Με αφορμή την έκδοση-αφιέρωμα του περιοδικού «Θράκα» «Στα κάρβουνα. Η ΠΟIΗΣΗ ΤΗΣ ΚΛΙΜΑΤΙΚHΣ ΑΛΛΑΓHΣ», το οποίο παρουσιάστηκε και διαβάστηκαν τα ποιήματα της συλλογής στους μαθητές, προσκλήθηκαν στο σχολείο μας η Δώρα Κασκάλη, πεζογράφος, ποιήτρια και σεναριογράφος, απόφοιτη του τμήματος Φιλολογίας του ΑΠΘ, ο Νικόλας Κοτσοδόντης, ποιητής, κοινωνιολόγος και συνεργάτης του περιοδικού των Εκδόσεων «Θράκα», και ο Χρήστος Κολτσίδας, ποιητής, ο οποίος έχει βραβευτεί με το Κρατικό Βραβείο Πρωτοεμφανιζόμενου Συγγραφέα 2016.

Στην ημερίδα οι ποιητές ανέγνωσαν στους μαθητές ποιήματά τους που προσεγγίζουν το θέμα της περιβαλλοντικής κρίσης, ανέπτυξαν έναν πολύ ζωντανό και δημιουργικό διάλογο με τα παιδιά, τα οποία πέρα από τους προβληματισμούς που έθεσαν στους ποιητές, ανέγνωσαν και από την πλευρά τους δικά τους ποιήματα ως μικροί δημιουργοί που διαχέουν τον προβληματισμό τους και την αγωνία τους για την περιβαλλοντική κρίση μέσα από τη γραφή τους.

Η μέρα ξεκινάει με την ομορφιά σου στα ύψη

ένα φως να λάμπει και να φεύγει η δύση

με τα κόκκινα μαλλιά σου να λάμπουν στο σκοτάδι

θυμίζουν ουλές πάνω σ´ άκαρδο διαμάντι

οι ζωές να αναγεννιούνται από όρεξη κι ευημερία

και εσύ να ξεκινάς τη δικιά σου ιστορία

γεμάτο πάθη απ” το τίμημα που πληρώνεις

ο κόσμος έτσι είναι πρέπει να πληγώνεις

τροφή για σκέψη είσαι στην ζωή κάθε όντος

μαγεύονται με την όψη σου απανταχού παρόντος

και βλέπουν ασυναρτησίες όταν σε κοιτούν πολύ

τα μάτια ζαλισμένα αλλά η καρδιά το ποθεί

τα λουλούδια να ξυπνάν και να φωνάζουν

στέλνοντας πέταλα σε όλη την περιοχή

οι μέλισσες επιτίθενται δίχως να διστάζουν

έχουν μια οικογένεια και μια διανομή

παρ” όλα αυτά χωρίς την εμφάνισή σου

τίποτα δεν θα ήταν επιτρεπτό

είσαι ο πρωταγωνιστής στη ζωή, εμφανίσου

σκέψου και τους άλλους, δεν θα ταν αποδεκτό

φύγε, φύγε γρήγορα να ξεφύγεις απ΄ τον αιώνιο πόνο

μοιάζεις με τριαντάφυλλο που γνωρίζει το φθινόπωρο

να αποφύγεις την δικιά μου μίζερη φθορά

και να βρεις κάτι άλλο που να σ΄ έχει αγκαλιά

Δ.Γ. , Α” Λυκείου

]]> https://schoolpress.sch.gr/ecopoetry/archives/155/feed 0 https://schoolpress.sch.gr/ecopoetry/archives/153 https://schoolpress.sch.gr/ecopoetry/archives/153#comments Mon, 25 Mar 2024 10:03:21 +0000 ΑΓΓΕΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ http://schoolpress.sch.gr/ecopoetry/?p=153 [...]]]> Τα φυτά έχουν ζωή

