Μόλις πληροφορηθήκαμε πως η αγαπητή σε όλους μας καθηγήτρια κα Αποστόλου πρόκειται να συνταξιοδοτηθεί, της ζητήσαμε να μας παραχωρήσει συνέντευξη, η οποία, όπως θα διαβάσετε, αποτελεί μια κατάθεση ψυχής. Την ευχαριστούμε θερμά για την τιμή που μας έκανε.
Κυρία Αποστόλου, έχουμε πληροφορηθεί πως φέτος είναι η τελευταία χρονιά που διδάσκετε, θέλετε να πάρουμε αυτό το ταξίδι από την αρχή;
Ναι, όπως θέλετε.
Το επάγγελμα του εκπαιδευτικού, και συγκεκριμένα του φιλολόγου, το επιλέξατε συνειδητά ή ήταν τυχαία η εισαγωγή σας στη Φιλοσοφική Σχολή;
Το επέλεξα συνειδήτα, γιατί από όσο γνωρίζετε κι εσείς τα αρχαία μου αρέσουν πάρα πολύ και ήταν κάτι που με έκανε να επιλέξω να γίνω φιλόλογος. Με γεμίζει πάρα πολύ το επάγγελμά μου και η ειδικότητά μου.
Η πορεία σας ως εκπαιδευτικός ήταν τελικά αυτό που θέλατε;
Ναι, πέρα από το ότι τα είκοσι πρώτα χρόνια ταλαιπωρήθηκα πολύ στα όρη και στα βουνά, όπως στο Μέτσοβο, όπου υπηρέτησα έξι χρόνια και ήταν δύσκολη η μετακίνηση με τον παλιό δρόμο. Παρόλα αυτά, ποτέ μα ποτέ δεν γόγγυξα. Το αγαπούσα πολύ το επάγγελμά μου.
Πόσα χρόνια εργάζεστε στον τομέα της εκπαίδευσης;
Σαράντα!. Φέτος είναι η τελευταία μου χρονιά και είμαι πάρα πολύ στεναχωρημένη που θα φύγω. Θα μπορούσα να καθίσω και άλλα δύο χρόνια, αποφάσισα όμως να φύγω τελικά.
Από τα μαθήματα που διδάξατε όλα αυτά τα χρόνια ποιο ήταν το αγαπημένο σας;
Το αγαπημένο μου ήταν τα Αρχαία Ελληνικά φυσικά. Μου αρέσει πάρα πολύ το αρχαίο κείμενο, το να ψάχνουμε μέσα σε αυτό. Δυστυχώς, όμως, δεν με ακολουθούν οι μαθητές, δεν ξέρω γιατί δεν διαβάζουνε και αυτό είναι που με στενοχωρεί πάρα πολύ. Στην πρώτη τάξη κάπως διαβάζουνε, στη δευτέρα τάξη δεν θα το έλεγα.
Με όλη αυτήν την εμπειρία που έχετε αποκτήσει, αν είχατε την δυνατότητα να επέμβετε στο σύστημα εκπαίδευσης, τι θα ήταν αυτό που θα αλλάζατε;
Θα άλλαζα το σημερινό εκπαιδευτικό σύστημα, καθώς θεωρώ ότι στις μέρες μας δεν μαθαίνει ο μαθητής στο σχολείο, γιατί δίνουμε λιγότερη βάση στα μαθήματα και περισσότερο στις δράσεις. Κανένας δεν ενδιαφέρεται αν η ύλη των μαθημάτων ολοκληρώνεται. Όλα επαφίενται στη συνείδηση του καθηγητή, αν θα καταφέρει να ολοκληρώσει την προβλεπόμενη ύλη ή όχι.
