Αν μια  μέρα ρωτούσα κάποιον Έλληνα στον δρόμο να μου πει έναν σπουδαίο επιστήμονα που γνωρίζει, σίγουρα η απάντηση θα ήταν «ο Αϊνστάιν» ή ίσως «ο Νεύτων» ή κάποιος γνωστός ξένος επιστήμονας από την εποχή του Διαφωτισμού και μετά. Ατυχώς λίγοι θα ήταν αυτοί που θα γνώριζαν πως η επιστήμη είχε αρχίσει να αναπτύσσεται πολλά χρόνια πριν. Για την ακρίβεια πάρα πολλά. Εγώ προσωπικά, σε αυτήν την ερώτηση θα πήγαινα περισσότερο από 2000 χρόνια πίσω σε μια αρχαία πόλη στη Σικελία. Στο μυαλό μου θα ερχόταν ο σπουδαίος αυτός εφευρέτης και μαθηματικός που ανέπτυξε τα μαθηματικά σε τόσο υψηλό επίπεδο που πέρασαν περισσότερα από 1000 χρόνια για να ξεπεραστούν ( ή καλυτέρα, να βελτιωθούν), ο άνθρωπος που με την ιδιοφυία του έσωσε την πόλη του από τους κατακτητές, αλλά και ο άνθρωπος που τελικά έχασε τη ζωή του εξαιτίας του πάθους του για την Γεωμετρία, ο Αρχιμήδης.

Βιογραφία

Ο Αρχιμήδης γεννήθηκε περίπου το 287 π.Χ. στην πόλη των Συρακουσών, στη Σικελία, σημαντική αποικία των Κορινθίων που αποτελούσε ένα από τα πιο σπουδαία λιμάνια της εποχής. Ο πατέρας του ήταν αστρονόμος και λεγόταν Φειδίας. Κατά τον ιστορικό Πλούταρχο, ο Αρχιμήδης είχε οικογενειακές σχέσεις με τον βασιλιά Ιέρωνα τον Β΄, τον κυβερνήτη των Συρακουσών. Λέγεται πως κατά τη διάρκεια της νεότητας του ο Αρχιμήδης είχε σπουδάσει στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου, το σημαντικότερο πνευματικό κέντρο της εποχής,  ενώ ο Κόνωνας ο Σάμιος και ο Ερατοσθένης ο Κυρρηναίος, γνωστές προσωπικότητες και επιστήμονες της εποχής, ήταν σύγχρονοί του. Ελάχιστα κείμενα για τη ζωή του Αρχιμήδη σώζονται σήμερα και συνεπώς λίγα πράγματα είναι γνωστά για αυτήν, ενώ οι περισσότερες λεπτομέρειές της είναι σκοτεινές (άγνωστο αν είχε οικογένεια και παιδιά για παράδειγμα). Παρότι ο Αρχιμήδης δεν μας άφησε πίσω πληροφορίες για τη ζωή του φρόντισε να μας αφήσει μια πολύ σπουδαιότερη κληρονομιά: τις εφευρέσεις του και κυρίως, τα μαθηματικά του.

ΕΦΕΥΡΕΣΕΙΣ -ΑΝΑΚΑΛΥΨΕΙΣ

Κάποιες εφευρέσεις γίνονται με μια μικρή βοήθεια της τύχης, όπως για παράδειγμα η ανακάλυψη της πενικιλίνης από τον Αλεξάντερ Φλέμινγκ. Άλλες λόγω εντολών από ανώτερα πρόσωπα και άλλες λόγω του πολέμου, όπως είναι η ανακάλυψη των πρώτων υπολογιστών που έγινε από τον Άλαν Τιούρινγκ για πολεμικούς αρχικά σκοπούς. Ο Αρχιμήδης εφηύρε νέα αντικείμενα συνεχώς, τόσο για τους παραπάνω λόγους όσο και χάρη στον ιδιαίτερα εφευρετικό και δραστήριο χαρακτήρα του. Μπορεί να μην γνώρισαν όλες οι εφευρέσεις του την ίδια επιτυχία, αλλά σίγουρα κάποιες από αυτές άλλαξαν κατά πολύ την ιστορία και την επιστήμη.

ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΑΡΧΙΜΗΔΗ

Μία μέρα, ο βασιλιάς Ιέρων Α” των Συρακουσών παρήγγειλε στο μεγαλύτερο καλλιτέχνη της πόλης να του φτιάξει μία κορώνα από καθαρό χρυσάφι. Όταν ο βασιλιάς πήρε την κορώνα, άρχισαν να διαδίδονται φήμες πως ο καλλιτέχνης τον είχε κοροϊδέψει  παίρνοντας ένα μέρος από το χρυσάφι και αντικαθιστώντας το με άλλο μέταλλο. Ωστόσο, η τελειωμένη κορώνα είχε το ίδιο βάρος με το χρυσάφι του βασιλιά. Ο βασιλιάς κάλεσε τότε τον Αρχιμήδη να εξετάσει το ζήτημα. Ο Αρχιμήδης δέχτηκε να αναλάβει την υπόθεση αρκεί ο βασιλιάς να του έδινε την κορώνα και πίστωση χρόνου. Ο Αρχιμήδης κατέβαλε έντονες προσπάθειες μέσα από πειράματα για να λύσει το «αίνιγμα» αυτό, ωστόσο δεν κατάφερνε να βρει λύση. Μια μέρα πήγε στα λουτρά για να ξεκουραστεί. Η μπανιέρα μέσα στην οποία μπήκε ο Αρχιμήδης ήταν γεμάτη με νερό που σχεδόν ξεχείλιζε. Προς μεγάλη έκπληξη του Αρχιμήδη μόλις  μπήκε ο ίδιος στην μπανιέρα το νερό ξεχείλισε. Μάλιστα παρατήρησε πως όσο μεγαλύτερο μέρος του σώματός του βυθιζόταν μέσα στο νερό τόσο περισσότερο νερό ξεχείλιζε. Μια από τις σπουδαιότερες ανακαλύψεις στη φυσική είχε μόλις γίνει. Ο Αρχιμήδης εκστασιασμένος βγήκε από την μπανιέρα του και άρχιζε να τρέχει ολόγυμνος στους δρόμους φωνάζοντας: «Εύρηκα! Εύρηκα!». Αν και ο Αρχιμήδης σίγουρα δεν ήταν τρελός,  θα μπορούσαμε να πούμε πως είχε «τρελαθεί» με αυτό που ανακάλυψε. Τι ήταν όμως αυτό; Είχε ανακαλύψει τον νόμο του ειδικού βάρους. Ανακάλυψε πως όταν ένα στερεό σώμα μπει μέσα σε υγρό χάνει τόσο βάρος όσο είναι το βάρος του όγκου του νερού που εκτοπίζει. Ταχύτατα ο Αρχιμήδης επινόησε το σύστημα να παίρνει το ειδικό βάρος των στερεών σωμάτων. Έμαθε έτσι, πως ένας δοσμένος όγκος από χρυσάφι ζυγίζει 19,3 φορές τον ίσο όγκο νερού. Η ώρα για να αποκαλυφθεί η αλήθεια είχε φτάσει. Ο Αρχιμήδης υπολόγισε το ειδικό βάρος της κορώνας. Ατυχώς για τον καλλιτέχνη, το ειδικό της βάρος δεν ήταν 19,3 γεγονός που σήμαινε πως δεν ήταν από ατόφιο χρυσάφι αλλά μείγμα πολλών μετάλλων, άρα αποδείχθηκε πως ήταν απατεώνας. Αναπτύσσοντας ακόμη περισσότερο αυτήν την ανακάλυψή του ο Αρχιμήδης ανακάλυψε την άνωση , γνωστή και ως «Αρχή του Αρχιμήδη». Η Αρχή του Αρχιμήδη καθορίζει ότι: «Κάθε σώμα βυθισμένο σε ρευστό δέχεται άνωση ίση με το βάρος του ρευστού που εκτοπίζει.». Η ανακάλυψη αυτή θεωρείται η σπουδαιότερη του Αρχιμήδη και αποτελεί πολύ σημαντική έννοια της φυσικής και βασική αρχή στη ναυπηγική.

Ο ΚΟΧΛΙΑΣ ΤΟΥ ΑΡΧΙΜΗΔΗ

Ο Έλληνας συγγραφέας Ναύκρατις περιέγραψε πώς ο βασιλιάς Ιέρων Β΄ανέθεσε στον Αρχιμήδη να σχεδιάσει ένα τεράστιο πλοίο, τη Συρακουσία, το οποία θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για ταξίδια πολυτελείας, για μεταφορά προμηθειών και ως  ναυτικό πολεμικό πλοίο. Σύμφωνα με τον Αθήναιο, ήταν ικανό να μεταφέρει 600 άτομα και περιελάμβανε στις εγκαταστάσεις του διακοσμητικούς κήπους, ένα γυμναστήριο και ένα ναό αφιερωμένο στη θεά Αφροδίτη . Δεδομένου ότι σε ένα πλοίο αυτού του μεγέθους θα διέρρεε ένα σημαντικό ποσό νερού διαμέσου του κύτους, ο κοχλίας του Αρχιμήδη αναπτύχθηκε με σκοπό την απομάκρυνση του νερού. Η μηχανή του Αρχιμήδη ήταν μια συσκευή με ένα περιστρεφόμενο κοχλία σε σχήμα έλικας μέσα σε έναν κύλινδρο. Γυρνούσε χειροκίνητα και μπορούσε επίσης να χρησιμοποιηθεί για τη μεταφορά νερού από ένα χαμηλού επίπεδου σώμα του νερού σε κανάλια άρδευσης. Ο κοχλίας του Αρχιμήδη έχει ακόμα και σήμερα αρκετές εφαρμογές.

ΠΟΛΕΜΙΚΕΣ ΜΗΧΑΝΕΣ

Η Αρπάγη του Αρχιμήδη είναι ένα όπλο που λέγεται ότι είχε σχεδιαστεί με σκοπό να υπερασπιστεί την πόλη των Συρακουσών από τις Ρωμαϊκές επιθέσεις. Η αρπάγη αποτελούνταν από ένα βραχίονα-γερανό, από τον οποίο αναπτύσσονταν ένας μεγάλος μεταλλικός γάντζος. Όταν η αρπάγη θα έπεφτε πάνω στο επιτιθέμενο πλοίο ο βραχίονας θα ταλαντευόταν προς τα πάνω σηκώνοντας το πλοίο έξω από το νερό με την πιθανότητα να το ναυαγήσει. Πράγματι το όπλο αυτό αποδείχθηκε ιδιαίτερα αποτελεσματικό και προκάλεσε σοβαρότατες ζημιές στο ναυτικό των Ρωμαίων.

