Από τους Αγγελιοφόρους του 13ου
ΤΕΤΑΡΤΗ 20 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2023
Γιώργος Τσ: Κα Εύη Τσιτιρίδου, καλημέρα σας. Ευχαριστούμε για τη συνέντευξη που θα δώσετε στους Αγγελιοφόρους του 13ου.
Κι εγώ σας ευχαριστώ. Χαίρομαι για την πρόσκληση ιδιαιτέρως, γιατί αγαπώ πολύ αυτό το σχολείο και τους εκπαιδευτικούς του και φυσικά κυρίως όλα τα παιδιά.
Ορέστης: Πόσα χρόνια είστε συγγραφέας;
Δύσκολη ερώτηση αυτή, γιατί όπως ξέρεις, οι κυρίες δεν αποκαλύπτουν την ηλικία τους, όμως θα σου πω κάτι το οποίο πραγματικά πιστεύω ότι ισχύει:
Είμαι συγγραφέας από τότε που ξεκίνησα να νιώθω έτσι από πολύ μικρή, από την ηλικία σας.
Μαριλένα: Τι ή ποιος σας ώθησε να ακολουθήσετε τον δρόμο προς τα βιβλία και γιατί για παιδιά;
Ωραία, νομίζω ότι αυτό που μας ωθεί να κάνουμε κάτι στη ζωή μας είναι η βαθύτερη ανάγκη μας να επικοινωνήσουμε με τους ανθρώπους και να σχετιστούμε μαζί τους. Από πολύ μικρή μου άρεσε πολύ να διαβάζω βιβλία, ίσως με βοήθησε και το γεγονός ότι ο μπαμπάς ταξίδευε, ήταν ναυτικός κι εγώ παρηγοριόμουν διαβάζοντας παραμύθια κι ιστορίες όσο εκείνος έλειπε από το σπίτι, και γενικά στο σπίτι μας αγαπούσαμε πολύ το βιβλίο. Έβλεπα πάντα αρκετούς φίλους μου να δωρίζουν βιβλία ο ένας στον άλλο, κι αυτό ήταν πολύ σημαντικό. Νομίζω ότι με παρακίνησε. Γενικά όμως από μικρό παιδάκι μου άρεσαν πολύ ότι είχε σχέση με χαρτί , μολύβι, βιβλίο, ζωγράφιζα, κράταγα ημερολόγια με τους συμμαθητές μου και τους φίλους μου, σχεδίαζα, ήμουν πολύ του χαρτιού.
Ποιο είναι το πρώτο βιβλίο που γράψατε;
Το πρώτο βιβλίο, το οποίο εκδόθηκε με το όνομά μου, γιατί το «τι γράφεις και πότε το γράφεις» είναι μια άλλη ιστορία και άλλη ιστορία το «πότε εκδίδεται κάτι και κυκλοφορεί στον κόσμο», είναι το βιβλίο “Παραμύθια της Ίμβρου”, στο οποίο τα κείμενα δεν ήταν δικά μου, ήταν λαϊκά παραμύθια παραδοσιακά της Ίμβρου μαζί με μύθους και θρύλους του νησιού το οποίο ανακάλυψα στο πατρικό σπίτι των πεθερικών μου, των γονιών του άντρα μου, όταν πήγα στην Ίμβρο για πρώτη φορά, μέσα σε ένα σεντούκι. Μέσα σε ένα σεντούκι βρήκα παλιά περιοδικά που εκδίδονταν στην Ίμβρο κι είχαν μέσα αυτά τα παραμύθια. Θέλησα λοιπόν, να διαλέξω μερικά από αυτά που μπορούσαν να ακουστούν από παιδιά, γιατί πρέπει να ξέρετε ότι τα παραδοσιακά παραμύθια δεν λέγονταν και δεν γράφονταν για παιδιά κατά κύριο λόγο αλλά για να διασκεδάσουν οι μεγαλύτεροι, οπότε διάλεξα μερικά από αυτά, τα επιμελήθηκα και βγήκε το πρώτο βιβλίο “Τα παραμύθια της Ίμβρου”, σε επιμέλεια δική μου. Το πρώτο ξεκάθαρο δικό μου βιβλίο, με δικά μου κείμενα και δική μου ιδέα ήταν η “Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη” που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πατάκη.
