Η εφηβεία είναι μια περίοδος γεμάτη αλλαγές, αναζητήσεις και συχνά δυσκολίες, που κάνουν ακόμη πιο αναγκαία την ουσιαστική επικοινωνία με τους γονείς. Eίναι μια περίοδος γεμάτη ανατροπές, ερωτήματα και έντονα συναισθήματα. Για να κατανοήσουμε καλύτερα αυτό το ταξίδι, δύο μαθήτριες του Β2 συνομίλησαν με τους ειδικούς ψυχικής υγείας του σχολείου μας, οι οποίοι βοηθούν τους μαθητές μας να ρίξουν φως στις προκλήσεις αλλά και τις ομορφιές αυτής της ηλικίας.

Οι μαθήτριες, Ολιβέρι Φαίδρα και Μόρφη Φωτεινή, πήραν συνέντευξη από τους ειδικούς του σχολείου μας, την Ψυχολόγο Διονυσία Ντέρα Γεωργιοπούλου και τον Κοινωνικό Λειτουργό, Γρηγόρη Μάντζιο.

Γιατί η εφηβεία θεωρείται μια τόσο ιδιαίτερη και συχνά δύσκολη περίοδος;

Η εφηβεία είναι η γέφυρα ανάμεσα στην παιδική ηλικία και την ενηλικίωση. Είναι μια μεταβατική περίοδος όπου αλλάζουν τα πάντα: το σώμα, το σχολικό περιβάλλον, οι φιλίες και ο τρόπος που επεξεργαζόμαστε τα συναισθήματά μας. Είναι ενδιαφέρον ότι η εφηβεία δεν βιώνεται ίδια σε κάθε εποχή. Στο παρελθόν, τα παιδιά αναγκάζονταν να εργαστούν από πολύ νωρίς, στερούμενα αυτό το στάδιο. Σήμερα, αν και οι προκλήσεις είναι διαφορετικές, οι έφηβοι έχουν πλέον τον χρόνο να βιώσουν αυτές τις βιολογικές και κοινωνικές αλλαγές, αναζητώντας την ταυτότητά τους.

Είναι πολύ συχνό φαινόμενο οι έφηβοι να αλλάζουμε συνεχώς διάθεση. Είναι φυσιολογική αυτή η ψυχολογική μετάπτωση; Πότε θεωρείται ανησυχητική;

Οι ψυχολογικές μεταπτώσεις είναι απόλυτα φυσιολογικές. Ο έφηβος καλείται να προσαρμοστεί σε καταιγιστικές αλλαγές. Ωστόσο, αν η αρνητική διάθεση επιμένει για μεγάλο χρονικό διάστημα, αν ο νέος απομονώνεται, σταματά να απολαμβάνει τις δραστηριότητές του και «κλείνεται στον εαυτό του», τότε είναι σημαντικό να ζητήσει βοήθεια. Το να μιλάμε σε γονείς, φίλους ή ανθρώπους που εμπιστευόμαστε είναι το πρώτο βήμα για να νιώσουμε καλύτερα.

Πώς μπορούμε να διαχειριστούμε το άγχος των εξετάσεων και του σχολείου;

Ένα μικρό επίπεδο άγχους είναι δημιουργικό, καθώς μας κινητοποιεί. Όταν όμως γίνεται υπερβολικό, μας εξαντλεί. Στο σχολείο η πίεση είναι πολυεπίπεδη: μαθήματα, βαθμοί, αλλά και η ανάγκη του «ανήκειν» σε μια παρέα. Η λύση: Η συστηματική μελέτη κατά τη διάρκεια της χρονιάς χτίζει αυτοπεποίθηση. Η σωστή οπτική: Αν νιώθουμε απροετοίμαστοι, πρέπει να θυμόμαστε ότι οι εξετάσεις είναι απλώς μια δοκιμασία και όχι ο καθοριστικός παράγοντας της αξίας μας.

Ποιος είναι ο ρόλος της φιλίας στην εφηβεία;

Η φιλία είναι ο «πνεύμονας» του εφήβου. Είναι η φάση που το παιδί απομακρύνεται σταδιακά από τον στενό οικογενειακό κύκλο για να δημιουργήσει τη δική του ομάδα. Είναι ζωτικής σημασίας να επιλέγουμε φίλους που ταιριάζουν στον χαρακτήρα μας, που μας αποδέχονται και μας επιτρέπουν να παραμένουμε μοναδικοί. Η φιλία είναι ο χώρος όπου μοιραζόμαστε συναισθήματα και μαθαίνουμε την αποδοχή.

Πώς μπορούμε να εκφράζουμε τα συναισθήματά μας χωρίς φόβο;

Ο φόβος και η ντροπή είναι πανανθρώπινα συναισθήματα. Για να τα ξεπεράσουμε, μπορούμε να ξεκινήσουμε με μικρά, σταθερά βήματα προσέγγισης προς τους άλλους, καλλιεργώντας θετική σκέψη. Αν νιώθουμε ότι η εσωστρέφεια μας εμποδίζει να λειτουργήσουμε, η στήριξη από έναν ειδικό ψυχικής υγείας μπορεί να κάνει τη διαφορά.

Πώς αντιμετωπίζουμε την απόρριψη;

Η απόρριψη πονάει, αλλά ταυτόχρονα είναι παράσημο τόλμης. Όποιος βιώνει την απόρριψη πρέπει να νιώθει υπερηφάνεια, γιατί είχε το θάρρος να εκφράσει την αλήθεια του. Δεν πρέπει να την εκλαμβάνουμε ως προσωπική αποτυχία, αλλά ως μια πολύτιμη εμπειρία που μας ωριμάζει.

Ποια είναι τα συχνότερα προβλήματα στο σχολικό περιβάλλον;

Οι έφηβοι αντιμετωπίζουν προβλήματα εξίσου σοβαρά με αυτά των ενηλίκων. Το άγχος της επίδοσης, οι συγκρούσεις στις διαπροσωπικές σχέσεις, τα οικογενειακά ζητήματα και, δυστυχώς, ο σχολικός εκφοβισμός (bullying) είναι τα κυριότερα θέματα που συναντάμε στα σχολεία σήμερα.

Πού πρέπει να απευθυνθεί ένας μαθητής που δυσκολεύεται;

Κανένας δεν πρέπει να είναι μόνος. Οι γονείς, οι καθηγητές με τους οποίους νιώθουμε άνετα, καθώς και οι ειδικοί (ψυχολόγοι/κοινωνικοί λειτουργοί) του σχολείου είναι εκεί για να ακούσουν. Επίσης, αν παρατηρήσουμε ότι ένας συμμαθητής μας δεν είναι καλά, έχουμε χρέος να ενημερώσουμε κάποιον υπεύθυνο.

Τι κάνουμε σε περίπτωση σχολικού εκφοβισμού;

Είτε είμαστε θύματα είτε μάρτυρες, η σιωπή δεν είναι λύση. Δεν φταίμε εμείς και δεν πρέπει να νιώθουμε ντροπή. Η ενημέρωση των καθηγητών και των ειδικών είναι ο μόνος τρόπος για να σταματήσει ο κύκλος της βίας.

Είναι απαραίτητη η συνεργασία σχολείου και οικογένειας;

Απολύτως! Το σχολείο και η οικογένεια δεν είναι απομονωμένοι θεσμοί. Η μεταξύ τους συνεργασία είναι το «κλειδί» για να δημιουργηθεί ένα ασφαλές δίχτυ προστασίας γύρω από τον μαθητή, εξασφαλίζοντας τη σωστή στήριξη τόσο του παιδιού όσο και των γονέων.

Ποιο μήνυμα θα θέλατε να περάσετε μέσω του περιοδικού μας στους εφήβους;

Ζήστε την εφηβεία σας με πάθος! Κάντε όνειρα για το μέλλον και προσπαθήστε να χτίσετε μια καλύτερη, πιο δίκαιη κοινωνία. Να θυμάστε πάντα: Είμαστε όλοι διαφορετικοί, αλλά είμαστε όλοι ίσοι και έχουμε την ίδια αξία!

Σας ευχαριστούμε θερμά όχι μόνο για τις απαντήσεις σας αλλά για όλη τη στήριξη, τις συμβουλές και στη συμπαράσταση που μας προσφέρετε σε κάθε περίπτωση!

(Ευχή μας είναι οι ψυχολόγοι και οι κοινωνικοί λειτουργοί να αποτελέσουν αναπόσπαστο μέρος της εκπαιδευτικής κοινότητας σε καθημερινή βάση -και όχι για μία ημέρα της εβδομάδας!- για κάθε σχολείο, σε κάθε γωνιά της Ελλάδας, για κάθε έφηβο, που θα τους χρειαστεί…)

Μια ειλικρινής συζήτηση για το άγχος των εφήβων, τα συναισθήματα και τη στήριξη που χρειάζονται
Φωτογραφία: Freepik.com

Εφηβεία και Μελαγχολία!
Φωτογραφία: Freepiik.com

Σκηνικό: Μια παλιά, επιβλητική βιβλιοθήκη, γεμάτη βιβλία και χειρόγραφα. Το φως είναι απαλό, δημιουργώντας μια ατμόσφαιρα μυστηρίου και διαχρονικότητας.
Οι γυναίκες εμφανίζονται σταδιακά, βγαίνοντας μέσα από τις σελίδες των βιβλίων.
Η μαθήτρια βρίσκεται στη σκηνή, κάθεται με κλειστά τα μάτια και φοράει ακουστικά. Ακούγεται το τραγούδι «Woman» του Τζον Λένον, η πρώτη στροφή. Οι σκιές αρχίζουν να σχηματίζουν μορφές. Πρώτη εμφανίζεται η Υπατία, ακολουθούμενη από τις υπόλοιπες.
 
ΠΡΑΞΗ Α
Υπατία: Πού βρισκόμαστε; Αυτή η βιβλιοθήκη… δεν μοιάζει με καμία που έχω δει. Σαν να περνά ο χρόνος μέσα από τις σελίδες αυτών των βιβλίων…
Μαρία Άγκνεζι: (Αγγίζοντας ένα βιβλίο) Είναι λες και οι γνώσεις μας συγκεντρώθηκαν εδώ.
Σοφία Ζερμαίν: Όλες εμείς, από διαφορετικές εποχές, μα με κοινό πάθος… τα μαθηματικά.
Άντα Λάβλεϊς: Η μαθηματική σκέψη υπερβαίνει τους αιώνες.
Σοφία Κοβαλέφσκαγια: (Σηκώνει ένα βιβλίο) Να, εδώ! Οι εξισώσεις μου! Μας έχουν καταγράψει στην ιστορία.
Έμμυ Νέδερ: Αλλά όχι όπως τους άνδρες συναδέλφους μας. Πόσος αγώνας χρειάστηκε για να μας αναγνωρίσουν;
Τζούλια Ρόμπινσον: Αγώνας και πάθος. Χωρίς αυτά, δεν θα είχαμε φτάσει εδώ.
Φλόρενς Νάιτινγκεϊλ: Και επιμονή. Τα μαθηματικά δεν είναι μόνο θεωρία, αλλά και πράξη. Έσωσα ζωές εφαρμόζοντάς τα.
Κάθριν Τζόνσον: Όπως κι εγώ, υπολογίζοντας τις τροχιές που έστειλαν ανθρώπους στο διάστημα.
Μαίρη Κάρτραιτ: Οι μαθηματικές ιδέες διαμορφώνουν τον κόσμο μας. Κάθε μας εργασία άφησε ένα αποτύπωμα.
Κάρεν Ούλενμπεκ: Και άνοιξε δρόμους για τις επόμενες γενιές.
Μαριάμ Μιρζαχανί: …αλλά καμία από εμάς δεν ήταν μόνη. Βαδίσαμε σε μονοπάτια που άλλες είχαν ανοίξει.
Η μαθήτρια βγάζει τα ακουστικά, κοιτάζει γύρω της, πετάγεται πάνω.
Μαθήτρια: Πού βρίσκομαι; Ποιες είστε εσείς;
Όλες κοιτάζουν η μία την άλλη. Μια στιγμή σιωπής γεμάτη νόημα.
 
ΠΡΑΞΗ Β
Υπατία: Γεια σου καλή μου. Είμαι η Υπατία. Γεννήθηκα στην Αλεξάνδρεια τον 4ο αιώνα μ.Χ., όπου δίδαξα φιλοσοφία, αστρονομία και μαθηματικά. Λάτρευα τις κωνικές τομές, ξέρεις κύκλο έλλειψη, παραβολή, υπερβολή, και τις μελέτησα σε σχέση με την κίνηση της γης! Το μέρος αυτό μου θυμίζει τη Βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας, ένα καταφύγιο γνώσης. Δυστυχώς η γνώση μόνη της δεν με προστάτεψε από αυτούς που τη φοβόντουσαν. Θυμάμαι τις προκλήσεις που αντιμετώπισα ως γυναίκα σε μια ανδροκρατούμενη κοινωνία. Υπερασπίστηκα όμως τις αξίες της ζωής μου μέχρι … θανάτου.
Σού αφήνω την έλλειψη για την τροχιά της γης!
(δίνει μια εικόνα με την έλλειψη για την τροχιά της γης)
Μαρία Αγκνεζι: Πράγματι, η άγνοια ήταν συχνά πιο ισχυρή από τη σοφία της εποχής μας. Εγώ έδωσα τις δικές μου μάχες στην Ιταλία του 18ου αιώνα. Είμαι η Μαρία Αγνέζι. Ο πατέρας μου, μαθηματικός όπως και της Υπατίας, ενθάρρυνε τις σπουδές μου, αλλά η κοινωνία συχνά θεωρούσε τις γυναίκες ακατάλληλες για πνευματικές επιδιώξεις. Το βιβλίο μου ήταν το πρώτο εκτενές μαθηματικό εγχειρίδιο που γράφτηκε από γυναίκα. Στόχος μου ήταν να κάνω τα μαθηματικά προσιτά στη νεολαία, αλλά πολλοί εξακολουθούσαν να αντιμετωπίζουν τις προσπάθειές μου με σκεπτικισμό και μισαλλοδοξία.
Πάρε από μένα την καμπύλη-μάγισσα!
(δίνει μια εικόνα με την καμπύλη – μάγισσα)
Σοφία Ζερμαίν: Πόσο διαφορετικοί είναι τώρα οι καιροί από όταν έπρεπε να χρησιμοποιήσω ανδρικό ψευδώνυμο για να μπορέσω να σπουδάσω! Είμαι η Σοφία Ζερμαίν ή «Monsieur LeBlanc» για τους άλλους. Ακόμη και ο πρίγκιπας των μαθηματικών Γκάους, όταν ανακάλυψε την αληθινή μου ταυτότητα, έμεινε έκπληκτος που μια γυναίκα μπορούσε να ασχοληθεί με τη μαθηματική σκέψη σε τέτοιο βάθος. Μια γυναίκα που ασχολήθηκε με το θεώρημα του Φερμά και απέκτησε τους δικούς της πρώτους αριθμούς. Μια γυναίκα, η πρώτη, που κέρδισε το βραβείο της Ακαδημίας Επιστημών του Παρισιού για την έρευνα πάνω στις ελαστικές επιφάνειες.
Σου παραδίδω τον πύργο του Άιφελ και τους πρώτους αριθμούς Ζερμαίν!
(δίνει μια εικόνα με τον πύργο του Αιφελ και τους πρώτους p , 2p+1)
 Άντα Λάβλεϊς: Ίσως ο Γκάους δεν έπρεπε να εκπλαγεί τόσο πολύ! Οι γυναίκες είχαν πάντα μυαλά εξίσου κοφτερά με τους άνδρες, αλλά σπάνια μας δίνονται οι ίδιες ευκαιρίες. Η δουλειά μου στην Αναλυτική Μηχανή του Babbage απορρίφθηκε ως απλή εικασία για δεκαετίες, ωστόσο σήμερα, αναγνωρίζεται ως το θεμέλιο της πληροφορικής. Εγώ είμαι η Άντα Λάβλεϊς. Έγραψα τον πρώτο αλγόριθμο για υπολογιστή στα μέσα του 19ου αιώνα. Επινόησα έναν τρόπο να προγραμματίζω την Αναλυτική Μηχανή χρησιμοποιώντας διάτρητες κάρτες, όπως στις υφαντουργικές μηχανές και μια ακολουθία ρητών αριθμών. Πιστεύω ότι η φαντασία είναι εξίσου σημαντική με τη λογική στα μαθηματικά. Οραματίστηκα ότι οι μηχανές μπορούν να υπολογίζουν πέρα από τους αριθμούς. Ωστόσο, οι συνεισφορές μου συχνά παρέμεναν απαρατήρητες, καθώς με θεωρούσαν απλώς κόρη του διάσημου ποιητή Λόρδου Μπάιρον και όχι μαθηματικό με δική μου υπόσταση.
Πάρε από μένα μια διάτρητη κάρτα υπολογιστή!
(δίνει μια εικόνα με διάτρητη κάρτα)
Σοφία Κοβαλέφσκαγια: Είναι ένας αγώνας που όλες μοιραζόμαστε. Είμαι η Σοφία Κοβαλέφσκαγια. Στη Ρωσία του 19ου αιώνα, πάλεψα για την εκπαίδευσή μου. Έπρεπε να κάνω έναν τυπικό γάμο μόνο και μόνο για να σπουδάσω στο εξωτερικό. Έγινα η πρώτη γυναίκα που απέκτησε διδακτορικό στα μαθηματικά στη σύγχρονη Ευρώπη. Ακόμη και μετά την απόκτηση του διδακτορικού μου, μου αρνήθηκαν τη θέση καθηγήτριας απλώς και μόνο επειδή ήμουν γυναίκα. Πήρα την έδρα μόνο αφού κέρδισα το βραβείο της Γαλλικής Ακαδημίας Επιστημών. Το έργο μου στις διαφορικές εξισώσεις και τη μηχανική ήταν πρωτοποριακό. Λάτρευα τη γραφή, έγραψα από επιστημονικά άρθρα έως νουβέλες, και ήμουν η πρώτη γυναίκα στη συντακτική επιτροπή μαθηματικού επιστημονικού περιοδικού.
Σου αφιερώνω τους δακτυλίους του Κρόνου!
(δίνει μια εικόνα με τους δακτυλίους του Κρόνου)
Φλόρενς Νάιτινγκγκεϊλ: Έζησα κι εγώ τον 19ο αιώνα στην Ευρώπη και τίποτα δεν ήταν εύκολο για μας τις γυναίκες. Είμαι η Φλόρενς Νάιτινγκειλ, η στατιστικός νοσηλεύτρια. Ακούγεται περίεργο, το ξέρω. Οι γονείς μου, που ήταν εύποροι μορφωμένοι Βρετανοί, φρόντισαν να έχω αξιόλογες σπουδές, ωστόσο εναντιώθηκαν στην απόφασή μου να γίνω νοσηλεύτρια. Αλλά εγώ έκανα πάντα αυτό που πίστευα και διακρίθηκα για την προσφορά μου στον πόλεμο της Κριμαίας. Μέσα στη δυστυχία έψαχνα για λύσεις. Ναι, χρησιμοποίησα τη στατιστική για να σώσω ζωές. Η ανάλυσή μου και τα περίφημα διαγράμματά μου βοήθησαν να μειωθεί η θνησιμότητα στα νοσοκομεία. Οι αριθμοί δεν είναι απλώς θεωρία, είναι εργαλεία που αλλάζουν τον κόσμο.
Πάρε από μένα τα διαγράμματα της ζωής! (δίνει μια εικόνα με τα διαγράμματά της)
Μαθήτρια: Βλέπω την πάλη σας για ίσα δικαιώματα στην εκπαίδευση και την πρόσβαση στη γνώση, νιώθω τη δύναμη της επιμονής σας και της αφοσίωσής σας στα μαθηματικά! Δεν φανταζόμουνα ποτέ ότι τα μαθηματικά είναι παντού γύρω μας, ότι μπορούν να βελτιώσουν τη ζωή μας!
Έμμυ Νέδερ: Είναι γιατί δεν είδες την ομορφιά τους μέσα από τα μάτια μας. Ίσως πάλι δεν έχεις καταλάβει τι σημαίνει αφοσίωση σε έναν σκοπό. Είμαι η Έμυ Νέδερ, η Κυρία της Άλγεβρας. Γεννήθηκα στα τέλη του 19ου αιώνα στη Γερμανία. Το έργο μου στην άλγεβρα και τη θεωρητική φυσική ήταν καθοριστικό, αλλά έπρεπε να παλέψω για αναγνώριση. Αρχικά δεν επιτρεπόταν να διδάσκω στα πανεπιστήμια και μπορούσα μόνο να παραδίδω διαλέξεις υπό το όνομα ενός άνδρα συναδέλφου. Και ακόμη και όταν τελικά απέκτησα μια θέση διδασκαλίας, ήταν απλήρωτη ή με αμοιβή πολύ κάτω από εκείνη των ανδρών συναδέλφων μου! Κι όμως έθεσα τα θεμέλια για πολλές σύγχρονες μαθηματικές θεωρίες, γεγονός που αναγνώρισε και ο Αινστάιν. Το Θεώρημά μου, Θεώρημα Νέδερ, συνδέει τις συμμετρίες και τους νόμους διατήρησης ενέργειας στη φυσική. Οι δομές, οι συμμετρίες… η αφηρημένη ομορφιά της άλγεβρας. Είναι μια γλώσσα του σύμπαντος.
Σου αποκαλύπτω τη συμμετρία και τη διατήρηση της ενέργειας!
(δίνει μια εικόνα μιας αθλήτριας καλλιτεχνικού πατινάζ που στριφογυρίζει: συμμετρία και διατήρηση στροφορμής)
Μαίρη Καρτράιτ: Το σύμπαν, η φύση μας μιλάει μέσα από τα μαθηματικά. Είμαι η Μαίρη Καρτράιτ, Βρετανίδα μαθηματικός και ειδικός στη θεωρία των μη γραμμικών συστημάτων. Σπούδασα μαθηματικά στην Οξφόρδη τον 20ο αιώνα, όπου γνώρισα σπουδαίους μαθηματικούς όπως ο Χάρντυ και ο Λιτλγούντ. Η συνεργασία μου με τον τελευταίο πάνω σε προβλήματα ραδιοφωνικής μηχανικής επηρέασε τη σύγχρονη θεώρηση των δυναμικών μη γραμμικών συστημάτων και οδήγησε στη θεωρία του χάους. Μιας θεωρίας που μας δείχνει ότι ακόμη και τα πιο απλά συστήματα μπορούν να κρύβουν απρόβλεπτες συμπεριφορές. Έχεις ακούσει για το φαινόμενο της πεταλούδας;
Μαίρη και Μαθήτρια: …αν μια πεταλούδα κινήσει τα φτερά της στον Αμαζόνιο, μπορεί να προκαλέσει μετά από αρκετό χρόνο βροχή στην Κίνα…
(δίνει μια εικόνα πεταλούδας)
