1η στροφή: Η προσπάθεια διαφύλαξης της αξιοπρέπειας.
Ο ποιητής απευθύνεται στον οποιονδήποτε άνθρωπο, αλλά έμμεσα και στον εαυτό του και του υποδεικνύει μια στάση ζωής που θα έπρεπε, κατά τη γνώμη του, να ακολουθεί ο άνθρωπος στη ζωή. Ο καθένας κάνει όνειρα και με βάση αυτά θέτει στόχους στη ζωή και παλεύει να τους πραγματοποιήσει. Ωστόσο, πολλές φορές οι προσπάθειες μας αποτυγχάνουν και δεν πετυχαίνουμε όσα ονειρευόμασταν. Κατά τον ποιητή, θα πρέπει παρά την αποτυχία μας να διατηρούμε την αξιοπρέπεια μας και να μην εξευτελίζουμε τη ζωή μας. Να μην την εκχυδαΐζουμε με ανούσιες σχέσεις και να μην την φθείρουμε με κακές συναναστροφές. Να αποφεύγουμε τις κοσμικότητες και τις ρηχές συνομιλίες.
Η φράση όσο μπορείς, η οποία αποτελεί και τον τίτλο του ποιήματος δείχνει πως ο ποιητής αντιλαμβάνεται ότι δεν είναι πάντοτε εφικτό για έναν άνθρωπο να επιλέγει τα άτομα με τα οποία συναναστρέφεται και να αποφεύγει τις ανούσιες παρέες. Γι’ αυτό και ο ποιητής, από τον τίτλο κιόλας του ποιήματος, συμβουλεύει τον αναγνώστη του, να αποφεύγει τις περιττές συναναστροφές όσο μπορεί.
Το επίθετο πολλή και η γενική του κόσμου που δηλώνει συνάφεια, αναφέρονται σε μαζικού χαρακτήρα συναναστροφές, ανούσιες και επιφανειακές και όχι σε ουσιώδεις μέσα από τις οποίες ο άνθρωπος έχει τη δυνατότητα να συνάψει σωστές και με περιεχόμενο.
2η στροφή: Πως ο άνθρωπος μπορεί να εξευτελίσει τη ζωή του και το αποτέλεσμα.
Στη δεύτερη στροφή του ποιήματος, επαναλαμβάνεται η παραίνεση της πρώτης στροφής και ο ποιητής εξηγεί με ποιους τρόπος εξευτελίζεται η ζωή. Στο τέλος αναφέρεται στο αποτέλεσμα αυτού του εξευτελισμού.
Οι συνεχόμενες τροπικές μετοχές που χρησιμοποιούνται πηαίνοντας ,γυρίζοντας, εκθέτοντας τοποθετημένες στη σειρά, μας δείχνουν τη συνεχή φθορά της ζωής. Κατά τη γνώμη του ποιητή, η ζωή ευτελίζεται καθημερινά μέσα από ρηχές και ανούσιες κοινωνικές σχέσεις και συναναστροφές.
Ωστόσο ο ποιητής δεν μας προτείνει μια ζωή αντικοινωνική .Δεν επιθυμεί την απομόνωση του ανθρώπου από το κοινωνικό σύνολο, αλλά ζητά από τον άνθρωπο να έχει μια σωστή κοινωνικότητα που να βασίζεται σε ειλικρινείς και ουσιαστικές συναναστροφές που προσφέρουν ψυχική πληρότητα.
Με ποιον τρόπο μπορούμε να διαφυλάξουμε την ατομικότητά μας;
Η πνευματική καλλιέργεια, η αυτογνωσία και τα ποικίλα ενδιαφέροντα προάγουν την αυτοεκτίμηση. Αν δεν υπάρχουν αυτά, τότε η ζωή γίνεται σα μια ξένη, δηλαδή δεν είμαστε πια ο εαυτός μας, χάνουμε την ατομικότητά μας και αυτό μας γίνεται βάρος (φορτική).
Ένα σχόλιο του Ρένου Αποστολίδη για το ποίημα
«Θα συνιστούσα αυτό το ποίημα να το μάθουν απόξω, όσο γίνεται περισσότεροι άνθρωποι, και να το ξαναδιαβάζουν, να το ξαναλένε στον εαυτό τους, όπως, να πούμε, είναι κάτι τέτοια ποιήματα – ξέρω γω – σαν το «Αν μπορείς» του Κίπλινγκ, έτσι … Αυτό… να το μάθουν απόξω και να το λένε. Λέγεται Όσο μπορείς.
Προσέχετε τι λέει; Και σκεφτείτε τη ζωή μας, τη δικιά μας, τη ζωή των κοινωνιών των συγχρόνων, τη ζωή των εκδηλώσεων…
Όλοι πολλοί μαζί… στέκουν όρθιοι, λένε λόγια… τούτο… κείνο… τάχα αγαπιούνται… φιλιούνται — φιλάν τον αέρα, δεξιά κι αριστερά απ” τα μάγουλα ο καθένας, κανένας δε φιλάει πράγματι τα μάγουλα, κανένας δε φιλάει πράγματι το στόμα, κανένας δεν επιθυμεί πράγματι όσο λέει πως επιθυμεί τον άλλο, «Α!…τι ωραία που σε είδα!…»
Αυτή είναι η πολλή συνάφεια του κόσμου, οι πολλές κινήσεις κι ομιλίες, κι όλη αυτή η ψευτιά, το θέατρο… – η οποία, λέει, εξευτελίζει τη ζωή… την εκθέτει… στην καθημερινήν ανοησία των σχέσεων και των συναναστροφών.
Εδώ δείχνεται ο πράγματι – θα έλεγα – επαναστατικός Καβάφης, προσωπικά επαναστατικός, – γιατί δεν ξέρω αν επανάσταση είναι η φωνή…, η επίθεση…, η μάχη… και μήπως είναι πιο φοβερή επανάσταση η απόφαση ότι δεν έχω καμμιά σχέση με το κακό και τη φλυαρία αυτού του κόσμου !
Τον είπανε ποιητή της παρακμής…, αυτά είναι γελοιότητες. Ας στο ξαναλέει ο καθένας, ας το μάθει απόξω αυτό το ποίημα – θα του κάνει καλό -
Αν γλιτώσει και μία μονάχα απ αυτές τις εκδηλώσεις κι απ αυτές τες συνάφειες και τες πολλές κινήσεις κι ομιλίες, – θα είναι μεγάλο κέρδος.»
Βιβλιογραφία
• https://www.sansimera.gr/biographies/648
• https://tech-scholi-paf.schools.ac.cy/data/uploads/yliko_martios_20/nea_ellinika3/kaizer/xaraktiristika_kabafi.pdf
• https://ksefteri.edu.gr/wp-content/uploads/2018/05/oso-mporeis-analysi-nlgg.pdf
• https://filologikigonia.weebly.com/uploads/3/9/9/5/39958455/%CE%9A.%CE%A0._%CE%9A%CE%91%CE%92%CE%91%CE%A6%CE%97%CE%A3_%CE%95%CE%9E%CE%A9%CE%A6%CE%A5%CE%9B%CE%9B%CE%9F.pdf
•
