Η Σαμαρίνα είναι οικισμός της Δυτικής Μακεδονίας και ανήκει στην Περιφερειακή ενότητα Γρεβενών. Βρίσκεται στη βόρεια Πίνδο, στις ανατολικές πλαγιές του Σμόλικα, σε υψόμετρο 1.541 μέτρων και είναι το ψηλότερο χωριό της Ελλάδας αλλά και των Βαλκανίων. Πριν την ένταξή της στον Δήμο Γρεβενών αποτελούσε ομώνυμη κοινότητα. Οι μόνιμοι κάτοικοί της, που τον χειμώνα παραχειμάζουν σε χαμηλότερους τόπους της Θεσσαλίας και της Μακεδονίας, είναι στο μεγαλύτερό τους μέρος Βλάχοι. Κύρια απασχόλησή τους είναι η κτηνοτροφία, η υλοτομία και ο τουρισμός.
Γύρω από την Σαμαρίνα θα δείτε πυκνά δάση πεύκου, οξιάς, πυξαριού και ρόμπολου. Το χωριό έχει άφθονα κρύα νερά, ασύγκριτες φυσικές ομορφιές και κλίμα ιδανικό για καλή υγεία και ζωή. Για αυτά της τα προσόντα άλλωστε, την βάφτισαν και «Ωραία Σαμαρίνα».Η πρώτη εντύπωση της Σαμαρίνας από μακριά, είναι υπέροχη: Το μεγάλο κεφαλοχώρι στέκεται στους πρόποδες του δεύτερου σε ύψος βουνού της Ελλάδας, κάτω από τις χιονισμένες ακρώρειές του με τις τελευταίες γειτονιές του να ακουμπούν στις δασωμένες παρυφές. Ακόμη, η εκκλησία της Παναγίας, με το αιωνόβιο πεύκο να ριζώνει στο ιερό της, θεωρείται το καμάρι των Σαμαριναίων.
Από mixanitouxronou.gr
1.Ιστορική Αναφορά
Η Σαμαρίνα όπως και τα άλλα βλαχοχώρια της Πίνδου, έχει επίσης τη δική της λαμπρή ιστορία, στους γνωστούς αγώνες και τις εξεγέρσεις της «Βλαχουριάς», στα μακρά χρόνια του πιο μακρινού παρελθόντος. Στα 1826 οι Σαμαριναίοι συμμετέχουν στην αθάνατη φρουρά των Μακεδόνων, που πολέμησαν στην πολιορκία του Μεσολογγίου. Η ομάδα των Σαμαριναίων αποτελούνταν από 120 μαχητές, με αρχηγό τον Μίχο Φλώρο που πολέμησαν στην «Ντάπια» του Στρατηγού Μάκρη. Κατά την Έξοδο του Μεσολογγίου, η Μακεδονική φρουρά, ήταν η εμπροσθοφυλακή των πολιορκημένων και είχε τις μεγαλύτερες απώλειες και τα περισσότερα θύματα από τα πυρά των Οθωμανών. Από αυτούς τους 120 ήρωες, διασώθηκαν μόνο 33 άνδρες, ενώ οι υπόλοιποι έπεσαν ηρωικά στις 10 Απριλίου του 1826 στην τελική μάχη της Εξόδου. Οι στίχοι του θρυλικού τραγουδιού «Παιδιά της Σαμαρίνας» είναι η τελευταία επιθυμία του λαβωμένου αρχηγού Μίχου Φλώρου προς τα παλικάρια του που σώθηκαν από τη σφαγή. Για να μην ξεχάσουν τα λόγια του αρχηγού τους στον μακρύ δρόμο της επιστροφής, τα έγραψαν με κάρβουνο στις πτυχές των φουστανελών τους.
Έτσι, οι επιζήσαντες πολεμιστές Σαμαριναίοι επέστρεψαν μετά από πολλές κακουχίες στο χωριό τους και έφεραν πίσω το κακό μαντάτο. Τα λόγια του αρχηγού τους έγιναν μοιρολόι, το οποίο τραγουδιόταν και σε άλλα μέρη, όταν πέθαιναν αγαπημένα τους πρόσωπα. Αργότερα, έφτασε σε μας μελοποιημένο ως δημοτικό τραγούδι.
