ΑΦΗΡΗΜΈΝΗ ΤΈΧΝΗ
Από την αρχαιότητα η τέχνη σχετιζόταν με τα συναισθήματα και τα μηνύματα πίσω από αυτήν. Η τέχνη μέσα στα χρόνια εξελίσσεται δημιουργώντας διάφορα κινήματα και ρεύματα, που επηρεάζονται κάθε φορά από το κοινωνικοπολιτικό σκηνικό. Ένα αξιοσημείωτο κίνημα είναι αυτό της αφηρημένης τέχνης.
Η αφηρημένη τέχνη είναι ένα μοντέρνο ρεύμα που δεν απεικονίζει την εξωτερική και φυσική πραγματικότητα, άλλα εστιάζει στην χρίση χρωμάτων, σχημάτων και γραμμών, για την έκφραση συναισθημάτων και ιδεών. Πρωτοεμφανίστηκε στις αρχές του εικοστού αιώνα, με κυριότερο εκπρόσωπό της τον Wassily Kandinsky, ο οποίος πίστευε πως ο ρόλος της αφηρημένης τέχνης είναι η ανάδειξη του πνευματικού χαρακτήρα της. Θεωρείται ένας από τους θεμελιωτές της τάσης αυτής και επηρέασε σημαντικά το κίνημα του αφηρημένου εξπρεσιονισμού τις δεκαετίας του 1950.
Κάποια βασικά χαρακτηριστικά της είναι :
- Δεν απεικονίζει αντικείμενα και τοπία του φυσικού κόσμου.
- Ενθαρρύνει την δημιουργικότητα των θεατών, καθώς ο καθένας μπορεί να ερμηνεύσει προσωπικά κάθε έργο.
- Η δομή του έργου βασίζεται αποκλειστικά σε γραμμές, γεωμετρικά σχήματα και χρώματα.
Οι καλλιτέχνες χρησιμοποίησαν την δύναμη των χρωμάτων, για να εκφράσουν τον εσωτερικό κόσμο. Τα χρώματα που χρησιμοποιούνται δεν είναι τυχαία, αλλά το καθένα έχει μια διαφορετική ψυχολογική επίδραση. Για παράδειγμα, το κόκκινο, που είναι ένα ζωντανό χρώμα, μπορεί να προκαλέσει ενθουσιασμό και πάθος. Σε αντίθεση, το μπλε χαλαρώνει και προσφέρει γαλήνη. Επιπρόσθετα, το πράσινο και το καφέ δημιουργούν μια αίσθηση σύνδεσης με τη φύση.
Κάποια από τα σημαντικότερα αφηρημένα έργα είναι :
Wassily Kandinsky, «Συνθέσεις» (Compositions)
Το «Composition VII» είναι ένας πίνακας του Wassily Kandinsky, που δημιουργήθηκε το 1913. Ο πίνακας θεωρείται αριστούργημα της αφηρημένης τέχνης και είναι γνωστός για τη χρήση του χρώματος , της υφής και της κίνησης. Ο πίνακας είναι μεγάλος -με διαστάσεις 200 επί 300 εκατοστά- και χαρακτηρίζεται από μια χαοτική διάταξη γραμμών, σχημάτων και χρωμάτων. Συχνά ερμηνεύεται ως αντανάκλαση του ταραχώδους πολιτικού και κοινωνικού κλίματος της εποχής.
Hilma af Klint, «Οι Πίνακες για τον Ναό» (Paintings for the Temple):
«Οι Πίνακες για τον Ναό» («The Paintings for the Temple») είναι το κεντρικό, μνημειώδες έργο της Σουηδής καλλιτέχνιδας Hilma af Klint, που αποτελείται από 193 αφηρημένους πίνακες που δημιουργήθηκαν μεταξύ 1906 και 1915.
Piet Mondrian, «Σύνθεση με Κόκκινο, Μπλε και Κίτρινο»
Η «Σύνθεση με Κόκκινο, Μπλε και Κίτρινο» (1930) αποτελεί το εμβληματικότερο ίσως έργο του Ολλανδού ζωγράφου Πιτ Μοντριάν και την απόλυτη έκφραση του κινήματος De Stijl. Το έργο αποτελείται αποκλειστικά από κάθετες και οριζόντιες μαύρες γραμμές, οι οποίες δεν λειτουργούν ως περιγράμματα αλλά ως αυτόνομα επίπεδα που δημιουργούν μια δυναμική ισορροπία.
Kazimir Malevich, «Μαύρο Τετράγωνο»
Το «Μαύρο Τετράγωνο» (1915) του Kazimir Malevich θεωρείται ένα από τα πιο ρηξικέλευθα έργα στην ιστορία της τέχνης, σηματοδοτώντας το «σημείο μηδέν» της ζωγραφικής και τη γέννηση του Σουπρεματισμού. Το μαύρο του σχήμα συμβολίζει το καθαρό συναίσθημα, ενώ το λευκό φόντο αντιπροσωπεύει το άπειρο κενό ή το χώρο πέρα από αυτό το συναίσθημα.
Jackson Pollock, «Autumn Rhythm (Number 30)»
Το έργο «Autumn Rhythm (Number 30)» (1950) του Jackson Pollock αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους σταθμούς του Αφηρημένου Εξπρεσιονισμού και την κορυφαία έκφραση της τεχνικής του «σταξίματος» (drip painting).