Μαίρη Καρτράιτ: Είναι μια ποιητική μεταφορά της θεωρίας του χάους για το φαινόμενο της ευαίσθητης εξάρτησης ενός συστήματος από τις αρχικές συνθήκες. Τέλος πάντων, αυτές οι επιτυχίες μου στην έρευνα με έκαναν διευθύντρια στο Μαθηματικό Τμήμα του Κέμπριτζ και την πρώτη και μοναδική γυναίκα πρόεδρο της Μαθηματικής Εταιρείας του Λονδίνου. Όχι και άσχημα, τι λες;
Τζούλια Ρόμπινσον: Καθόλου άσχημα, κυρία μου. Είμαι η Τζούλια Ρόμπινσον, Αμερικανίδα μαθηματικός και πρώτη γυναίκα πρόεδρος της Αμερικανικής Μαθηματικής Εταιρείας. Ακόμη και στον 20ο αιώνα, είχα το μερίδιό μου σε αγώνες. Η επαγγελματική μου ζωή δεν ήταν ποτέ ανάλογη των ερευνητικών μου επιτευγμάτων για πάρα πολλά χρόνια. Παρά την εργασία μου στο απαιτητικό δέκατο πρόβλημα του Χίλμπερτ και τη σημαντική συνεισφορά μου στα προβλήματα απόφασης, η αναγνώριση από τη μαθηματική κοινότητα και η συμμετοχή μου στην Εθνική Ακαδημία Επιστημών των ΗΠΑ ήρθε πολύ αργά. Αλλά ποτέ δεν άφησα αυτούς τους αγώνες να μου αφαιρέσουν την αγάπη για τα μαθηματικά. Είμαι γυναίκα, είμαι μαθηματικός και έχω πολλά να προσφέρω με την ισότιμη συμμετοχή μου στα ερευνητικά δρώμενα. Στην περίπτωσή μου η συνεργασία με άλλους μαθηματικούς υπήρξε καθοριστική για την επίλυση του 10ου προβλήματος του Χίλμπερτ. Ο διάσημος μαθηματικός Χίλμπερτ έθεσε στις αρχές του αιώνα τα περίφημα προβλήματά του που επηρέασαν τη μαθηματική έρευνα και σε ένα από αυτά ζητούσε να βρεθεί, αν υπάρχει, ένας γενικός αλγόριθμος για την επίλυση όλων των πολυωνυμικών εξισώσεων με ακέραιους συντελεστές. Με την ουσιαστική συνεισφορά μου αποδείχτηκε ότι τέτοιος αλγόριθμος δεν υπάρχει.
Σου απαντώ με τη διαφορετικότητα των πολυωνυμικών εξισώσεων!
(δίνει μια εικόνα με πολυωνυμικές εξισώσεις)
Μαθήτρια: Κρατάω τον αγώνα για ισοτιμία, την επιμονή και τη σημασία της συνεργασίας…
Κάθριν Τζόνσον: Αντιμετώπισα πολλαπλές διακρίσεις στην καριέρα μου, κορίτσι μου, λόγω φύλου και λόγω φυλής, αλλά ποτέ δεν με εμπόδισαν να πραγματοποιήσω τα όνειρά μου. Είμαι η Κάθριν Τζόνσον, Αφροαμερικανίδα μαθηματικός στη NASA, ένας ανθρώπινος υπολογιστής.
Από μικρή λάτρευα τους αριθμούς και μετρούσα ό,τι έβρισκα μπροστά μου. Κατάφερα να εργαστώ στη NASA, στην αρχή ως μέλος μιας ομάδας για πολύπλοκους υπολογισμούς σε σχέση με την τροχιά των διαστημοπλοίων και στη συνέχεια έγινα η πρώτη γυναίκα και Αφροαμερικανίδα που συμμετείχε ενεργά στις συσκέψεις των επιστημόνων. Αντιμετώπισα απαξιωτικές συμπεριφορές και δύσκολες συνθήκες εργασίας, ωστόσο η δουλειά μου εκτιμήθηκε από τους αστροναύτες, τους ανθρώπους που μας εμπιστεύονταν με τη ζωή τους. Το 1962 ο John Glenn απαίτησε να κάνω εγώ τον έλεγχο των υπολογισμών για την αποστολή του και έγινε ο πρώτος Αμερικανός που μπήκε σε τροχιά γύρω από την γη. Συνέβαλα στη μεταφορά του πρώτου ανθρώπου στη Σελήνη , αλλά και στις δύσκολες αποστολές του προγράμματος Apollo. Για το έργο μου βραβεύτηκα το 2015 από τον Πρόεδρο των ΗΠΑ, Μπαράκ Ομπάμα, με το Προεδρικό Μετάλλιο Ελευθερίας. Τα μαθηματικά μου έδωσαν τη δυνατότητα και τη δύναμη να πετύχω τους στόχους μου!
Σου προσφέρω μια βόλτα στο φεγγάρι!
(δίνει μια εικόνα με διαστημόπλοιο και μαθηματικούς τύπους)
Κάρεν Ούλενμπεκ: Αυτό είναι μια αλήθεια για όλες μας! Είμαι η Κάρεν Ούλενμπεκ Αμερικανίδα μαθηματικός κι εγώ. Ξέρεις, ως μικρό κορίτσι είχα μεγάλη περιέργεια για ό,τι έβλεπα γύρω μου, «καταβρόχθιζα» τα επιστημονικά βιβλία και αγαπούσα τη φυσική. Στο Πανεπιστήμιο όμως ερωτεύτηκα παράφορα τα μαθηματικά. Με σκληρή δουλειά και επιμονή αναγνωρίζομαι σήμερα ως ιδρύτρια της σύγχρονης γεωμετρικής ανάλυσης. Να φανταστείς ότι υπήρξε περίοδος που μου έλεγαν ότι κανείς δεν προσλαμβάνει γυναίκες, οι γυναίκες πρέπει να πάνε σπίτι και να κάνουν μωρά. Λες και το να είσαι μαθηματικός και επαγγελματίας αναιρεί την αγάπη και την αφοσίωσή σου στην οικογένειά σου. Πώς και δεν το σκέφτηκε αυτό κανείς για τους άνδρες συναδέλφους!
Τέλος πάντων, εγώ ποτέ δεν εγκατέλειψα το πάθος μου. Το 1990 έγινα η δεύτερη γυναίκα μετά την Έμυ Νέδερ που έδωσε διάλεξη στην ολομέλεια του Διεθνούς Συνεδρίου Μαθηματικών. Ήδη είχαν δοθεί σημαντικά βραβεία σε άνδρες μαθηματικούς για την επέκταση της δικής μου δουλειάς. Τελικά το 2019 μού απονέμεται το σημαντικό βραβείο Abel για τα πρωτοποριακά επιτεύγματά μου στην έρευνα των μερικών διαφορικών εξισώσεων (όπου το ζητούμενο είναι συνάρτηση με πολλές ανεξάρτητες μεταβλητές) και τη θεωρία μέτρου. Είμαι η πρώτη γυναίκα στην ιστορία και δυστυχώς η μοναδική ως σήμερα που κερδίζει αυτό το βραβείο!
Σου χαρίζω το βραβείο Άμπελ για τις εξισώσεις μου!
(δίνει μια εικόνα σχήματος μερικής διαφορικής εξίσωσης μαζί με το βραβείο Abel)
Μαριάμ Μιρζαχανί: Οι καιροί μπορεί να αλλάζουν, αλλά οι προκλήσεις και οι προκαταλήψεις επιμένουν. Ακόμη και όταν έγινα η πρώτη γυναίκα που κέρδισε το 2014 το μετάλλιο Fields, οι άνθρωποι μιλούσαν περισσότερο για το φύλο μου «Γυναίκα; Μαθηματικός;», παρά για τη δουλειά μου πάνω στην υπερβολική γεωμετρία και τοπολογία. Είμαι η Μαριάμ Μιρζαχανί, μια μαθηματικός από το Ιράν. Όταν ήμουν μικρή λάτρευα τη λογοτεχνία και ήθελα να γίνω συγγραφέας. Ως έφηβη ανακάλυψα τα μαθηματικά, κυριολεκτικά τα λάτρεψα, και κέρδισα το χρυσό μετάλλιο στην Παγκόσμια Μαθηματική Ολυμπιάδα δύο φορές. Σε ηλικία μόλις 31 ετών εκλέχτηκα καθηγήτρια και δίδαξα στο Πανεπιστήμιο Στάνφορντ των ΗΠΑ. Η έρευνά μου επικεντρώθηκε στη γεωμετρία των επιφανειών και τον υπολογισμό των όγκων των αντικειμένων με υπερβολικές επιφάνειες, όπως για παράδειγμα η σέλα του αλόγου. Το έργο μου έχει βαθύ αντίκτυπο σε διάφορους τομείς, συμπεριλαμβανομένης της φυσικής και της κβαντικής μηχανικής. Γι αυτό άλλωστε βραβεύτηκα με το μετάλλιο Fields και το 2016 έγινα η πρώτη Ιρανή μέλος της Ακαδημίας Επιστημών των Ηνωμένων Πολιτειών. Τίποτα δεν είναι τυχαίο και τίποτα δεν κερδίζεται χωρίς σκληρή δουλειά! Θεωρώ ότι είμαι μια «αργή» μαθηματικός, αλλά είμαι ατρόμητη μπροστά στα προβλήματα που φοβίζουν τους υπόλοιπους και διαλέγω πάντα τον δύσκολο δρόμο. Μου αρέσει να σχεδιάζω τα καμπυλωτά σχήματά μου σε μεγάλες επιφάνειες λευκού χαρτιού και να γεμίζω με μαθηματικούς τύπους τις περιφέρειές τους. Η κόρη μου πάντα έλεγε: « Όταν η μαμά δουλεύει, ζωγραφίζει.»
Σου παραδίδω το μετάλλιο Φίλντς, για ελπίδα! (δίνει το μετάλλιο Fields)
Μαθήτρια: Η κληρονομιά όλων σας είναι σύμβολο αριστείας και επιμονής! Τώρα καταλαβαίνω, γιατί στο σχολείο μας μιλούσαν για τη 12η Μαΐου, ημέρα των γενεθλίων σας Μαριάμ Μιρζαχανί, που ορίστηκε ως η Παγκόσμια Ημέρα των Γυναικών Μαθηματικών. Τίποτα δεν είναι τυχαίο και τίποτα δεν κερδίζεται χωρίς σκληρή δουλειά! Όλες εσείς εμπνεύσατε με το παράδειγμά σας κι άλλες γυναίκες να ακολουθήσουν τα βήματά σας, παρά την προκατάληψη ότι τα αγόρια είναι αυτά που πετυχαίνουν στα μαθηματικά. Μία από αυτές, η Ουκρανή Μαρίνα Βιαζόφσκα, έγινε η δεύτερη γυναίκα που τιμήθηκε με το μετάλλιο Fields το 2022. Θυμάμαι μια δήλωσή της: «Τα πιο απίστευτα αποτελέσματα προέρχονται από ερωτήσεις που κανείς δεν σκέφτηκε να κάνει.» Θέλω να προσπαθήσω.

