Το Χριστουγεννιάτικο καράβι 

Τα Χριστούγεννα είναι πολύ διαδεδομένο το στόλισμα του δέντρου, όμως αυτό το έθιμο δεν είναι ελληνικό αλλά ήρθε στην Ελλάδα την εποχή του Όθωνα. Από τα παλιά χρόνια οι Έλληνες στόλιζαν καράβι .Αυτό το έθιμο προέκυψε λόγω του ότι οι Έλληνες ήταν κατεξοχήν ναυτικός λαός και το χριστουγεννιάτικο καράβι συνηθιζόταν στις παραθαλάσσιες περιοχές. Όταν τα παιδιά έλεγαν κάλαντα συνήθιζαν να παίρνουν μαζί τους ένα μικρό καραβάκι για να το γεμίσουν οι νοικοκυρές με κουραμπιέδες και μελομακάρονα. Σταδιακά, το χριστουγεννιάτικο δέντρο άρχισε να γίνεται ευρέως γνωστό και το χριστουγεννιάτικο καράβι ξεχάστηκε.

Το Χριστόψωμο

Τις παραμονές των Χριστουγέννων οι νοικοκυρές φτιάχνουν το παραδοσιακό χριστόψωμο. Η διαφορά του με το κανονικό ψωμί είναι το σχήμα αλλά και τα σχέδια που έχει πάνω. Χριστόψωμο λέγεται γενικά το ψωμί (καρβέλι) ή κουλούρα που οι Ελληνίδες νοικοκυρές έχουν παρασκευάσει 2-3 ημέρες προ των Χριστουγέννων ειδικά για τη μεγάλη αυτή θρησκευτική γιορτή. Η μόνη διαφορά με τα άλλα συνήθη ψωμιά είναι ο πλούσιος του στολισμός με διάφορα  κεντήματα (κεντίδια) ή «πλουμίδια» όπως ονομάζονται.

Οι Μωμόγεροι

Στα χωριά Πλατανιά και Σιταγροί του Νομού Δράμας συναντάμε το έθιμο των Μωμόγερων. Πρόκειται για ένα είδος παραδοσιακού λαϊκού θεάτρου το οποίο προέρχεται από τον Πόντο. Η ονομασία του εθίμου προέρχεται από τις λέξεις μίμος ή μώμος και γέρος και συνδέεται με τις μιμητικές κινήσεις των πρωταγωνιστών. Αυτοί φορούν τομάρια ζώων με στολές ανθρώπων οπλισμένων με σπαθιά και έχουν τη μορφή γεροντικών προσώπων. Οι Μωμόγεροι εμφανίζονται καθ’ όλη τη διάρκεια του δωδεκαήμερου των εορτών και προσδοκούν τύχη για τη νέα χρονιά. Γυρίζουν σε παρέες στους δρόμους των χωριών και τραγουδούν τα κάλαντα ή άλλους ευχετικούς στίχους. Παραλλαγές του ίδιου εθίμου, συναντώνται σε χωριά της Κοζάνης και της Καστοριάς με την ονομασία Ραγκουτσάρια.

Το έθιμο της φωτιάς, «Κόλιντα Μπάμπω»

Στην Πέλλα αναβιώνει ακόμα και σήμερα το έθιμοτης «Κόλιντα Μπάμπω».Οι κάτοικοι της περιοχής το βράδυ της 23ης Δεκεμβρίου ανάβουν φωτιές φωνάζοντας «Κόλιντα Μπάμπω» που σημαίνει «σφάζουν, γιαγιά». Αυτό είναι ένα έθιμο που αναπαριστά την σφαγή των αρσενικών νηπίων από τον Ηρώδη. Έτσι η φωτιά ενημερώνει τους κατοίκους να προφυλαχθούν όχι μόνο από τον Ηρώδη, αλλά και από τα κακά που ίσως επιφυλάσσει η νέα χρονιά.

Το σπάσιμο του ροδιού

Το πρωί της Πρωτοχρονιάς, η οικογένεια πηγαίνει στην εκκλησία και ο νοικοκύρης κρατάει στην τσέπη του ένα ρόδι, για να το λειτουργήσει. Γυρνώντας σπίτι, πρέπει να χτυπήσει το κουδούνι της εξώπορτας -δεν κάνει να ανοίξει ο ίδιος με το κλειδί του- ώστε να είναι ο πρώτος που θα μπει στο σπίτι για να κάνει το καλό ποδαρικό, με το ρόδι στο χέρι. Μπαίνοντας μέσα, με το δεξί, ρίχνει το ρόδι κάτω με δύναμη για να σπάσει και να πεταχτούν οι ρώγες του παντού και ταυτόχρονα λέει: “με υγεία, ευτυχία και χαρά το νέο έτος κι όσες ρώγες έχει το ρόδι, τόσες λίρες να έχει η τσέπη μας όλη τη χρονιά”. Τα παιδιά μαζεμένα γύρω-γύρω κοιτάζουν οι ρώγες αν είναι τραγανές και κατακόκκινες. Όσο γερές κι όμορφες είναι οι ρώγες, τόσο χαρούμενες κι ευλογημένες θα είναι οι μέρες που φέρνει μαζί του ο νέος χρόνος.