Στην αγκαλιά της φύσης ένα αεράκι ψιθυρίζει

ιστορίες που λένε τα φυτά ανάμεσα στα δέντρα

«Το “ξερα ότι θα “ρθεις», οι φωνές τους είναι αληθινές

Στη σιωπηλή γλώσσα, ήξεραν να ερμηνεύσουν

Στα μάτια σου μεσάνυχτα είδα ανατολή

Και δεν κουνήθηκες ποτέ γιατί φυσά πολύ

Είμαι σαν αγρίμι πάλι έξω απ” το κλουβί

Γύρω μου αλλάζουν εποχές, μα δεν αλλάζει κάτι

Φυτά με ζωή, συναισθήματα βαθιά

Στον κόσμο τους κρατούν μυστικά

Κατανόηση πέρα απ” την όρασή μας

Μας καθοδηγούν μέσα στη μέρα και τη νύχτα

Καθώς σιγοτραγουδώ για σένα

Δεν υπάρχουν λόγια που δεν μπορούν να εκφράσουν τη χαρά

που έφερες στη ζωή μου

Εψαχνα λέξεις για να πω πώς αισθάνομαι

Όποτε είσαι κοντά, απλά θέλω

Ταξίδι σου να γίνει κάθε μου αναπνοή

Να φύγω και να αφήσω πίσω κάθε μου πνοή

Ξημέρωσε μου λες, μα ακόμη εγώ δε βλέπω φως

Ο δρόμος για το χάος ήταν πάντα ανοιχτός

Μια μελωδία ρέει απ΄ την καρδιά στα χείλη

Κάθε μέρα ένα νέο τραγούδι εμπνευσμένο απ” τη χάρη σου

Η συμφωνία της αγάπης σε κάθε τόπο

Η σύνδεσή μας συνεχής, αυταπόδεικτη

Χαμένος από λόγια, στην αγκαλιά της μελωδίας

Νιώθοντας τη ζεστασιά της αγάπης σε κάθε χώρο

Σιγοτραγουδώντας μαζί με το τραγούδι της φύσης

Σε αρμονία όπου ανήκουμε

Υπνοβατούσα στη βροχή, ενώ στη γη μιλούσα

Μέσα στο δάσος κι αν χαθώ, ξέρω από κει να βγω

Τη μυρωδιά σου ακολουθώ σα μονοπάτι

Κι οι νύχτες έφυγαν γι” αυτό κι οι φλόγες σβήσαν

Για τη φύση που απορρίπτεις

δεν είμαι εγώ εκεί

Και για τη φύση που λατρεύεις

δεν είμαι εγώ εκείνος

Σαν ταινία, αλλά δεν είναι ταινία, δε γυρνάει πίσω αν συμβεί

Το ξερα ότι θα “ρθεις, ήξερα ακόμη και την ώρα

Μου το παν τα φυτά! Τα φυτά έχουν ζωή, έχουν αισθήσεις

Καταλαβαίνουν πολύ καλύτερα από μας…

Θοδωρής Δεμερτζίογλου

Η βόλτα στο γραφικό Παλιό Παντελεήμονα

Μια βιωματική απόδραση στα μαγικά μονοπάτια του Ολύμπου, του πρώτου ορεινού όγκου που κηρύχθηκε «εθνικός δρυμός» στη χώρα μας, είχαν την ευκαιρία να πραγματοποιήσουν οι μαθητές του ΓΕΛ Λαγκαδά και να έρθουν πιο κοντά στη φύση, να αγαπήσουν το μεγαλείο της, να αντιληφθούν στη σημασία της προστασίας της και την ανάγκη του σεβασμού που οφείλει να επιδεικνύει ο άνθρωπος. Η εκδρομή υλοποιήθηκε στις 14-15 Μαρτίου 2024 με την περιβαλλοντική ομάδα του προγράμματος Ολύμπου Γη, με στόχο την περιβαλλοντική εκπαίδευση των μαθητών.

Βόλτα στα πυκνά δάση του μυθικού βουνού

Η ξενάγηση ξεκίνησε από το Κέντρο Πληροφόρησης Εθνικού Δρυμού Ολύμπου, όπου οι μαθητές ενημερώθηκαν για το φυσικό πλούτο και την πολύπλευρη μοναδικότητα του πιο εμβληματικού βουνού της Ελλάδας, του Ολύμπου. Έλαβαν πληροφορίες για το μυθικό βουνό, που αποτελεί έναν υπέροχο κόσμο φυσικής ομορφιάς, ιστορίας και μυθολογίας.

