την έρευνα έκανε η μαθήτρια Τοκαμάνη Ελένη
Η Άλκη Ζέη γεννήθηκε στην Αθήνα το 1923. Η καταγωγή της ήταν από την Κρήτη και την Σάμο από όπου κατάγονταν οι γονείς της. Τα πρώτα σχολικά της χρόνια εγκαταστάθηκε στο Μαρούσι και έπειτα στην Αθήνα με τον άντρα της Γιώργο Σεβαστίκογλου, ο οποίος απεβίωσε το 1991. Απέκτησαν μία κόρη και ένα γιό, την Ειρήνη και τον Πέτρο. Ακόμη η Άλκη Ζέη ήταν απόφοιτη της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, της Δραματικής Σχολής του Ωδείου Αθηνών και του Κινηματογραφικού Ινστιτούτου της Μόσχας, στο τμήμα σεναριογραφίας. Επίσης η Άλκη Ζέη έζησε σαν πρόσφυγας της Σοβιετικής Ένωσης από το 1954 μέχρι το 1964, έτος επιστροφής της στην Ελλάδα. Αφού η Άλκη Ζέη επέστρεψε μετά την χούντα του 1967, εγκαταστάθηκε με την οικογένειά της στη Γαλλία.
Η Άλκη Ζέη από πολύ μικρή ηλικία λάτρευε το γράψιμο και γι’αυτό άρχισε να γράφει κείμενα. Το πρώτο της μυθιστόρημα είναι Το καπλάνι της βιτρίνας, το οποίο πρωτοκυκλοφόρησε το 1963 και είναι εμπνευσμένο από τα παιδικά της χρόνια στην Σάμο. Το 1987 κυκλοφορεί το πρώτο της λογοτεχνικό βιβλίο για ενήλικους, Η αρραβωνιαστικιά του Αχιλλέα. Μετά από 26 χρόνια εκδόθηκε για πρώτη φορά το αυτοβιογραφικό της βιβλίο με τίτλο: Με μολύβι φάμπερ νούμερο δύο, και έπειτα μετά από 4 χρόνια το 2017 το μυθιστόρημα: Πόσο θα ζήσεις ακόμα γιαγιά;. Τα καλύτερα διηγήματά της τα οποία έχουν αγαπηθεί από το κοινό είναι: Η αρραβωνιαστικιά του Αχιλλέα, Το καπλάνι της βιτρίνας και Ο μεγάλος περίπατος του Πέτρου.
Τα βιβλία της απευθύνονται κυρίως σε παιδία και εφήβους αλλά διαβάζονται με μεγάλη ευχαρίστηση και από τους μεγαλύτερους. Τα διηγήματά της είναι εμπνευσμένα από την προσωπική της ζωή διαπλέκοντας ατομικά βιώματα με ιστορικά γεγονότα. Έζησε δύσκολες ιστορικές εποχές και γι’ αυτό γράφει για γεγονότα που έχουν σχέση με την ιστορία της Ελλάδας , ώστε να τα γνωρίζουν οι νέοι. Τα βιβλία της βασίζονται σε πραγματικά γεγονότα, αλλά δεν προσπαθεί να κάνει μάθημα στον αναγνώστη. Αντίθετα, τον βοηθά να σκεφτεί και να προβληματιστεί.
Το πρώτο της μυθιστόρημα, Το καπλάνι της βιτρίνας, αποτέλεσε ορόσημο για την ελληνική λογοτεχνία και πλέον είναι γνωστό ως ένα κλασικό έργο της διεθνούς λογοτεχνίας που επανεκδίδεται διαρκώς από το 1963 που εκδόθηκε για πρώτη φορά με πολλές μεταφράσεις και διεθνής αναγνωρίσεις στο εξωτερικό. Το 2021 το βιβλίο αυτό μετατράπηκε σε graphic novel (από τη Γεωργία Ζάχαρη και τη Στέλλα Στεργίου.)
Η Άλκη Ζέη παράλληλα με τη συγγραφή της πάλεψε ενεργά για την ελευθερία, την κοινωνική δικαιοσύνη και την δημοκρατία, συμμετέχοντας στο κίνημα από τα χρόνια της γερμανικής κατοχής στην Ελλάδα. Η ενέργεια της σε αυτό τον αγώνα καθόρισε την προσωπική της ζωή.
Σήμερα αναγνωρίζεται ως σημαντική πρέσβειρα της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας στο εξωτερικό, αφού το έργο της έχει μεταφραστεί στο σύνολό του και κυκλοφορεί σε πολλές χώρες παγκοσμίως. Παράλληλα, η ίδια έχει μεταφράσει στα ελληνικά αρκετά έργα από τα γαλλικά, τα ιταλικά και τα ρώσικα.
Το 2012 διακρίθηκε με το βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών για το σύνολο του έργου της, Ενώ το 2012 ονομάστηκε επίτιμη διδάκτωρ του Πανεπιστημίου της Κύπρου, το 2014 επίτιμη διδάκτωρ του Τμήματος Επιστημών Προσχολικής Αγωγής και εκπαίδευσης του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, ενώ το 2015 έλαβε την ίδια τιμή από το τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία (Τ.Ε.Ε.Α.Π.Η.) Της Σχολής Ανθρωπιστικών και κοινωνικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Πατρών. Τον Ιανουάριο του 2015 απέσπασε τον Χρυσό Σταυρό του Τάγματος της Τιμής διάκριση που αποδίδεται από τον πρόεδρο της Δημοκρατίας σε διαπρεπείς προσωπικότητες των τεχνών, των επιστημών και των γραμμάτων, ενώ τον Σεπτέμβριο του ίδιου χρόνου τιμήθηκε από την Γαλλία με τον τίτλο του Ταξιάρχη του Τάγματος των Τεχνών και των Γραμμάτων
Απεβίωσε σε ηλικία 96 ετών στις 27 Φεβρουαρίου το 2020.
Η Άλκη Ζέη ήταν και θα είναι πάντα μία πολύ σπουδαία συγγραφέας διότι μαζί με τα δύο της παιδία μεγάλωσε και όλα τα παιδιά που διάβαζαν και διαβάζουνε τα υπέροχα και με ωραία μηνύματα βιβλία της.
Από όλες τις διακρίσεις που έχει λάβει καμία δεν θα είναι μεγαλύτερη επιβράβευση που πήρε από το κοινό της που διαβάζει με μανία τα βιβλία της και τα ανεβάζει ψηλά στις λίστες των ευπώλητων. Όμως αυτό που κάνει το έργο της πραγματικά μεγάλο είναι η απήχηση του και εκτός Ελλάδος. Τα βιβλία της έχουν κατ’ επανάληψη βραβευτεί στο εξωτερικό, αλλά πάνω απ’ όλα Το καπλάνι της βιτρίνα, που από το 1963 όταν πρωτοεμφανίστηκε και με τις συνεχείς του επανεκδόσεις αποτέλεσε σταθμό για τη νεότερη ελληνική λογοτεχνία για παιδιά.
Πηγές:
Άλκη Ζέη, Η Κωνσταντίνα και οι αράχνες της, εκδ. Μεταίχμιο,Αθήνα 2010.