Η βασιλόπιτα

Κατά την θρησκευτική παράδοση κάποτε στη Καισαρεία της Καππαδοκίας στη Μικρά Ασία που επίσκοπος ήταν ο Μέγας Βασίλειος ήλθε να τη καταλάβει ο Έπαρχος της Καππαδοκίας με πρόθεση να τη λεηλατήσει. Τότε ο Μέγας Βασίλειος ζήτησε από τους πλούσιους της πόλης του να μαζέψουν ό,τι χρυσαφικά μπορούσαν προκειμένου να τα παραδώσει ως «λύτρα» στον επερχόμενο κατακτητή. Πράγματι συγκεντρώθηκαν πολλά τιμαλφή. Κατά την παράδοση όμως είτε επειδή μετάνιωσε ο έπαρχος, είτε (κατ΄ άλλους) εκ θαύματος ο Άγιος Μερκούριος με πλήθος Αγγέλων απομάκρυνε τον στρατό του, ο Έπαρχος απάλλαξε την πόλη από επικείμενη καταστροφή. Προκειμένου όμως ο Μέγας Βασίλειος να επιστρέψει τα τιμαλφή στους δικαιούχους, μη γνωρίζοντας σε ποιόν ανήκει τι, έδωσε εντολή να παρασκευαστούν μικροί άρτοι εντός των οποίων τοποθέτησε ανά ένα των νομισμάτων ή τιμαλφών και τα διένειμε στους κατοίκους την επομένη του εκκλησιασμού.

  Κοσμοπούλου Λένια Β2

ΠΗΓΕΣ

https://www.maxmag.gr/agnosti-ellada/7-christoygenniatika-ethima-stin-ellada/

https://thecaller.gr/callers-choice/gnorizete-ton-symvolismo-poy-kryvetai-piso-apo-to-christoygenniatiko-karavi/

https://www.kathimerini.gr/k/gastronomos/938109/pentanostimo-christopsomo/

https://www.iefimerida.gr/news/471521/poioi-einai-oi-momogeroi-poy-vgikan-stoys-dromoys-tis-prevezas-eikones

http://vlahofonoi.blogspot.com/2011/12/blog-post_29.htmlhttps://www.canva.com/

]]> https://schoolpress.sch.gr/1gymamaliadas/archives/321/feed 0 https://schoolpress.sch.gr/1gymamaliadas/archives/303 https://schoolpress.sch.gr/1gymamaliadas/archives/303#comments Mon, 22 May 2023 12:58:32 +0000 ΔΟΥΡΟΥ ΜΑΡΙΝΑ http://schoolpress.sch.gr/1gymamaliadas/?p=303 [...]]]> Τι ωραία ημέρα που θα μπορούσε να ήταν τότε… Τόση μεγάλη όρεξη να δούμε το κόκκινο φεγγάρι. Πριν αρχίσει η τελετή, εγώ, η Βασιλική και ο Αλέξανδρος καθόμασταν ήσυχα μιλώντας για το θαυμάσιο φεγγάρι που θα βλέπαμε. Μας ανακοίνωσε η διευθύντρια του σχολείου μας πως το φαινόμενο θα ξεκινούσε σε μερικά λεπτά. Γι΄αυτό, η παρέα μου σηκώθηκε και πήρε θέση για να απολαύσουμε εκείνη την θαυμαστική, αλλά τελικά παράξενη, εμπειρία…

Ήμασταν εκεί, μπροστά από την διευθύντρια περιμένοντας να μας ανακοινώσει την εμφάνιση του κόκκινου φεγγαριού. Αναρωτιόμασταν πως θα φαινόταν και τι θα κάναμε στην συνέχεια, όμως μάλλον δεν έπρεπε να το πολυσυζητάμε. Έφτασε η στιγμή που περιμέναμε. Όλοι ψιθύρισαν και έλεγαν για το γεγονός. Μετά από την αντίστροφη μέτρηση, λες και ήταν πρωτοχρονιά, είδαμε αυτό που αναζητούσαμε εδώ και πολύ καιρό, το κόκκινο φεγγάρι.

Ενθουσιαστήκαμε! Όμως, αυτός ο ενθουσιασμός διακόπηκε από το σβήσιμο των φώτων. Εγώ κοίταξα και ρώτησα τον Αλέξανδρο πως άραγε συνέβη η διακοπή του ρεύματος. Όλες οι απορίες των παιδιών και των δασκάλων λύθηκαν με μία παράξενη εμφάνιση… Μία σκιά περίμενε στην είσοδο. Πολλοί τρόμαξαν και πανικοβλήθηκαν. Ξαφνικά, η σκιά εξαφανίστηκε και μία κραυγή ακούστηκε από μακριά. Το χάος ξεκίνησε σαν να ήταν η δημιουργία της Γης, αλλά κάτι άλλο δημιουργήθηκε.

Προσπάθησα να μείνω με τους συμμαθητές αλλά τα παιδιά με μετακινούσαν, και σωματικά και ψυχολογικά. Απομακρύνθηκα από το πλήθος. Δυστυχώς, μετά συνειδητοποίησα το μεγαλύτερό μου λάθος. Αφού, απομακρύνθηκα, ένιωσα κάτι χέρια να με τυλίγουν και αμέσως όταν γύρισα, είδα κάποιον χωρίς πρόσωπο. Με χτύπησε χωρίς δεύτερη σκέψη και λιποθύμησα. Μετά, από μερικές ώρες, βρέθηκα με κάποια άλλα παιδιά του το σχολείου μου σε ένα υπόγειο. Μάλιστα ήταν και η διευθύντρια εκεί! Μετά την ταραχή, προσπάθησα να μιλήσω με ένα κορίτσι που την έλεγαν Νατάσσα. Και αυτή ήταν ξύπνα.

Άρχισα εγώ να ρωτώ:

-Νατάσσα! Πού είμαστε; Για ποιον λόγο; Τι έγινε!

-Αρχικά ηρέμησε και σταμάτα να φωνάζεις!!, είπε η Νατάσσα

-Εντάξει… Τώρα μου εξηγείς τι συμβαίνει;

-Ωραία. Τότε που έγινε η έκλειψη του φεγγαριού, πολλά παιδιά εξαφανίστηκαν. Κάποια από αυτά είμαστε και εμείς.

Μου χαμογέλασε η Νατάσσα λες και ήταν κάτι φυσιολογικό.

-Αχ, τι ωραία που θα τα περάσουμε.

-Μην ανησυχείς Δημήτρη. Θα μας βρει το σχολείο και θα πάμε σπίτια μας.

-Πότε;

Εκείνη την στιγμή ξύπνησε και η διευθύντρια ρωτώντας μας κουρασμένη:

-Παιδιά, τι συμβαίνει;

Όλοι μαζί φωνάξαμε:

-Κυρία, είστε καλά;

Απάντησε και η διευθύντρια:

-Ναι, καλά είμαι. Εσείς είσαστε εντάξει;

-Ναι κυρία!, απαντήσαμε όλοι μαζί.

Την στιγμή που προσπάθησα να μιλήσω στην διευθύντρια, εμφανίστηκε εκείνη η σκιά που μας έκανε να λιποθυμήσουμε και μας είπε:

-Παιδιά, μην φωνάζετε τόσο δυνατά, θα ξυπνήσετε την γειτονία.

-Αν είναι έτσι, σε ποια γειτονιά βρισκόμαστε και τι θέλετε;, είπα εγώ φωναχτά και με λίγο φόβο μέσα μου.

-Αρχικά, κόψε την φωνή και τον πληθυντικό «ευγενείας», γιατί θα σου κόψω εγώ τα πόδια!, τόνισε εκείνος.

-Και ποιος είσαστε που απειλείτε τον μαθητή;, μου συμπαραστάθηκε η διευθύντρια.

-Κάποιος που θα γνωρίσετε σύντομα στο τέλος του σχολείου…

-Τι;, είπαμε όλοι.

-Τώρα, γιατί δεν παίρνετε έναν ύπνο να ξεκουραστείτε;

Και μας ρίχνει μια βόμβα με μία περίεργη μυρωδιά, η οποία μας έκανε να κοιμηθούμε.

Μετά από δύο μέρες, με βρίσκουν στον δρόμο μερικά παιδιά από το σχολείο μου. Με σήκωσαν αυτοί επειδή είχα εξαντληθεί πολύ και αφού το έκαναν άρχισε η συζήτηση.

-Μίμη, είσαι καλά; (αυτό είναι το υποκοριστικό μου), με ρώτησε η Τότα.

-Ναι, καλά είμαι. Που βρίσκομαι;

-Έξω από το γυμνάσιο, είπε ο Νίκος.

-Πρέπει να σου αναφέρουμε κάτι που από αυτό κρίνεται το σχολείο μας, είπε η Γεωργία.

Αναρωτήθηκα τι συμβαίνει και τελικά συμφώνησα. Πηδήξαμε όλοι τα κάγκελα του σχολείου και μπήκαμε μέσα σε ένα κρυφό μέρος. Μου αποκάλυψαν ότι έχουν δημιουργήσει μία ομάδα που ονομάζεται Λέσχη του μεσονυκτίου διότι οι συσκέψεις συμβαίνουν τα μεσάνυχτα.

 Ευτυχώς, και όλοι μας και το σχολείο είμασταν μια χαρά, όμως μετά από μερικές μέρες πολλά άλλαξαν. Μια μέρα, όπως πήγαινα στο σχολείο με τον φίλο μου τον Γιώργο, κάποια στιγμή ένιωσα να με πονάει η καρδιά μου. Του είπα λίγο να περιμένει. Μετά από λίγο ήμουν καλύτερα και δεν έδωσα τόση μεγάλη σημασία. Όπως κάναμε Ιστορία με την αγαπημένη μου καθηγήτρια, ξανάρχισε ο πόνος στην καρδιά μου και αμέσως ζήτησα από την κυρία να βγω από την τάξη για να πάρω λίγο αέρα. Με άφησε η κυρία και πέρασα έξω, αλλά ξαφνικά όταν βγήκα από την πόρτα λιποθύμησα. Πολλοί συμμαθητές ανησύχησαν και αμέσως προσφέρθηκαν να με βοηθήσουν να σηκωθώ. Μετέπειτα, συνήλθα. Γύρω μου έβλεπα τα παιδιά από την λέσχη. Βρισκόμασταν σε ένα άσπρο δωμάτιο. Αμέσως με ρώτησαν:

-Μίμη, είσαι καλύτερα;

-Ναι, τι έγινε;

-Δεν θυμάσαι; Κάποια στιγμή λιποθύμησες και καλέσαμε ένα ασθενοφόρο για να σε πάει στο νοσοκομείο, είπε η Τότα.

-Αα ναι, σωστά.

-Γιατί λιποθύμησες; ρώτησε ο Νίκος.

-Νομίζω μου πονούσε πολύ η καρδιά μου, απάντησα εγώ.

-Για στάσου…, με διέκοψε η Αναστασία, παρόμοιο συμβάν δεν είχε συμβεί και στην Νατάσσα; Λέτε να έχει θέμα με το…, δείλιασε να συνεχίσει και φοβισμένη σταμάτησε.

Όλοι οι υπόλοιποι κατάλαβαν τι εννοούσε. Εγώ όμως δεν το συνειδητοποίησα και για αυτό με σιγουριά ρώτησα:

-Τι έγινε; Γιατί κοιτάζεστε παράξενα;

-Λοιπόν Μίμη, οι περισσότερες πιθανότητες για αυτή την λιποθυμία, που συνέβη και σε εσένα αλλά και στην Νατάσσα, ήταν μάλλον από το κόκκινο φεγγάρι, απάντησε η Έλενα με δισταγμό.

-Ωχ όχι… Δηλαδή μπορεί να γίνει κάτι χειρότερο;, τους ρώτησα με άγχος.

-Μπορεί αλλά τώρα είμαστε όλοι ενωμένοι και θα είμαστε  πλέον μια χαρά, είπε η Έλενα και εγώ χαμογέλασα γεμάτος αυτοπεποίθηση.

Μετά, από πολλές επισκέψεις στην λέσχη, μία μέρα η Αναστασία μας είπε ότι κάποιος σκότωσε την Ζωή και μάλιστα ένας άλλος προσπάθησε να δολοφονήσει την Νατάσσα. Όλοι συγκλονιστήκαμε και αμέσως κάναμε μία αποπήρα να βρούμε τα δύο αυτά άτομα. Πιστεύαμε πως λογικά θα είχε σχέση με το κόκκινο φεγγάρι και συνειδητοποιήσαμε ότι κάτι παρόμοιο είχε συμβεί πριν από εκατό χρόνια, όταν το σχολείο μας ήταν νοσοκομείο. Είχαμε διαβάσει μερικά βιβλία τα οποία μας έλεγαν πως το σχολείο μας ήταν ένα νοσοκομείο. Το είχαν φτιάξει για να βοηθήσουν τους ανθρώπους που είχαν σοβαρές αρρώστιες και να βοηθήσουν στον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο τους πληγωμένους στρατιώτες. Όμως όλα τα πλάνα μας, οι συνεργασίες μας και οι φιλίες κατά την διάρκεια αυτής της περιπέτειας πάγωσαν με έναν φόνο… σκοτώθηκα… ή μάλλον με σκότωσε εκείνος που όλοι μας είχαμε την εμπιστοσύνη του. Κάποιος που θα αναφερθεί στο τέλος…

 Ράλλης Δημήτρης Β4

]]> https://schoolpress.sch.gr/1gymamaliadas/archives/303/feed 0 https://schoolpress.sch.gr/1gymamaliadas/archives/298 https://schoolpress.sch.gr/1gymamaliadas/archives/298#comments Sun, 21 May 2023 15:18:57 +0000 ΔΟΥΡΟΥ ΜΑΡΙΝΑ http://schoolpress.sch.gr/1gymamaliadas/?p=298 [...]]]> Οι μαθήτριες του τμήματος Β3 του σχολείου μας: Νικολακοπούλου Π.- Χρυσανθοπούλου Α. -Συριοπούλου Α. Μπαλαχάμη Ε.-Μπούτσικα Μ. και Σαλίμπα Π.) έγραψαν ένα διήγημα 6 κεφαλαίων(6 CHAPTERS) στα Αγγλικά με τίτλο ‘Silver lining’ συνεχίζοντας η κάθε μία την ιστορία της προηγούμενης (Chain story-Διαδοχική ή κυκλική ιστορία/διήγημα), υπό την καθοδήγηση, επίβλεψη και διόρθωση της κ. Α. Πουρνάρα, καθηγήτριας της Αγγλικής  Γλώσσας.

Αμαλιάδα, 19/2/2023

Αγαπητό μου ημερολόγιο,

Είμαι ακόμα σε ΣΟΚ! Θυμάμαι το περιστατικό της προηγούμενης εβδομάδας και ανατριχιάζω στην ιδέα για ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ. Δεν ξέρω από που να αρχίσω, από ουρλιαχτά, από ήχους ασθενοφόρων και πυροσβεστικής ή από καρδιοχτύπια παιδιών για το αν θα εξαφανιστούν ή όχι. Εγώ όπως κατάλαβες επέζησα. Είμαι από τα λίγα και τα τυχερά παιδιά που κατάφεραν να μην επηρεαστούν από το φαινόμενο του κόκκινου φεγγαριού αλλά με κάποια χτυπήματα όχι σοβαρά, απλά γρατζουνιές. Τέλος πάντων, αυτό που ήθελα να μοιραστώ μαζί σου είναι κάτι το οποίο με έχει προβληματίσει και στο οποίο είμαι μέλος. Είναι η εφεύρεση της Λέσχης του Μεσονυκτίου η οποία έχει ιδρυθεί από μια κοπέλα, την Αναστασία μετά την έναρξη του σχολείου αφότου είχε προηγηθεί αυτό το συμβάν. Η αλήθεια είναι πως το να είσαι μέλος μιας τέτοιας λέσχης είναι συναρπαστικό αλλά και επικίνδυνο. Εμένα προσωπικά με διαπερνά μέσα μου τεράστιος φόβος και τρόμος διότι θέλοντας και μη προσπαθείς μεσ’ τα μεσάνυχτα για να βρεις ό,τι στοιχεία μπορείς για να καταλάβεις τι ακριβώς έχει συμβεί. Όμως πριν σου πω τι βρήκα με τα παιδιά της λέσχης, θα σου πω πολύ αναλυτικά τι ακριβώς έγινε εκείνο το μοιραίο βράδυ στο προαύλιο του σχολείου. Αρχικά, φέτος στο σχολείο μας θα γινόταν μία γιορτή στην οποία θα γιορταζόταν η εμφάνιση του κόκκινου φεγγαριού μετά από 100 χρόνια. Όπως καταλαβαίνεις η γιορτή αυτή θα ήταν πολύ σημαντική για το σχολείο μου. Έτσι με την προϋπόθεση ότι θα περνάγαμε καλά, ετοιμάσαμε τις θέσεις όπου θα καθόμασταν, φαγητά, αναψυκτικά και ένα μικρόφωνο για την αντίστροφη μέτρηση. Έπειτα, μετά την ύπαρξη του φεγγαριού στις 0.00, έχοντας γίνει ο πιο χαρούμενος άνθρωπος στον κόσμο, ξαφνικά σβήνουν όλα τα φώτα στο σχολείο. Φανερά εγώ κατατρομαγμένη, σκούντηξα τη φίλη μου και συμμαθήτριά μου Χριστιάννα και της είπα να μου κρατήσει το χέρι για να μην χαθούμε αλλά και να επικοινωνούμε ταυτόχρονα. Οπότε, αφού της έπιασα το χέρι, εμφανίστηκε μία τεράστια ομίχλη η οποία έπνιξε όλο το σχολείο και μία σκιά η οποία στεκόταν στην εξώπορτα του σχολείου ακίνητη. Πραγματικά, ήθελα να ανοίξει η γη να με καταπιεί από το τρέμουλο και την ταραχή που είχα. Να φανταστείς ένιωθα το αίμα μου να παγώνει, τις φλέβες μου να σπάνε από το κρύο αλλά και την καρδιά συνεχώς να σταματά και να συνέρχεται. Δεν μπορούσα να το διαχειριστώ. Δεν είχα έλεγχο για το τι είχα πάθει. Όλα τα παιδιά είχαν πανικοβληθεί με αποτέλεσμα κάποια να λιποθυμήσουν. Η κατάσταση ήταν τραγική! Με το που η ομίχλη κατέκλεισε όλο το προαύλιο ξαφνικά μέσα σε κλάσματα δευτερολέπτων κάποιος ή κάποιοι άρπαξαν τη Διευθύντρια, αφού εκείνη είχε πάει να δει ποιος είναι. Δεν ξέρω ποιος ή ποιοι το έκαναν αλλά σύντομα θα φανεί η αλήθεια με τα στοιχεία που συλλέγουμε με τη Λέσχη. Όμως για να μην φεύγουμε από το θέμα μας συνεχίζω. Λοιπόν, που είχα μείνει. Αααα θυμήθηκα! Που λες αγαπητή μου, όλα γύρω ήταν σκοτεινά. Ο μόνος οδηγός και όπλο μας ήταν το φεγγάρι το οποίο και μας ακολούθησε στην έξοδο μιας που δεν βλέπουμε. Αφότου βγήκαμε, συμφωνήσαμε τα παιδιά που παρεβρισκόμασταν να μην συζητήσουμε τίποτα για το τι συνέβη και έτσι πήγαμε όλοι στα σπίτια μας σιωπηλοί και ψυχροί σαν τον θάνατο. Εγώ καταλαβαίνεις δεν έκλεισα μάτι όλη νύχτα. Περπάταγα πάνω κάτω έχοντας στο μυαλό μου τις τρανταχτές εικόνες που ήρθα αντιμέτωπη. Δεν το πιστεύω πως συμφωνήσαμε κάτι τέτοιο. Έχω τύψεις. Τεράστιες. Αρχίζω και τρέμω… Ωχ, τι να κάνω. Είμαι μόνη μου σπίτι! Ψυχραιμία, όλα θα πάνε καλά, έλεγα στον εαυτό μου και έτσι κοιμήθηκα μέχρι να ξημερώσει. See you tomorrow!

Με αγάπη,

Βασ.

