Ο όρος “STEM” [Science, Technology, Engineering and Mathematics] είναι το ακρωνύμιο το οποίο χρησιμοποιείται κυρίως από άτομα σχετικά με την εκπαιδευτική πολιτική, για τα πεδία που αναφέρονται στις Φυσικές Επιστήμες, την Τεχνολογία, την Επιστήμη των Μηχανικών και τα Μαθηματικά. Το “STEM” είναι μια προσέγγιση στην Εκπαίδευση που σχεδιάζεται ώστε στη διδασκαλία των Μαθηματικών και των Φυσικών Επιστημών, που είναι ζωτικής σημασίας για μια βασική κατανόηση του σύμπαντος, να εισαχθούν οι Τεχνολογίες και η Επιστήμη των Μηχανικών, που αποτελούν για τον άνθρωπο τα μέσα αλληλεπίδρασης με το σύμπαν. 1
Οι εξελίξεις στα STEM είναι ραγδαίες και περιλαμβάνουν την τεχνητή νοημοσύνη (AI), τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και την εξερεύνηση του διαστήματος. Ένα εξαιρετικό παράδειγμα είναι η δημιουργία του εμβολίου κατά του COVID-19, που συνδύασε τη βιοτεχνολογία με την ιατρική έρευνα. Η SpaceX επαναστατεί στην εξερεύνηση του διαστήματος με επαναχρησιμοποιούμενους πυραύλους, ενώ η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης σε διάφορους τομείς βελτιώνει την αποδοτικότητα και την ασφάλεια. 2
Η τεχνητή νοημοσύνη (Artificial Intelligence) αναφέρεται σε ένα σύνολο τεχνολογιών και μεθόδων που επιτρέπουν σε υπολογιστικά συστήματα να εκτελούν εργασίες που, υπό κανονικές συνθήκες, απαιτούν ανθρώπινη νοημοσύνη. Οι σύγχρονες εφαρμογές λοιπόν όχι μόνο μπορούν να αναγνωρίζουν φωνές και να δημιουργούν εικόνες, αλλά φαίνεται να επιλύουν και σύνθετα προβλήματα μέσα σε δευτερόλεπτα. Ουσιαστικά, αν θέλουμε να απαντήσουμε στο “Τι είναι το AI;”, μπορούμε να πούμε ότι είναι η ικανότητα ενός υπολογιστικού συστήματος να προσομοιώνει ανθρώπινες γνωστικές λειτουργίες, όπως η σκέψη, η λήψη αποφάσεων και η μάθηση. Η σημασία της δε είναι τέτοια, ώστε να εντάσσεται πλέον στα προγράμματα σπουδών εκπαιδευτικών ιδρυμάτων με καινοτόμα προγράμματα. 3
Η τεχνητή νοημοσύνη βασίζεται κυρίως σε έναν κλάδο που ονομάζεται μηχανική μάθηση και εστιάζει στην πρόβλεψη. Μέσω αυτής, οι υπολογιστές μπορούν να “μαθαίνουν” από δεδομένα, χωρίς ωστόσο να είναι ρητά προγραμματισμένοι για κάθε πιθανό σενάριο. Αυτό επιτυγχάνεται με τη χρήση αλγορίθμων, δηλαδή οδηγιών που επιτρέπουν την επεξεργασία πληροφοριών και τη λήψη αποφάσεων. Η απάντηση λοιπόν στην ερώτηση πώς λειτουργεί η τεχνητή νοημοσύνη κρύβεται στον όγκο των δεδομένων και στη δύναμη των υπολογιστικών συστημάτων. Όσο περισσότερο “εκπαιδεύεται” ένα σύστημα, τόσο καλύτερα μπορεί να ανταποκρίνεται σε νέα δεδομένα και καταστάσεις. 3
Τα είδη τεχνητής νοημοσύνης είναι τα εξής:
Λογισμικά:
- online chatbot (π.χ. ChatGPT)
- εικονικοί βοηθοί
- λογισμικό ανάλυσης εικόνας
- μηχανές αναζήτησης
- συστήματα αναγνώρισης προσώπου και ομιλίας
Ενσωματωμένη τεχνητή νοημοσύνη σε μηχανές
- ρομπότ
- προσωπικοί ψηφιακοί βοηθοί
- αυτόνομα αυτοκίνητα
- τηλεκατευθυνόμενα αεροσκάφη (drones)
- Διαδίκτυο των Πραγμάτων (Internet of Things) που περιλαμβάνει παιχνίδια
- 8συσκευές σπιτιού, κ.τ.λ. 4
Ποια είναι τα θετικά και τα αρνητικά της τεχνητής νοημοσύνης AI; Η τεχνητή νοημοσύνη φέρνει μαζί της πολλές ευκαιρίες αλλά και προκλήσεις. Τα θετικά περιλαμβάνουν:
- Αυτοματοποίηση χρονοβόρων διαδικασιών.
- Βελτίωση της ακρίβειας σε κλάδους όπως η ιατρική.
- Εξατομίκευση της εμπειρίας του χρήστη σε ψηφιακές πλατφόρμες.
- Δημιουργία νέων επιχειρηματικών μοντέλων και καινοτομιών.
Ωστόσο, υπάρχουν και σημαντικά αρνητικά που είναι απαραίτητο να γνωρίζουμε:
- Κίνδυνος απώλειας θέσεων εργασίας λόγω της αυτοματοποίησης.
- Ενίσχυση κοινωνικών ανισοτήτων στις περιπτώσεις που δεν υπάρχει ισότιμη πρόσβαση στην τεχνολογία.
- Έλλειψη διαφάνειας σε αλγορίθμους λήψης αποφάσεων.
- Εξάρτηση από συστήματα που ενδέχεται να έχουν σφάλματα..
Η τεχνητή νοημοσύνη δεν είναι απλώς μια τεχνολογική τάση. Είναι ένα εργαλείο με δυναμική που επηρεάζει όλους τους τομείς της ζωής μας. Είναι απαραίτητο λοιπόν να την κατανοήσουμε ώστε να τη χρησιμοποιούμε πιο υπεύθυνα και συνειδητά. Το μέλλον του AI θα εξαρτηθεί από τις επιλογές που κάνουμε σήμερα – τόσο ατομικό, όσο και ως κοινωνία! 3
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
- Stem.edu.gr
- o3.gr
- Medcollege.edu.gr
- SaferInternet4kids.gr