Οι καταρράκτες, μια «όαση» ομορφιάς

Ακολούθησε πεζοπορία στο μονοπάτι Ε4 που διασχίζει το φαράγγι του Ενιππέα, από το καταφύγιο στα Πριόνια μέχρι την παλαιά μονή Αγίου Διονυσίου. Η πεζοπορική διαδρομή ατο φαράγγι του Ενιππέα αποζημίωσε τους μαθητές με τα γαλαζοπράσινα πεντακάθαρα νερά του και τους καταρράκτες του. Είχαν την ευκαιρία να περιηγηθούν στο άγριο τοπίο, να δουν από κοντά την άγρια χλωρίδα, να απολαύσουν τη μοναδική βιοποικιλλότητα του εθνικού δρυμού με τη χαρακτηριστική βλάστηση και τα πυκνά δάση.

Η Παλιά Μονή Αγίου Διονυσίου

Στη συνέχεια επισκέφτηκαν το καταφύγιο του Σταυρού, το Λάκκο και τους Μύλους στο Λιτόχωρο. Την επόμενη μέρα οι μαθητές πραγματοποίησαν επίσκεψη στο αρχαιολογικό πάρκο στο Δίον, το σπήλαιο της Αγίας Κόρης και τους ομώνυμους καταρράκτες, το κάστρο του Πλαταμώνα, τον Παλαιό Παντελεήμονα  και την Παραλία Κατερίνης. Ήταν μία εξαιρετική απόδραση και πηγή έμπνευσης για μαθητές και συνοδούς εκπαιδευτικούς.

Η θέα από το Κάστρο του Παντελεήμονα

Οι μαθητές ενημερώθηκαν για την πλούσια βιοιποικιλότητα του μυθικού βουνού

Η φύση πενθεί

Περιβάλλοντος απελπισία 

Εκεί που η ανευθυνότητα επικρατεί

Ρεύματα μολυσμένων υδάτων 

Ιστορία αλλάζει τη ροή 

Βουλιάζει η γη απ” το βάρος του πλαστικού 

Αντίκρισμα των αλλαγών, φιλοδοξία πράσινη

Λουλούδια κλαίνε στις πλαγιές του βουνού

Λεωφόροι πνιγμένοι απ” το βάρος του καπνού 

Νύχτες χωρίς αστέρια, η φωτορύπανση κυριαρχεί

Σε χορό ξηρού ανέμου

Ξυπνά η φύση σε χορό ξηρού ανέμου

Η ροή του ποταμού, σαν μελωδία φθίνει

Ραγίζει ο ουρανός, χρωματίζοντας τη γη

Ας ισορροπήσουμε, φροντίζοντας την ομορφιά

Στάζει η σιγή σαν δάκρυ πάνω στη γη

Ιστορίες χαμένες, αναζητούν φως πιστό

Ανθίζει η ελπίδα σε κάθε σκοτεινή γωνιά

Σπίθες που… αστράφτουν πόνο

Πύρινες γλώσσες, στάχτη η ζωή

Υπουλα βήματα του ανθρώπου

Ρυθμός που χάνεται μές στα όρη

Κάθε ήχος και μια ιστορία

Αφήνεται πίσω λόγω της απελπισίας

Γεμάτο έπαρση το είδος του ανθρώπου

Ιδιο θηρίο, καταστροφικό

Εποχή καινούρια, θλιβερή

Σπίθες αστράφτουν στο κενό

Η ψυχή αντιδρά

Υψώνεται η ψυχή, περιθωριασμένη

Πλάθει όνειρα στο πέπλο της νύχτας

Ενάντια στο χρόνο, παλεύει ανθεκτική

Ρεύει ως το όριο, ελεύθερη σαν άνεμος

Θερμαίνει τη γη με αγάπη ακατάπαυστη

Εναγκαλιάζει τη ζωή, δίνοντας νόημα

Ριζώνει στην ελπίδα, συνδυάζει τον κόσμο

Μεταμορφώνει τη σκιά σε φως

Αναζητά τη συνύπαρξη, στο χορό του χρόνου

Νυστάζει το κύμα, αγκαλιάζοντας την ηρεμία

Στέκεται υπερήφανη, η φύση, αιώνιος μάρτυρας

Η ζωή παλεύει, αναδιπλώνοντας το χρόνο

Καταστροφή

 Κάποτε και εγώ ως παιδί

έπαιζα μες τη βροχή,

δίχως να ανησυχώ μήπως φέρει την καταστροφή.

Καθώς εγώ χοροπηδούσα στη βροχή

άλλοι ζούσαν την καταστροφή.

Εμένα η βροχή,

με πλημμύριζε στοργή.

Άλλους, όμως, με καταστροφή.

Καθώς τα νερά τους δρόμους περνούσαν,

οι ελπίδες και η χαρά ακολουθούσαν.

Αν και απολάμβανα τη βροχή

δε σκεφτόμουν την καταστροφή.

Μανωλάκη Κυριακή

Πράξεις 

Τα λόγια μου πονάνε πολύ,

μα οι πράξεις μου φέρνουν τη καταστροφή.

Δεν σε πρόσεχα μανούλα μου

και τώρα σου καίγεται η ψυχή.

Καθώς τα χρόνια περνάνε

τα μάτια σου τα γλυκά, σπίθες μου πετάνε.

Το γνωρίζω καλά, εγώ φταίω.

Φταίω που δε σε πρόσεχα.

Φταίω που σε στεναχώρησα.

Φταίω που δε σε άκουσα.

Φταίω που σε πόνεσα.

Εγώ, εγώ φταίω

που η γλυκιά μου μάνα, σιγά σιγά σε στάχτη μετατρέπεται

αφού η ψυχή χάρη σε εμένα καίγεται.

Τώρα το γνωρίζω καλά, τα λόγια μου πονάνε

μα οι πράξεις μου πυρκαγιά ξεσπάνε.

 -Μανωλάκη Κυριακή

Φωτιά

 Ο κόσμος έχει πάρει φωτιά

και με πονάει η καρδία.

Λύπη το κορμί μου πλημμυρίζει

μα η φωτιά δεν λέει να σβήσει.

Ο καπνός την ψυχή μου έχει μαυρίσει

μα η φωτιά δεν λέει να σβήσει.

-Λογαρίδης Ιωάννης και

Μανωλάκη Κυριακή

Αφού ο ήλιος θα ανατείλει,

το φλογερό δάσος θα είναι το πρώτο που να αντικρίσει.

Δίχως άλλη λύση

ο ήλιος ξανά θα δύσει.

Όμως, τη φωτιά δεν θα την σβήσει.

Και όταν ο ήλιος βασιλέψει

τις στάχτες θα μαζέψει.

 -Κόρδας Αλέξανδρος

Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή της ΕΕ για την κλιματική αλλαγή, η κλιματική κρίση αναμένεται να οδηγήσει σε αύξηση των βροχοπτώσεων σε πολλές περιοχές. Η αύξηση των βροχοπτώσεων για παρατεταμένες περιόδους θα οδηγήσει κυρίως σε υπερχείλιση ποταμών, ενώ οι σύντομες, έντονες νεροποντές μπορούν να προκαλέσουν πλημμύρες κατάκλυσης, κατά τις οποίες οι ακραίες βροχοπτώσεις προκαλούν πλημμύρες χωρίς υπερχείλιση υδατικού συστήματος.

Οι πλημμύρες ποταμών αποτελούν συνήθη φυσική καταστροφή στην Ευρώπη, η οποία, μαζί με τις καταιγίδες, έχει προκαλέσει θανάτους, έχει πλήξει εκατομμύρια ανθρώπους και έχει επιφέρει τεράστιες οικονομικές ζημίες τις τελευταίες τρεις δεκαετίες. Η κλιματική αλλαγή είναι πιθανό να αυξήσει τη συχνότητα των πλημμυρών σε ολόκληρη την Ευρώπη κατά τα επόμενα έτη.