Δευτέρα 20 Φεβρουαρίου 2023

Αμαλιάδα 20/2/2023

Αγαπητό μου ημερολόγιο,

Σήμερα θα είμαι σύντομη. Θα σου συνεχίσω βέβαια την ιστορία μιας που δεν ολοκλήρωσα αλλά θα κάνω γρήγορα. Δε θα σε κουράσω. Λοιπόν, μπαίνω κατευθείαν στο ζουμί. Αφού ξημέρωσε, σηκώθηκα αδιάθετη, μη θέλοντας να κουνήσω το μικρό μου δαχτυλάκι, γιατί πίστευα ότι εν σηκωνόμουν κάτι κακό θα συνέβαινε. Τέλος πάντων, με τα πολλά ή τα λίγα σηκώθηκα και πήγα με τους φίλους μου σχολείο. Η αλήθεια είναι πως τους είδα αλλαγμένους μετά την χθεσινή βραδιά, αλλά δεν μίλησα γιατί όπως και να το κάνεις όλοι κάτι τέτοιο νιώθαμε. Όμως οι συμπεριφορές των φίλων μου με προβλημάτισαν αρκετά. Ειδικότερα ο Γιώργος. Στο σχολείο ήρθε χωρίς να φοράει τα γυαλιά τα οποία έχει πάντα σε καθημερινή βάση. Δεν μπορώ να πω, στην αρχή το θεώρησα λογικό αλλά μετά παραξενεύτηκα διότι ποτέ δεν τα έχει ξεχάσει μαζί και το τυχερό του πουλόβερ το οποίο μου έχει αναφέρει. Στη συνέχεια ο Θανάσης, ο οποίος έρχεται κάθε μέρα στο σχολείο με χαρά, γεμάτος κέφι, χωρίς σκοτούρες και προβλήματα, έκανε τη διαφορά. Εμφανίστηκε από το πουθενά σαν από μηχανής θεός λυπημένος, στεναχωρημένος, χωρίς όμως να ξέρει τι έχει. Τι λες να έπαθε; Και τελευταίος στη σειρά έρχεται ο διπλανός μου, ο Νίκος. Τον Νίκο για εμένα τον θεωρώ καλό μου φίλο. Μπορεί να μην του το έχω πει ποτέ γιατί δεν του πολυανοίγομαι, αλλά τον νιώθω πολύ κοντινό μου πρόσωπο. Ίσως μπορεί να ήταν και αφορμή να τον γνωρίσω καλύτερα για να μάθω περισσότερα για εκείνον μιας που δεν είχαμε αρκετά κοινά ενδιαφέροντα στην αρχή. Έτσι έμαθα πως του αρέσει πολύ να ακούει αγγλική hip hop μουσική σε ακουστικά. Όπως κατάλαβες, με την είσοδό του στο σχολείο, παρατήρησα την απουσία των ακουστικών και του κινητού του και όταν τον ρώτησα στο μάθημα που ήταν μου απάντησε «Δεν ξέρω που τα άφησα. Θυμάμαι πριν κοιμηθώ να τα αφήνω πάνω στο γραφείο μου, μα όταν ξύπνησα, είχαν χαθεί. Τους ρώτησα όλους στην οικογένειά μου, μα κανένας δεν μου έδωσε μια σωστή απάντηση. Συγκεκριμένα, όλοι ήταν σε έναν δικό τους πλανήτη σαν να μην άκουγαν τίποτα και κανέναν». Έτσι, εγώ μιλώντας και με άλλα παιδιά που ήμασταν εκείνο το μοιραίο βράδυ μαζί καταλήξαμε πως κάτι σοβαρό έχει γίνει και για να το λύσουμε αυτό χωρίς άλλους εμπλεκόμενους, αποφάσισε μια κοπέλα, η Αγγελική, να φτιάξουμε τη Λέσχη Μεσονυκτίου. Τότε μες στα μεσάνυχτα μετά από γρήγορη συνέλευση, σκορπιστήκαμε ο καθένας σε διαφορετικά τμήματα του προαυλίου να ερευνήσουμε τον τόπο του εγκλήματος. Πραγματικά σου τα διηγούμαι τώρα και ταράζομαι. Όμως επειδή πρέπει να σε αφήσω και εσένα να ξεκουραστείς πριν σε αποχαιρετήσω, θα σου θέσω μια απορία η οποία θα σου βάλει σκέψεις. Λοιπόν, τι έγινε πραγματικά εκείνο το κόκκινο βράδυ στο προαύλιο του σχολείου;

Με αγάπη,

Βασ.

Βασιλική Παναγιωτοπούλου Β4

Με τη λέξη Πάσχα, Λαμπρή και Λαμπρά (Κύπρο) εννοούμε δυο βδομάδες που αρχίζουν από την Ανάσταση του Λαζάρου και τελειώνουν την Κυριακή του Θωμά.

Από τα βυζαντινά χρόνια, τον καιρό της τουρκοκρατίας μέχρι σήμερα σ’ όλη την χώρα οι χριστιανοί προετοιμάζονται καιρό πριν για τις πασχαλινές γιορτές, γιατί το Πάσχα είναι η μεγαλύτερη γιορτή του Χριστιανισμού.

