ΓΚΙΑΤΑΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ
ΤΜΗΜΑ: Α1
ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ
1. Ποια είναι η ιστορία αυτών των δύο λέξεων;
Οι λέξεις ικεσία και άσυλο προέρχονται από την αρχαία ελληνική κοινωνία. Η λέξη ικεσία προέρχεται από το αρχαίο ρήμα ἵκω (ή ἱκνέομαι), το οποίο σημαίνει «έρχομαι», «φτάνω», «φτάνω μέχρι κάποιον». Η ικεσία ήταν η πράξη με την οποία κάποιος ζητούσε προστασία ή βοήθεια, συνήθως όταν κινδύνευε. Ο ικέτης πήγαινε σε έναν ναό, έναν βωμό ή κάποιον ισχυρό άνθρωπο και ζητούσε προστασία. Οι αρχαίοι Έλληνες θεωρούσαν την ικεσία ιερή πράξη και πίστευαν ότι όποιος την παραβίαζε διέπραττε μεγάλη αδικία απέναντι στους θεούς.
Η λέξη άσυλο προέρχεται από την αρχαία ελληνική, από το στερητικό «α-» και το ρήμα «συλάω-ώ» (αποσπώ με βία, λεηλατώ), σημαίνοντας τον απαραβίαστο χώρο, ιερό ή καταφύγιο. Το άσυλο είχε σχέση με τους ιερούς χώρους, κυρίως τους ναούς, όπου κάποιος μπορούσε να βρει καταφύγιο και δεν επιτρεπόταν να τον βλάψει κανείς, Ήταν ένας χώρος όπου απαγορευόταν η σύλληψη ή η βία. Στην αρχαιότητα επικρατούσε η άποψη ότι αποτελούσε εσχάτη ασέβεια να βλάψει κάποιος ή να αποσύρει από τους βωμούς και τα λοιπά ιερά εκείνους που προσέφευγαν στους τόπους αυτούς οι οποίοι τελούσαν υπό την προστασία των θεών και ζητούσε βοήθεια, άσυλο.
Και το άσυλο και η ικεσία συνδέονταν με τον σεβασμό προς τον άνθρωπο που ζητούσε προστασία.
2. Πώς τις αποτυπώνει η ποίηση, η ιστορία, η ζωγραφική;
Η ικεσία και το άσυλο εμφανίζονται συχνά στην αρχαία ελληνική ποίηση και τέχνη. Στην ποίηση και ιδιαίτερα στις αρχαίες τραγωδίες βλέπουμε πολλές φορές ανθρώπους που ζητούν προστασία. Ένα γνωστό παράδειγμα είναι στις τραγωδίες όπου οι ήρωες γίνονται ικέτες για να σωθούν από κάποιο κίνδυνο παράδειγμα το έργο του Αισχύλου «Ικέτιδες», Οι Δαναΐδες καταφεύγουν στο Άργος, ζητώντας προστασία από τον βασιλιά για να αποφύγουν τον αναγκαστικό γάμο με τους εξαδέλφους τους . Την συναντάμε επίσης στην Ιλιάδα και την Οδύσσεια, όπου υπάρχουν πολλά σημεία ικεσίας, όπως αυτή του Πρίαμου πατέρα του δολοφονημένου Έκτορα προς τον Αχιλλέα.
Στην ιστορία επίσης συναντάμε τέτοιες περιπτώσεις, όπως στα «Ελληνικά» του Ξενοφώντα όπου ο Θηραμένης προσπαθεί να βρει προστασία σε βωμό κατά τη διάρκεια της δίκης του.
Στη ζωγραφική, κυρίως στην αγγειογραφία και σε μεταγενέστερους πίνακες, υπάρχουν σκηνές όπου κάποιος ικέτης αγκαλιάζει έναν βωμό ή σηκώνει τα χέρια του ζητώντας βοήθεια. Η ικεσία ως γονάτισμα συνήθως συνοδευόταν με άγγιγμα των γονάτων του Θεού ή του βασιλιά όπως φαίνεται σε πίνακες όπως στον πίνακα του Jean-Auguste-Dominique Ingres, «Δίας και Θέτις» 1811.
