Το « Όταν έφυγαν τα αγάλματα» είναι ένα βιβλίο της Αγγελικής Δαρλάση που αναφέρεται στην περίοδο του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου στην Ελλάδα. Η πρωταγωνίστριά μας είναι η μικρή Αγγέλα που το ένα της χέρι δεν είναι ολοκληρωτικά σχηματισμένο με αποτέλεσμα να μην έχει πολλούς φίλους. Όμως περνάει τον χρόνο της στο μουσείο που δουλεύουν οι γονείς της και έχει γίνει φίλη με τα αγάλματα. Τα ακούει να της μιλούν και χορεύουν και τραγουδούν μαζί. Επίσης, έχει και έναν ανθρώπινο φίλο, τον Τίκο, που είναι και αυτός ξεχωριστός όσο αυτή, διότι δεν βλέπει καλά και φοράει γυαλιά για τα οποία τα άλλα παιδιά τον κοροϊδεύουν.
Μία μέρα, συγκεκριμένα την ημέρα που άρχισε ο Δεύτερος Παγκόσμιος πόλεμος στην Ελλάδα, τα αγάλματα εξαφανίζονταν και η Αγγέλα προσπαθεί να μάθει την αιτία πίσω από αυτό και μαζί με τον Τίκο κατασκοπεύουν κάθε κίνηση στο μουσείο. Όμως και ο Τίκο έχει ένα μυστικό που αρχικά δεν της το αποκαλύπτει αλλά όταν η Αγγέλα το έμαθε προσπαθούσε να τον βοηθήσει στην επικίνδυνη αποστολή του.
Γενικά η Αγγέλα, από όταν άρχισε ο πόλεμος , παρατήρησε ότι κάτι περίεργο γινόταν στο μουσείο. Δεν την άφηναν να μπει μέσα και τα αγάλματα εξαφανίζονταν. Τότε πήγε με τον Τίκο να κατασκοπεύσει ένα φορτηγό που μετέφερε αγάλματα. Όλο απορία ρωτάει τη νονά της για αυτό που είδε με το φορτηγό και αυτή της απαντάει ότι έκρυβαν τα αγάλματα από τον εχθρό.
Σύμφωνα με την Αγγέλα, στο μουσείο όλοι είχαν πιάσει δουλειά για να κρύψουν τα αγάλματα από τους εχθρούς. Από αρχαιολόγους μέχρι και τεχνίτες, φύλακες ακόμα και καθαρίστριες. Επίσης διάφοροι φοιτητές μπήκαν εθελοντικά στην ομάδα για να βοηθήσουν σε αυτό το σπουδαίο έργο. Τα αγάλματα τα οποία ήταν εύκολο να μετακινηθούν τα φορτώσανε σε φορτηγά και τα μετέφεραν σε καλύτερο μέρος όπου οι Γερμανοί δεν θα τα έβρισκαν.
Τα πήλινα κατασκευάσματα ή τις ταναγραίες τα τύλιγαν συνήθως οι γυναίκες, σε εφημερίδες και τα τοποθετούσαν προσεκτικά στα κιβώτια που πήγαιναν στα υπόγεια. Τέλος, τα μεγάλα αγάλματα, μόνα τους ή ομαδικά, τα τοποθετούσαν σε ορυχεία που είχαν σκάψει στο μουσείο, σκεπάζοντάς τα με άμμο και από πάνω τοποθετούσαν πλακάκια . Και έτσι όταν οι Γερμανοί μπήκαν στο μουσείο, το βρήκαν άδειο…
Δείτε τις παρακάτω εικόνες για την αποστολή απόκρυψης των αρχαίων:
