Ζούμε σε μια εποχή, όπου οι αποστάσεις έχουν εκμηδενιστεί και οι κοινωνίες μας γίνονται ολοένα και πιο πολυπολιτισμικές. Καθημερινά ερχόμαστε σε επαφή με ανθρώπους που έχουν διαφορετική καταγωγή, εμφάνιση, θρησκεία ή πεποιθήσεις από εμάς. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, προκύπτει συχνά το ερώτημα πώς μπορούν να συνυπάρξουν η απαίτηση για ισότητα με την αναγνώριση της διαφορετικότητας. Η απάντηση είναι πως αυτές οι δύο έννοιες, αν και φαίνονται αντίθετες, είναι στην πραγματικότητα οι δύο πυλώνες μιας δημοκρατικής και δίκαιης κοινωνίας.
Αρχικά, το δικαίωμα στην ισότητα είναι αδιαπραγμάτευτο και αποτελεί τη βάση των ανθρώπινων δικαιωμάτων. Ισότητα σημαίνει πως κάθε άνθρωπος, απλώς και μόνο επειδή υπάρχει, αξίζει τον ίδιο σεβασμό και την ίδια αξιοπρέπεια με τους υπόλοιπους. Σε μια οργανωμένη πολιτεία, αυτό μεταφράζεται ως ισονομία και ίσες ευκαιρίες. Δεν επιτρέπεται κανείς να στερείται το δικαίωμα στη μόρφωση, στην εργασία ή στην περίθαλψη λόγω του φύλου, του χρώματος ή της οικονομικής του κατάστασης. Η ισότητα εξασφαλίζει την κοινωνική δικαιοσύνη και προστατεύει τους αδύναμους από την αυθαιρεσία των ισχυρών.
Από την άλλη πλευρά, η διαφορετικότητα είναι αυτή που δίνει χρώμα και ενδιαφέρον στη ζωή μας. Αν όλοι ήμασταν ίδιοι, σκεφτόμασταν με τον ίδιο τρόπο και είχαμε τις ίδιες ικανότητες, ο κόσμος θα ήταν μονότονος και στάσιμος. Η διαφορετικότητα είναι πηγή πλούτου. Μέσα από την επαφή μας με διαφορετικές κουλτούρες, ιδέες και συνήθειες, διευρύνουμε τους ορίζοντές μας και γινόμαστε σοφότεροι. Η μοναδικότητα του κάθε ατόμου, είτε αφορά στα ταλέντα του είτε στις ιδιαιτερότητές του, είναι απαραίτητο για την πρόοδο της ανθρωπότητας, καθώς η σύνθεση διαφορετικών απόψεων οδηγεί συχνά στις καλύτερες λύσεις.
Συνεπώς, το ζητούμενο είναι να είμαστε «ίσοι, αλλά διαφορετικοί». Η αποδοχή της διαφορετικότητας δε σημαίνει την καταπάτηση της ισότητας, αλλά την αναγνώριση ότι όλοι έχουμε το δικαίωμα να είμαστε ο εαυτός μας. Οφείλουμε να καταπολεμήσουμε τα στερεότυπα, τις προκαταλήψεις και τον ρατσισμό που δηλητηριάζουν τις σχέσεις μας. Ο σεβασμός στον «άλλο», στον ξένο, στον διαφορετικό, είναι δείγμα πολιτισμού και παιδείας.
Συμπερασματικά, η ισότητα και η διαφορετικότητα είναι έννοιες αλληλένδετες. Η ισότητα μάς δίνει το δικαίωμα να συμμετέχουμε ισότιμα στην κοινωνία, ενώ η διαφορετικότητα μάς επιτρέπει να δημιουργούμε, διατηρώντας την προσωπική μας ταυτότητα. Ως νέοι άνθρωποι και αυριανοί πολίτες, είναι χρέος μας να υπερασπιστούμε μια κοινωνία που θα χωράει όλους τους ανθρώπους, χωρίς αποκλεισμούς και διακρίσεις.
Ανδρέας Λώλος, Γ3
