Στης Δραπετσώνας τα στενά

αυτά που τα φωνάζουνε φτωχολογιά

Υπάρχουνε παραγκούλες,

αλάνες για παιδιά

και διάφορα καροτσάκια

να πουλάνε παγωτά!

«Εδώ τα καλά φιστίκια», φωνάζει ο φιστικάς,

που με ένα καρότσι τρέχει στα σοκάκια κάθε γειτονιάς.

Όμορφα χρόνια τότε, ξέγνοιαστα, χαράς

Χωρίς κανένα φόβο κυκλοφορίας από μεγάλους και παιδιά.

(Αφορμή για το ποίημα στάθηκε ο παππούς του μαθητή μας , που εργαζόταν στη Δραπετσώνα, πωλώντας φιστίκια στις γειτονιές)

Το λιμάνι

Το λιμάνι αγκαλιάζει τη Δραπετσώνα τριγύρω

Όλα τα φώτα κάνουν το ίδιο.

Η Δραπετσώνα

Την πόλη που γεννήθηκα

τη λένε Δραπετσώνα

την έχω πάντα στην καρδιά

θα την τιμώ αιώνια.

Είναι όμορφη πολύ

και με καλούς ανθρώπους

τη σέβομαι, την εκτιμώ

γιατί έχει καλούς προγόνους.

Έχει ιστορία φοβερή,

γραμμένη στους αιώνες

ανθρώπους που πολέμησαν

κι έδωσαν αγώνες

Μια ζωή θα “μαι περήφανη

για την γλυκιά μου πόλη

Θα αγωνίζομαι γι΄ αυτή στη ζωή μου όλη!

Η Δραπετσώνα

Μονάχα συλλογίστηκε

πώς είναι καρδιές κι εδώ,

στη Δραπετσώνα μας,

πώς είναι μια καρδιά

ἡ Δραπετσώνα μας ολάκερη,

μια καρδιά βασανισμένη

σαν τη δικιά του.

Μ’ αίμα χτισμένο, κάθε πέτρα και καημός

 κάθε καρφί του πίκρα και λυγμός

 μα όταν γυρίζαμε το βράδυ απ’ τη δουλειά

 εγώ και εκείνη όνειρα φιλιά.

Anko67dr – Untitled – ΗΕΤΙΩΝΕΙΑ ΠΥΛΗ ΔΡΑΠΕΤΣΩΝΑ (jigsawplanet.com)

Anko67dr – Untitled – ΔΡΑΠΕΤΣΩΝΑ (jigsawplanet.com)

Στην παραλία των Λιπασμάτων της Δραπετσώνας, υπάρχει μια «τρύπα» με τις αρχαίες πέτρες… Εκεί ακριβώς είναι το Θεμιστόκλειο, ο τύμβος δηλαδή του Θεμιστοκλή, του Αθηναίου στρατηγού, του νικητή της ναυμαχίας της Σαλαμίνας.Στην Δραπετσώνα και στον χώρο του πρώην εργοστασίου Λιπασμάτων, βρίσκεται ένα ταφικό μνημείο του Θεμιστοκλή. Από την ιστορία γνωρίζουμε ότι ο Θεμιστοκλής είναι ο μεγάλος Αθηναίος στρατηγός και ηγέτης, ανέδειξε τον Πειραιά σαν πόλη και μετέτρεψε την Αθήνα σε μεγάλη ναυτική υπερδύναμη της εποχής της.Στην Δραπετσώνα και στον χώρο του πρώην εργοστασίου Λιπασμάτων, βρίσκεται ένα ταφικό μνημείο του Θεμιστοκλή. Από την ιστορία γνωρίζουμε ότι ο Θεμιστοκλής είναι ο μεγάλος Αθηναίος στρατηγός και ηγέτης, ανέδειξε τον Πειραιά σαν πόλη και μετέτρεψε την Αθήνα σε μεγάλη ναυτική υπερδύναμη της εποχής της.

Το καστράκι

Η χερσόνησος που έκλεινε από τα δυτικά το εμπορικό λιμάνι του αρχαίου Πειραιά οφείλει το όνομά της στον μυθικό ήρωα Ηετίωνα που σύμφωνα με την παράδοση την κατοίκησε πρώτος. Εδώ σώζονται σημαντικά κατάλοιπα της αρχαίας οχύρωσης που σκοπό είχε να προστατεύει το λιμάνι από τις επιθέσεις από ξηράς. Στα τείχη και στους πύργους διαβάζονται τα χνάρια διαφορετικών χρονολογικών περιόδων από την αρχική οικοδομική φάση του 5ου αι. που ανάγεται στον Θεμιστοκλή μέχρι το τέλος του 3ου αι. π.Χ. Στην τελευταία αυτή φάση χρονολογούνται οι κυκλικοί πύργοι της Ηετιώνειας πύλης που αποκαταστάθηκαν μερικώς τη δεκαετία του 1990. Στο εσωτερικό τους σώζονται οι πρωιμότεροι ορθογώνιοι πύργοι που χτίστηκαν επί Κόνωνος (394 π.Χ.) και που μαζί με το δυτικό διατείχισμα έδωσαν στην οχύρωση τη σημερινή μορφή της. Την άμυνα του οχυρού ενίσχυε και η εντυπωσιακή τάφρος μήκους 100 μ. που βαίνει παράλληλα προς το βόρειο τείχος. Αυτό κατέληγε στις Αστικές Πύλες, στην είσοδο της αρχαίας πόλης του Πειραιά.

