Τη Δευτέρα 09-02-2026 είχαμε τη χαρά και την τιμή να πάρουμε συνέντευξη από τον κύριο Ιωάννη Κωνσταντίνου, καθηγητή του τμήματος Χημείας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων. Ο κύριος Κωνσταντίνου μας μίλησε για το επάγγελμά του, τις δυσκολίες του τομέα του και μας εξήγησε και κάποια πράγματα μέσα από την εμπειρία του. Τον ευχαριστούμε θερμά για τον χρόνο που μας αφιέρωσε και τις γνώσεις που μας μετέδωσε!
Η Χημεία ήταν πάντα κάτι που σας ενδιέφερε ή ήταν κάτι που ανακαλύψατε στην πορεία;
Η Χημεία ήταν πάντα από τα μαθήματα που μου άρεσαν. Ασφαλώς, όλα τα μαθήματα πρέπει να τα γνωρίσεις κατά την πορεία της εκπαίδευσης. Από το γυμνάσιο τα πρώτα μαθήματα που έκανα στη χημεία μου άρεσαν λόγω των εφαρμογών τις οποίες έχει και των πολλών και διαφορετικών πεδίων με τα οποία κάποιος μπορεί να ασχοληθεί. Μετά από λίγο είδα πως μπορούσα να αντιληφθώ αυτή την επιστήμη αρκετά καλά και από τις πρώτες τάξεις του Λυκείου είχα επιλέξει ότι η Χημεία θα είναι μία από τις επιστήμες με τις οποίες θα ασχοληθώ, είτε ως χημικός είτε μέσω άλλων συναφών επιστημών. Έτσι, επέλεξα το τμήμα της Χημείας με δεδομένο ότι αποτελεί βασική Επιστήμη από την οποία θα μπορούσα να διαλέξω την κατεύθυνση που ήθελα.
Έχετε ασχοληθεί ποτέ με κάποιο άλλο επάγγελμα;
Όχι, δεν έχω ασχοληθεί. Δεν υπήρξα εξαρχής καθηγητής στο πανεπιστήμιο. Μετά τις διδακτορικές σπουδές μου δούλεψα για δύο χρόνια ως Χημικός και έπειτα από αυτό το χρονικό διάστημα είχα την ευτυχή κατάληξη να διδάσκω ως καθηγητής πανεπιστημίου.
Ήτανε δύσκολο το διδακτορικό σας;
Οι διδακτορικές σπουδές είναι σαφώς το ανώτερο επίπεδο σπουδών και οπωσδήποτε υπάρχει σημαντικός βαθμός δυσκολίας. Ο βαθμός αυτός δυσκολίας, όμως, αίρεται όταν κάποιος είναι αφοσιωμένος στην μελέτη και επίμονος στην αντιμετώπιση των δυσκολιών που προκύπτουν, όπως για παράδειγμα κατά τη διάρκεια των πειραμάτων. Κάποιοι τρόποι αντιμετώπισης των προβλημάτων είναι να εξετάζουμε σε ποιους παράγοντες οφείλονται μη αναμενόμενα αποτελέσματα και να συμβουλευόμαστε τη Διεθνή Βιβλιογραφία, για να εντοπίζουμε τα σημεία στα οποία θα πρέπει να τροποποιήσουμε κάτι. Έτσι, λόγω του ότι υπάρχουν πολλές δυσκολίες στις διδακτορικές σπουδές, θα πρέπει κάποιος να είναι πολύ προσηλωμένος και αποφασισμένος από πριν ότι θα πρέπει να αφιερώσει πολλές ώρες και μεγάλη προσπάθεια.
Ποιο κομμάτι της χημείας είναι το αντικείμενό σας;
Το αντικείμενό μου ‘’Ρύπανση και Τεχνολογίες Προστασίας Περιβάλλοντος’’ αποτελείται από δύο μεγάλα πεδία. Το ένα σχετίζεται με τον έλεγχο της ρύπανσης, να μπορούμε δηλαδή να γνωρίζουμε αν το περιβάλλον έχει υποστεί υποβάθμιση από διάφορους χημικούς παράγοντες. Το δεύτερο, η τεχνολογία προστασίας περιβάλλοντος, εφαρμόζεται αφού εντοπίσουμε τη ρύπανση και σχετίζεται αφενός με τις τεχνολογίες που μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε για να μετριάσουμε τη ρύπανση αυτή σε επίπεδα που δεν προκαλούν επιπτώσεις για τον άνθρωπο και το περιβάλλον αφετέρου με την ανάπτυξη νέων πιο ‘’πράσινων’’ τεχνολογιών που συμβάλουν στην αποφυγή της ρύπανσης.
