Η ομάδα μαθητών της περιβαλλοντικής αγωγής πήρε μέρος στο πρόγραμμα «Σώστε τον πλανήτη Γη» της εταιρείας Δρω στη Νέα Κηφισιά.

Το πρόγραμμα δεν είναι παρά ένα ομαδικό παιχνίδι, μια βιωματική δράση με σκοπό να εξοικειωθούν τα παιδιά με τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και την εκμετάλλευσή τους από τον άνθρωπο, ώστε να τις χρησιμοποιήσει στη ζωή του διατηρώντας πάντα μια αρμονική σχέση με το περιβάλλον.

Τα παιδιά αναλαμβάνουν να “σώσουν” τον πλανήτη Γη από την καταστροφική πορεία που έχει πάρει, στην οποία έχουν συμβάλλει πολλές από τις ανθρώπινες δραστηριότητες.

Η “Ζυγαριά του Πλανήτη Γη” αποτελεί τον κορμό του προγράμματος. Η μία πλευρά της ζυγαριάς -εκείνη που τείνει να λυγίσει- είναι γεμάτη με συμβατικές πηγές ενέργειας. Η άλλη πλευρά είναι άδεια και πρέπει να γεμίσει με ποσότητες ανανεώσιμων πηγών ενέργειας οι οποίες θα αντικαταστήσουν αντίστοιχες ποσότητες συμβατικής ενέργειας. Οι ομάδες δεν θα σταματήσουν αν δεν ισορροπήσει η ζυγαριά, αν δηλαδή δεν σώσουν τον πλανήτη.

Για να το πετύχουν αυτό χωρίστηκαν σε τρεις ομάδες των 6-7 ατόμων και ταξίδεψαν σε διάφορα μέρη της Ελλάδας που οι ίδιοι πρότειναν, παρατήρησαν τρόπους με τους οποίους το νερό, ο ήλιος, ο αέρας, η θερμοκρασία που επικρατεί στο εσωτερικό της Γης καθώς και τα υπολείμματα από αγροτικές ή δασικές καλλιέργειες, μπορούν να γίνουν η κινητήρια δύναμη για την παραγωγή ενέργειας.

Στόχος του ταξιδιού είναι πάντα η αντικατάσταση των συμβατικών πηγών ενέργειας στη “Ζυγαριά του πλανήτη Γη” με ανανεώσιμες και ήπιες μορφές ενέργειας που συναντούν τα παιδιά στο “ταξίδι” τους.

Έτσι, σιγά-σιγά αντικαθιστούν τις συμβατικές πηγές και γεμίζουν την άδεια πλευρά της ζυγαριάς με  ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Στο τέλος όλων των ταξιδιών, η “Ζυγαριά του Πλανήτη Γη” πρέπει να ισορροπήσει.

- Το ταξίδι τους ξεκινά γνωρίζοντας και αξιοποιώντας την υδραυλική ενέργεια.

Κάθε ομάδα έχει σαν αποστολή να κατευθύνει το νερό από διάφορα ρυάκια σε έναν ταμιευτήρα.

Όλοι είναι προσεκτικοί για να μη χυθεί το νερό, πρέπει να συλλέξουν όσο περισσότερο νερό γίνεται για να παραχθεί όσο το δυνατό μεγαλύτερη ποσότητα ενέργειας.

Στη συνέχεια, δεδομένου ότι ο ταμιευτήρας βρίσκεται σε υψόμετρο, άφησαν το νερό να τρέξει μέσα από έναν αγωγό σε χαμηλότερο σημείο καταλήγοντας σε έναν τροχό με πτερύγια.

Ο υδροστρόβιλος εκμεταλλευόμενος την αποθηκευμένη ενέργεια του νερού άρχισε να περιστρέφεται γρήγορα. Σήμερα οι ταμιευτήρες δεν είναι παρά τεχνητά φράγματα (λίμνες) που χρησιμοποιούνται σχεδόν αποκλειστικά σαν υδροηλεκτρικοί σταθμοί, δηλαδή για την μετατροπή της δυναμικής ενέργειας του νερού σε ηλεκτρική μέσω μεγάλων υδροστρόβιλων.

Με αυτή την αποστολή τα παιδιά ανακάλυψαν μέσα από τη μικρογραφία ενός υδροηλεκτρικού σταθμού ότι το νερό των ταμιευτήρων είναι μια ανεκτίμητη ανανεώσιμη πηγή ενέργειας, που δεν ρυπαίνει το περιβάλλον, είναι δηλαδή μια καθαρή πηγή ενέργειας.

Η ποσότητα της ενέργειας που συλλέχθηκε τοποθετήθηκε στην ζυγαριά, στην άδεια πλευρά των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας αντικαθιστώντας μέρος της συμβατικής ενέργειας.

- Και συνεχίζουμε με την γεωθερμία.

Εδώ τα παιδιά χωρίστηκαν σε δύο μεγάλες ομάδες.

Η μία πλευρά ανακαλύπτει ποσά ενέργειας στο εσωτερικό της γης και τα πετά στη άλλη που οφείλει να τα συλλέξει και να τα αξιοποιήσει στο μέγιστο.

Σε κάθε περίπτωση απαιτείται προσπάθεια για δεσμευτεί η θερμότητα που μας δίνει η γη, διαφορετικά αυτή χάνεται.

Ανάλογα με το θερμοκρασιακό της επίπεδο, η γεωθερμική ενέργεια μπορεί να έχει διάφορες χρήσεις: για θέρμανση ιχθυοκαλλιεργειών, νερού πισίνας, θερμοκηπίων, κατοικιών ή των αλυκών για την αφαλάτωση του θαλασσινού νερού. Τα παιδιά την εναποθέτουν στον κατάλληλο τομέα.

