Δημήτρης Ηλιόπουλος
«Με λένε Ίκαρο Λαμπρίδη και μένω στο Παγκράτι στην οδό Δικαιάρχου με την οικογένειά μου. Η οικογένειά μου είναι η θεία μου, η Ελένη-Ιοκάστη Καποδίστρια, το Αγόρι κι εγώ. Είμαι δέκα χρονών. Την ιστορία της οικογένειάς μου τη μαθαίνω κάθε Πέμπτη, όταν έρχονται οι φίλες της Ελένης-Ιοκάστης να παίξουν μπιρίμπα. Κάθονται στο καθιστικό γύρω από έναν στρογγυλό τραπέζι και παίζουν μιλώντας ασταμάτητα. Ακούω τη θεία μου να λέει στις φίλες της: «Από πού βρέθηκαν αυτά τα ξανθά μαλλιά; Κανείς στο σόι μας δεν είχε, θαρρείς και αυτό το παιδί ήρθε από το πουθενά», ώρες ώρες το πιστεύω κι εγώ πως ήρθα από το πουθενά».
Η Άλκη Ζέη γράφει με τη φωνή ενός παιδιού και αφηγείται την περιπέτεια του να μεγαλώνεις σήμερα. Μπορεί η λύση που αναζητά ο μικρός της ήρωας να κρύβεται στα απλούστερα πράγματα; Μπορεί ο κόσμος να εξημερωθεί; (Από την παρουσίαση της έκδοσης)
Βιογραφία :
• Η Άλκη Ζέη γεννήθηκε στην Αθήνα το 1923.
• Στη Σάμο, πέρασε τα πρώτα παιδικά της χρόνια.
• Όταν άρχισε το σχολείο, η οικογένειά της εγκαταστάθηκε στην Αθήνα.
• Παντρεύτηκε και απέκτησε δύο παιδιά, την Ειρήνη και τον Πέτρο.
• Σπούδασε στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, στη Δραματική Σχολή του Ωδείου Αθηνών και στο Κινηματογραφικό Ινστιτούτο της Μόσχας, στο τμήμα σεναριογραφίας.
• Από το 1954 έως το 1964 έζησε σαν πολιτική πρόσφυγας στη Σοβιετική Ένωση.
• Το 1964 επιστρέφει οικογενειακώς στην Ελλάδα, για να ξαναφύγουν πάλι όλοι μαζί με τον ερχομό της Χούντας το 1967.
• Αυτήν τη φορά ο τόπος διαμονής τους είναι η Γαλλία, και συγκεκριμένα το Παρίσι, απ’ όπου επιστρέφουν μετά τη δικτατορία.
Έργο της :
• Από πολύ μικρή ασχολήθηκε με το γράψιμο. Στις πρώτες ακόμη τάξεις του Γυμνασίου άρχισε να γράφει κείμενα για το κουκλοθέατρο, διηγήματα και νουβέλες, που δημοσιεύονταν σε διάφορα λογοτεχνικά περιοδικά. Ένας από τους ήρωες που δημιούργησε, ο Κλούβιος, έγινε κατοπινά ο ήρωας του γνωστού κουκλοθέατρου «Μπαρμπα-Μυτούσης».
• Πρώτο της μυθιστόρημα είναι Το καπλάνι της βιτρίνας (1963), που το έχει εμπνευστεί από τα παιδικά της χρόνια στη Σάμο και είναι σχεδόν αυτοβιογραφικό. Θεωρείται πλέον ένα κλασικό έργο της παγκόσμιας λογοτεχνίας για παιδιά, με συνεχείς επανεκδόσεις από το 1963 που πρωτοκυκλοφόρησε στην Ελλάδα και πολλές μεταφράσεις και διακρίσεις στο εξωτερικό.
• Ακολουθεί μια σειρά μυθιστορημάτων για παιδιά, και το 1987 κυκλοφορεί το πρώτο της βιβλίο για μεγάλους Η αρραβωνιαστικιά του Αχιλλέα.
