχουν άνθρωποι που θέλουν να προσφέρουν, δεν γνωρίζουν που να απευθυνθούν και με ποιον τρόπο θα προσφέρουν. Επιβάλλεται, λοιπόν, να επικοινωνήσουμε σήμερα την εθελοντική δράση , να την απλοποιήσουμε και να την αναβαθμίσουμε με κάθε τρόπο κάνοντας τη προσιτή σε όλους τους συμπολίτες μας .
Ο εθελοντισμός δεν έρχεται να επιλύσει τα πολλαπλά και πολυσύνθετα προβλήματα των σύγχρονων κοινωνιών . Δεν έρχεται να αντικαταστήσει τις κυβερνήσεις και τις κρατικές και κοινωνικές δομές . Έρχεται για να δράσει υποστηρικτικά προς αυτές και να τις βελτιώσει . Έρχεται να διαπιστώσει , « δια ζώσης », θα λέγαμε και να αντιμετωπίσει τις εγγενείς αδυναμίες και αβλεψίες του συστήματος και να προτείνει αλλαγές και βελτιώσεις , τόσο σε πρακτικό επίπεδο , όσο και σε επίπεδο αλλαγών πολιτικής . Έρχεται να αποτελέσει ένα είδος μοχλού πίεσης προς τις κυβερνήσεις των κρατών και των παγκόσμιων οργανισμών , ώστε να αλλάξουν , όπου χρειάζεται , πολιτικές σε ζωτικά θέματα , όπως για παράδειγμα οι διάφορες ΜΚΟ και οι ακτιβιστές υπέρ της προστασίας του περιβάλλοντος που προσπαθούν , πιέζοντας με τις δράσεις τους , κυβερνήσεις , οργανισμούς και πολυεθνικές , να αλλάξουν τον τρόπο που αντιμετωπίζουν τον πλανήτη μας , μπας και περιορίσουν τα καταστροφικά φαινόμενα της κλιματικής αλλαγής . Οι ενεργοί και ευαισθητοποιημένοι πολίτες μέσω των εθελοντικών δράσεών τους αποτελούν φωτεινό παράδειγμα και ελπίδα για σημαντικές αλλαγές γύρω μας.
Γι’ αυτό, χρειάζεται ο εθελοντισμός να μπει πραγματικά στη ζωή μας από τα πρώτα κιόλας βήματα. Πρέπει να μάθουμε στα παιδιά τις αρχές και τις αξίες του. Πιστεύω ότι πρέπει να προωθήσουμε τον εθελοντισμό , κυρίως στα σχολεία , και μάλιστα να υπάρχουν συνεργασίες μεταξύ των φορέων διαμορφώνοντας κατάλληλα προγράμματα , με τα παιδιά πρωταγωνιστές σε όλη την εκπαιδευτική διαδικασία , καλλιεργώντας τους την ενσυναίσθηση και την αξία της προσφοράς στον περίγυρό τους . Θα μπορούσε , δηλαδή, μέσα από τις σχολικές εκδρομές και τις εκπαιδευτικές δραστηριότητες , να γίνεται ανταλλαγή επισκέψεων είτε των παιδιών στους οργανισμούς αυτούς , όπου θα μαθαίνουν από κοντά πως λειτουργούν και πως μπορεί ο καθένας να προσφέρει είτε από την άλλη, στα πλαίσια των μαθημάτων, να επισκέπτονται εθελοντές ή αρμόδιοι των οργανισμών, τα σχολεία και να μιλούν για την προσωπική τους εμπειρία.
Μέσα από τέτοιου είδους διαδικασίες, τα παιδιά ανακαλύπτουν, αναγνωρίζουν και αξιοποιούν τις προσωπικές τους δεξιότητες. Βιώνουν τη χαρά της ανιδιοτελούς προσφοράς και βοηθούν σε καταστάσεις ανάγκης , συμβάλλοντας στη γενικότερη προσπάθεια για μια πιο δίκαιη και όμορφη κοινωνία .
Κατανοούν τη θέση τους ως μέλη μιας ευρύτερης κοινωνίας , πέρα από τη σχολική κοινότητα, και αντιλαμβάνονται τις υποχρεώσεις που απορρέουν από αυτήν. Η συμμετοχή σε εθελοντικές δράσεις προϋποθέτει ενημέρωση, παιδιά και έφηβοι πληροφορούνται, μαθαίνουν και αποκτούν μια ολοκληρωμένη εικόνα των κοινωνικών προβλημάτων της εποχής μας.
Οι νέες εμπειρίες που βιώνουν τα παιδιά μέσα από τις εθελοντικές δράσεις συμβάλλουν και στην ανάπτυξη του ομαδικού πνεύματος. Μαθαίνουν πώς να συνυπάρχουν μέσα σε μια ομάδα και να εργάζονται από κοινού με τα υπόλοιπα μέλη, για να εξυπηρετήσουν έναν σημαντικό σκοπό. Δημιουργούνται νέες φιλίες που στηρίζονται σε κοινά βιώματα και καλλιεργούνται κοινωνικές δεξιότητες χρήσιμες για τη μετέπειτα ενήλικη ζωή.
Ασχολούμενοι με τον εθελοντισμό παίρνουν εφόδια και για την μετέπειτα επαγγελματική τους σταδιοδρομία . Η επαφή με νέες κουλτούρες, η ενσυναίσθηση, καθώς και η ανεπτυγμένη αντίληψη για τον κόσμο αποτελούν σημαντικά εφόδια που κατακτά το άτομο μέσα από τον θεσμό του εθελοντισμού. Σε αρκετές περιπτώσεις, λοιπόν, αυτά τα εφόδια παίζουν σημαντικό ρόλο στην αξιολόγηση ενός βιογραφικού για οποιαδήποτε θέση εργασίας.
Τελειώνοντας θα ήθελα να εκφράσω μια ευχή. Όλοι μαζί, να προσπαθήσουμε ακόμη περισσότερο, να προσφέρουμε ακόμα περισσότερο, να στηρίξουμε τον εθελοντισμό ακόμα περισσότερο, για να γίνει το χωριό , η χώρα , ο πλανήτης , η κοινωνία μας , πιο αισιόδοξη, πιο φιλική και πιο ανθρώπινη.