Ανακαλύπτουν πως η γεωθερμία έχει μεγάλη σημασία για τον άνθρωπο και την κάλυψη των αναγκών του, καθώς είναι μια πρακτικά ανεξάντλητη πηγή ενέργειας.

Το εσωτερικό της γης έδωσε ενέργεια που κι αυτή συμβάλλει στην αντικατάσταση συμβατικής ενέργειας και στο γέμισμα της πλευράς των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στη ζυγαριά του πλανήτη.

- Και συνεχίζουμε με την ηλιακή ενέργεια.

Εδώ το πείραμα είναι καθαρά εικονικό, κάθε ομάδα προσπαθεί να συγκεντρώσει τη μέγιστη ηλιακή ενέργεια, συμπληρώνοντας το παζλ μιας μέρας, είτε αυτή είναι ηλιόλουστη, είτε συννεφιασμένη ή ακόμα και βροχερή. Έτσι κι αλλιώς ο ήλιος μας δίνει ενέργεια κάθε μέρα.

Η ηλιακή ενέργεια στο σύνολό της είναι πρακτικά ανεξάντλητη, αφού προέρχεται από τον ήλιο, και ως εκ τούτου δεν υπάρχουν περιορισμοί χώρου και χρόνου για την εκμετάλλευσή της.
Μέσα από ερωτήσεις και απαντήσεις τα παιδιά γνώρισαν πως όσο αφορά στην εκμετάλλευση της ηλιακής ενέργειας, υπάρχουν τρεις κατηγορίες εφαρμογών: τα παθητικά ηλιακά συστήματα, τα ενεργητικά ηλιακά συστήματα και τα φωτοβολταϊκά συστήματα. Τα παθητικά και τα ενεργητικά ηλιακά συστήματα εκμεταλλεύονται τη θερμότητα που εκπέμπεται μέσω της ηλιακής ακτινοβολίας, ενώ τα φωτοβολταϊκά συστήματα στηρίζονται στη μετατροπή της ηλιακής ακτινοβολίας σε ηλεκτρικό ρεύμα.

- Το ταξίδι συνεχίζεται με προορισμό το νησί των ανέμων, τη Μύκονο.

Τα παιδιά την επέλεξαν σαν την ιδανική περιοχή για την εκμετάλλευση της αιολικής ενέργειας, μιας ακόμα καθαρής πηγής ενέργειας που δεν εκπέμπει ούτε προκαλεί ρύπους.

Δεν ξεχνούν να αναφέρουν την ιστιοπλοΐα και τους ανεμόμυλους σαν παλιές μεθόδους εκμετάλλευσης της αιολικής ενέργειας. Σήμερα ένα αιολικό πάρκο μπορεί να συμβάλλει στην κάλυψη των ηλεκτρικών μας αναγκών.

Με τη βοήθεια δυνατών εκπνοών δημιουργούν τεχνητό άνεμο ώστε η εικονική ανεμογεννήτρια να μετατρέψει τη μηχανική ενέργεια σε ηλεκτρική.

- Τέλος σειρά έχει η βιομάζα.

Τα παιδιά ρωτούν για τις μορφές βιομάζας με αφορμή το ξυλόχορτο που τους δόθηκε για την τελευταία δραστηριότητα. Ανακαλύπτουν λοιπόν πως δεν κόβουμε τα δέντρα αλλά αξιοποιούμε φυτικά υπολείμματα και ζωικά απόβλητα για την παραγωγή ενέργειας η οποία μπορεί να αξιοποιηθεί για την θέρμανση, το φωτισμό και το μαγείρεμα.

Τα παιδιά προσπαθούν να χρησιμοποιήσουν τη βιομάζα ορθολογικά χωρίς να καταστραφεί η γη, φτιάχνοντας φωλιές από ξυλόχορτο, οι οποίες πρέπει να υποδεχτούν το αυγό που συμβολίζει τη γη χωρίς αυτό να σπάσει όταν πέφτει από διάφορα ύψη. Τελικά τα καταφέρνουν όταν ενωθούν όλες οι ομάδες και τα υλικά τους.

Τελικά η βιομάζα τους προσφέρει αρκετή ενέργεια όχι μόνο για ισορροπήσει η ζυγαριά αλλά και για να γείρει προς την πλευρά των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Τα ταξίδι τελειώνει πετυχαίνοντας τον αρχικό σκοπό: τη σταδιακή αντικατάσταση των συμβατικών μορφών ενέργειας με ανανεώσιμες πηγές ενέργειας οι οποίες αν και δεν είναι τόσο αποδοτικές, είναι καθαρές, ανεξάντλητες, φιλικές στο περιβάλλον και μπορούν να συμβάλλουν στην επίλυση των οικολογικών προβλημάτων του πλανήτη. Από την άλλη αυτές οι εναλλακτικές μορφές ενέργειας ανανεώνονται πολύ σύντομα λύνοντας έτσι το πρόβλημα της αναμενόμενης εξάντλησης των παραδοσιακών μορφών ενέργειας.

Οι μαθητές διασκέδασαν, έπαιξαν και απέδειξαν έμπρακτα ότι μια ομάδα μπορεί να λειτουργήσει όταν όλοι συνεργάζονται, θυμούνται πως έχουν κοινό στόχο, σέβονται τα υπόλοιπα μέλη και τους κανόνες, βοηθούν ο ένας τον άλλον, έχουν υπομονή, επιμονή, αποφεύγουν τις συγκρούσεις και διατηρούν τη συνοχή της ομάδας.