Η «Ακτίνα φωτός του Αρχιμήδη»(κάτοπτρο) ήταν συνήθως ένα μεγάλο κομμάτι από γυαλί  η μέταλλο που χρησιμοποιούνταν για να συγκεντρώνει το ηλιακό φως στα επερχόμενα πλοία, με αποτέλεσμα αυτά να παίρνουν φωτιά. Πολλοί αμφιβάλλουν για την αποτελεσματικότητα αυτού του όπλου, ενώ έρευνες που έχουν γίνει σχετικά με αυτό το θέμα είναι αντιφατικές. Θα μπορούσαμε να πούμε πως ακόμη και στις περιπτώσεις που τα εχθρικά πλοία δεν έπαιρναν φωτιά, το πλήρωμά τους είτε τυφλωνόταν είτε αποδιοργανωνόταν από το δυνατό φως.

Πολλές ακόμη εφευρέσεις, ίσως μικρότερης σημασίας έκανε ο Αρχιμήδης. Κάποιες από αυτές είναι η εφεύρεση του οδομετρητή και ενός υδραυλικού ρολογιού που υπολόγιζε με μεγάλη ακρίβεια την ώρα και ειδοποιούσε για την αλλαγή της. Ακόμα συνέβαλε ιδιαίτερα στη βελτίωση του καταπέλτη και κυρίως των μοχλών. Πολύ γνωστή του φράση που αναδεικνύει τόσο την αποφασιστικότητά του όσο και την εμπιστοσύνη του στην εφεύρεσή του (μοχλούς) είναι η «δῶς μοι πᾶ στῶ καὶ τὰν γᾶν κινάσω» δηλαδή «δώσε μου ένα σημείο να στηριχθώ και θα κινήσω την Γη». Τέλος καθώς του άρεσε ιδιαίτερα η αστρονομία είχε δημιουργήσει ένα τεχνητό πλανητάριο όπου παρατηρούσε την κίνηση των πλανητών.

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ

Ενώ συχνά θεωρείται μονάχα σχεδιαστής μηχανικών συσκευών, ο Αρχιμήδης είχε επίσης τεράστια συνεισφορά στον τομέα των Μαθηματικών. Από ό,τι φαίνεται ο αγαπημένος του τομέας ήταν η γεωμετρία και συγκεκριμένα η γεωμετρία του κύκλου στην οποία αφιέρωσε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του. Ένα από τα σημαντικότερα και τα πιο γνωστά του επιτεύγματα ήταν η μέτρηση του αριθμού π. Παρά το γεγονός ότι τα μέσα της εποχής ήταν ανεπαρκή, ο Αρχιμήδης κατάφερε να δώσει μια πολύ ακριβή προσέγγιση του αριθμού αυτού χρησιμοποιώντας την τεχνική της εξάντλησης. Πώς το έκανε αυτό; Την διαδικασία την περιγράφει ο ίδιος στο έργο του «Κύκλου μέτρησις». Αρχικά σχεδίασε έναν κύκλο και στη  συνέχεα δύο κανονικά εξάγωνα: ένα μεγαλύτερο έξω από τον κύκλο και ένα μικρότερο μέσα σε αυτόν. Προοδευτικά διπλασιάζοντας τον αριθμό των πλευρών και στα 2 κανονικά πολύγωνα (κάνοντάς τα δηλαδή να έχουν 12, 24, 48 και τέλος 96 πλευρές) δημιούργησε 2 πολύγωνα με 96 πλευρές το καθένα, ένα μέσα και ένα έξω από τον κύκλο, των οποίων τα μήκη ήταν πολύ απλό να υπολογιστούν καθώς έχουν ευθείες πλευρές. Συνεπώς ήταν φανερό πως το μήκος του κύκλου ήταν κάπου ανάμεσα στα μήκη των δύο πολυγώνων! Στη συνέχεια μέτρησε το μήκος της διαμέτρου του κύκλου (επίσης ευθεία γραμμή) και το διαίρεσε με το κατά προσέγγιση μήκος του κύκλου, υπολόγισε δηλαδή πόσες φορές χωράει σε αυτόν. Με αυτήν την φαινομενικά απλή, στην πραγματικότητα όμως ιδιοφυή μέθοδο κατάφερε να προσδιορίσει την τιμή του π που κατ’  αυτόν βρισκόταν ανάμεσα στο 3,1429 και στοπ 3,1408, προσέγγιση εξαιρετικά ακριβής αν λάβουμε υπόψη ότι μια ακριβής προσέγγιση σήμερα είναι το 3,1416!

Πέρα από αυτό επινόησε τον τύπο που μας δίνει το εμβαδόν του κύκλου, δηλαδή τον αριθμό π πολλαπλασιασμένο με το μήκος της ακτίνας του κύκλου στο τετράγωνο (πρ^2). Ακόμα υπολόγισε με εξαιρετική επίσης ακρίβεια την τετραγωνική ρίζα του 3 δίχως ωστόσο να δίνει κάποια εξήγηση για το πώς το κατόρθωσε αυτό. Πέρα από την γεωμετρία του κύκλου ο Αρχιμήδης ασχολήθηκε και με πολλές άλλες πτυχές των μαθηματικών τις οποίες ανέπτυξε σε μεγάλο βαθμό. Οι πρακτικές που χρησιμοποιούσε ο Αρχιμήδης παραπέμπουν στον ολοκληρωτικό λογισμό ενώ αρκετά συχνά χρησιμοποιούσε την μέθοδο της εις άτοπον απαγωγής.