ΠΡΑΞΗ Γ
Οι γυναίκες-μαθηματικοί απευθύνονται στη μαθήτρια και αποχωρούν μία μία.
Υπατία: Είναι ξεκάθαρο ότι όλες μας έχουμε αντιμετωπίσει προκλήσεις, αλλά η αγάπη μας για τα μαθηματικά μας έκανε να επιμείνουμε. Αψηφήσαμε τα όρια που μας τέθηκαν. Αυτό είναι το μήνυμα που πρέπει να μεταδώσουμε στα νέα κορίτσια.
Άντα Λάβλεϊς: Είμαστε μέρος της ιστορίας, αλλά και της έμπνευσης. Τα νέα κορίτσια δεν πρέπει να φοβούνται να ονειρευτούν! Τα πιο τρελά όνειρα μπορεί να γίνουν η πραγματικότητα του αύριο.
Έμμυ Νέδερ: Να μη φοβούνται την ενασχόληση με την επιστήμη! Η συμβολή μας δεν είναι ποτέ μάταιη. Συχνά, τα πιο όμορφα πράγματα υπάρχουν στις συμμετρίες, κρύβονται εκεί που δεν τα περιμένουμε…
Σοφί Ζερμαίν: Τα νέα κορίτσια να μην ακούνε όσους τους λένε ότι εμείς οι γυναίκες δεν είμαστε άξιες, επαρκείς. Τα μαθηματικά, όπως και η ζωή, είναι για όποιον τολμά να σκεφτεί!
Μαρία Αγκνέζι: Να, εδώ στα βιβλία είναι το έργο μας. Υπάρχουμε, ακόμη και αν δεν θέλουν όλοι να μας δούνε ή αποδίδουν την ευφυΐα και τις ικανότητές μας σε διαβολικές … συμπτώσεις.
Μαίρη Κάρτραϊτ: Οι μαθηματικές ιδέες πλάθουν τον κόσμο μας, του δίνουν νόημα. Κάθε μας εργασία, κάθε μας προσπάθεια, κάθε μας επίτευγμα σφράγισε ανεξίτηλα την ιστορία της ανθρωπότητας.
Φλόρενς Νάιτινγκεϊλ: Και δεν μείναμε μόνο στη θεωρία, μακριά από όσα συμβαίνουν γύρω μας. Αγωνιστήκαμε και κάναμε τα πιστεύω μας πράξη. Τα μαθηματικά μας βοήθησαν να σώσουμε ζωές!
Κάθριν Τζόνσον: Τα μαθηματικά μας πήγαν στο διάστημα, άνοιξαν νέους δρόμους στην ανθρωπότητα! Η επιδίωξη της γνώσης είναι ασταμάτητη, ανεξάρτητα από τα κάθε μορφής εμπόδια που τίθενται μπροστά μας λόγω άγνοιας, αμάθειας, συμφέροντος, μικροψυχίας…
Κάρεν Ούλενμπεκ: Το παράδειγμά μας, η επίμονη δουλειά μας, τα εκπαιδευτικά προγράμματα που δημιουργήθηκαν στο όνομά μας, όλα αυτά ανοίγουν δρόμους για τις επόμενες γενιές και υποστηρίζουν τις γυναίκες στις θετικές επιστήμες.
Τζούλια Ρόμπινσον: Τα νέα κορίτσια δεν πρέπει ποτέ να σταματούν να ψάχνουν την αλήθεια, στην επιστήμη και στη ζωή. Ο κόσμος μπορεί να μην αναγνωρίζει πάντα την αξία μας αμέσως, αλλά τα μαθηματικά δεν έχουν φύλο—είναι αιώνια.
Σοφία Κοβαλέφσκαγια: Είμαστε η απόδειξη ότι τα κορίτσια μπορούν να ονειρεύονται και να πετυχαίνουν. Επιπλέον, τα επιτεύγματά μας βοηθούν τα νέα κορίτσια να κατανοήσουν τη δύναμη των μαθηματικών στην επιστήμη, στη ζωή ακόμη και στην τέχνη.
Μαριάμ Μιρζαχανί: Και να θυμόμαστε όλες ότι η ομορφιά βρίσκεται παντού στα μαθηματικά – στις καμπύλες, στα σχήματα, στις εξισώσεις, στις πετυχημένες ιδέες … ακόμα και στις αποτυχίες! Όσο υπάρχουν νεαρά μυαλά —κορίτσια και αγόρια— που ονειρεύονται να λύσουν τα άλυτα προβλήματα, να θέσουν τα ερωτήματα που δεν τέθηκαν ακόμη, το έργο μας δεν θα ξεχαστεί ποτέ πραγματικά και το μέλλον γίνεται ελπιδοφόρο.