Κατά πόσο έχει βοηθήσει η ανάπτυξη της τεχνολογίας στην επιστήμη και στη δουλειά σας;
Η τεχνολογία, όσον αφορά τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές, έχει βοηθήσει πάρα πολύ. Για παράδειγμα, όταν πρέπει να χρησιμοποιήσουμε σύγχρονα μαθηματικά για διάφορους σκοπούς όπως η μοντελοποίηση διεργασιών, η θεωρητική μελέτη φυσικοχημικών ιδιοτήτων, κ.α. Από την άλλη, όσον αφορά τα επιστημονικά όργανα, τα οποία αποτελούν προϊόντα υψηλής τεχνολογίας, βοηθούν εξίσου σημαντικά, καθώς εξασφαλίζουν την καλύτερη ανίχνευση συγκεκριμένων ενώσεων ή στοιχείων.
Η τεχνητή νοημοσύνη έχει επηρεάσει θετικά ή αρνητικά;
Θεωρώ πως η τεχνητή νοημοσύνη έχει επηρεάσει θετικά, καθώς είναι ένα από τα εργαλεία που μας βοηθάνε μέσω των ηλεκτρονικών υπολογιστών. Το ζήτημα είναι το πώς θα συνεχίσει να εφαρμόζεται από εδώ και πέρα, διότι η τεχνητή νοημοσύνη λαμβάνει υπόψη οποιεσδήποτε πηγές βρει στο διαδίκτυο και μερικές φορές μπορεί αυτές να μην είναι απολύτως ακριβείς.
Σας έχει συμβεί ποτέ κάποιο ατύχημα σε ώρα πειράματος;
Στο δικό μας εργαστήριο κάποιο σοβαρό ατύχημα δεν έχει συμβεί, διότι λαμβάνονται όλα τα μέτρα προστασίας, κι αυτό είναι ένα από τα πρώτα πράγματα που μαθαίνουν οι φοιτητές μόλις μπουν στη σχολή. Επομένως, τέτοιος κίνδυνος ελαχιστοποιείται. Σε εργαστηριακούς χώρους είναι πιθανόν να συμβούν «μικροατυχήματα» χωρίς σημαντικές επιπτώσεις, για τα οποία ο χημικός είναι εκπαιδευμένος να μπορεί να τα αντιμετωπίσει.
Πιστεύετε πως τα πειράματα βοηθούν στη καλύτερη κατανόηση της θεωρίας;
Αναπόφευκτα! Η θεωρία επαληθεύεται από τη πειραματική διαδικασία μέσω κατάλληλα σχεδιασμένων πειραματικών μετρήσεων.
Θα προτείνατε στους νέους να ακολουθήσουν την επιστήμη της Χημείας;
Σίγουρα ναι! Η επιστήμη της Χημείας έχει πάρα πολλές και διαφορετικές εφαρμογές μέσα από τις οποίες κάποιος μπορεί να βρει αντικείμενα που να του αρέσουν. Αυτή τη στιγμή η Χημεία είναι βασικός πυλώνας στα φάρμακα, στα τρόφιμα, στο περιβάλλον, σε πολλές βιομηχανικές διεργασίες, σε καύσιμα, σε παραγωγή εναλλακτικών μορφών ενέργειας και μέσα σε όλα αυτά μπορούν οι νέοι και οι νέες να βρουν κάτι που να τους/τις ενδιαφέρει και να ασχοληθούν.
Πόσες ώρες πιστεύετε πως πρέπει να διαβάζει κάποιος που θέλει να ασχοληθεί με τη χημεία;
Για το ίδιο μαθησιακό αποτέλεσμα κάποιος μπορεί να χρειάζεται λιγότερη ώρα ενώ κάποιος άλλος περισσότερη. Εγώ θα συμβούλευα να διαβάζουμε τόσο, όσο χρειάζεται να κατανοήσουμε και να εμπεδώσουμε αυτό που διαβάζουμε.
Ποιες είναι οι επαγγελματικοί διέξοδοι που δίνουν οι σπουδές στη Χημεία;
Η επιστήμη της Χημείας έχει πάρα πολλές επαγγελματικές διεξόδους: είναι μία από τις καθηγητικές σχολές για ενασχόληση με την εκπαίδευση, στην βιομηχανία με την παραγωγή και τον έλεγχο στα τρόφιμα, στα φάρμακα, στο περιβάλλον, στα καύσιμα, στην ανάπτυξη και παραγωγή διάφορων (τεχνολογικών) υλικών όπως πολυμερικά υλικά, πλαστικά, κεραμικά, κ.α. Επίσης ως στελέχη σε δημόσιους φορείς ελέγχου όπως το Γενικό Χημείο του Κράτους, κ.α.
Συνδέεται η Χημεία με άλλες επιστήμες;
Η επιστήμη της Χημείας σίγουρα συνδέεται και με άλλες βασικές επιστήμες όπως τη Φυσική και τα Μαθηματικά. Υπάρχουν σημαντικές επιστήμες που συνδέονται με την επιστήμη της Χημείας όπως είναι π.χ. η Βιολογία, Γεωλογία, Γεωπονία και Επιστήμη Τροφίμων, Μηχανική Υλικών, Περιβάλλοντος, κ.α.
Επιμέλεια: Θάλεια Παππά, Ιόλη Πατρινιού
