Στα πλαίσια της Δράσης Ενίσχυσης του Ενεργού πολίτη οι μαθητές των τμημάτων Γ2 και Γ3 του σχολείου μας, ανέλαβαν να παρουσιάσουν εργασίες με θέμα «Ιστορικές μνήμες που επιβιώνουν μέσα στον χρόνο και δίνουν πνοή στο σήμερα: από τη Μικρά Ασία και τον Πόντο στο Ωραιόκαστρο». Ακολουθεί ένα δείγμα της δουλειάς τους…
Οι περιοχές εγκατάστασης των προσφύγων
Οι πρόσφυγες της Μ.Ασίας και του πόντου εγκαταστάθηκαν κυρίως στη Μακεδονία, στη Θράκη και σε αστικά κέντρα (Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Καβάλα). Μετά την ανταλλαγή την πληθυσμών οι πρόσφυγες εγκαταστάθηκαν εκεί για να αναπτυχθούν αυτές οι περιοχές, καθώς υπήρχε διαθέσιμη γη από Τούρκους που ανταλλάχθηκαν.
Οι συνθήκες ζωής των προσφύγων
Κυρίως τα πρώτα χρόνια της εγκατάστασης οι συνθήκες ήταν άθλιες. Οι πρόσφυγες έμεναν σε πρόχειρα καταλύματα και αποθήκες, υπήρχε έλλειψη πόσιμου νερού και υποδομών, τα ποσοστά ανεργίας ήταν πάνω από 70% και ο ντόπιος πληθυσμός συχνά δημιουργούσε εντάσεις.
Με το πέρασμα του χρόνου κατασκευάστηκαν σπίτια από την ΕΑΠ (Επιτροπή Αποκατάστασης Προσφύγων), οι πρόσφυγες ασχολήθηκαν με τη γεωργία, τη βιοτεχνία και το εμπόριο και τελικά ενσωματώθηκαν και συνέβαλαν σημαντικά στην οικονομία και τον πολιτισμό.
Ωραιόκαστρο και προσφυγιά
Στο Ωραιόκαστρο σήμερα η προσφυγική καταγωγή πολλών κατοίκων παραμένει σημαντικό κομμάτι της τοπικής ταυτότητας. Συντηρείται η γλώσσα (μερικά χαρακτηριστικά της Ποντιακής διαλέκτου), διάφοροι ποντιακοί και μικρασιατικοί χοροί και έθιμα. Παρόλη την φτώχεια και την έλλειψη υποδομών που υπήρξε, οι πρόσφυγες συνέβαλαν στην ανάπτυξη του Ωραιοκάστρου, που σήμερα είναι μία από τις ανεπτυγμένες περιοχές της Θεσσαλονίκης.
Μουσική
Στο Ωραιόκαστρο υπάρχει πολύ έντονο ποντιακό στοιχείο και γίνονται συχνά γλέντια με λύρα και τραγούδια από τον Εύξεινο Πόντο. Τα πιο γνωστά τραγούδια που θα ακούσεις είναι: α) Την πατρίδα μ’ έχασα, β) Ομάλ, γ) Τικ και δ) Κότσαρι, ενώ χρησιμοποιούνται όργανα όπως η λύρα, το νταούλι και ο ζουρνάς.
Τα τοπικά γλέντια διοργανώνονται από την Ένωση Ποντίων Ωραιοκάστρου και Φίλων με ζωντανή μουσική και χορούς.
Το Ωραιόκαστρο μέσα από φωτογραφίες
Ωραιόκαστρο 1947
Ωραιόκαστρο 2026
Η κουζίνα του Πόντου
Η ποντιακή κουζίνα είναι η παραδοσιακή κουζίνα των Ποντίων (Ελλήνων από τον Πόντο) και ξεχωρίζει για τις απλές αλλά πολύ γευστικές συνταγές της, με έντονη χρήση δημητριακών, γαλακτοκομικών και χειροποίητων ζυμαρικών.
Χαρακτηριστικά της ποντιακής κουζίνας : Πολλά πιάτα βασίζονται στο αλεύρι, το καλαμπόκι και το πλιγούρι. Συχνή είναι η χρήση γιαουρτιού και βουτύρου. Έμφαση δίνεται σε χειροποίητα φύλλα και ζυμαρικά. Υπάρχει λιγότερο κρέας και περισσότεροι συνδυασμοί με όσπρια και λαχανικά.
Περέκ
Το περέκ, παραδοσιακή ποντιακή πίτα με πολλά φύλλα, τραγανή απ’ έξω και μαλακή μέσα, συνήθως με λιωμένο τυρί ή κιμά, είναι ένα χαρακτηριστικό πιάτο της ποντιακής κουζίνας, γνωστό για τα λεπτά, χειροποίητα φύλλα του και τη μοναδική διαδικασία ψησίματος. Ξεχωρίζει για την απλότητά του και τη βαθιά του σύνδεση με τις διατροφικές συνήθειες των Ποντίων, ιδίως στις αγροτικές κοινότητες του Καυκάσου και του Πόντου.
Υλικά
5–6 φύλλα
300γρ. φέτα
λίγο κασέρι
βούτυρο
Εκτέλεση
1. Βουτυρώνεις καλά το ταψί.
2. Στρώνεις φύλλο–φύλλο, βουτυρώνοντας ανάμεσα.
3. Βάζεις το τυρί στη μέση.
4. Κλείνεις με τα υπόλοιπα φύλλα.
5. Ψήνεις στους 180°C μέχρι να ροδίσει.
Ωτία
Τα ωτία είναι παραδοσιακά ποντιακά τηγανητά γλυκά με σιρόπι ή ζάχαρη , γνωστά για το ιδιαίτερο σχήμα τους, που θυμίζει αυτιά. Για αυτό και η ονομασία τους είναι αυτή (από το αρχαίο «ὦτα»). Αποτελούν χαρακτηριστικό έδεσμα της ποντιακής ζαχαροπλαστικής, προσφερόμενο κυρίως σε γάμους, βαπτίσεις και γιορτές, συμβολίζοντας τη χαρά και τη φιλοξενία .
Πιροσκί
Τα ποντιακά πιροσκί είναι παραδοσιακά τηγανητά ζυμαρένια πιτάκια της ποντιακής κουζίνας, επηρεασμένα από τη ρωσική λέξη “pirog”. Είναι αφράτα, χρυσαφένια και γεμίζονται συνήθως με αλμυρές ή γλυκές γεύσεις.
Υλικά
Ζύμη: αλεύρι, μαγιά, νερό ή γάλα
Γέμιση: πατάτα (κλασική), τυρί, κιμάς
Εκτέλεση
Ετοιμάζεις ζύμη με μαγιά και την αφήνεις να φουσκώσει. Φτιάχνεις τη γέμιση (π.χ. βρασμένη πατάτα με κρεμμύδι). Μετά ανοίγεις μικρά φύλλα, βάζεις μέσα γέμιση και τα κλείνεις Τα τηγανίζεις σε καυτό λάδι μέχρι να ροδίσουν.
Γ2:Μαυρουδής Γ., Κοσμάς Χ., Μπαντούνας Θ., Μαυρόπουλος Γ., Μιχαλάρης Ζ., Αθανασιάδης Η., Δελημαράς Β.
Γ3:Τσιοράκη Δ., Νταλιάνη Η., Τίκας Χ., Τσιούλης Δ., Πλακίδας Σ., Τσίχλης Π., Πανταζόπουλος Θ., Ναασαν Αγά Α.