Θάνατος

Ο Αρχιμήδης πέθανε κατά την πολιορκία των Συρακουσών το 212 μ.Χ. Λέγεται πως την μέρα που οι Ρωμαίοι κατέλαβαν την πόλη του, ο στρατηγός Κλαύδιος Μάρκελλος  έστειλε έναν στρατιώτη να τον συλλάβει καθώς εκτιμούσε την μεγαλοφυΐα του και τον ήθελε στην υπηρεσία του Ρωμαϊκού κράτους. Όταν ο στρατιώτης εισέβαλλε στο σπίτι του,  αυτός ανυποψίαστος εργαζόταν πάνω σε ένα σύνθετο γεωμετρικό πρόβλημα. Έτσι όταν ο στρατιώτης του ζήτησε να τον ακολουθήσει, ο Αρχιμήδης αρνήθηκε καθώς ήταν ιδιαίτερα απορροφημένος στο πρόβλημά του λέγοντας μάλιστα την περίφημη φράση: «μή μου τοὺς κύκλους τάραττε». Γι αυτό τον λόγο ο στρατιώτης προφανώς εξοργισμένος  και παρακούοντας τις διαταγές του στρατηγού του τον σκότωσε με το σπαθί του. Για τον θάνατο του σπουδαίου επιστήμονα ο στρατιώτης τιμωρήθηκε παραδειγματικά ενώ ο ίδιος ενταφιάστηκε με τιμές.

Το τέλος του Αρχιμήδη μπορεί να μη του άρμοζε και ο ίδιος αν μπορούσε να μιλήσει ίσως να εξέφραζε το παράπονο πως δεν μπόρεσε ποτέ να λύσει το πρόβλημα που τον απασχολούσε τόσο πολύ. Ωστόσο φρόντισε να μην αφήσει κανέναν από εμάς με κάποιο παράπονο καθώς σίγουρα οι ανακαλύψεις του άλλαξαν τις ζωές μας και έδωσαν λύση στα προβλήματα πολλών επιστημόνων στο μέλλον. Ίσως επειδή ζούμε σε μια κοινωνία που όλες αυτές οι ανακαλύψεις θεωρούνται κοινές και μέρος της καθημερινότητάς μας, δεν εκτιμάμε ή δεν γνωρίζουμε το έργο αυτού του σπουδαίου επιστήμονα. Ωστόσο, την επόμενη φορά που θα ταξιδεύουμε με πλοίο ή θα κληθούμε να βρούμε το μήκος ενός κύκλου, ίσως στο μυαλό μας έρθει ο «τρελός» αυτός  επιστήμονας που έτρεχε ολόγυμνος  στο δρόμο και φώναζε αυτή την λέξη που κάθε ερευνητής θα ήθελε να φωνάζει: «εύρηκα»

ΞΕΡΑΤΕ ΟΤΙ:

• Ο κοχλίας του Αρχιμήδη χρησιμοποιήθηκε το 2001 στην επιτυχή σταθεροποίηση του πύργου της Πίζας.
• Σώζονται 9 έργα του εκ των οποίων μόνο δυο έχουν έκταση μεγαλύτερη από περίπου 50 προτάσεις.
• Το μόνο αντίγραφο του «Παλίμψηστου» του Αρχιμήδη , που αποτελεί και το σπουδαιότερό έργο του , σχεδόν καταστράφηκε τον Μεσαίωνα από μοναχό, όταν αυτός ξέπλυνε με νερό τις σελίδες του και στη συνέχεια έγραψε από πάνω ύμνους. Έτσι το πρωτότυπο κείμενο σχεδόν σβήστηκε ολοκληρωτικά. Ανακαλύφθηκε τον 20^Ο αιώνα και πουλήθηκε έναντι του αστρονομικού ποσού των 2 εκατομμυρίων ευρώ. Σήμερα φυλάσσεται στο μουσείο της Βαλτιμόρης όπου γίνονται προσπάθειες να διαβαστεί το περιεχόμενό του με διάφορες σύγχρονες μεθόδους.
• Στο έργο του Ψαμμίτης υποστηρίζει πως το σύμπαν χωράει 8x10^63 κόκκους άμμου.
• Ένας αστεροειδής έχει πάρει το όνομά του από αυτόν.
• Στον τάφο του σκαλίστηκε μια από τις αγαπημένες του μαθηματικές αποδείξεις, δηλαδή μια σφαίρα και ένας κύλινδρος  με το ίδιο ύψος και διάμετρο (ο Αρχιμήδης είχε αποδείξει ότι ο όγκος και η επιφάνεια της σφαίρας είναι τα 2/3 του κυλίνδρου συμπεριλαμβανομένων και των βάσεων).

[There is a video that cannot be displayed in this feed. Visit the blog entry to see the video.]

[There is a video that cannot be displayed in this feed. Visit the blog entry to see the video.]

