Από Σιδηροπούλου Ροζελία μαθήτρια της Β Γυμνασίου
ΕΦΗΒΙΚΗ ΠΑΡΑΒΑΤΙΚΟΤΗΤΑ
Ένα από τα θέματα τα οποία απασχολούν τη σχολική κοινότητα και την κοινωνία γενικότερα είναι η παραβατικότητα των ανηλίκων, η οποία συνδέεται, για παράδειγμα, με μικροκροκλοπές, βανδαλισμούς, άσκηση σωματικής βίας και παραβίαση του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας. Καθημερινά από τα μέσα ενημέρωσης και το διαδίκτυο αναδεικνύονται περιστατικά, στα οποία ανήλικοι έχουν το ρόλο του δράστη και θύματά τους είναι, επίσης, συνομήλικοί τους ή συμμαθητές τους. Η νεανική παραβατικότητα ξεκινά συνήθως ως ομαδική διαδικασία και μαθαίνεται με τη συναναστροφή και την παρατήρηση.
Μπορεί κανείς να αναρωτηθεί εάν το bullying, δηλαδή ο σχολικός εκφοβισμός, ανήκει σε μια από τις κατηγορίες παραβατικότητας των νέων. Το bullying δεν θεωρείται παραβατικότητα, όταν περιορίζεται σε λεκτική και ψυχολογική βία, αλλά αποτελεί σοβαρό πρόβλημα, μιας και επηρεάζει άμεσα το θύμα στο σχολικό του περιβάλλον. Εάν, αντιθέτως, το bullying περιλαμβάνει σωματική βία ή σοβαρό διαδικτυακό εκφοβισμό, τότε φυσικά θεωρείται παραβατική πράξη, που τιμωρείται από τον νόμο. Με λίγα λόγια, το bullying εντάσσεται στην κατηγορία της παραβατικότητας των ανηλίκων, εφόσον ξεπεράσει τα όρια και γίνει μία ποινικά δικάσιμη πράξη.
Τρανταχτή απόδειξη έξαρσης της νεανικής παραβατικότητας αποτελούν τα στατιστικά, τα οποία περιγράφουν με νούμερα τη διάσταση του προβλήματος. Συγκεκριμένα, στη Θεσσαλονίκη, τις πιο συχνά καταγεγραμμένες παραβατικές συμπεριφορές εφήβων αποτελούν οι μικροκλοπές και οι σωματικές βλάβες. Σύμφωνα με στοιχεία της Ελληνικής Αστυνομίας για το 2025, έχουν καταγραφεί περισσότερες από επτακόσιες υποθέσεις με δράστες ανηλίκους στην πόλη μας, με τις μικροκλοπές να κατέχουν το ποσοστό του 25% και περιστατικά σωματικών βλαβών να εντοπίζονται στο σχολείο αλλά και στην οικογένεια. Όσο για το bullying, έρευνες δείχνουν πως ο διαδικτυακός εκφοβισμός (cyber bullying), έχει αυξηθεί ανησυχητικά.
Η έξαρση του φαινομένου οφείλεται στο ότι οι νέοι μαθαίνουν τη βία, παρατηρώντας κάποιους να τη χρησιμοποιούν, για να επιτύχουν έναν σκοπό, και κάποιους που τη χρησιμοποιούν να ανταμείβονται και να έχουν αναγνώριση. Η συνεχής προβολή βίας στην τηλεόραση και στα βιντεοπαιχνίδια έχουν ως συνέπεια αυτή να θεωρείται φυσιολογική από τους εφήβους. Οι διαφορές μεταξύ συμμαθητών δεν λύνονται πλέον με συζήτηση, αλλά με βία και οι μαθητές δικαιολογούν έπειτα τις αποτρόπαιες πράξεις τους με φράσεις, όπως «του άξιζε», «πρόσβαλε την ομάδα».
Επομένως προκύπτει ότι, η νεανική παραβατικότητα και ο σχολικός εκφοβισμός αποτελούν σύνθετα κοινωνικά φαινόμενα που δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν με αδιαφορία. Πιστεύω ότι η πρόληψη, η επικοινωνία και η σωστή καθοδήγηση μπορούν να λειτουργήσουν ως ασπίδα απέναντι στη βία. Μέσα απο τη συνεργασία της οικογένειας, του σχολείου και της πολιτείας θα μπορέσουν οι έφηβοι να γίνουν χρήσιμοι και ενεργοί πολίτες της κοινωνίας.
