1. Ιστορική Αναδρομή
Ο Ποντιακός Ελληνισμός αναφέρεται στους Έλληνες που ζούσαν στην περιοχή του Πόντου, μιας περιοχής στη βόρεια Τουρκία, που εκτεινόταν γύρω από την περιοχή της Μαύρης Θάλασσας. Η παρουσία των Ελλήνων στον Πόντο χρονολογείται από τον 7ο αιώνα Π.Χ, όταν Έλληνες άποικοι ίδρυσαν αποικίες, όπως η Σινώπη, η Τραπεζούντα και η Κερασούντα. Η περιοχή του Πόντου υπήρξε σημαντικό κέντρο εμπορίου και πολιτισμού για πολλούς αιώνες, και η ελληνική γλώσσα, η θρησκεία και οι παραδόσεις άνθισαν εκεί. Από το 1461, όταν η Τραπεζούντα καταλήφθηκε από την Οθωμανική Αυτοκρατορία, οι Πόντιοι Έλληνες υπήρξαν υπό την κυριαρχία των Οθωμανών. Παρά τις κατακτήσεις και τις πολιτικές αλλαγές, οι Πόντιοι διατήρησαν τη γλώσσα τους, τα ήθη και τις παραδόσεις τους για περισσότερους από 400 χρόνια.
2. Η Γενοκτονία και ο Ξεριζωμός (1914-1923)
- Κατά τη διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου και των τουρκικών εθνικιστικών κινημάτων, οι Πόντιοι Έλληνες υπήρξαν στόχοι εκτοπισμού και εξόντωσης.
- Περίπου 350.000 Πόντιοι Έλληνες εκτοπίστηκαν, εξοντώθηκαν ή υπέστησαν καταναγκαστικά έργα.
- Με τη Συνθήκη της Λωζάννης το 1923, οι Πόντιοι Έλληνες εκτοπίστηκαν και εγκαταστάθηκαν στη Βόρεια Ελλάδα.
3. Πολιτιστική Κληρονομιά
I. Γλώσσα: Η ποντιακή διάλεκτος, παραλλαγή της ελληνικής γλώσσας, διατηρείται από πολλούς Πόντιους, κυρίως στην Ελλάδα και το εξωτερικό.
II. Μουσική και Χορός: Οι ποντιακοί χοροί, όπως ο «σέρρα», και η παραδοσιακή μουσική αποτελούν βασικά στοιχεία της πολιτιστικής κληρονομιάς.
III. Κουζίνα: Η ποντιακή κουζίνα, με φαγητά όπως το «κιουνεφέ», παραμένει σημαντική για την ποντιακή ταυτότητα.
IV. Θρησκεία: Η Ορθόδοξη Χριστιανική πίστη είναι κεντρική στον πολιτισμό και τις παραδόσεις των Ποντίων.
4. Σήμερα και η Διασπορά
v Οι Πόντιοι Έλληνες ζουν σε διάφορες χώρες, κυρίως στην Ελλάδα, αλλά και στη Ρωσία, την Αυστραλία και τις ΗΠΑ.
v Στην Ελλάδα, οι Ποντιακές κοινότητες είναι ενεργές και προάγουν τον πολιτισμό τους μέσω πολιτιστικών και θρησκευτικών οργανώσεων, όπως η Ποντιακή Εστία και άλλοι σύλλογοι.
v Συνεχίζουν να αγωνίζονται για την αναγνώριση της γενοκτονίας τους και να διατηρούν ζωντανή την πολιτιστική τους κληρονομιά.
Οι πηγές αυτές περιλαμβάνουν ιστορικά βιβλία, επιστημονικά άρθρα, μουσεία, αναγνωρισμένες έρευνες και οργανώσεις που ασχολούνται με την ιστορία των Ποντίων και την ποντιακή γενοκτονία. Ειδικά τα έργα που έχουν εκδοθεί για τη γενοκτονία των Ποντίων, όπως «Η Γενοκτονία των Ποντίων» του Κώστα Φωτιάδη, ή άλλες μελέτες που περιγράφουν την ποντιακή μετανάστευση και την ποντιακή πολιτιστική κληρονομιά, αποτελούν αξιόπιστες πηγές.
Δ. Κέλυ.-Α. Ελέσα-Α. Αποστόλης