Γιώργος Τσ: Πώς σας έρχονται ιδέες και γράφετε βιβλία κωμικά ή δραματικά ή περιπετειώδη;
Ωραία. Η έμπνευση είναι μια πολύ μυστηριώδης κυρία ή κύριος, δεν ξέρω δεν την έχω δει ποτέ, τη νιώθω όμως όταν παρατηρώ τον κόσμο γύρω μου με μεγάλη προσοχή κι όταν αφήνω τη καρδιά μου να πλησιάσει αυτά που βλέπω, ακούω και έρχονται προς τα μένα με την αλήθεια της. Μπορεί να με ωθήσει να γράψω κάτι που είδα στο δρόμο ή κάτι που μου είπε ένα παιδί ή κάνοντας μια δουλειά στο σπίτι ή ακόμα κι ένα ερέθισμα από το ραδιόφωνο, από τη λαϊκή, δεν μπορείτε να φανταστείτε ούτε μπορεί κάποιος ποτέ να προδιαγράψει πού θα τον βρει η έμπνευση. Η έμπνευση μπορεί να τον βρει οπουδήποτε, ακόμα κι όταν κοιμάται. Πολλές φορές έχω δει ιστορίες στον ύπνο μου και κάποιες από αυτές έχουν γίνει βιβλία. Άρα, αυτό που έχω να πω εγώ για την κυρία ή τον κύριο έμπνευση, αυτό τον μυστηριώδη τύπο, είναι ότι να έχουμε την καρδιά μας ανοιχτή, τα ματάκια μας, το μυαλό μας και τη φαντασία μας κι όλο και θα μας επισκεφτεί. Ίσως και εκεί που δεν το περιμένουμε κι αυτό θα είναι το πολύ ωραίο, το πολύ γοητευτικό.
Μυρτώ: Πόσο καιρό σας παίρνει από τη στιγμή που θα σας έρθει μια ιδέα μέχρι να την αποτυπώσετε στο χαρτί;
Ωραία, λοιπόν. Ιδέες μπορεί να έρχονται πολλές. Συνήθως κάποιες καταγράφονται. Εγώ ας πούμε κρατάω σημειώσεις, είμαι πάντα με ένα μπλοκάκι κι ένα στυλό στο χέρι, κι ενώ άλλοι συνάδελφοι φίλοι συγγραφείς κι εκπαιδευτικοί πλέον γράφουν στα κινητά, εγώ δεν μπορώ να αποχωριστώ το χαρτί και το μολύβι. Πάντα με χαρτί και με μολύβι γίνονται οι πρώτες καταγραφές. Απλά δεν ξέρεις ποτέ ποια από αυτές τις ιδέες τελικά θα γίνει βιβλίο. Για να γίνει κάτι βιβλίο είναι μια πολύ μεγάλη περιπέτεια και δεν εξαρτάται πάντα από τον συγγραφέα. Εξαρτάται από πολλούς παράγοντες και κυρίως από το αν ο συγγραφέας θα καταφέρει να φτιάξει ένα κείμενο που θα μιλήσει στην καρδιά και στο μυαλό κάποιου εκδότη. Γιατί ο εκδότης είναι αυτός που αποφασίζει, αν θα γίνει ένα βιβλίο. Είναι μεγάλη διαδικασία. Θα μας πάρει πολύ ώρα να την περιγράψουμε. Πάντως μπορώ να πω κάτι, που θεωρώ ότι είναι και η ουσία του πράγματος, «όταν θέλεις πολύ να γίνει κάτι και το πιστεύεις, το προσπαθείς με όλους τους τρόπους που έχεις κι ίσως μ’ αυτούς που δεν έχεις και τους φαντάζεσαι στην πορεία”. Πολλές φορές θα βρεθούν και άνθρωποι στο δρόμο σου που θα σε βοηθήσουν να πραγματοποιήσεις αυτό το όνειρο, να βγάλεις το δικό σου βιβλίο. Θα υπάρξουν και άνθρωποι που θα σε εμποδίσουν. Σημασία έχει εσύ ποτέ να μην σταματάς να πιστεύεις το όνειρό σου. Τώρα, το να εκτυπώσω κάτι που έγραψα στο χαρτί στον εκτυπωτή του σπιτιού είναι πολύ εύκολο, όλοι μπορούμε να το κάνουμε αλλά, το να γίνει βιβλίο, όπως