Η Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας (10 Οκτωβρίου) αποτελεί την ιδανική αφορμή για να ανοίξει η συζήτηση γύρω από τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι έφηβοι. Η εφηβεία είναι μια περίοδος έντονων βιολογικών, συναισθηματικών και κοινωνικών αλλαγών, καθιστώντας τους νέους ιδιαίτερα ευάλωτους.
1. Τι είναι η Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας;
- Θεσπίστηκε για πρώτη φορά το 1992 από την Παγκόσμια Ομοσπονδία Ψυχικής Υγείας (WFMH) και τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ).
- Στόχος της είναι η ευαισθητοποίηση του κοινού, η κατάρριψη του κοινωνικού στίγματος, της ντροπής ή του φόβου γύρω από τις ψυχικές ασθένειες και η κινητοποίηση για την υποστήριξη της ψυχικής ευεξίας.
2. Η Εφηβεία στο Επίκεντρο: Τι δείχνουν τα δεδομένα;
- Πρώιμη έναρξη: Σύμφωνα με διεθνείς οργανισμούς, το 50% των ψυχικών διαταραχών ξεκινά μέχρι την ηλικία των 14 ετών, ενώ το 60% εκδηλώνεται κατά τη διάρκεια της εφηβείας.
- Συχνότερες διαταραχές: Το άγχος (αγχώδεις διαταραχές) και η κατάθλιψη είναι οι πιο συχνές προκλήσεις. Στην Ελλάδα, έρευνες δείχνουν ότι 1 στους 3 εφήβους βιώνει έντονο άγχος, με τα κορίτσια να εμφανίζουν υψηλότερα ποσοστά, ενώ τα αγόρια συχνά εξωτερικεύουν τη δυσκολία τους μέσω θυμού.
- Το «κενό» στη βοήθεια: Παρά τη συχνότητα των συμπτωμάτων, υπολογίζεται ότι μόνο 1 στους 5 εφήβους που ζορίζονται θα ζητήσει βοήθεια από κάποιον ειδικό.
3. Ποιοι παράγοντες επιβαρύνουν τους εφήβους σήμερα;
- Σχολικό και κοινωνικό άγχος: Οι υψηλές προσδοκίες για τους βαθμούς, οι εξετάσεις, το φορτωμένο πρόγραμμα και ο φόβος της αποτυχίας.
- Ψηφιακό περιβάλλον & Social Media: Η διαρκής σύγκριση με την «τέλεια» ζωή των άλλων, ο σχολικός ή διαδικτυακός εκφοβισμός (cyberbullying) και η ανάγκη για ψηφιακή αποδοχή (likes) εντείνουν το αίσθημα απομόνωσης.
- Ανησυχητικά σημάδια: Φορείς κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου, καθώς καταγράφεται ραγδαία αύξηση σε περιστατικά εφήβων που χρειάζονται υποστήριξη για αυτοτραυματικές συμπεριφορές και έντονη συναισθηματική πίεση.
4. Πώς μπορεί να βοηθήσει το σχολείο και η παρέα;
- Σπάζοντας τη σιωπή: Το πιο σημαντικό βήμα είναι να καταλάβουν οι μαθητές ότι δεν είναι κακό να μην είσαι καλά. Η συζήτηση με φίλους, γονείς ή έναν σύμβουλο/ψυχολόγο του σχολείου είναι η αρχή της λύσης.
- Αναγνώριση σημαδιών: Αν ένας φίλος απομονώνεται ξαφνικά, χάνει το ενδιαφέρον του για πράγματα που αγαπούσε ή είναι διαρκώς ευερέθιστος, ίσως χρειάζεται κάποιον να τον ακούσει.
ΑΝ ΧΡΕΙΑΖΕΣΑΙ κάποιον να ακούσει, κάλεσε στις γραμμές υποστήριξης, όπως η Εθνική Τηλεφωνική Γραμμή για τα Παιδιά SOS 1056 ή η Γραμμή 10306 για ψυχολογική στήριξη.
Πηγές και πληροφορίες από:
https://www.hygeia.gr/pagkosmia-imera-psyxikis-ygeias-aples-symvoyles-gia-na-niosete-kalytera/
από την εκπαιδευτικό Γ.Τ.