Τα τελευταία χρονιά αρκετές έρευνες δείχνουν πως 1 στα 3 παιδιά, ηλικίας 6-11 και 2 στους 3 εφήβους ηλικίας 12-20 ετών, ασχολούνται το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας, με διάφορες ψηφιακές συσκευές, παραμελώντας έτσι, όχι μόνο τα μαθήματά τους, αλλά και όλη τους την καθημερινότητα , καθώς συνεχώς είναι μπροστά σε μια οθόνη. Ο αριθμός αυξάνεται συνέχεια, και οι ειδικοί πιστεύουν πως αποτελεί την πλέον ισχυρότερη και πολυπληθέστερη μορφή εξάρτησης.
Πολλοί γονείς που ερωτήθηκαν, πίστευαν πως είχαν τον έλεγχο και πως τα παιδιά τους ασχολούνταν με τα λεγόμενα gadgets στα πλαίσια της λογικής. Σχεδόν όλοι όμως διαψεύστηκαν. Αποδείχτηκε πως 2 στα 3 παιδιά ηλικίας 6-11, ασχολούνται τουλάχιστον 7 ώρες με τις ψηφιακές συσκευές, ενώ 2 στους 3 εφήβους ηλικίας 12-20, ξεπερνούν τις 10 ώρες καθημερινά.
Έτσι πολλοί γονείς πιστεύουν πως για να ξεπεράσουν αυτό το πρόβλημα, πρέπει να προβούν σε εξοργιστικά για τα παιδιά μέτρα, τα οποία πολλές φορές μπορεί να αποβούν μοιραία…
Το να πάρετε το κινητό, το laptop, ή το tablet του παιδιού σας, μπορεί να σας φαίνεται σωστό, όμως είναι ο πιο λανθασμένος χειρισμός, καθώς το παιδί εξαγριώνεται και από αντίδραση και μόνο, μπορεί να κάτσει με τις αυτές, όλη μέρα. Γι’ αυτό πρέπει να προχωρήσετε σε κάτι πιο δραστικό, αλλά ταυτόχρονα και διασκεδαστικό για σας και για το παιδί. Έχετε σκεφτεί ποτέ, πως το παιδί βαριέται μες το σπίτι ή νοιώθει μόνο, και έτσι η μόνη του συντροφιά είναι το Διαδίκτυο; Ε λοιπόν, σκεφτείτε το. Το να περνάτε χρόνο μαζί του, είναι η πιο σωστή και διασκεδαστική λύση. Όσο και να το αρνείται, πάντα θα το απολαμβάνει και θα χαίρεται που θα περάσει λίγο χρόνο μαζί σας. Ένα διασκεδαστικό διήμερο στην φύση, μακριά από τα καυσαέρια της πόλης και χωρίς Ίντερνετ, μια βόλτα στο πάρκο της γειτονιάς, μια οικογενειακή βραδιά με επιτραπέζια, μια βόλτα για ψώνια, θα κάνουν το παιδί να ξεχαστεί από τις ψηφιακές συσκευές και να θυμηθεί τις χαρές της ζωής.
Μερίδιο ευθύνης όμως έχουμε και εμείς τα παιδιά. Ας προσπαθήσουμε μια φορά να βγούμε μια βόλτα χωρίς κινητά, και να απολαύσουμε την παρέα μας. Θα καταλάβουμε πως η μεγαλύτερη διασκέδαση είναι με τους φίλους και όχι με τα κινητά.

Τα κοινωνικά δίκτυα είναι ψηφιακές πλατφόρμες οι οποίες επιτρέπουν στους χρήστες τους να δημιουργούν προφίλ και να μοιράζονται περιεχόμενο (μηνύματα, εικόνες κ.λπ.). Τα κυριότερα μέσα  κοινωνικής δικτύωσης είναι δύο: το facebook και το twitter. Και τα δύο – τα οποία αριθμούν εκατομμύρια χρήστες – έχουν πάρα πολλους φίλους και εχθρούς.  Μέσω των σελίδων αυτών οι χρήστες μπορούν να εντοπίσουν άτομα από κάθε γωνιά του πλανήτη ανάλογα με τις δραστηριότητες ή τις μουσικές τους προτιμήσεις. Επιπλέον δίνεται οι δυνατότητα στους χρήστες να ενημερώνουν τους υπολοίπους ανά πάσα στιγμή για την κατάσταση τους ή το μέρος στο οποίο βρίσκονται…

Οι λόγοι για τους οποίους προτιμούν οι νέοι τα κοινωνικά δίκτυα είναι  πολλοί. Αρχικά, σημαντικό παράγοντα διαδραματίζει η ηλικία. Σύμφωνα με έρευνες, που πραγματοποιήθηκαν στο εξωτερικό αλλά και στην Ελλάδα, δείχνουν ότι τα νεαρά άτομα, ηλικίας 13-18, αφιερώνουν  πολλές ώρες στο διαδίκτυο . Το φύλο έχει μικρή διαφορά στο φαινόμενο αυτό με τα κορίτσια να υπερέχουν ελάχιστα από τα αγόρια. Επίσης, το μορφωτικό επίπεδο των γονιών, φαίνεται να επηρεάζει, αφού άτομα που προέρχονται από οικογένειες με υψηλό μορφωτικό επίπεδο τείνουν να χρησιμοποιούν περισσότερο τα κοινωνικά δίκτυα. Παράλληλα όμως και το χαμηλό μορφωτικό επίπεδο πολλών γονέων μπορεί να συντείνει στην αύξηση του φαινομένου, γιατί οι γονείς δεν έχουν την κατάλληλη εκπαίδευση  για να μπορούν να ενημερώσουν τα παιδιά τους για του κινδύνους που κρύβει η υπερβολική έκθεσή τους στα κοινωνικά δίκτυα .

Όμως, υπάρχουν και πολλά θετικά σημεία του Facebook τα οποία υποστηρίζουν οι έφηβοι. Κάποια από αυτά είναι:  μέσω των εφαρμογών του Facebook, οι χρήστες γνωρίζουν αγνώστους με κοινά ενδιαφέροντα. Με αυτόν τον τρόπο, οι χρήστες, έχουν πρόσβαση σε πληροφορίες που τους ενδιαφέρουν. Όμως υπάρχουν και πολλά αρνητικά όπως επικίνδυνες σελίδες.Η ελευθερία διακίνησης ανεξέλεγκτων πληροφοριών έχει οδηγήσει και στην ύπαρξη επικίνδυνων προφίλ που μπορεί να προσβάλουν, να παρενοχλούν ή να προσπαθούν να προσηλυτίσουν σε διάφορες αιρέσεις.