είναι το βιβλίο για το οποίο ήρθα σήμερα εδώ “Ο Άγιος Βασίλης ήρθε αλλιώς” προϋποθέτει τη συνεργασία πολλών ανθρώπων και κυρίως το να πιστέψουν στην ιδέα σου και στο όνειρό σου ένας εκδοτικός οίκος και οι συνεργάτες του, στην προκειμένη περίπτωση οι Εκδόσεις Υδροπλάνο. Όλα λοιπόν, όλα τα έργα τέχνης είτε πρόκειται για λογοτεχνία, είτε για ζωγραφική, θέατρο, οτιδήποτε παράγει ο άνθρωπος είτε είναι τέχνη είτε είναι και στην καθημερινότητα του το παραμικρό όπως ένα τραπέζι, προϋποθέτει το να βρεθούν άνθρωποι οι οποίοι να θελήσουν να συνεργαστούν για να γίνει και σ’ αυτή τη συνεργασία να υπάρχει εμπιστοσύνη, αγάπη, αλληλεγγύη, φαντασία και κέφι. Χωρίς το κέφι δεν γίνεται τίποτα. Ειδικά όταν φτιάχνουμε έργα τέχνης. Και το κέφι το εννοώ με αυτή τη διάθεση που έχουμε πραγματικά να δώσουμε τον καλύτερο εαυτό μας σ’ αυτό που κάνουμε. Έτσι θα παρασύρουμε και άλλους ανθρώπους να μοιραστούν το όνειρό μας.
Ελπίδα: Ποιο είναι το πιο αγαπημένο σας βιβλίο από αυτά που έχετε γράψει;
Αυτή είναι η κλασική ερώτηση που πάντα γίνεται και πάντα δίνω την ίδια κλασική απάντηση, και νομίζω και όλοι οι συγγραφείς, δεν μπορείς να ξεχωρίσεις κάποια από τα βιβλία σου ως πιο αγαπημένο. Όπως δεν μπορείς να ξεχωρίσεις κάποιο από τα παιδιά σου ή κάποιον από τους μαθητές ως πιο αγαπημένο. Όλοι είναι το ίδιο αγαπημένοι, ο καθένας για το δικό του ξεχωριστό τρόπο και πάντα μέσα στην άκρη του μυαλού σου σκέφτεσαι ότι όπως λέει ο ποιητής, η πιο όμορφη θάλασσα είναι αυτή που δεν την ταξιδέψαμε ακόμη. Οπότε το καινούργιο που έρχεται και που ακόμα δεν έχει συμβεί ή ίσως να έχει λίγο περισσότερη αγωνία. Αυτή την αγωνία της αγάπης πριν τη δημιουργία από τα υπόλοιπα που έχουν ήδη γεννηθεί, κυκλοφορούν.
Κώστας: Πόσα βιβλία έχετε εκδώσει;
Λοιπόν κυκλοφορούν νομίζω περίπου είκοσι πέντε. Δεν τα μετράω και δεν τα έχω εκδώσει εγώ. Εγώ τα έχω γράψει. Έχουν συνεργαστεί εξαιρετικοί εικονογράφοι για την εικονογράφηση τους, εφόσον πρόκειται για παιδικά βιβλία. Αλλά να θυμηθώ και ένα σκέλος μιας ερώτησης που δεν απάντησα πριν. Γιατί παιδικό;
Λοιπόν, δεν του απάντησα όταν με ρωτήσατε γιατί παιδικό βιβλίο. Δεν ξεκίνησα θεωρώντας ότι θα γράψω παιδικά βιβλία. Το πρώτο πράγμα που ξεκίνησα να γράφω σαν παιδί και εξακολουθώ να το γράφω είναι τα ποιήματα. Μικρή ήθελα να γίνω διάφορα πράγματα, τα οποία όλα οδηγούσαν στην ποίηση με κάποιο τρόπο. Ας πούμε, ήθελα να γίνω φαροφύλακας για να είμαι μόνη μου, με ησυχία σε ένα φάρο και να γράφω ποιήματα. Ήθελα να γίνω αρχαιολόγος για να σκάβω τη γη, να βρίσκω καταπληκτικά πράγματα από το παρελθόν και να γράφω ποιήματα γι” αυτά. Στο τέλος, κατέληξα να γίνω δασκάλα και τελικά να γράφω ποιήματα μέσα από τα μάτια των παιδιών.
