Ένας σύγχρονος θεσμός που μειώνει τις συγκρούσεις και φέρνει πιο κοντά τη συνεννόηση
Συνένετυξη της κυρίας Δήμητρας Ζαχαριάδου, Δικηγόρου και διαπιστευμένης διαμεσολαβήτριας στη μαθήτρια Κατερίνα Κατσιούλα
Η διαμεσολάβηση αποτελεί σήμερα έναν από τους πιο σύγχρονους και αποτελεσματικούς τρόπους επίλυσης διαφορών, προσφέροντας μια εναλλακτική λύση απέναντι στη χρονοβόρα και συχνά συγκρουσιακή δικαστική διαδικασία. Για τον θεσμό αυτό μίλησε στην εφημερίδα μας η δικηγόρος και διαπιστευμένη διαμεσολαβήτρια κυρία Δήμητρα Ζαχαριάδου .
Τι είναι η Διαμεσολάβηση;
Όπως εξήγησε, κατά τη διαδικασία της διαμεσολάβησης τα εμπλεκόμενα μέρη προσπαθούν, με τη βοήθεια ενός ουδέτερου τρίτου προσώπου —του διαμεσολαβητή— να καταλήξουν σε μια κοινά αποδεκτή λύση. Ο διαμεσολαβητής δεν αποφασίζει ποιος έχει δίκιο, αλλά διευκολύνει την επικοινωνία και τον διάλογο μεταξύ των δύο πλευρών. Η διαδικασία αυτή θεωρείται πιο γρήγορη, λιγότερο δαπανηρή και πιο ανθρώπινη σε σχέση με τη δικαστική οδό, ενώ δίνει έμφαση στη συνεργασία και όχι στη σύγκρουση.
Οι ρίζες του θεσμού στην Ελλάδα
Η ιστορία της διαμεσολάβησης έχει βαθιές ρίζες και στην Ελλάδα. Σύμφωνα με τη συνεντευξιαζόμενη, μορφές συμβιβαστικής επίλυσης διαφορών εφαρμόζονταν ήδη από παλαιότερες εποχές, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τον «Σασμό» στην Κρήτη, μια πρακτική συμφιλίωσης που εμφανίζεται ήδη από τον 13ο αιώνα. Η ανάγκη των ανθρώπων να επιλύουν ειρηνικά τις διαφορές τους υπήρχε πάντοτε στις κοινωνίες και αποτέλεσε τη βάση για τη δημιουργία του σημερινού θεσμού.
Το ισχύον νομικό πλαίσιο
Σήμερα, η διαμεσολάβηση στην Ελλάδα ρυθμίζεται από το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο του Ν. 4640/2019. Το πρακτικό συμφωνίας που προκύπτει από τη διαδικασία μπορεί να αποκτήσει ισχύ δικαστικής απόφασης, γεγονός που ενισχύει τη σημασία και την αξιοπιστία του θεσμού. Παράλληλα, οποιοσδήποτε απόφοιτος τριτοβάθμιας εκπαίδευσης μπορεί να γίνει διαμεσολαβητής, αρκεί να εκπαιδευτεί σε αναγνωρισμένο φορέα, να επιτύχει στις εξετάσεις διαπίστευσης και να εγγραφεί στο Μητρώο Διαμεσολαβητών του Υπουργείου Δικαιοσύνης.
Τα σημαντικότερα πλεονεκτήματα
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στα οφέλη της διαμεσολάβησης. Η διαδικασία χαρακτηρίζεται από ταχύτητα, χαμηλότερο κόστος και εμπιστευτικότητα, ενώ προσφέρει στα μέρη τη δυνατότητα να διατηρήσουν καλές σχέσεις ακόμη και μετά την επίλυση της διαφοράς. Επιπλέον, μέσα από τον διάλογο και τη συνεργασία μπορούν να προκύψουν λύσεις που συχνά δεν θα μπορούσαν να επιτευχθούν μέσω μιας δικαστικής απόφασης. Παράλληλα, συμβάλλει στη μείωση του φόρτου των δικαστηρίων και στη βελτίωση της απονομής της Δικαιοσύνης.
Σε ποιες περιπτώσεις εφαρμόζεται;
Η διαμεσολάβηση εφαρμόζεται κυρίως σε ιδιωτικές διαφορές, όπως οικογενειακές και κληρονομικές υποθέσεις, τραπεζικές διαφορές, αλλά και ζητήματα πνευματικής ιδιοκτησίας.
Η Διαμεσολάβηση μπορεί να εφαρμοστεί και στο σχολικό περιβάλλον;
Η διαμεσολάβηση φυσικά και μπορεί να εφαρμοστεί και στο σχολικό πλαίσιο, συμβάλλοντας στην ειρηνική επίλυση συγκρούσεων μεταξύ μαθητών/τριών. Μέσα από τον διάλογο, τη συνεργασία και την αμοιβαία κατανόηση, οι μαθητές/τριες μαθαίνουν να αντιμετωπίζουν διαφωνίες χωρίς εντάσεις και βία. Σε πολλά σχολεία εφαρμόζεται ο θεσμός της «σχολικής διαμεσολάβησης», όπου ειδικά εκπαιδευμένοι/ες μαθητές/τριες, με τη βοήθεια εκπαιδευτικών, βοηθούν συμμαθητές/τριές τους να συζητήσουν και να βρουν κοινές λύσεις σε συγκρούσεις ή παρεξηγήσεις. Η διαδικασία αυτή ενισχύει τον σεβασμό, την υπευθυνότητα και την ενσυναίσθηση, ενώ παράλληλα συμβάλλει στη δημιουργία ενός πιο ασφαλούς και δημοκρατικού σχολικού περιβάλλοντος.
Η αξία του διαλόγου
Κλείνοντας, η κ.Ζαχαριάδου τόνισε πως η διαμεσολάβηση βασίζεται στον διάλογο, τη συνεργασία και την αμοιβαία κατανόηση, στοιχεία ιδιαίτερα σημαντικά σε μια εποχή όπου οι κοινωνικές συγκρούσεις αυξάνονται και η ανάγκη για συνεννόηση γίνεται ολοένα μεγαλύτερη.