Η κυρά Σαρακοστή

Σαράντα μέρες κράταγε η νηστεία πριν το Πάσχα. Τόσες νήστεψε και ο Χριστός στην έρημο. Τις  τρεις πρώτες μέρες μερικές γυναίκες δεν έβαζαν στο στόμα τους τίποτε. Η «κυρά Σαρακοστή» ήταν το ημερολόγιό τους.

Την παρίσταναν ως καλογριά. Έπαιρναν μια κόλλα χαρτί και σχεδίαζαν μια γυναίκα, δεν της έβαζαν στόμα γιατί συνέχεια νήστευε και τα χέρια της ήταν σταυρωμένα γιατί όλο προσευχόταν. Είχε 7 πόδια, τις 7 βδομάδες της Σαρακοστής. Κάθε Σάββατο έκοβαν και ένα πόδι. Το τελευταίο το έκοβαν το Μ. Σάββατο.

Ο Λάζαρος

Το «Λαζαροσάββατο», το Σάββατο πριν από τη Μεγάλη Βδομάδα ο λαός γιορτάζει

την » Έγερση» του φίλου του Χριστού.

Σε πολλά μέρη της χώρας μας για να απεικονίσουν την Ανάσταση του Λαζάρου, να συμβολίσουν δηλαδή τη Νίκη του Χριστού απέναντι στο θάνατο, αλλά παράλληλα και για να υποδηλώσουν την ανάσταση της φύσης, έφτιαχναν ένα ομοίωμα του Λάζαρου.

Την παραμονή της γιορτής την «πρώτη Λαμπρή», τα παιδιά κρατώντας το «Λάζαρο», έκαναν τους αγερμούς τους.* Γύριζαν στα σπίτια και τραγουδούσαν τα «λαζαρικά»,

για να διηγηθούν την ιστορία του αναστημένου φίλου του Χριστού και να πουν τα παινέματα στους νοικοκυραίους. Στην Ήπειρο π.χ. χτύπαγαν και μεγαλοκούδουνα.

Στη Στερεά Ελλάδα, Μακεδονία και τη Θράκη τραγουδούν μόνο κορίτσια. Το έθιμο αυτό συναντιέται σ’ όλη την Ελλάδα με παραλλαγές.

Τα βάγια

Την Κυριακή των Βαΐων, σε ανάμνηση της θριαμβευτικής εισόδου του Χριστού στα Ιεροσόλυμα 

όλοι οι ναοί στολίζονται με κλαδιά από βάγια, από φοίνικες ή από άλλα νικητήρια φυτά π.χ. δάφνη, ιτιά μυρτιά και ελιά.

Μετά τη λειτουργία μοιράζονται στους πιστούς. Η εκκλησία μας το έθιμο αυτό το καθιέρωσε από τον 9^ο αιώνα.

Οι κουλούρες (τσουρέκια) της Μ. Πέμπτης

Τα έθιμα της Μ. Βδομάδας ξεκινούσαν κυρίως τη Μ. Πέμπτη. Πρωί –πρωί σε όλη την Ελλάδα οι γυναίκεςκαταπιάνονταν με το ζύμωμα. Ζυμώνουν τις κουλούρες της Λαμπρής και τις στολίζουν με λουρίδες από ζυμάρι και ξηρούς καρπούς. Ανάλογα με το σχήμα που τους έδιναν παλιότερα είχαν και διάφορα ονόματα. “κοφίνια”, “καλαθάκια”, “δοξάρια”, “αυγούλες”, “κοτσούνες”, “κουζουνάκια”.

Τα κόκκινα αυγά

Μερικοί πιστεύουν ότι τα αυγά βάφονται κόκκινα σε ανάμνηση του αίματος του Χριστού.

 Κόκκινο όμως είναι το χρώμα της χαράς. Χαρά για την Ανάσταση του Χριστού. Σε πολλά μέρη της Ελλάδας κρεμούσαν κόκκινες βελέντζες (κουβέρτες) και κόκκινα μαντήλια ή κρεμούσαν από τα παράθυρά τους κόκκινα μαντήλια. Τα χρώματα για τα αυγά τα έφτιαχναν από διάφορα φυτά. Το πρώτο αυγό που έβαφαν ήταν της Παναγιάς και το έβαζαν στο εικονοστάσι. Με αυτό σταύρωναν τα παιδιά από το κακό το μάτι.

Επιτάφιος 

Η Μ. Παρασκευή είναι μέρα αργίας και νηστείας. Ημέρα πένθους. Πολλοί πίνουν ξίδι για την αγάπη του Χριστού. Κοντά στο μεσημέρι οι κοπέλες στολίζουν τον Επιτάφιο με λουλούδια που έχουν στείλει από τα σπίτια. Όλα τα ανοιξιάτικα λουλούδια: βιολέτες, τριαντάφυλλα, μενεξέδες. Φτιάχνουν στεφάνια και γιρλάντες, ενώ ψέλνουν το μοιρολόγι της Παναγιάς. Σ’ άλλα μέρη της χώρας μας στολίζουν τον Επιτάφιο το βράδυ της Μ. Πέμπτης μετά τα Δώδεκα Ευαγγέλια.