Ράνια: Ποια είναι τα σχέδια σας; Σκέφτεστε να γράψετε ένα νέο βιβλίο; Αν ναι, ποιο θα είναι το περιεχόμενό του;
Ωραία, θα βγάλουμε και είδηση σήμερα το 13ο Δημοτικό Αγίου Δημητρίου.
Παγκόσμια πρώτη!! Λοιπόν.
Το επόμενο βιβλίο ετοιμάζεται!!!
Ήδη έχει ολοκληρωθεί η εικονογράφηση του από τον καταπληκτικό Αχιλλέα Ραζή.
Ο τίτλος του θα είναι “Από τη Σμύρνη στη Νέα Σμύρνη” και είναι κάτι που χρωστούσα στην περιοχή που μένω και που ήρθαν οι παππούδες μου πρόσφυγες και αφορά βέβαια τη Σμύρνη, την παλιά Σμύρνη που χάσαμε εντός εισαγωγικών. Ποτέ όμως δεν χάσαμε και δεν ξεχάσαμε. Κυρίως αφορά τη Νέα Σμύρνη και το τι κάνουμε από εδώ και πέρα για να διατηρήσουμε αυτή τη μνήμη, την ταυτότητα, την ομορφιά και την αλήθεια των προγόνων μας. Είναι λοιπόν ένα βιβλίο που συνδυάζει πεζό λόγο, ποίηση και τα υπέροχα εικαστικά του Αχιλλέα Ραζή και τη φροντίδα των εκδόσεων Υδροπλάνο και εκτιμώ ότι θα κυκλοφορήσει το πρώτο τρίμηνο του 2024. Πρώτα ο Θεός να μαστε όλοι καλά.
Ελπίζουμε να είστε και να είμαστε και οι πρώτοι που θα “ρθείτε να μας το παρουσιάσετε.
Μάλλον σας το χρωστάω τώρα…
Το περιμένουμε!
Λευκοθέα: Πού προτιμάτε να βρίσκεστε όταν γράφετε τα βιβλία σας;
Λοιπόν, αυτή είναι μια πάρα πάρα πολύ ωραία ερώτηση. Μπορώ να κάνω ένα ολόκληρο σεμινάριο με αυτή την ερώτηση. Ένα εργαστήρι. Γιατί καμιά φορά χαμογελώ όταν ακούω συγγραφείς και ανθρώπους γενικά του πνεύματος των γραμμάτων να λένε ότι χρειάζονται ειδικές συνθήκες για να γράψουν. Λέει κάποιος ας πούμε, “Αααα εγώ δεν μπορώ να γράψω, αν δεν έχω απόλυτη ησυχία.”, “Ααα εγώ θέλω να γράφω στο μπαλκόνι του σπιτιού μου, στο εξοχικό μου, που βλέπω απέναντί μου μια φανταστική θέα”. Λέει κάποιος άλλος, “ααα εγώ για να γράψω πρέπει να έχω βασανίσει πάρα πολύ τις λέξεις μου και να έχω διαβάσει πολλά βιβλία πριν και να πάρω ιδέες”.