Όλα αυτά τα χρόνια που διδάσκετε έχετε έρθει αντιμέτωπη με ακραία σκηνικά συμπεριφοράς από μέρους των μαθητών;
Ποτέ! Ποτέ σε όλα τα χρόνια που δουλεύω δεν έχω βγάλει μαθητή έξω, δεν έχω αποβάλλει, δεν με έχει βρίσει μαθητής. Ξέρετε γιατί; Είχα κάποτε ένα τμήμα, στο οποίο από τους είκοσι μαθητές/τριες οι δεκαεννιά ήταν ζωηροί/ές. Ποτέ, όμως, δεν αντιμετώπισα κάποιο πρόβλημα μαζί τους. Και ξέρετε γιατί δεν είχα; Γιατί είχα κερδίσει τον σεβασμό τους και τα ίδια τα παιδιά μου έλεγαν «Κυρία, σε εσάς δεν πρόκειται να κάνουμε φασαρία, γιατί μας σέβεστε και σας σεβόμαστε». Θεωρώ ότι πρέπει να κερδίσεις τον σεβασμό των μαθητών/τριών για να μην κάνουν φασαρία την ώρα του μαθήματος. Κι αυτό δεν είναι μόνο σημαντικό αλλά σημαντικότατο, γιατί αν εγώ δεν σέβομαι εσένα, τον/την μαθητή/τρια, πώς θα απαιτήσω εσύ να με σεβαστείς; Κι όπως θα ξέρετε κι εσείς, δένομαι πολύ με τους μαθητές/τριες και αυτό με πειράζει, γιατί την επόμενη χρονιά μπορεί να μην τους/τις έχω μαθητές/τριες και να τους/τις βλέπω μόνο στον διάδρομο ή και καθόλου, γιατί μπορεί να έχουν πάει στο Λύκειο. Αυτό που με ικανοποιεί πάρα πολύ είναι όταν ακόμα και μαθητές με παραβατική συμπεριφορά με βλέπουν στον δρόμο, μου μιλάνε, με ρωτάνε τι κάνω. Αυτό συμβαίνει επειδή με αγαπάνε όπως τους αγαπώ κι εγώ.
Υπήρξαν στιγμές που μετανιώσατε που ακολουθήσατε το συγκεκριμένο επάγγελμα;
Ποτέ! Εμένα με ευχαριστεί πάρα πολύ η τάξη, με γεμίζει το να μπαίνω μέσα, να κάνω μάθημα και να με ακούνε οι μαθητές. Ποτέ δεν είπα βαριέμαι. Ποτέ δεν έφυγα από το σπίτι και είπα: «Ωχ!, τώρα ποιος πάει εκεί». Ακόμα και όταν ήμουν άρρωστη ή είχα κάποιο πρόβλημα προσωπικό ή οικογενειακό, με το που άνοιγα την πόρτα και έμπαινα μέσα στην αίθουσα τα ξεχνούσα όλα, έκανα το μάθημά μου και βγαίνοντας από την τάξη μου ερχόταν τα προβλήματα ξανά στον νου. Όσο, όμως, ήμουνα μέσα στην αίθουσα δεν με απασχολούσε τίποτα!
Αν μπορούσατε να αλλάξετε κάτι στον τρόπο με τον οποίο διδάξατε, τι θα ήτανε;
Τίποτα. Όπως δίδασκα, έτσι διδάσκω ακόμα. Δεν θα άλλαζα τίποτα.
