της Λουκίας – Στυλιανής Μαργαρίτη
Το «αρχαίο ραντάρ» στην Κρήτη, ένα σπάνιο, κυκλικό μινωικό μνημείο, ανακαλύφθηκε στον λόφο Παπούρα κοντά στο Καστέλι κατά τις εργασίες για το νέο αεροδρόμιο. Το εύρημα αυτό προκάλεσε συζητήσεις για τη μεταφορά του ραντάρ του αεροδρομίου σε άλλη θέση, ώστε να μην επηρεαστεί το μνημείο, που θεωρείται μοναδικό για την κρητική αρχαιολογία.
Σύμφωνα με δελτίο τύπου που εξέδωσε το Υπουργείο Πολιτισμού, οι ανασκαφικές έρευνες που είναι σε εξέλιξη στην κορυφή του λόφου Παπούρα, απέδωσαν μνημειακό αρχιτεκτονικό σύνολο, σε κυκλικό σχήμα, μοναδικό για την μινωική αρχαιολογία, διαμέτρου περίπου 48μ. καλύπτοντας επιφάνεια περίπου 1800τμ. Βρίσκεται στο πιο ψηλό σημείο του λόφου, σε τμήμα της κορυφής που είχε απαλλοτριωθεί για την τοποθέτηση Συστημάτων Επιτήρησης (ραντάρ) του νέου αερολιμένα.
Η κύρια περίοδος χρήσης φαίνεται πως ήταν μεταξύ (2000-1700π.Χ.), δηλαδή πιθανώς θεμελιώθηκε λίγο πριν ή στην αρχή της παλαιοανακτορικής περιόδου.
Η επικεφαλής της ανασκαφικής έρευνας, αρχαιολόγος της ΕΦΑ Ηρακλείου, Δανάη Κοντοπόδη, παρέθεσε διάλεξη με θέμα:
«Προκαταρκτικά αποτελέσματα της ανασκαφικής έρευνας στο ύψωμα Παπούρα του Δήμου Μινώα Πεδιάδας», παρουσιάζοντας ενδιαφέροντα στοιχεία για το μνημείο που έχει συγκεντρώσει το παγκόσμιο ενδιαφέρον και που αποκαλείται ως ένα «μνημείο μεταξύ ουρανού και γης».
Πιθανόν δικαίως, καθώς κατά την αρχαιολόγο, «η θεμελίωση του μνημείου στην κορυφή του λόφου αποτελεί από μόνη της μία επιλογή ενός μεταβατικού πεδίου σύγκλισης ανθρώπινου και θεϊκού».
Όπως τονίστηκε μεταξύ άλλων, το κυκλικό κτίριο στον λόφο Παπούρα αποτελεί μνημειακή κατασκευή μοναδική στο είδος της, τεκμηριώνοντας το τεχνικό και πολιτιστικό επίπεδο του μινωικού πολιτισμού, πολύ πριν την κατασκευή των πολυδαίδαλων μινωικών ανακτόρων.
Το σημείο δεσπόζει πάνω από μία εύφορη ημιορεινή πεδιάδα που συγκέντρωνε όλα τα χαρακτηριστικά που ευνοούν την ανθρώπινη εγκατάσταση, αποτελώντας παράλληλα στρατηγικό σημείο για εγκατάσταση ισχυρών διοικητικών κέντρων.
Από την πλευρά του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων αναφέρθηκαν αντιρρήσεις σχετικά με την απόφαση του ΚΑΣ για εγκατάσταση ραντάρ του υπό ανέγερση παρακείμενου αεροδρομίου ακριβώς δίπλα από το μνημείο, ενώ εκπρόσωποι φορέων της τοπικής κοινωνίας, αναφέρθηκαν στον αγώνα των κατοίκων της περιοχής που μαζί με τους αρχαιολόγους ζητούν να μην υποβαθμιστεί το μοναδικό εύρημα.
Προκειμένου να αξιολογηθεί το εύρημα και να προγραμματιστεί η συνέχεια του έργου της κατασκευής του αεροδρομίου, πραγματοποιήθηκε ευρεία σύσκεψη με την συμμετοχή όλων των εμπλεκομένων μερών. Κατά τη διάρκεια της σύσκεψης, αποφασίστηκε ότι η ανασκαφική έρευνα του ευρήματος πρέπει να συνεχιστεί, ώστε να μπορέσουν οι ανασκαφείς να το ερμηνεύσουν, και φυσικά να διασωθεί δεδομένης της μοναδικότητάς του.
Προφανώς το έργο της κατασκευής του αεροδρομίου πρέπει να συνεχιστεί απρόσκοπτα, αλλά και το εύρημα να προστατευθεί.
Μοναδική αρχαιοαστρονομική κατασκευή ημερολογίου 4.200 χρόνια πριν
Πηγές:
Υπουργείο Πολιτισμού https://www.culture.gov.gr/el/Information/SitePages/view.aspx?nID=4988
Ιστοσελίδα: Reader
Ιστοσελίδα : Το Βήμα
