Αρκετά παραδοσιακά έθιμα στην Ελλάδα έχουν τις ρίζες τους στο βάθος των αιώνων και σήμερα ίσως φαντάζουν ασυνήθιστα στα μάτια μας, κρατούν όμως ζωντανή την επαφή με τους προγόνους μας και συμβάλλουν στην διατήρηση της ταυτότητάς μας.
Σε πολλά μέρη της ελληνικής επαρχίας απαντά το έθιμο του Χριστόξυλου, που ήταν ένα μεγάλο ξύλο το οποίο έκαιγε συνεχώς στο τζάκι από τα Χριστούγεννα ως τα Φώτα για να διώχνει τους Καλικάντζαρους και να φέρνει στο σπίτι καλή τύχη. Από την άλλη οι Καλικάντζαροι ,σύμφωνα με τις λαϊκές παραδόσεις έβγαιναν από τα βάθη της γης στην επιφάνεια για να πειράξουν τους ανθρώπους καθ όλη την διάρκεια του Δωδεκαημέρου. Για να τους απομακρύνουν οι άνθρωποι κρεμούσαν δαφνόφυλλα στην πόρτα του σπιτιού και είχαν διαρκώς τα τζάκια αναμμένα.
Στις νησιωτικές περιοχές αντί του χριστουγεννιάτικου δέντρου οι άνθρωποι στόλιζαν καραβάκι που συμβόλιζε το καλωσόρισμα των ναυτικών που επέστρεφαν στα σπίτια τους για τις γιορτές. Άλλωστε το καραβάκι υπήρχε ως χριστουγεννιάτικος στολισμός στην Ελλάδα πολύ πριν το ξενόφερτο έλατο.
Σε περιοχές της Θεσσαλίας ειδικά απαντούσε στο παρελθόν το έθιμο των Χοιροσφαγίων, το οποίο συνοδευόταν από μεγάλο γλέντι καθώς κάθε οικογένεια εξασφάλιζε το κρέας που της ήταν απαραίτητο για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα ,ακολουθώντας διάφορες μεθόδους για την συντήρησή του.
Επίσης δεν λείπουν μέχρι σήμερα έθιμα όπως οι Μωμόγεροι στην Β. Ελλάδα και τα Ραγκουτσάρια στην Καστοριά που περιλαμβάνουν μεταμφιέσεις, θεατρικά δρώμενα, χορό , πειράγματα και γλέντι στους δρόμους με στόχο την επίτευξη της ευημερίας και την αποτροπή του κακού. Την καλοτυχία του σπιτιού επιδιώκει και το σπάσιμο του ροδιού από τον ιδιοκτήτη , στην είσοδο του σπιτιού την πρώτη μέρα του νέου χρόνου, σε διάφορα μέρη της ελληνικής επαρχίας.
Η διατήρηση των εθίμων δίνει μια ιδιαίτερη νότα στον εορτασμό των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς στην χώρα μας, κάνοντάς την να ξεχωρίζει και να δημιουργεί την μοναδική της ταυτότητα. Δεν κινδυνεύουμε από το στίγμα του» επαρχιώτη» τηρώντας τα ή αναβιώνοντας τα.
