Χαίρεται αγαπητοί αναγνώστες! Στο τρίτο μέρος της ανάλυσης της Μόνα Λίζα, θα αναλυθούν τόσο η επαναστατική της στάση, όσο και το χρονικό της κλοπής της.
Η στάση του σώματος
Η στάση του σώματός της χαρακτηρίζεται επαναστατική λόγω της αυξημένης κίνησης που την χαρακτηρίζει σε σύγκριση με άλλα σύγχρονα της εποχής της πορτρέτα. Λέγεται ότι ο Λεονάρντο πειραματιζόταν με το γυναικείο σώμα εκείνη την εποχή. Αρχικά, τα πόδια της έρχονται παράλληλα με το επίπεδο του πίνακα, στραμμένα στα αριστερά. Ο κορμός της έχει κλίση 90ο, με αποτέλεσμα να «κοιτά» σχεδόν κατάματα τον θεατή, ενώ στην πραγματικότητα το βλέμμα είναι στραμμένο στα δεξιά του. Ακόμα, υπάρχουν αποδείξεις σχετικά με τον πειραματισμό του Λεονάρντο «κάτω» από τη Μόνα Λίζα. Σε αυτό που θαυμάζουμε εμείς σήμερα, τα χέρια της γυναίκας φαίνονται χαλαρά. Μέσω των υπέρυθρων ακτίνων, όμως, αποκαλύφθηκε το ότι αρχικά κρατούσε την καρέκλα και ο λόγος της αλλαγής αυτής ακόμα αγνοείται.
Ιστορική αναδρομή
Τα πορτρέτα εκείνη την εποχή αποτελούσαν αντικείμενα θαυμασμού, αντιμετωπίζονταν δηλαδή ως εκθέματα. Εκθέματα τα οποία κοσμούσαν την κρεβατοκάμαρα! Όσο παράξενο και αν φαίνεται, εκείνη την εποχή η κρεβατοκάμαρα λειτουργούσε ως χώρος υποδοχής επισκεπτών. Το κρεβάτι ήταν από τα πιο ακριβά έπιπλα και αποσκοπούσε στην επίδειξη πλούτου. Παρόλο που η εκφραστικότητα του έργου το καθιστά μοναδικό, δεν παραδόθηκε ποτέ στον Ντελ Τζοκόντο. Και αυτό γιατί η μορφή της Μόνα Λίζα έμοιαζε να έχει πληγεί από τη φτώχεια! Στα πορτρέτα της εποχής της αποτελούσε σημαντικό στοιχείο ο πλούσιος στολισμός της εικονιζόμενης μορφής, σε αντίθεση με τη Μόνα Λίζα, που χαρακτηρίζεται για την απλότητα της εμφάνισής της. Έτσι, έμεινε με τον Λεονάρντο, καθώς το πιθανότερο είναι να την αρνήθηκε ο Ντελ Τζοκόντο. Έπειτα από μια δεκαετία ταξιδιών, το έργο κατέληξε στη Γαλλία, όπου ο Ντα Βίντσι άφησε την τελευταία του πνοή το 1519.
Μετά τον Λεονάρντο
Όταν ο Τζόρτζιο Βαζάρι συνέγραψε την πρώτη βιογραφία του Λεονάρντο, η φήμη της Μόνα Λίζα εξαπλώθηκε. Παρόλο που δεν την είχε δει ποτέ από κοντά, την θαύμαζε. Αυτό δείχνει το κύρος που είχε το εν λόγω έργο του Ντα Βίντσι από τότε. Ο Γάλλος βασιλιάς Φρανσουά Α΄ πήρε τον πίνακα το 1518. Όταν ο Βαζάρι εκθείαζε τον πίνακα το 1548, η Μόνα Λίζα είχε ήδη κατακτήσει μία θέση στο Φονταινεμπλώ (ανάκτορο στην ομώνυμη περιοχή). Όμως, εκεί έφερε τον τίτλο «Πορτρέτο άγνωστης εταίρας» και αυτό λόγω της κόμμωσής της. Τα μαλλιά της ήταν λιτά, που στη αναγεννησιακή Φλωρεντία αποτελούσε στοιχείο των νεαρών κοριτσιών και των ιερόδουλων, και αυτό είχε ως αποτέλεσμα να αντιμετωπίζεται με δυσαρέσκεια. Αργότερα, ο Λουδοβίκος ο 14ος τη μετέφερε στις Βερσαλλίες, ενώ ο επόμενος Λουδοβίκος μίσησε το έργο αυτό και το ξεκρέμασε από το ανάκτορο. Κατά τη διάρκεια της Γαλλικής επανάστασης, η Μόνα Λίζα έμεινε προστατευμένη σε μία αποθήκη και για έναν χρόνο στο ανάκτορο του Κεραμικού. Στο Λούβρο παρέμεινε από το 1797 έως το 1911, τη χρονιά που κλάπηκε.
Η κλοπή
Στις 22 Αυγούστου 1911 η Μόνα Λίζα εκλάπη. Οι γαλλικές αρχές σφράγισαν τα σύνορα και διεξήγαγαν εξονυχιστικές έρευνες σε ολόκληρο το μουσείο όπως και σε όλα τα πλοία και τα τρένα. Ο ανερχόμενος τότε Πάμπλο Πικάσο θεωρήθηκε ύποπτος για την κλοπή και ανακρίθηκε. Όμως, οι ενέργειες αυτές δεν απέφεραν κανένα αποτέλεσμα. Οι εφημερίδες αναφέρονταν σε αυτήν ως το «αριστούργημα του Λεονάρντο» και «το πολυτιμότερο έργο τέχνης στον κόσμο».
Επιστροφή στο Λούβρο
Τον Νοέμβριο του 1913, την εμφάνισή του έκανε ο Αλφρέντο Τζέρι, έμπορος τέχνης. Μόλις είχε λάβει μία επιστολή από κάποιον που υπέγραφε ως «Λέοναρντ» και ο οποίος υποστήριζε ότι είχε στην κατοχή του τον πολύτιμο πίνακα. Η μεγάλη στιγμή είχε φτάσει. Ο Τζέρι, που είχε συνεννοηθεί με τον μυστηριώδη «Λέοναρντ» να συναντηθούν σε ένα ξενοδοχείο της Φλωρεντίας, σάστισε αντικρίζοντας τον πίνακα, που έβγαινε μέσα από ένα φορτηγό! Ο «Λέοναρντ» ή αλλιώς Βιντσέντζο Περούτζια, συνελήφθη. Υπερασπίστηκε την πράξη του αυτή λέγοντας πως ήταν ορθότερο η Μόνα Λίζα να επιστρέψει στην γενέτειρά της. Είχε καταφέρει να την κλέψει καθώς εργαζόταν στο Λούβρο. Αξιοθαύμαστο είναι το γεγονός ότι, παρόλο που την έκρυβε κάτω από μία σόμπα, διατηρήθηκε άθικτη! Το χρονικό της κλοπής είχε λάβει τέλος και η Μόνα Λίζα βρισκόταν ξανά στο Λούβρο. Τα γεγονότα αυτά την ανέδειξαν ως διεθνές είδωλο. Όμως, ποιο μυστικό έσωσε τον πίνακα από μία ρωγμή 10 εκατοστών που άγγιζε σχεδόν το κεφάλι της; Και πως ερμηνεύεται το χαμόγελό της; Αυτά θα αναλυθούν στο τελευταίο μέρος της σειράς.
Τέλος τρίτου μέρους
Μαρία – Σοφία Καρανίκα