Σχετικά με τον εθισμό ξέρουμε ότι τα παιδιά για να είναι εξαρτημένα στον υπολογιστή και στα κοινωνικά δίκτυα σημαίνει ότι έχουν υπολογιστή στο σπίτι τους. Όμως για να είναι ένα παιδί ή έφηβος ή ένα άτομο λίγο μεγαλύτερης ηλικίας εξαρτημένο από ένα υπολογιστή σημαίνει ότι υπάρχουν βαθύτερα αίτια πίσω από αυτό. Για παράδειγμα ένας έφηβος ή ένα παιδί μπορεί να είναι εσωστρεφής και ντροπαλός και μέσα από το διαδίκτυο να έχει δημιουργήσει την προσωπικότητα που θα ήθελε να έχει. Ακόμα διαπιστώνουμε ότι τα ίδια ισχύουν για τα άτομα μεγαλύτερης ηλικίας. Θα μπορούσαμε όμως να προσθέσουμε και ένα παραπάνω αίτιο το οποίο είναι η ανεργία . Σύμφωνα λοιπόν με την έρευνα όταν το άτομο είναι άνεργο και δεν ξέρει πώς να περάσει δημιουργικά τον χρόνο του, ασχολείται με τον υπολογιστή. Όμως αν η χρήση του γίνεται ασταμάτητα είναι πιθανό να του προκαλέσει εθισμό.

«Κάποιες φορές, άνθρωποι που δεν βάζει το μάτι σου μπορούν να κάνουν μεγάλα πράγματα»,αναφωνεί ο BenedicCumberbatch στην ταινία “The imitation game”

όπου υποδύεται τον σπουδαίο μαθηματικό Άλαν Τιούρινγκ. Ένας τέτοιος άνθρωπος ήταν και ο ίδιος ο Άλαν Τιούρινγκ. Εγωκεντρικός, εσωστρεφής ,ιδιόρρυθμος, ωστόσο  ιδιοφυής. Και κάτι ακόμα. Επίμονος. Δεν άφησε κανένα από τα ελαττώματά του να του στερήσει την δυνατότητα να πετύχει το όνειρό του, τη δημιουργία μιας μηχανής, γνωστής και σήμερα ως υπολογιστής. Λίγοι ωστόσο γνωρίζουν την ζωή του «πατέρα των υπολογιστών» ακόμα και αν σήμερα υπάρχει τουλάχιστον ένας σε κάθε σπίτι»

Παιδικά χρόνια

Στις 23 Ιουνίου 1913 ο Τζούλιους Μάθιου Τιούρινγκ και η Έθελ Στόνι υποδέχονται στον κόσμο τον γιο τους, Άλαν, στην συνοικία Πάντιγκτον του Λονδίνου. Η παιδική ζωή του ωστόσο δεν θα μπορούσε να χαρακτηριστεί απολύτως φυσιολογική καθώς την καθιστά ιδιαίτερη τόσο η ευφυΐα του όσο και το γεγονός ότι μεγάλο μέρος της  το περνά μακριά από τους γονείς του, φιλοξενούμενος σε σπίτια φίλων στην Αγγλία καθώς οι ίδιοι δεν θέλουν να τον πάρουν μαζί τους στην Ινδία όπου δουλεύουν, με το φόβο μη κολλήσει κάποια ασθένεια. Η απουσία της γονεϊκής φροντίδας ωστόσο δεν εμποδίζει την ανάδειξη της μεγαλοφυΐας του Τιούρινγκ ήδη από την νηπιακή του ηλικία. Μαθαίνει να διαβάζει σε μονάχα 3 μέρες ενώ η οικειότητά του με τα αινίγματα και τους γρίφους είναι αξιοπρόσεκτη. Τα πρώτα του βήματα στην εκπαίδευση τα κάνει σε ένα συνηθισμένο ημερήσιο σχολείο, το  St’ Mary όπου εγγράφεται στην ηλικία των έξι. Σύντομα το μεγάλο ταλέντο του Τιούρινγκ στα μαθηματικά αποκαλύπτεται αν και τα γραπτά του συχνά χαρακτηρίζονται «ακατάστατα και πρόχειρα». Οι προοπτικές του είναι μεγάλες και  το συγκεκριμένο σχολείο «δεν τον χωρά» Έτσι σε ηλικία 14 ετών ο Τιούρινγκ εγγράφεται σε ένα διάσημο και ακριβό σχολείο της Αγγλίας το Sherbone όπου κερδίζει την εκτίμηση και τον σεβασμό όλων των δασκάλων του. Στα δεκαέξι του μελετά την εργασία του Αϊνστάιν την οποία όχι απλώς καταλαβαίνει αλλά φτάνει στο σημείο να προεκτείνει τα ερωτήματα του Αϊνστάιν σε ένα κείμενο που δεν δημοσιεύτηκε. Παράλληλα, ανακαλύπτει την ομοφυλοφιλία του μέσα  από την αγάπη του για

έναν συμμαθητή του, τον Κρίστοφερ Μόρκομ. Ελάχιστο καιρό αργότερα ο φίλος του πεθαίνει ύστερα από κατανάλωση μολυσμένου γάλακτος ενώ ο θάνατός του έχει σημαντικό ψυχολογικό αντίκτυπο στον Τιούρινγκ.