Η Υπατία χτυπάει το καμπανάκι. Η μαθήτρια ξυπνάει!

ΤΕΛΟΣ

Είμαστε η Ομάδα «ΛόγοΜαθ-Girls» της Λέσχης Ανάγνωσης «Μαθηματικά & Λογοτεχνία» του 9ου Γυμνασίου Αχαρνών με συντονίστριες τις μαθηματικούς, Πολυξένη Τσίτσα και Άννα Ριζάκη. Την παρουσίαση της δουλειάς μας, που αφορά στις Γυναίκες Μαθηματικούς, την αφιερώνουμε σε όλες τις αφανείς ηρωίδες, που μας άνοιξαν δρόμους και στα νεαρά κορίτσια, που ακόμα παλεύουν για τη ζωή που τους ανήκει. Πριν από δύο χρόνια ξεκινήσαμε ένα ταξίδι αναζήτησης. Ψάξαμε πίσω από τις σελίδες της Ιστορίας και βρήκαμε σημαντικές Γυναίκες Μαθηματικούς, που άλλαξαν τον κόσμο, αλλά για χρόνια έμειναν στην αφάνεια.
Οι γυναίκες μαθηματικοί υπήρχαν πάντα. Συχνά τις αγνοούσαν, τις απέρριπταν, τις εξόντωναν…
Σήμερα τους δίνουμε φωνή!
► ΜΙΑ ΨΗΦΙΑΚΗ ΚΥΨΕΛΗ ΓΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΡΑΣΗΣ: ΤΟ PADLET
Κάθε έρευνα χρειάζεται μια βάση.
Δημιουργήσαμε έναν δυναμικό ψηφιακό πίνακα (Padlet), ο οποίος λειτούργησε ως το κεντρικό σημείο αναφοράς για ολόκληρο το έργο. Εκεί συγκεντρώσαμε βιογραφίες Γυναικών Μαθηματικών, φωτογραφίες, συνδέσμους με οπτικο-ακουστικό υλικό και τις δικές μας δημιουργίες.
Το Padlet λειτούργησε ως ζωντανό αποθετήριο, η δική μας κυψέλη γνώσης, μια σύγχρονη βιβλιοθήκη, όπου κάθε πληροφορία έμπαινε στη θέση της για να είναι προσβάσιμη από όλους και όλες ανά πάσα στιγμή.
https://padlet.com/math9gymn2/padlet-qz8oktxlgvg7s4we
►Η ΤΕΧΝΗ ΣΥΝΑΝΤΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ: ΠΡΟΣΩΠΟΓΡΑΦΙΕΣ
Πώς ζωντανεύεις το πρόσωπο μιας γυναίκας που έζησε σε μιαν άλλη εποχή; Με τη δύναμη της Τέχνης.
Μια ομάδα μαθητριών της περσινής Γ Γυμνασίου σε στενή συνεργασία με τον καθηγητή Εικαστικών Διονύση Ματαράγκα έδωσε μορφή στις γυναίκες που μελετούσαμε. Μέσα από καλλιτεχνική έρευνα, δημιούργησαν μοναδικές προσωπογραφίες σπουδαίων Γυναικών Μαθηματικών, αποδίδοντας όχι μόνο τα χαρακτηριστικά τους, αλλά και την προσωπικότητα και το πνεύμα αυτών των γυναικών που τόλμησαν να κατακτήσουν τα Μαθηματικά και την Επιστήμη.

►ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΕΣ ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ: ΣΥΖΗΤΩΝΤΑΣ ΜΕ ΤΟΝ ΤΕΥΚΡΟ ΜΙΧΑΗΛΙΔΗ
Μια από τις πιο δυνατές στιγμές μας ήταν η φιλοξενία του συγγραφέα και μαθηματικού Τεύκρου Μιχαηλίδη στο σχολείο μας για να συνομιλήσει με τους μαθητές και τις μαθήτριες της Β Γυμνασίου.
Ο Τεύκρος Μιχαηλίδης αναφέρθηκε στη ζωή και τα επιτεύγματα σπουδαίων Γυναικών Μαθηματικών από την αρχαιότητα μέχρι τις μέρες μας. Με αφορμή τα βιβλία του «Ένα πτώμα στην αυλή της Αμαλίας» και «Πίσω από το πέπλο», συζητήσαμε για την επιλογή του να δίνει πρωταγωνιστικούς ρόλους σε γυναίκες που κατέχουν τη μαθηματική σκέψη, αναδεικνύοντας πώς η λογοτεχνία μπορεί να γίνει το ιδανικό όχημα για τη διάδοση μαθηματικών ιδεών.

►ΕΡΕΥΝΗΤΕΣ ΣΕ ΔΡΑΣΗ: ΒΙΟΓΡΑΦΙΕΣ, ΒΙΒΛΙΑ ΚΑΙ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ
Πώς γεννιέται η έρευνα; Θέτοντας ερωτήσεις και βρίσκοντας στοιχεία για να τις απαντήσεις.
Μια ομάδα μαθητών και μαθητριών εργάστηκαν ως μικροί ερευνητές και μικρές ερευνήτριες αναζητώντας πηγές στο διαδίκτυο, στη βιβλιοθήκη, ακόμη και στον κινηματογράφο. Ανακάλυψαν ιστορίες γυναικών που για χρόνια κρύβονταν πίσω από τα επιτεύγματα ανδρών.

►ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΔΡΩΜΕΝΑ: ΒΙΝΤΕΟ, AVATARS ΚΑΙ ΘΕΑΤΡΟ
Μερικές ιστορίες δεν αρκεί να τις διαβάσεις. Πρέπει να τις ζήσεις.
Τα μέλη της Λέσχης Ανάγνωσης «Μαθηματικά & Λογοτεχνία» δημιούργησαν μικρά βίντεο και ψηφιακά avatars που ζωντανεύουν τις σπουδαίες Μαθηματικούς του παρελθόντος.
Παράλληλα δημιουργήθηκε μια ομάδα μαθητριών από όλες τις τάξεις του Γυμνασίου η οποία μετέφερε στη σκηνή τη ζωή και τα έργα 12 σπουδαίων Γυναικών Μαθηματικών από την αρχαιότητα μέχρι τις μέρες μας σε μια συγκινητική βιωματική εμπειρία.

►ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ: Η ΧΡΟΝΟΓΡΑΜΜΗ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ
Σχεδιάσαμε και κατασκευάσαμε μια χρονογραμμή με αναφορά στη ζωή και το μαθηματικό έργο 14 σπουδαίων γυναικών από την αρχαιότητα μέχρι τις μέρες μας. Μέσα από αυτήν, αναδεικνύεται η ιστορική εξέλιξη της γυναικείας μαθηματικής σκέψης που επηρέασε την πορεία της επιστήμης και συνέβαλε στις κοινωνικές αλλαγές.

►Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ: ΓΝΩΡΙΜΙΑ ΜΕΣΑ ΑΠΌ ΤΗΝ ΠΡΑΞΗ
Ποιο είναι το μυστικό για να αγαπήσεις τα Μαθηματικά; Να ανακαλύψεις ότι είναι παντού και στην εξέλιξή τους συνέβαλλαν και κορίτσια.
Οι μαθητές και οι μαθήτριες του τμήματος Β2 ήρθαν σε επαφή με τις ιδέες σπουδαίων Γυναικών Μαθηματικών της Ευρώπης μέσα από μια πιο βιωματική προσέγγιση. Έπαιξαν παιχνίδια και έκαναν κατασκευές που βασίζονται στο έργο των γυναικών αυτών, ανακαλύπτοντας τη θεωρία μέσα από την πράξη.
Τι μάθαμε από αυτό το ταξίδι;
►Η Ιστορία μερικές φορές ξεχνάει πρόσωπα και γεγονότα και εμείς έχουμε χρέος να συμπληρώνουμε τα κενά.
►Τα πρότυπα δεν βρίσκονται μόνο στις οθόνες, αλλά και στα βιβλία.
►Κάθε κορίτσι που αγαπάει τα Μαθηματικά δεν είναι εξαίρεση, είναι η ελπιδοφόρα συνέχεια μιας μακράς λαμπρής παράδοσης.
►Η αριστεία δεν έχει φύλο.
►Και τα κορίτσια είναι πρωτοπόρα.

Τελικά…Τα Μαθηματικά είναι ΚΑΙ γυναικεία υπόθεση!

Το Σάββατο 14 Μαρτίου 2026, Παγκόσμια Ημέρα του π, πραγματοποιήθηκε το 4ο Μαθη(μα)τικό Συμπόσιο με τίτλο «Μία γιορτή για τα Μαθηματικά», μια σημαντική εκπαιδευτική διοργάνωση αφιερωμένη στη δημιουργική προσέγγιση των μαθηματικών στη σχολική εκπαίδευση. Η εκδήλωση διοργανώθηκε από την Περιφερειακή Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Αττικής και τους Συμβούλους Εκπαίδευσης Μαθηματικών Αττικής και φιλοξενήθηκε στο Ράλλειο Γυμνάσιο – Λύκειο Θηλέων Πειραιά. Στο συμπόσιο συμμετείχαν σχολεία από όλη την Αττική, παρουσιάζοντας πρωτότυπες μαθηματικές δραστηριότητες, πειράματα, κατασκευές και διαθεματικά προγράμματα, που αναδεικνύουν τη σύνδεση των μαθηματικών με άλλες επιστήμες, την Τέχνη και την καθημερινή ζωή.

Στο πλαίσιο των παρουσιάσεων, το 9ο Γυμνάσιο Αχαρνών συμμετείχε με το project «Γυναίκες Μαθηματικοί». Τον συντονισμό της δράσης είχε η Πολυξένη Τσίτσα -συντονίστρια της Λέσχης Μαθηματικών τα τρία προηγούμενα σχολικά έτη- καθώς και η μαθηματικός, Άννα Ριζάκη συνεχίζοντας και εμπλουτίζοντας την εκπαιδευτική αυτή πρωτοβουλία. Η δράση υλοποιείται στο πλαίσιο της Λέσχης Μαθηματικών του σχολείου μας και έχει ως στόχο την ανάδειξη της συμβολής σημαντικών γυναικών στην ιστορία και την εξέλιξη της μαθηματικής επιστήμης. Οι μαθήτριες, που συμμετείχαν στο πρόγραμμα, μελέτησαν τη ζωή και το έργο σημαντικών γυναικών μαθηματικών και παρουσίασαν τα αποτελέσματα της έρευνάς τους μέσα από δημιουργικές εργασίες και παρουσιάσεις. Την παρουσίαση πλαισίωσαν εικαστικές δημιουργίες, τις οποίες επιμελήθηκε ο Διονύσης Ματαράγκας, προσδίδοντας μια καλλιτεχνική διάσταση στη μαθηματική δράση. Η συμμετοχή στο συμπόσιο αποτέλεσε μια ιδιαίτερα σημαντική εμπειρία για τις μαθήτριες, καθώς τους έδωσε την ευκαιρία να παρουσιάσουν τη δουλειά τους, να ανταλλάξουν ιδέες με μαθητές και εκπαιδευτικούς από άλλα σχολεία και να ανακαλύψουν νέους τρόπους προσέγγισης των μαθηματικών. Το 4ο Μαθη(μα)τικό Συμπόσιο επιβεβαίωσε για ακόμη μία φορά ότι τα μαθηματικά μπορούν να αποτελέσουν πεδίο δημιουργικότητας, έμπνευσης και συνεργασίας, όταν συνδυάζονται με τη Φαντασία, την έρευνα και τη συμμετοχή των μαθητών.

(Ακολουθεί η παρουσίαση των μαθητριών και το κείμενο της θεατρικής παράστασης, που ανέβηκε στην Αίθουσα Εκδηλώσεων του σχολείου μας.)

(Στο «Ένατο Κύμα» φιλοξενούμε με χαρά τη φαντασία και τη δημιουργικότητα των μαθητών μας. Η Μαριάννα Χατζηδάκη, μαθήτρια της Α3΄ Γυμνασίου έγραψε ένα παραμύθι, αποδεικνύοντας ότι η αγάπη για τη γραφή και τη δημιουργία μπορεί να ανθίσει από πολύ νωρίς. Το παραμύθι «Ο Χωρικός και ο Βασιλιάς» μάς ταξιδεύει σε έναν κόσμο δοκιμασιών, περιπετειών και απρόσμενων συναντήσεων. Μέσα από την πορεία του ήρωα αναδεικνύονται αξίες διαχρονικές και πολύτιμες: η καλοσύνη, η φιλία, η επιμονή και η δύναμη της αγάπης. Με απλότητα και ζωντανή φαντασία, δημιουργεί μια ιστορία που θυμίζει τα κλασικά παραμύθια, εκείνα που μεγάλωσαν γενιές παιδιών και συνεχίζουν να μας διδάσκουν μικρές αλλά σημαντικές αλήθειες για τη ζωή.)