Οι έντονες καταιγίδες προβλέπεται να γίνουν συχνότερες και εντονότερες εξαιτίας των υψηλότερων θερμοκρασιών, ενώ αναμένεται να αυξηθεί και η συχνότητα των αιφνίδιων πλημμυρών σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Σε ορισμένες περιοχές, κάποιοι κίνδυνοι, όπως οι πλημμύρες στις αρχές της άνοιξης, ενδέχεται να μειωθούν βραχυπρόθεσμα λόγω των λιγότερων χιονοπτώσεων τον χειμώνα, αλλά ο αυξημένος κίνδυνος αιφνίδιων πλημμυρών σε ορεινές περιοχές που υπερφορτώνουν το ποτάμιο σύστημα μπορεί να αντισταθμίσει τις επιπτώσεις αυτές μεσοπρόθεσμα.

Λόγω του μεταβαλλόμενου κλίματος, σε πολλές ευρωπαϊκές περιφέρειες παρατηρείται ήδη αύξηση της συχνότητας, της έντασης και της διάρκειας των περιόδων ξηρασίας.

Οι ξηρασίες έχουν συχνά δευτερογενείς επιπτώσεις, για παράδειγμα στις υποδομές μεταφορών, στη γεωργία, στη δασοκομία, στα ύδατα και στη βιοποικιλότητα. Μειώνουν τη στάθμη των ποταμών και των υπόγειων υδάτων, παρεμποδίζουν την ανάπτυξη δέντρων και καλλιεργειών, αυξάνουν τις προσβολές από επιβλαβείς οργανισμούς και τροφοδοτούν τις δασικές πυρκαγιές.

Αν η μέση παγκόσμια θερμοκρασία αυξηθεί κατά 3°C, προβλέπεται ότι η συχνότητα των ξηρασιών θα διπλασιαστεί και οι ζημίες που οφείλονται στις ξηρασίες στην Ευρώπη θα αυξηθούν, σε απόλυτες τιμές, σε 40 δισ. ευρώ ετησίως, ενώ τις σοβαρότερες συνέπειες θα υποστούν οι περιοχές της Μεσογείου και του Ατλαντικού. Οι συχνότερες και εντονότερες ξηρασίες θα αυξήσουν τη διάρκεια και την ένταση της περιόδου των δασικών πυρκαγιών, ιδίως στην περιοχή της Μεσογείου. Η κλιματική αλλαγή διευρύνει επίσης τις περιοχές που διατρέχουν κίνδυνο δασικής πυρκαγιάς. Οι περιοχές που δεν είναι επί του παρόντος επιρρεπείς σε πυρκαγιές μπορεί να μετατραπούν σε περιοχές κινδύνου.

Πηγή: https://climate.ec.europa.eu/climate-change/consequences-climate-change_el

Πηγή φωτογραφίας: Eurokinissi

Οι μαθητές Δημήτρης Γιαννιώτης, Αστέρης Γκιουζέπας, Θοδωρής Δεμερτζίογλου και Κατερίνα Τόλη αντικρίζοντας τις τρεις εικόνες δημιούργησαν μια πολύ αξιόλογη παρουσίαση για την κλιματική αλλαγή, δίνοντας πληροφορίες, εκφράζοντας δυνατά συναισθήματα, αγωνία, αγανάκτηση, θυμό αλλά και προτρέποντας όλους μας να αφυπνιστούμε απέναντι στην καταστροφή του τόπου που μας φιλοξενεί και τον οποίο οφείλουμε να σεβαστούμε.

Ακολουθεί το link:

Παρουσίαση Κλιματικής Αλλαγής

Αποκαρδιωτικές εικόνες αντίκρυσε ο φωτογραφικός φακός στις παράκτιες περιοχές της μικρής και μεγάλης Βόλβης, ενός σημαντικού για την περιοχή  υγροβιότοπου, τον οποίο ο ανθρώπινος παράγοντας δε δείχνει να σέβεται και να αντιλαμβάνεται την αξία του. Παράνομη υλοτομία των παραποτάμιων δασών, παράνομη αλιεία, λαθροθηρία, αλλά και ρίψη μπαζών θέτουν σε κίνδυνο αυτόν τον φυσικό παράδεισο απαράμιλλης ομορφιάς.

Η εγκατάλειψη εμφανής στο Ναυτικό Όμιλο της μικρής Βόλβης

«Αποθετήριο» μπάζων πλάι στις όχθες της λίμνης

Η ομορφιά του τοπίου ωστόσο μας αποζημιώνει