2.Εκδηλώσεις
Οι εκδηλώσεις στο χωριό ξεκινάνε απ’ τις 23 και 24 Ιουνίου με το έθιμο του Κλείδωνα .Το μεγαλύτερο όμως πανηγύρι είναι αυτό του Δεκαπενταύγουστου, που αποτελεί το «Πάσχα των Σαμαριναίων». Είναι αυτό το οποίο συγκεντρώνει τον περισσότερο κόσμο και στο οποίο προσπαθεί να παραστεί κάθε Σαμαριναίος που είναι μακριά από την πατρίδα του. Αυτό το πανηγύρι διαρκεί τρεις μέρες.Την πρώτη ημέρα τελείται μικρή λειτουργία με λίγους παρευρισκόμενους και το βράδυ κατεβαίνουν όλοι στο χάνι (πλατεία του χωριού) όπου παρουσιάζονται χορευτικά συγκροτήματα. Η κύρια γιορτή γίνεται τη δεύτερη μέρα. Όλοι μικροί και μεγάλοι παρευρίσκονται στη θεία λειτουργία και στη συνέχεια, στην αυλή της εκκλησίας, πιάνουν το «Μεγάλο» χορό του χωριού ή «Τσιάτσο».Ο χορός αυτός θυμίζει τον αρχαίο διθύραμβο. Ονομάζεται έτσι από το ομώνυμο τραγούδι το οποίο λένε πρώτο στο χορό και αναφέρεται στο φοβερό Αρβανίτη επιδρομέα «Τσιάτσιο», που στα 1785 τρομοκρατούσε την περιοχή γύρω από την Σαμαρίνα.
Στον «Τσιάτσιο» σχηματίζονται δύο μεγάλοι επάλληλοι κύκλοι από άνδρες και γυναίκες. Ο εσωτερικός κύκλος που είναι ο πρωτεύοντας αποτελείται από τους άνδρες, ενώ ο εξωτερικός από τις γυναίκες. Οι χορευτές χορεύουν τραγουδώντας έξι τραγούδια, που άλλα είναι ηρωικά κλέφτικα και άλλα παρμένα μέσα από την κοινωνική ζωή του χωριού. Τον χορό συντονίζει ένας οργανωτής – τελετάρχης, που βρίσκεται στο κέντρο του κύκλου κρατώντας ένα ραβδί. Οι χορευτές χορεύουν αργά και περπατητά, εκτός από τους πρώτους που χορεύουν στα τρία.
Την τρίτη μέρα συνεχίζεται το ίδιο. Φυσικά υπάρχουν και άλλα πανηγύρια, του Προφήτη Ηλία, της Αγίας Παρασκευής, του Αγίου Δημητρίου, του Αγίου Κοσμά με τελευταίο αυτό της Μικρής Παναγίας που είναι και το «αποχαιρετιστήριο» θα λέγαμε. Όλα αυτά όμως είναι μικρότερης λαμπρότητας.
Από newsbeast.gr
3.Αξιοθέατα
Στο παλαιό χωριό, 4χλμ νότια του σημερινού χωριού συναντάμε μέσα στο δάσος το μοναστήρι της Αγ. Παρασκευής (1713), βυζαντινού ρυθμού, το εσωτερικό του οποίου είναι γεμάτο με τοιχογραφίες ντόπιων αγιογράφων. Εδώ λειτουργούσε σχολή αγιογραφίας. Το μοναστήρι πρόσφερε πολλά στη διάρκεια της τουρκοκρατίας και υπήρξε κέντρο κλεφτών και αρματολών.Aξιόλογες παλιές εικόνες του 18ου αιώνα σώζονται στην εκκλησία του Προφήτη Ηλία που χτίστηκε το 1795. Το 1819 ανακατασκευάστηκε ο ναός της Κοιμήσεως της Θεοτόκου (Μεγάλη Παναγία). Η εκκλησία έχει ξυλόγλυπτο τέμπλο και εξαιρετικές τοιχογραφίες από ντόπιους τεχνίτες. Το 1943 ιδρύθηκε ο ναός του Αγίου Κοσμά κοντά στο βήμα του, εκεί δηλαδή όπου μίλησε ο Άγιος στα 1774-5.Ακόμη σε καλή κατάσταση διατηρείται και η εκκλησία του Αγίου Δημητρίου του Νεομάρτυρα, εκ Σαμαρίνης (1957) .
Στη Κοινότητα του χωριού, στο κέντρο της Σαμαρίνας συστεγάζεται το αρχαιολογικό – λαογραφικό μουσείο. Εδώ φυλάγονται παραδοσιακές στολές και παλιά εργαλεία των ντόπιων. Tέλος, αν κάποιος βρεθεί στην Σαμαρίνα, αξίζει τον κόπο να δοκιμάσει τις ξακουστές πίτες (γαλατόπιτα, καρυδόπιτα, κολοκυθόπιτα), τα παραδοσιακά τυριά όπως φέτα, κεφαλοτύρι, κασέρι, μανούρι, μπάτζιος, τα κρέατα ντόπιας παραγωγής αλλά και το περίφημο γλυκό καρύδι ή κυδώνι.
Γράφει η Ρίτα Κοτλιδοπούλου Γ2
ΠΗΓΕΣ
1.https://el.wikipedia.org/wiki/Σαμαρίνα
3.https://samarina.gr/samarina/
4.https://cdltour.gr/el/samarina-kai-mesologgi-mia-shesi-iroiki
5.https://samarina.gr/ekdilwseis/
6.https://samarina.gr/samarina/oi-eklisies-mones/
7.https://samarina.gr/samarina/moysio/