Ο Χωρικός και ο Βασιλιάς

Μια φορά κι έναν καιρό, πριν από πολλά-πολλά χρόνια, ζούσε σε ένα μικρό χωριό ένας φτωχός χωρικός. Δεν είχε ούτε πολλά χρήματα ούτε πλούτη. Η μικρή του καλύβα και ο πιστός του σκύλος, ο Δίας, ήταν ό,τι πολυτιμότερο είχε στον κόσμο.
Παρόλο που η ζωή του ήταν δύσκολη, ο χωρικός είχε καλή καρδιά.
Μια μέρα αποφάσισε να πάει για κυνήγι. Ήταν η πρώτη φορά που το έκανε και δεν του άρεσε καθόλου η ιδέα να βλάψει ένα ζώο. Όμως η πείνα τον είχε αναγκάσει.
Σήκωσε το τόξο του με δάκρυα στα μάτια. Την ίδια στιγμή άκουσε μια φωνή πίσω του:
«Μην το κάνεις. Δεν χρειάζεται!»
Ο χωρικός γύρισε τρομαγμένος. Δεν είδε κανέναν, παρά μόνο τον σκύλο του να τον κοιτάζει και να κουνάει την ουρά του. «Δία… εσύ μίλησες;» ρώτησε σαστισμένος. «Ή μήπως έχω τρελαθεί από τη μοναξιά;»
Ο σκύλος χαμογέλασε – όσο μπορεί να χαμογελάσει ένας σκύλος – και είπε:
«Εγώ μίλησα.»
Ο χωρικός έμεινε με το στόμα ανοιχτό.
«Μα… πώς γίνεται;»
Ο Δίας γάβγισε χαρούμενα.
«Όλα γίνονται όταν υπάρχει πίστη και καλή καρδιά.»
Ύστερα του είπε:
«Αντί να κυνηγάς, γιατί δεν πας στον βασιλιά; Ίσως να σου δώσει δουλειά ή βοήθεια.»
Ο χωρικός σκέφτηκε πως ο φίλος του είχε δίκιο. Έτσι, ξεκίνησαν μαζί το μεγάλο ταξίδι προς το παλάτι.
Πέρασαν ποτάμια, βουνά και δάση. Μετά από δύο μέρες περπάτημα έφτασαν επιτέλους στο παλάτι μέσα στη νύχτα.
Χτύπησαν την πόρτα, αλλά κανείς δεν άνοιγε. Τότε ο Δίας άρχισε να γαβγίζει τόσο δυνατά που ξύπνησε όχι μόνο τον βασιλιά αλλά σχεδόν όλο το χωριό!
Ο βασιλιάς κατέβηκε θυμωμένος.
«Ποιος χτυπά την πόρτα μου τέτοια ώρα;»
Ο χωρικός, με σεβασμό, του εξήγησε την ιστορία του. Ο βασιλιάς άκουσε προσεκτικά και στο τέλος είπε:
«Βλέπω πως είσαι τίμιος και γενναίος. Θα σε βοηθήσω. Όμως, πρώτα θέλω να δοκιμάσω την καρδιά και το μυαλό σου.»
Και συνέχισε:
«Αν καταφέρεις να ολοκληρώσεις πέντε αποστολές που θα σου δώσω, όχι μόνο θα σου χαρίσω πλούτη, αλλά και το χέρι της κόρης μου.»
Ο χωρικός συμφώνησε.
Η πρώτη δοκιμασία – Το λευκό άλογο
Το επόμενο πρωί ο βασιλιάς είπε:
«Θέλω να μου φέρεις το πιο όμορφο άλογο στον κόσμο. Να είναι λευκό σαν το χιόνι και δυνατό σαν τον άνεμο.»
Ο χωρικός ξεκίνησε μαζί με τον Δία. Πέρασαν από πολλά χωριά ώσπου είδαν ένα πανέμορφο άλογο σε ένα χωράφι πλούσιων ανθρώπων.
Το βράδυ μπήκαν κρυφά να το πάρουν, αλλά ένας γέρος τους είδε. Πριν προλάβει να φωνάξει βοήθεια, ο Δίας τον μπέρδεψε και ο χωρικός ανέβηκε στο άλογο.
Έτσι, κατάφεραν να επιστρέψουν στο παλάτι.
Ο βασιλιάς χάρηκε πολύ.
Η δεύτερη δοκιμασία – Το πιο νόστιμο γεύμα
Ο βασιλιάς είπε:
«Τώρα θέλω να μου φτιάξεις το πιο νόστιμο γεύμα στον κόσμο.»
Ο χωρικός έψαξε παντού για συνταγές, αλλά δεν έβρισκε τίποτα.
Μια μέρα συνάντησε έναν ηλικιωμένο μάγειρα με τραυματισμένο πόδι. Τον βοήθησε να γυρίσει στο σπίτι του.
Ο μάγειρας συγκινήθηκε.
«Η καλοσύνη σου αξίζει ανταμοιβή», του είπε. «Ορίστε η καλύτερη συνταγή που γνωρίζω.»
Ο χωρικός ετοίμασε το φαγητό στο παλάτι και η μυρωδιά του γέμισε όλο το κτίριο.
Ο βασιλιάς τον επαίνεσε.
Η τρίτη δοκιμασία – Το πιο όμορφο χρώμα
Η επόμενη ερώτηση του βασιλιά ήταν παράξενη:
«Ποιο είναι το πιο όμορφο χρώμα στον κόσμο;»
Την ώρα εκείνη μπήκε στην αίθουσα η κόρη του, η Τζένη, με ένα ροζ φόρεμα. Ο χωρικός θαμπώθηκε από την ομορφιά της. Σκέφτηκε λίγο και απάντησε:
«Όλα τα χρώματα είναι όμορφα.
Το ροζ θυμίζει ομορφιά.
Το κόκκινο αγάπη.
Το λευκό καλοσύνη.
Και το μαύρο εμπιστοσύνη.»
Ο βασιλιάς χαμογέλασε.
Η τέταρτη δοκιμασία – Το πιο σπάνιο ζώο
Ο βασιλιάς είπε:
«Βρες μου το πιο σπάνιο ζώο στον κόσμο.»
Ο χωρικός έψαξε σε δάση και βουνά. Μια νύχτα βρέθηκε σε μια σκοτεινή σπηλιά όπου εμφανίστηκε ένα λιοντάρι.
Πριν τους επιτεθεί, ένας κυνηγός το χτύπησε με ένα βέλος και τους έσωσε.
Ο χωρικός τον ρώτησε για το πιο σπάνιο ζώο. Ο κυνηγός χαμογέλασε. «Όλα τα ζώα είναι ξεχωριστά. Δεν υπάρχουν ανώτερα και κατώτερα στη φύση.» Ο χωρικός κατάλαβε το μάθημα και γύρισε πίσω.
Η πέμπτη δοκιμασία – Το πιο ισχυρό όπλο
Η τελευταία αποστολή ήταν:
«Φέρε μου το πιο δυνατό όπλο στον κόσμο.»
Στον δρόμο ο χωρικός συνάντησε έναν χαμένο πρίγκιπα. Τον βοήθησε να επιστρέψει στο παλάτι του, χωρίς να ζητήσει τίποτα. Όταν γύρισε στον βασιλιά, είπε:
«Το πιο ισχυρό όπλο δεν είναι το σπαθί ούτε το τόξο. Είναι η φιλία και η αγάπη. Αυτά μπορούν να νικήσουν τα πάντα.»
Ο βασιλιάς σηκώθηκε συγκινημένος.
«Παιδί μου», είπε, «έχεις σοφία και καλή καρδιά.»
Του έδωσε χρήματα, το άλογο, και το χέρι της κόρης του.
Το τέλος
Ο χωρικός παντρεύτηκε την όμορφη Τζένη. Έγινε δίκαιος βασιλιάς και δεν ξέχασε ποτέ πόσο σημαντική είναι η καλοσύνη. Ο πιστός του σκύλος, ο Δίας, έμεινε πάντα δίπλα του.
Ο γέρος βασιλιάς, πριν φύγει από τη ζωή, τον ευλόγησε και του είπε:
«Να κυβερνάς πάντα με αγάπη.»
Και έτσι ο χωρικός, η Τζένη και ο Δίας έζησαν ευτυχισμένοι.
Και ζήσαν αυτοί καλά κι εμείς καλύτερα…

Χατζηδάκη Μαριάννα Σπυριδούλα (Α3)