ΒΑΔΙΖΟΝΤΑΣ ΣΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΟΥ…

(Επιλέγεις έναν από τους παραπάνω τίτλους)

Η περιοχή στην οποία μένω, η περιοχή της Δραπετσώνας είναι γεμάτη από μικρά και μεγάλα μνημεία που μπορεί να επισκεφθεί κανείς με σκοπό να έρθει σε επαφή με την ιστορία του τόπου μας. Δύο από τα πιο γνωστά μνημεία που μπορεί να συναντήσει κάποιος ερχόμενος στην περιοχή μου είναι ο τύμβος του Θεμιστοκλή και το παλιό εγκαταλελειμμένο εργοστάσιο λιπασμάτων.

Το «πέπλο μυστηρίου» που εδώ και χρόνια καλύπτει τον τόπο που ετάφη ο στρατηγός Θεμιστοκλής είναι μάλλον άγνωστο στο ευρύ κοινό.

Παρ΄ όλα αυτά κάποιοι υποστηρίζουν ότι ο τύμβος του Θεμιστοκλή (βλ. εικόνα 1) δεν βρίσκεται εκεί, αλλά σε κάποιο άλλο σημείο στην Πειραϊκή.

Συγκεκριμένα, επί σειρά ετών επιβλήθηκε με χειραγώγηση ιστορικών και αρχαιολόγων η τοποθεσία της Πειραϊκής Χερσονήσου πλησίον της Σχολής Ναυτικών Δοκίμων ως η «ορθή» τοποθεσία του ταφικού μνημείου του Θεμιστοκλέους.

Επιχειρώντας να εξερευνήσω την ιστορία της περιοχής μου,. άνοιξα καινούργιο θέμα με το σκεπτικό μήπως κάποιοι το βρουν ενδιαφέρον σαν μία ξεχωριστή φωτογραφική εξόρμηση.  Πρόκειται για ένα εγκαταλειμμένο εργοστάσιο λιπασμάτων που βρίσκεται στον Πειραιά (βλ. εικόνα 2). Ακολουθώντας το λιμάνι και περνώντας  μπροστά από τον ηλεκτρικό σταθμό με κατεύθυνση προς Δραπετσώνα, συνέχισα  όλο αριστερά παράλληλα με το λιμάνι.  Στο σημείο που έφτασα, μπροστά από έναν σταθμό τρένου κατευθύνθηκα υποχρεωτικά αριστερά και προχώρησα κάτω από το τούνελ.  Μετά  το τούνελ αντί να συνέχισα ευθεία, βγήκα στο άνοιγμα αριστερά προς την είσοδο-έξοδο του λιμανιού.  Εκεί αντίκρισα ένα τεράστιο οικόπεδο στο οποίο βρισκόταν ένα παλιό εργοστάσιο με καταπληκτική θέα το λιμάνι. Αφού ρώτησα τους κατοίκους, έμαθα ότι επρόκειτο για ένα παλιό εργοστάσιο λιπασμάτων που στις μέρες μας θεωρείται επισκέψιμος χώρος για μικρούς και μεγάλους με σκοπό να θαυμάσουν τον τόπο αυτό ως μνημείο αλλά και για χώρο αναψυχής.

Ολοκληρώνοντας το οδοιπορικό στα μνημεία του τόπου μου, συμπεραίνω ότι είναι πραγματικά σημαντικό να γνωρίζει κάποιος πτυχές του παρελθόντος της περιοχής του με στόχο να μεταδίδει αυτές τις γνώσεις από γενιά σε γενιά και έτσι να διατηρείται άσβεστη η ιστορία της χώρας μας.

ΤΟ ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΟ ΤΩΝ ΛΙΠΑΣΜΑΤΩΝ

Το  εργοστάσιο των λιπασμάτων  ιδρύθηκε το 1909 από τον Νικόλαο Κανελλόπουλο. Αυτό το εργοστάσιο έδωσε δουλειά σε πολλούς ανθρώπους σε εποχές μεγάλης φτώχειας.

Το εργοστάσιο αυτό φτιάχτηκε στην Ηετιώνεια Ακτή. Οι εγκαταστάσεις κάλυπταν έκταση 146.000 τ.μ. με 109 μονάδες. Σήμερα σώζονται μόνο η καμινάδα και η τσιμεντένιες αποθήκες.

Την δεκαετία του ’20 γύρω από τον χώρο των λιπασμάτων δημιουργήθηκε ένας ολόκληρος οικισμός από παράγκες που έμεναν οι εργάτες και οι οικογένειες τους που στην συνέχεια έγινε η Δραπετσώνα. Το 1934 οι εργάτες στα λιπάσματα πλησίαζαν τους 4.000.

Κατά την διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου πολέμου το εργοστάσιο βομβαρδίστηκε και καταστράφηκε ένα μεγάλο μέρος του. Το 1946 ο Μποδοσάκης Αθανασιάδης το αναγέννησε και τη δεκαετία του ’50 και του ’60 η παραγωγή αυξήθηκε πολύ. Στα τέλη του ’70 άρχισε η παρακμή του εργοστασίου και το 1988 το εργοστάσιο πέρασε στα χέρια της Εθνικής Τράπεζας, λόγω της δολοφονίας του Μποδοσάκη. Το 1999 έκλεισε οριστικά. Το 2003 κατεδαφίστηκαν τα περισσότερα κτίρια. Σήμερα υπάρχουν μόνο το εργοστάσιο υαλουργίας, η καμινάδα και το Ινστιτούτο «Νικόλαος Κανελλόπουλος».

Τέλος ο ενιαίος χώρος γύρω από τις εγκαταστάσεις αξιοποιήθηκε και δημιουργήθηκε ο «Πολυχώρος Λιπασμάτων» με χώρους άθλησης και ψυχαγωγίας.