Η Ανάσταση

Ξημερώματα του Μ. Σαββάτου οι εκκλησίες στολίζονται με δαφνόφυλλα και ο ιερέας τα σκορπίζει μόλις πει “Ανάστα ο Θεός κρίναι την γην”. Μετά την εκκλησία η νοικοκυρά ζυμώνει την κουλούρα της Λαμπρής και ο άντρας αναλαμβάνει το σφάξιμο του αρνιού.

Το βράδυ του Μ. Σαββάτου λίγο πριν χτυπήσουν οι καμπάνες για την εκκλησία, οι πιστοί φορούν τα ολοκαίνουργα ρούχα τους, παίρνουν τις άσπρες λαμπάδες του για να τις ανάψουν με το Άγιο Φως και πηγαίνουν να παρακολουθήσουν την λειτουργία της Ανάστασης. Γυρίζοντας από την Ανάσταση σταυρώνουν με το Άγιο Φως το πάνω μέρος της εξώπορτας.

Το μεσημέρι της Κυριακής του Πάσχα γίνεται η Δεύτερη Ανάσταση, “η Αγάπη”. Για την αγάπη σταυρώθηκε ο Χριστός, γι’ αυτό και το Ευαγγέλιο διαβάζεται σε δώδεκα γλώσσες, συμβολίζοντας την ενότητα των εθνών. Μετά την Αγάπη, στον περίβολο του ναού, στήνεται χορός, με πρώτο- πρώτο τον παπά και μετά τους πιστούς κατά σειρά ηλικίας.

http://photodentro.edu.gr/photodentro/PAROYSIASI_PATHI_ANASTASI_pidx0037361/ethima_pascha.htm

   https://detepa.gr/2019/04/25/%CE%BA%CE%B1%CE%BB%CE%BF-%CF%80%CE%B1%CF%83%CF%87%CE%B1-%CE%BA%CE%B1%CE%BB%CE%B7-%CE%B1%CE%BD%CE%B1%CF%83%CF%84%CE%B1%CF%83%CE%B7/

Συμβολισμοί

Κατά την αρχαιότητα, σύμφωνα με τα γραπτά των Πλίνιου, Πλούταρχου, Φιλόστρατου, και Αιλιανού , υπήρχε η αντίληψη ότι ο λαγός ήταν ερμαφρόδιτος. Επίσης οι λαγοί θεωρούνταν, όπως τα κουνέλια και τα αυγά, σύμβολα γονιμότητας. Κατά τους μεσαιωνικούς χρόνους, αποτελούσε δημοφιλές μοτίβο στην εκκλησιαστική τέχνη. Και αυτό διότι υπήρχε η αντίληψη ότι ο λαγός μπορούσε να αναπαραχθεί χωρίς την απώλεια της παρθενίας, (λόγω των εσφαλμένων ιατρικών γνώσεων της εποχής-φαινόμενο της πολλαπλής κύησης), με αποτέλεσμα να εμφανίζεται μερικές φορές, στα εικονογραφημένα εκκλησιαστικά χειρόγραφα, σε πίνακες της Παναγίας και του Χριστού καθώς και μαζί με την Αγία Τριάδα (μοτίβο οι τρεις λαγοί).

Λαγοί και Αυγά

Από τα πρώτα χριστιανικά χρόνια στις Ορθόδοξες εκκλησίες, υπήρχε το έθιμο της αποχής κατά τη διάρκεια της νηστείας της Σαρακοστής από τα αυγά. Για να τα διατηρήσει κανείς πρέπει να τα βράσει ή να τα ψήσει και να αρχίσει να τα καταναλώνει όταν η νηστεία τελειώσει. Πολλοί Χριστιανοί της Ανατολικής Ορθόδοξης Εκκλησίας έβαφαν τα αυγά τους κόκκινα σε αναγνώριση της σταυρικής Θυσίας( αίμα του Χριστού). Χρησιμοποιούσαν επίσης το πράσινο χρώμα (όπως το νέο φύλλωμα αναδύεται μετά το νεκρό χρόνο του χειμώνα). Μετέπειτα οι Προτεστάντες βράζοντας λουλούδια άλλαζαν το χρώμα των αυγών και διακοσμούσαν τα καλάθια και τις πιατέλες φέρνοντας έτσι την άνοιξη στα σπίτια τους. Σήμερα το έθιμο του Λαγού του Πάσχα υπάρχει σε πολλές Βόρειες Ευρωπαϊκές χώρες, στον Καναδά καθώς και στις Ηνωμένες Πολιτείες . Ο λαγός πριν το Πάσχα βάφει τα αυγά του κόκκινα και τα κρύβει στους κήπους ώστε τα παιδιά το πρωί της Λαμπρής παίζοντας να τα ψάξουν και να τα βρουν. Το έθιμο αυτό έχει ρίζες στην Λουθηρανή Γερμανία όπως το κατέγραψε ο Γερμανός γιατρός Γκέοργκ Φρανκ φον Φράνκεναου το 1678 στο βιβλίο του «de ovis paschalibus» (περί πασχαλινών αυγών) .

 Παπαδοπούλου Ελένη Γ1

Βιβλιογραφία

• Λαγουδάκι του Πάσχα – Βικιπαίδεια (wikipedia.org)