• Το 2013 κυκλοφόρησε το αυτοβιογραφικό της βιβλίο Με μολύβι φάμπερ νούμερο δύο,
• και το 2017 το Πόσο θα ζήσεις ακόμα, γιαγιά;.
Ο καθαρός τρόπος γραφής της, η γλωσσική αρτιότητα, η κριτική στάση απέναντι σε πρόσωπα και καταστάσεις, το χιούμορ και η διεισδυτική ματιά στα γεγονότα είναι τα χαρακτηριστικά των έργων της Άλκης Ζέη που το έχουν κάνει να αγαπηθεί από το ελληνικό και το ξένο αναγνωστικό κοινό. Τα βιβλία της απευθύνονται κυρίως στα παιδιά και τους εφήβους, πάντα όμως διαβάζονται με μεγάλη ευχαρίστηση και από τους ενήλικες. Εμπνέονται από προσωπικές της εμπειρίες υφαίνοντας την υπόθεσή τους παράλληλα με ιστορικά γεγονότα.
Τα θέματα που πραγματεύονται είναι καθημερινά και πανανθρώπινα.
Η Άλκη Ζέη αποτελεί πρέσβειρα της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας στο εξωτερικό, καθώς το σύνολο του έργου της είναι μεταφρασμένο και κυκλοφορεί σε πολλές χώρες ανά τον κόσμο.
Το 2010 τιμήθηκε με το Βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών για το σύνολο του έργου της. Το 2012 αναγορεύτηκε επίτιμη διδάκτωρ του Πανεπιστημίου της Κύπρου, το 2014 επίτιμη διδάκτωρ του Τμήματος Επιστημών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, ενώ το 2015 απέσπασε την ίδια τιμή από το Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία (Τ.Ε.Ε.Α.Π.Η.) της Σχολής Ανθρωπιστικών & Κοινωνικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Πατρών.
Τον Ιανουάριο του 2015 έλαβε τον Χρυσό Σταυρό του Τάγματος της Τιμής, διάκριση που αποδίδεται από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας σε διαπρεπείς προσωπικότητες των τεχνών, των επιστημών και των γραμμάτων, ενώ τον Σεπτέμβριο του 2015 τιμήθηκε από τη Γαλλία με τον τίτλο του Ταξιάρχη του Τάγματος των Τεχνών και των Γραμμάτων (Commandeur de l’Ordre des Arts et des Lettres).
Έφυγε από τη ζωή πλήρης ημερών στις 27 Φεβρουαρίου 2020.
Φέτος γιορτάστηκε στο σχολείο μας με ιδιαίτερη τιμή η συμπλήρωση 100 χρόνων από τη γέννηση της Άλκης Ζέη (1923-2023)· μιας σταθερής αξίας για τη σύγχρονη λογοτεχνία μας. Με αυτή την αφορμή το Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού ανακηρύσσει το 2023 «Λογοτεχνικό Έτος Άλκης Ζέη», διοργανώνοντας σειρά εκδηλώσεων καθ’ όλη τη διάρκεια του 2023. Στο πλαίσιο αυτό, το σχολείο μας συμμετείχε σε διαδικτυακή εκδήλωση την Παρασκευή 15 Δεκεμβρίου 2023 -ημέρα της γέννησής της-, στις 8:30 το πρωί, των εκδόσεων. Στην εκδήλωση αυτή που οργανώθηκε από τις εκδόσεις ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ η συγγραφέας και κριτικός παιδικής λογοτεχνίας Μαρίζα Ντεκάστρο μέσα από τις σελίδες του νέου της βιβλίου Άλκη Ζέη: Μάτια σαν γαλάζια θάλασσα παρουσίασε στους μαθητές μας την πολυτάραχη ζωή και το βραβευμένο έργο της σπουδαίας συγγραφέα.