3. Όταν μιλάμε για Άσυλο σήμερα πώς το εννοούμε;
Σήμερα η λέξη άσυλο χρησιμοποιείται κυρίως για ανθρώπους που φεύγουν από τη χώρα τους επειδή κινδυνεύουν από πόλεμο, διώξεις ή άλλους σοβαρούς λόγους. Οι άνθρωποι αυτοί ζητούν προστασία από ένα άλλο κράτος για να μπορέσουν να ζήσουν με ασφάλεια.
Οι άνθρωποι αυτοί που έχουν εγκαταλείψει τη χώρα τους για διάφορους λόγους, ζητούν την παροχή πολιτικού ασύλου και άλλων μορφών διεθνούς προστασίας λόγω δικαιολογημένου φόβου δίωξεων για λόγους φυλετικούς, θρησκευτικούς, εθνικής καταγωγής, πολιτικών πεποιθήσεων ή συμμετοχής σε ιδιαίτερη κοινωνική ομάδα, οι οποίοι δεν μπορούν ή δεν επιθυμούν να επιστρέψουν στην πατρίδα τους. Στην χώρα μας υπάρχει ειδική Υπηρεσία που εξετάζει αυτά τα αιτήματα.
Έτσι, παρόλο που έχουν περάσει πολλοί αιώνες, η βασική ιδέα παραμένει ίδια: να προστατεύεται ο άνθρωπος που βρίσκεται σε ανάγκη. Αυτό δείχνει ότι ο σεβασμός προς τον άνθρωπο και την ανάγκη του για προστασία είναι μια αξία που συνδέει την αρχαιότητα με τη σύγχρονη εποχή.
ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ
ΤΜΗΜΑ: Α1
1. Η ιστορία των λέξεων «Ικεσία» και «Άσυλο»
Στην αρχαία Ελλάδα η ικεσία ήταν μια πολύ σημαντική πράξη. Όταν κάποιος άνθρωπος κινδύνευε ή βρισκόταν σε δύσκολη κατάσταση, μπορούσε να ζητήσει προστασία. Πήγαινε συνήθως σε έναν ναό ή σε έναν βωμό και παρακαλούσε για βοήθεια. Οι αρχαίοι Έλληνες πίστευαν ότι οι θεοί προστάτευαν τον ικέτη, γι’ αυτό έπρεπε όλοι να σέβονται το αίτημά του.
Η λέξη άσυλο προέρχεται από τη λέξη «ἄσυλον», που σημαίνει έναν χώρο που δεν επιτρέπεται να παραβιαστεί. Τέτοιοι χώροι ήταν κυρίως οι ναοί. Όποιος κατέφευγε εκεί προστατευόταν και κανείς δεν είχε το δικαίωμα να του κάνει κακό. Έτσι, η ικεσία και το άσυλο δείχνουν ότι από τότε υπήρχε η ιδέα της προστασίας του ανθρώπου που έχει ανάγκη.
3. Όταν μιλάμε για άσυλο σήμερα πώς το εννοούμε;
Σήμερα το άσυλο έχει κυρίως νομική σημασία. Σημαίνει την προστασία που δίνει μια χώρα σε ανθρώπους που αναγκάζονται να φύγουν από την πατρίδα τους επειδή κινδυνεύουν, για παράδειγμα λόγω πολέμου ή πολιτικών διώξεων.
Το πιο γνωστό είναι το πολιτικό άσυλο, που δίνεται σε ανθρώπους οι οποίοι διώκονται για τις ιδέες ή τις απόψεις τους. Με αυτόν τον τρόπο μπορούν να ζήσουν με ασφάλεια σε μια άλλη χώρα. Έτσι βλέπουμε ότι η ιδέα της προστασίας του ανθρώπου που βρίσκεται σε ανάγκη υπάρχει από την αρχαιότητα μέχρι και σήμερα.