Κολέγιο-Εργασία για την Υπολογισιμότητα 

Μετά το σχολείο γίνεται δεκτός στο φημισμένο King’s College του Κέιμπριτζ όπου σπουδάζει μαθηματικά. Το 1936 δημοσιεύει την σημαντικότερη εργασία του «Για τους υπολογίσιμους αριθμούς, με μια εφαρμογή στην λήψη αποφάσεων», ενώ αποδεικνύει και την δυνατότητα κατασκευής μιας μηχανής, γνωστής και ως μηχανή Τιούρινγκ , η οποία θα μπορούσε να επιλύσει οποιοδήποτε πρόβλημα αν προγραμματιζόταν κατάλληλα. Αυτή είναι η μηχανή που ο ίδιος ο Τιούρινγκ επιθυμεί να κατασκευάσει. Η ευκαιρία πρόκειται να του δοθεί σύντομα , ωστόσο για την ώρα περνάει στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού για να ολοκληρώσει τις σπουδές του. Τελικά, ύστερα από ένα διάστημα φοίτησης στις Η.Π.Α, δέχεται τη θέση του καθηγητή μαθηματικής λογικής στο King’s College. Ωστόσο σύντομα ξεσπά ο δεύτερος Παγκόσμιος πόλεμος…

Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος-Κρυπτογραφική Ανάλυση

Αν και ο Τιούρινγκ θα μπορούσε να παραμείνει στη θέση του, στο πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ, τάσσεται στην υπηρεσία του Βρετανικού κράτους. Η θέση του στον πόλεμο δεν είναι ενός στρατιώτη. Αντίθετα βρίσκεται αντιμέτωπος με μια μεγαλύτερη πρόκληση. Τοποθετείται επικεφαλής μιας ομάδας κρυπτογράφων που καλείται να αποκρυπτογραφήσει την περίφημη μηχανή των Ναζί, γνωστή ως Enigma. Η μηχανή αυτή ήταν πρωτοποριακή για τα δεδομένα της εποχής. Η λειτουργία της, πολύπλοκη. Θα μπορούσαμε να πούμε πως κάθε γράμμα του αλφαβήτου αντιστοιχούσε σε ένα άλλο στην μηχανή Enigma.Έτσι ένα μήνυμα μπορούσε να αποκρυπτογραφηθεί μόνο στην μηχανή Enigma εφόσον αυτή ήταν ρυθμισμένη κατάλληλα.To πρόβλημα ήταν το εξής: Οι Γερμανοί άλλαζαν τις ρυθμίσεις της μηχανής καθημερινά. Έτσι οι αποκρυπτογράφοι έπρεπε να εξετάσουν τους 157.000.000 πιθανούς συνδυασμούς μέσα σε μόνο 24 ώρες , πράγμα πρακτικά αδύνατον. Για την ακρίβεια , για να γίνει κάτι τέτοιο από την ομάδα του Τιούρινγκ θα χρειαζόταν πολλά εκατομμύρια χρόνια αν γινόταν με το χέρι. Ωστόσο ο Τιούρινγκ είχε μι άλλη λαμπρή ιδέα. Η μηχανή θα μπορούσε να νικηθεί μόνο από μια μηχανή. Ακόμη συνειδητοποίησε πως δεν ήταν απαραίτητο να εξεταστούν όλοι οι συνδυασμοί. Θα μπορούσε να εξετάσει με τη σωστή τοποθέτηση διακοπτών περίπου 1.000.000 συνδυασμούς. Το βρετανικό κράτος δεν αρνήθηκε ένα σημαντικό πόσο στον Τιούρινγκ για την κατασκευή της συγκεκριμένης μηχανής καθώς το σπάσιμο του κώδικα των Ναζί ήταν πλέον υψίστης σημασίας: από αυτήν εξαρτιόταν η ζωή δεκάδων χιλιάδων συμμάχων. Ο Τιούρινγκ μπορούσε πλέον να κάνει πράξη το όνειρό του. Έτσι δημιούργησε μια μηχανή, έναν πρώιμο υπολογιστή με τον οποίο τελικά κατάφερε να σπάσει (εξετάζοντας ταχύτατα όλους τους πιθανούς συνδυασμούς ) τον κώδικα των Ναζί. Το κατόρθωμα του Τιούρινγκ ήταν μεγάλο και συνέβαλε σε πολύτιμες νίκες των συμμάχων εναντίον των δυνάμεων του Άξονα. Η εργασία του Τιούρινγκ παρέμεινε απόρρητη και δεν έγινε γνωστή μέχρι το 1970. Στο τέλος του πολέμου ο Τιούρινγκ δημιούργησε μια μηχανή που κατέγραφε συνομιλίες η οποία ωστόσο δεν χρησιμοποιήθηκε ποτέ.