Λοιπόν, εγώ νομίζω ότι τελικά η διαδικασία της γραφής είναι για τον καθένα κάτι πολύ προσωπικό και ιδιαίτερο. Εγώ δεν χρειάζομαι ειδικές συνθήκες για να γράψω. Τώρα, αυτή τη στιγμή που κοιταζόμαστε μέσα μου γράφω και όταν κάποια στιγμή θα καθίσω σε μια γωνίτσα με τον καφέ μου, ήδη θα ετοιμάζεται η καινούρια ιστορία. Μου έχει τύχει να γράφω όταν είχα τον Νικηφόρο μικρό μωράκι κι έπρεπε να τον κάνω μπάνιο. Την ώρα εκείνη, να μου ρθει κάτι και μετά να βιάζομαι και λίγο για να προλάβω να το γράψω στο χαρτί γιατί είμαι και λίγο ξεχασιάρα. Μου έχει τύχει, παλιά, όταν δούλευα σε άλλες δουλειές, δεν ήμουν ακόμα στα σχολεία γιατί έχω δουλέψει περίπου 15 χρόνια σε φορείς που προστατεύουν το περιβάλλον πριν μπω στα σχολεία. Εξού και η αγάπη στον Άγιο Βασίλη αλλιώς για τα θέματα του περιβάλλοντος, να σημειώνω μέσα σε λεωφορεία και να με σπρώχνουν στις ουρές.
Να είμαι σε μια δουλειά κι εκείνη την ώρα περιμένω ας πούμε σε μια τράπεζα και να μου έρθει ιδέα ή να πιάσω ένα χαμόγελο κάποιου ανθρώπου και αυτό το πράγμα να με κινητοποιήσει, να ακούσω κάτι στις ειδήσεις και να με στεναχωρήσει ή να με κάνει να χαρώ. Όλα αυτά είναι στιγμές που εμένα με τροφοδοτούν, αλλά νομίζω εκεί που είμαι πιο βαθιά και πιο αληθινά, ο εαυτός μου κι εκεί που γράφω τα καλύτερα πράγματα είναι όταν βρίσκομαι μέσα στη φύση, όταν είμαι κοντά στη θάλασσα, όταν απολαμβάνω το βουνό και τις ομορφιές του, όταν ταξιδεύω στα νησιά. Νομίζω ότι η φύση με εμπνέει και με κάνει εμένα να αισθάνομαι πάρα πολύ άνετα για να γράψω.
Αλλά κατά τ’ άλλα γράφω οπουδήποτε έχω μάθει να προσαρμόζουμε σε κάθε συνθήκη. Και βασικά πιστεύω ότι αν έχεις απόλυτη ανάγκη να κάνεις αυτό που κάνεις και είναι ο τρόπος σου να ζεις αυτός, γράφεις παντού και με όποιες συνθήκες.
Είμαι σίγουρη ότι ακόμα και οι άνθρωποι που δυστυχούν μέσα σε καταστάσεις πολέμου, φυσικών καταστροφών, ανέχειας, θλίψης, ακόμα και μέσα σε ένα νοσοκομείο, αν μέσα τους τρόπους τους να αντιλαμβάνονται τον κόσμο και να δημιουργούν είναι η γραφή, ακόμα και μέσα σε αυτές τις δύσκολες συνθήκες, είμαι σίγουρη ότι γράφουν. Με το δικό τους τρόπο.
Στάθης: Ποιο είναι το επάγγελμά σας; Απολαμβάνετε τι δουλειά σας;
Λοιπόν το επάγγελμα μου είναι ότι είμαι εκπαιδευτικός στην πρωτοβάθμια κι εγώ, αλλά στα νηπιαγωγεία. Είμαι νηπιαγωγός. Φυσικά και το απολαμβάνω με όλες τις δυσκολίες που μπορεί να έχει πλέον στη σημερινή πραγματικότητα της Ελλάδας.
Αλλά νομίζω ότι δεν θα το άλλαζα γιατί μου δίνει μια ελευθερία. Τουλάχιστον στο νηπιαγωγείο ακόμα την έχουμε αυτήν την ελευθερία. Τη νιώθουμε δηλαδή υπαρκτά. Να μπορώ να αυτοσχεδιάζουμε, να χρησιμοποιώ τη φαντασία μου και να δημιουργώ με τα παιδιά ξεχωριστούς κόσμους που θα τα προετοιμάσουν να ζήσουν σ αυτόν τον κόσμο.