Θα παροτρύνατε τα παιδιά που πρόκειται να επιλέξουνε επαγγελματική κατεύθυνση να ακολουθήσουν το δικό σας επάγγελμα;
Παλιότερα ναι. Τώρα, όμως, δεν διορίζονται εύκολα οι νέοι φιλόλογοι. Παλιότερα, όταν τελειώναμε τη σχολή, μπαίναμε σε μία σειρά, στην επετηρίδα που έλεγαν, και όταν ερχόταν η σειρά μας διοριζόμασταν. Τώρα, όμως, δεν υπάρχει αυτή η σειρά. Στις μέρες μας πρέπει να κάνεις δύο ή τρία μεταπτυχιακά, να μιλάς δύο με τρείς ξένες γλώσσες, με άλλα λόγια να διαβάζεις συνέχεια προκειμένου να μπεις σε μια σειρά και να διοριστείς. Και αν διοριστείς! Δεν ξέρω αν αξίζει να ασχοληθεί κάποιος με το συγκεκριμένο επάγγελμα τη στιγμή μάλιστα που δεν αμείβεται ικανοποιητικά και δεν μπορεί κάποιος που το ασκεί να ανταπεξέλθει στις σημερινές απαιτήσεις και τις οικονομικές δυσκολίες. Βλέπω και την κόρη μου, που είναι δασκάλα, να τρέχει από εδώ και από εκεί και να μην αμείβεται ικανοποιητικά …
Πώς νιώθετε που αυτό το ταξίδι τόσων χρόνων φτάνει στο τέλος του;
Είμαι πάρα πολύ συγκινημένη, αγχωμένη, δεν θέλω να φύγω, πρέπει όμως να φύγω, γιατί έχω σαράντα χρόνια, αλλά θεωρώ ότι θα πέσω σε κατάθλιψη, καθώς θα μου λείψει η τάξη και οι μαθητές.
Έχετε σκεφτεί πώς θα αξιοποιήσετε τον ελεύθερο χρόνο που θα έχετε σε λίγο καιρό;
Αυτό με προβληματίζει πάρα πολύ γιατί ήμουν ένας άνθρωπος που κάθε πρωί πήγαινα στην δουλειά μου, γύριζα το μεσημέρι και τακτοποιούσα τα της οικογένειάς μου. Όταν φύγω, όλη την ημέρα θα τακτοποιώ τα της οικογένειάς μου, Θέλω οπωσδήποτε να κάνω κάτι που να με γεμίζει και να με βοηθήσει να ξεπεράσω την αίθουσα, καθώς έχω μεγάλο κόλλημα με την αίθουσα.
Αν μπορούσατε να μεταφέρετε κάτι στις επόμενες γενιές μαθητών και καθηγητών τι θα ήταν αυτό;
Οι καθηγητές να σέβονται ο ένας τον άλλον και να ακούει ο νεότερος τον παλαιότερο, γιατί κάτι ξέρει παραπάνω, έχει λίγη παραπάνω πείρα. Όσον αφορά τη σχέση καθηγητών και μαθητών αυτό που θα έλεγα είναι να χτυπήσουν το χέρι στην έδρα και να απαιτήσουν από τα παιδιά ησυχία και προσοχή, αφού τα σεβαστούν πρώτα. Δεν πρέπει ο καθηγητής να φτάσει σε σημείο να βγει από τα ρούχα του μέσα στην αίθουσα, γιατί τότε χάνει το παιχνίδι και οι νέοι καθηγητές δεν είναι καθηγητές μιας χρονιάς και τελείωσαν, είναι το μέλλον τους. Τα παιδιά έρχονται και φεύγουν από το σχολείο, αλλά αυτοί πρέπει να βρουν τρόπο να τα πλησιάσουν, για να είναι και τα παιδιά απέναντί τους σωστά. Τα παιδιά, βέβαια, όσο περνάνε τα χρόνια ζωηρεύουν. Θα πρέπει κι αυτά να καταλάβουν ότι, όταν βρίσκονται στην τάξη, κάνουν μάθημα, ότι η θέση του καθηγητή τους είναι στην έδρα και η δική τους στα θρανία, ότι πρέπει να τον ακούνε, ότι δεν μπορούν να κάνουν ό, τι θέλουν, ότι υπάρχουν κανόνες!
Επιμέλεια: Αναστασία Αμπελακιώτη, Κωνσταντίνα Βυζούκη, Μαριάνα Βυζούκη, Πηνελόπη Κοντογιάννη, Φερενίκη Κοντογιάννη