Χρόνια μετά τον πόλεμο

Μετά από το τέλος του πολέμου  ,τo 1945 ,προσλαμβάνεται στο νεοϊδρυθέν Τμήμα Μαθηματικών του Βρετανικού Εργαστηρίου Φυσικής στο Λονδίνο όπου του δίνεται η δυνατότητα να κατασκευάσει τον πρώτο αληθινό υπολογιστή που ονομάστηκε ACE (Automatic Computing Engine).Αργότερα εγκαταστάθηκε στο Μάντσεστερ όπου θα κατασκευάσει έναν υπολογιστή με την μεγαλύτερη χωρητικότητα μνήμης εκείνη την εποχή, γνωστό και ως MADAM. Θα δημοσιεύσει πολλές εργασίες που θα αναγνωριστούν και θα αποτελέσουν τη βάση για την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης ενώ θα περιγράψει και τη θεωρία ότι στο μέλλον θα μπορούν να κατασκευαστούν υπολογιστές με ικανότητα σκέψης. Μάλιστα διατυπώνει τα κριτήρια για το λεγόμενο «τεστ Τιούρινγκ». Σύμφωνα με αυτό θα μπορούμε να λέμε ότι οι μηχανές έχουν σκέψη όταν  μπορούν να συνομιλήσουν με έναν άνθρωπο για διάστημα μεγαλύτερο των δύο λεπτών χωρίς εκείνος να αντιληφθεί ότι μιλάει με μηχανή και όχι άνθρωπο. Παρότι ο ίδιος  προέβλεψε ότι κάτι τέτοιο θα συνέβαινε μέχρι το 2000 κανείς δεν το έχει καταφέρει μέχρι σήμερα. Εκτός όμως από την τεχνητή νοημοσύνη, το ανήσυχο πνεύμα του τον κάνει να στρέψει την έρευνά του και στη Βιολογία. Λίγα χρόνια αργότερα εξέδωσε και το πρώτο μέρος της εργασίας του για τημορφογένεση, η οποία θα παραμείνει ημιτελής.

Καταδίκη για την ομοφυλοφιλία του και θάνατος

Ο Τιούρινγκ αναγκάζεται το 1952 να ομολογήσει την ομοφυλοφιλία του την οποία ως τότε κρατούσε μυστική. Αναγκάζεται να υποβληθεί σε φαρμακευτική αγωγή με απρόβλεπτες όμως παρενέργειες. Οδηγείται στην κατάθλιψη και τελικά στις 7 Ιουνίου του 1954 ο Τιούρινγκ βρίσκεται νεκρός στο κρεβάτι του σε ηλικία 41 ετων. Είχε αυτοκτονήσει τρώγοντας ένα κομμάτι μήλο πασπαλισμένο με κυάνιο.

Αυτός ήταν ο Άλαν Τιούρινγκ, ο σπουδαίος  επιστήμονας που μίλησε για πρώτη φορά στην ανθρώπινη  ιστορία για την τεχνητή νοημοσύνη, αυτός που «κέρδισε» τον Δεύτερο Παγκόσμιο πόλεμο για λογαριασμό των συμμάχων, αυτός που δημιούργησε τον πρώτο υπολογιστή και έδωσε το έναυσμα για την τεχνολογική επανάσταση που τα  αποτελέσματά της είναι πλέον ορατά σε κάθε σπίτι στον κόσμο. Η ζωή ωστόσο δεν στάθηκε δίκαια για αυτόν τον άνθρωπο. Οι σύγχρονοί του δεν αντιλήφθηκαν την τεράστια προσφορά του. Ως ανταμοιβή για αυτά που προσέφερε πήρε μονάχα μια καταδίκη για ένα (όπως εκείνη την εποχή το θεωρούσαν) «πρόβλημα» με το οποίο είχε την «ατυχία» να γεννηθεί . Το έργο του δεν αναγνωρίστηκε ποτέ ενόσω ζούσε, και χρειάστηκαν πολλές δεκαετίες για να αποκατασταθεί και να τιμηθεί το όνομά του. Πραγματικός μαχητής στην ζωή, ο Τιούρινγκ, προσέφερε στην ανθρωπότητα πολλά περισσότερα από όσα κάποιοι πιστεύουν . Ο αλαζονικός και  ιδιόρρυθμος χαρακτήρας του δεν τον οδήγησε στο περιθώριο. Αντίθετα η ιδιοφυία του έκανε (έστω και αργοπορημένα) το όνομά του να γραφτεί με χρυσά γράμματα στις σελίδες της επιστήμης ενώ το έργο του άλλαξε  και θα συνεχίσει να αλλάζει, την ανθρώπινη σκέψη και ιστορία.

ΞΕΡΑΤΕ ΟΤΙ: 

• Χάρη στο γεγονός ότι αποκρυπτογράφησε τη μηχανή Enigma των Γερμανών σώθηκαν 14 εκατομμύρια ζωές ενώ υπολογίζεται πως ο χρόνος που διήρκησε ο πόλεμος μίκρυνε κατά 2 χρόνια.
• Ο Τιούρινγκ ήταν εξαιρετικός μαραθωνοδρόμος. Η επίδοσή του ήταν μόλις 11 λεπτά μικρότερη από αυτήν του Ολυμπιονίκη των αγώνων του 1948!
• Φημολογείται πως αποφάσισε να αυτοκτονήσει τρώγοντας το μήλο που ήταν πασπαλισμένο με το κυάνιο για να θεωρήσει η μητέρα του πως ο θάνατός του ήταν ατύχημα και όχι αυτοκτονία.
• Ο ηλεκτρονικός κολοσσός Apple πιστεύεται πως πήρε το σήμα της από το δαγκωμένο μήλο του Τιούρινγκ ως απόδοση τιμής στον «πατέρα της πληροφορικής».
• Προς τιμήν του απονέμεται κάθε χρόνο το βραβείο Τιούρινγκ σε ένα άτομο «επιλεγμένο για την τεχνικής φύσης συνεισφορά του στην κοινότητα του υπολογισμού». Το βραβείο θεωρείται ισάξιο  του Νόμπελ στον τομέα της πληροφορικής και συνοδεύεται από έπαθλο 250.00 δολαρίων.

[There is a video that cannot be displayed in this feed. Visit the blog entry to see the video.]

[There is a video that cannot be displayed in this feed. Visit the blog entry to see the video.]

[There is a video that cannot be displayed in this feed. Visit the blog entry to see the video.]