Μερικές πιο προσωπικές ερωτήσεις
Μυρτώ: Ποιο είναι το αγαπημένο σας καρτούν;
Αγαπημένο καρτούν. Τώρα πρέπει να γυρίσω πολλά πολλά χρόνια πίσω. Τι να σας πω τώρα. Τα καρτούν. Νομίζω το πρώτο που μου ήρθε θα σας πω. Μπορεί να μην είναι το πιο αγαπημένο, αλλά μου ήρθε πρώτα η Χάιντι. Ίσως γιατί μιλούσα πριν για τη φύση και τα βουνά, οπότε μου ήρθε η Χάιντι. Μπορεί και να μην την ξέρετε γιατί είμαι και λίγο μεγάλο κορίτσι εγώ, αλλά άμα google -άρετε Χάιντι… Υπήρχε και βιβλίο σχετικό που μετά έγινε καρτούν.
Στάθης: Ποιο είναι το αγαπημένο σας φαγητό;
Δεν έχω αγαπημένο φαγητό, είμαι καλό παιδί και τρώω όλο το φαΐ μου, ό, τι και να ναι αυτό.
Ράνια: Πού προτιμάτε να βρίσκεστε όταν γράφετε τα βιβλία σας;
Το είπαμε. Οπουδήποτε, αλλά κυρίως μέσα στη φύση. Να απολαμβάνω την ομορφιά της και να μου δίνει έμπνευση, ελπίδα και αισιοδοξία για το μέλλον.
Κωνσταντίνα: Αν ένας χαρακτήρας ενός βιβλίου σας μας έδινε μια ευχή για τη νέα χρονιά, ποιος θα ήταν αυτός και ποια ευχή θα μας έδινε;
Ωραία.
Ε, θα πω τώρα μια που μιλάμε, είμαστε στα Χριστούγεννα, περιμένουν τις γιορτές και μιλήσαμε για τον Άγιο Βασίλη που ήρθε αλλιώς, θα πω εκ μέρους του Λάμπη σε όλους σας, του ήρωα του βιβλίου:
να είστε πάντα ο εαυτός σας, να αγαπάτε τον εαυτό σας.
Μέσα από αυτή την αγάπη, να πλησιάζετε τους άλλους ανθρώπους και να τους αγαπάτε κι εκείνους το ίδιο και κυρίως να κάνετε αυτά που έχουν νόημα για σας. Και ποτέ μα ποτέ να μην πιστεύετε μόνο αυτά που σας λένε οι άλλοι και που υπάρχουν γύρω σαν ερεθίσματα. Συνήθως αυτά που υπάρχουν γύρω κυκλοφορούν και είναι συνέχεια μπροστά στα μάτια μας, δεν κρύβουν τις μεγαλύτερες και τις πιο σπουδαίες αλήθειες.
Οι μεγαλύτερες και πιο σπουδαίες αλήθειες είναι αυτές που έχουμε μέσα μας.
Όταν κάποια στιγμή παίρνουμε λίγο χρόνο για τον εαυτό μας, σκεφτόμαστε, στοχαζόμαστε. Είναι μια ωραία λέξη, Στοχάζομαι είναι, σκέφτομαι περνώντας τον χρόνο, τον χρόνο μου στην ουσία και αναρωτιόμαστε τι έχει πραγματικά νόημα και αξία για μας.
Τότε βρίσκουμε τι είναι αυτό που θέλουμε να κάνουμε στη ζωή μας και αν το βρούμε και καταφέρουμε να το κάνουμε, είμαστε άνθρωποι που νιώθουμε μέσα μας πληρότητα, γαλήνη και θα τολμήσω να πω και ευτυχία.
Αυτή είναι η ευχή λοιπόν.
Να είσαστε καλά, να έχουμε όλοι μας υγεία και να βρίσκουμε αυτό που έχει νόημα και αξία για εμάς και να το κάνουμε τρόπο ζωής.
Ευχαριστούμε πολύ για τον χρόνο που μας διαθέσατε για τη συνέντευξη!
Καλή χρονιά και καλές γιορτές!
Κι εγώ σας ευχαριστώ!
Τις καλύτερες ευχές μου από όλους τους ήρωες των βιβλίων μου, από εμένα τον Νικηφόρο και από τους μαθητές μου από το 1ο Νηπιαγωγείο Αγίου Δημητρίου. Σας στέλνουν τα φιλιά και τις ευχές τους μιας που είμαστε και γειτονάκια. Ευχαριστώ!
